Persoonlijke instellingen

Het Perron

Uit BeneluxSpoor.net - Encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Hoofdpagina  Categorie-index  Index  Menu
Vorige | Volgende

Onder redactie van: BeneluxSpoor.net / Auteur: Ronald Koerts


Perrons

Een perron is bedoeld om reizigers gemakkelijk in- en uit de trein te laten stappen. De perrons in Nederland zijn meestal verhard met tegels of beton. In het buitenland komen ook perrons voor met een verharding van asfalt of een soort puinverharding.


Vormen van perrons

In de basis zijn er twee vormen van perrons, het 'zijperron' en het 'eilandperron'. Veel grotere stations hebben een combinatie van verschillende typen perrons.

Zijperron:
Dit ligt langs één zijde aan het spoor. Het komt vooral voor bij stations langs de vrije baan. De sporen zijn meestal direct vanaf de openbare weg te bereiken, zonder dat het spoor overgestoken moet worden.
Eilandperron:
Dit perron ligt tussen de sporen. Het is alleen te bereiken door een spoor te kruisen. Dat kan gelijkvloers via een overweg, een (voetgangers)tunnel onder het spoor of een loopbrug over het spoor. Het perron is breder dan een zijperron en in sommige situaties staat ook het stationsgebouw op het perron. Het in- en uitstappen kan aan beide zijden van het perron.
Enkelzijdig eilandperron:
Dit is een eilandperron dat maar aan één zijde gebruikt wordt voor het in en uitstappen van reizigers. Als valbeveiliging is er een hek geplaatst tussen het niet gebruikte spoor en het perron. Het perron is meestal net zo breed als een normaal zijperron. Net als bij een eilandperron is het te bereiken door middel van een overweg, tunnel of loopbrug.


Perronhoogte

De standaard hoogte van een perron is in Nederland 840 mm boven BS (bovenkant spoor, = de kop van het spoor). In Europa is de standaard hoogte 760 mm boven bovenkant spoor, deze hoogte wordt in het merendeel van Europa toegepast. Behalve bij museumlijnen komen in Nederland geen lage perrons meer voor, maar wel in het buitenland. Ze hebben meestal een hoogte van 300 mm boven bovenkant spoor.

Station-varsseveld.jpg
Afbeelding: 01
Station Varsseveld
Foto gemaakt door: Ronald Koerts


Perronlengte

De lengte van het perron bepaalt de maximale lengte van de trein die er langs kan staan. De perronlengte is afhankelijk van de ruimte die beschikbaar is. Sinds enkele jaren is ProRail bezig om op veel stations het perron te verlengen. Hierdoor kunnen langere treinen met meer capaciteit ingezet worden. Op de zijlijnen en kleinere stations is een lengte van 160 tot 180 meter normaal.


Perronbreedte

In Nederland zijn geen harde eisen aan de breedte van een perron gesteld, wel een minimum vanwege veiligheidseisen en de inrichting van een perron. De uiteindelijke breedte wordt per situatie bepaald. De veiligheidseisen geven een minimale objectvrije ruimte van 2,25 m aan. Staan er ook nog banken, afvalbakken, enzovoort op het perron, dan is een minimale breedte van 3,00 m benodigd.


Perronoverkapping

Station-gerolstein.jpg
Afbeelding: 02
Station Gerolstein
Foto gemaakt door: Ronald Koerts


In veel gevallen is een perron voorzien van een kap, oftewel een dak over het perron. Deze kappen geven reizigers, vracht en personeel beschutting tegen de elementen. Meestal is maar een deel van het perron voorzien van een kap, de rest van het perron ligt erbuiten. We onderscheiden twee basisprincipes: een kap die alléén het perron overkapt en een kap die, naast het perron, ook meerdere sporen overkapt. Combinatie van deze twee vormen is mogelijk.


Perronverlichting

Onder de perronkappen hingen veelal gloeilampen. Medio jaren '30 kwamen lagedruknatriumlampen in zwang. Men ging met z'n tijd mee, dus halverwege de jaren '50 kwamen ook TL-armaturen in gebruik.
Op een perron(gedeelte) zonder overkapping werden lantaarns op palen geplaatst. Daar komen verschillende types voor in aanmerking, meestal met niet al te hoge palen. In de negentiende eeuw werden gewoonlijk gaslampen gebruikt. Houd dus rekening met het tijdperk waarin uw baan is gesitueerd.


Verharding van het perron

Voor de meeste perrons in Nederland worden tegels als verharding gebruikt. Daarnaast komen op veel plaatsen betonnen perronverhardingen voor. In het buitenland komen nog steeds perrons met asfalt en grind als verharding voor. Vroeger werden oude spoorbielsen als zijkanten voor de perrons gebruikt. Later, toen de hogere perrons in gebruik werden genomen, is men overgestapt op betonnen keerwanden.


Aankleding van het perron

Het perron is aangekleed met het nodige perronmeubilair. Hieronder vallen:

  • afvalbakken;
  • banken;
  • elektro-wagentjes voor postvervoer;
  • informatievoorzieningen;
  • kiosken;
  • koffiekarretjes;
  • telefooncellen;
  • schuilplaatsen;
  • verlichting;
  • matrixborden (bestemmingsaanduidingen, vanaf 50er jaren);
  • nooduitgangaanwijzingen (borden/verlichting);
  • richtingaanwijzers (richtingborden/bestemmingsaanduidingen, tot circa 1950);
  • CTA's (Centrale Trein Aanwijzers, moderne bestemmingsaanduidingen);
  • TBP's (Trein Beeld Perron, modernste bestemmingsaanduidingen);
  • PV's (Perron Verwijzer, aanduiding welke trein van welk perron vertrekt)
  • rookzuilen;
  • kaartautomaten;
  • omroepinstallatie;
  • reclameposters;
  • vertrekstaten.
  • in-/uitcheckpaaltjes

Tegenwoordig hebben alle perrons in Nederland dezelfde aankleding en uitstraling.


Perrons in model?

Aankleding-perron.jpg
Afbeelding: 03
Perron in model
Foto gemaakt door: Gebruiker BNLS-Forum
Aankleding-perron2.jpg
Afbeelding: 04
Perron in model
Foto gemaakt door: Gebruiker BNLS-Forum
Perron-in-model.jpg
Afbeelding: 05
Perron in model
Foto gemaakt door: Gebruiker BNLS-Forum


Alle kleine en grote fabrikanten leveren onderdelen voor perrons. Van platen met tegelverharding tot complete verhoogde platforms met overkappingen. Zelfbouw van een perron is ook heel goed te doen. Een perron in model is concessies doen ten opzichte van de werkelijkheid, vooral in de lengte en breedte van het perron.

Lengte van het perron:
Een perron met een lengte van 170 meter is in het echt een klein perron, bedoeld voor de zijlijnen. In schaal H0 wordt dat 1,95 meter, in schaal N is dat 1,06 meter. Daar kunt u een trein met maximaal vijf rijtuigen en een loc langs zetten. Dus u zult de treinlengte moeten aanpassen aan de perronlengte.
Breedte perron:
Een standaard zijperron heeft in Nederland een minimale breedte van 3,00 meter. Dat is in de schaal H0 35 mm en in schaal N ongeveer 19 mm. Voor een eilandperron moet u toch wel acht meter rekenen, in schaal H0 is dat 92 mm. Net als in het echt kan smaller geen probleem zijn, bijvoorbeeld station Beesd.
Hoogte perron:
De standaard Europese maat vanaf bovenkant spoor (BS) in schaal H0 is negen mm. Nederlandse perrons zouden in H0 ongeveer een millimeter hoger moeten zijn. Een laag perron van 300 mm zal in schaal H0 ongeveer vier mm zijn.
Materialen:
Het perron kan opgebouwd worden uit hout, gips, polystyreenplaten, messing of karton. Vanzelfsprekend is een combinatie van materialen geen enkel probleem.


Overzicht van de maten

Houd bij de maatvoering rekening met het profiel van vrije ruimte, zie NEM 102. Meet zonodig uw rollend materieel na, treeplanken willen nog wel eens te ver uitsteken.


Perronbreedte.gif
Afbeelding: 06
Perronbreedte
Foto gemaakt door: Hans van de Burgt


Hieronder een overzicht van de belangrijkste maten van een perron:

Onderdeel Schaal 1:1
(ware grootte)
Schaal H0 1:87 Schaal N 1:160
Lengte perron 170 meter 1950 millimeter 1060 millimeter
Breedte zijperron 3,00 meter 35 millimeter 19 millimeter
Breedte eilandperron 'smal' 8,00 meter 92 millimeter 50 millimeter
Breedte eilandperron 'breed' 12,00 meter >138 millimeter 75 millimeter
Hoogte perron Nederlandse norm vanaf BS 840 millimeter 10 millimeter 6 millimeter
Hoogte perron Europese norm vanaf BS 760 millimeter 9 millimeter 5 millimeter
Hoogte perron laag vanaf BS 300 millimeter 4 millimeter 2 millimeter
Afstand perronwand-hart spoor 2,10 meter 24 millimeter 13 millimeter
Tabel: 01
Tabel gemaakt door: Ronald Koerts


Bij 'Meer informatie', vindt u een link naar een bestand van het Duitse blad Miba. In het bestand staat de maatvoering van Duitse perrons.


Afstand hart rails tot perronwand, en perronhoogte

Perronhoogte01.gif
Afbeelding: 07
Perronhoogte. (BS=bovenkant spoor.)
Tekening gemaakt door: Fred Eikelboom


In onderstaande tabel staat de afstand BS (bovenkant spoor) tot bovenzijde perron aangegeven bij maat 'H' voor de diverse schalen (zie ook tekening 07.)
In de laatste kolom is de minimale hartafstand van het spoor tot zijkant perron aangegeven (maat 'B'). De totale hoogte van het perron volgt dan uit de optelsom van afstand 'H' en de hoogte van de rails, gemeten vanaf BS tot de plaat. Test, voordat u het perron vastlijmt, met alle rollend materieel of er voldoende ruimte tussen het materieel en het perron aanwezig is. Treeplanken willen nog wel eens te ver uitsteken!

Schaal W
spoorwijdte
 
H
perronhoogte 960 mm
H
perronhoogte 840 mm
H
perronhoogte 760 mm
H
perronhoogte 550 mm
H
perronhoogte 380 mm
Afstand 'B'
Z 6,5 4 3,8 3,5 2,5 1,7 8,5
N 9 6 5,25 4,8 3,5 2,4 11,5
TT 12 8 7 6,3 4,6 3,2 15
H0 16,5 11 9,6 8,8 6,4 4,4 20
S 22,5 15 13,1 12 8,6 6 27
0 32 21 18,6 17 12 8,5 39
1 45 30 26,25 24 17 12 56,5
2 64 43 37,3 34 24,5 17 74

(BS=bovenkant spoor)

Tabel: 02
Tabel gemaakt door: Fred Eikelboom


Aankleding van het perron in model

Op de website Beneluxspoor.net worden door een gebruiker speciaal voor perrons diverse onderdelen aangeboden. Deze worden gemaakt door middel van 3D-printen. Onder andere zijn dit de bekende CTA-bakken en de banken op de perrons. Deze moeten dan nog beschilderd worden en kunnen dan zo op het perron gezet worden.


Praktijkvoorbeeld van het perron in model

Op het forum van Beneluxspoor staat een uitgebreid verslag over het bouwen van een Nederlands perron (zie 'Meer informatie').


Meer informatie

Encyclopedie:
Beneluxspoor.net
over het perron.
over het maken van een perron.
Externe websites:
Hangende lampen.
Staande perronlampen, circa 1925.
Perrons.
Zelfbouw
Gerco van Beelen.
Gerolf Peeters.
Maten van Duitse perrons.
Fabrikanten



Hoofdpagina  Categorie-index  Index  Menu
Vorige | Volgende
Contact met de redactie: Contact met de redactie