Persoonlijke instellingen

Maatregelen tegen knipperende verlichting

Uit BeneluxSpoor.net - Encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Hoofdpagina  Categorie-index  Index  Menu
Vorige | Volgende

Onder redactie van: BeneluxSpoor.net / Auteur: Fred Eikelboom


Het probleem van knipperende led-verlichting

Bij rijtuigen, voorzien van led-verlichting, treedt bij het over de baan rijden onherroepelijk geknipper van de verlichting op. Dit wordt veroorzaakt doordat het contact tussen de spoorstaaf en het wiel/de wielen kortstondig verbroken wordt. Bijvoorbeeld door vervuilde rails en/of op het puntstuk van wissels. Het is dus een eerste vereiste dat de rails en de wielen goed schoon zijn.

Om dat geknipper tegen te gaan kunt u een of meerdere elco's parallel aan de leds aansluiten.
Een elco kan stroom opslaan (net als een accu) en wordt dan ook vaak voor dat doel gebruikt. De bekendste toepassing is het afvlakken van de gelijkgerichte spanning in voedingen (afvlakken betekent vermindering van de rimpelspanning) en bij led-verlichting in rijtuigen (led-strips) kunnen we de elco gebruiken om het knipperen van de leds tegen te gaan.

Inschakel-piekstroom begrenzen bij gebruik van elco's als anti-knipper

Binnenverlichting02.gif Binnenverlichting04.gif
Afbeelding: 01 Afbeelding: 02
Basisschema anti-knipper-elco Weerstand R1a toegevoegd
Schema gemaakt door: Fred Eikelboom Schema gemaakt door: Fred Eikelboom

Een elco is prima toepasbaar als anti-knipper voorziening. De waarde van de elco (C1 in schema 01 en 02) kan tussen de 100 μF en 470 μF liggen. Hoe hoger de waarde, hoe beter de anti-knipper werkt. Bij led-strips is het raadzaam een zo groot mogelijke waarde te nemen. Dit is echter mede afhankelijk van de beschikbare ruimte. In schaal N zal vanwege de beperkte ruimte geen grotere elco dan 100 μF geplaatst kunnen worden. De werkspanning van de elco moet bij een digitale modelspoorbaan 25 volt of meer zijn. Bij analoog volstaat een werkspanning van 16 volt.

Wanneer het contact tussen de wielen en de spoorstaven kortstondig onderbroken wordt, neemt de elco (C1 in schema 01 en 02) de spanningsvoorziening even over. Indien u echter veel rijtuigen op de baan heeft, die allen van een anti-knipper elco voorzien zijn, dan wordt tijdens het inschakelen van de centrale de totale inschakelstroom veel te hoog. Wanneer de spanning van de baan af is geweest, zullen de elco's in alle rijtuigen leeg zijn. Dan zal er bij het inschakelen van de centrale en/of boosters een zeer hoge inschakelstroom gaan lopen. De kans is dan zeer groot dat de beveiliging van de centrale en/of boosters aanspreekt. Om dit te voorkomen is het raadzaam om in elk rijtuig een weerstand van 100 tot 220 Ω tussen de voedingsspanning en de elco te plaatsen (zie R1a in schema 02). De weerstand begrenst dan de inschakelstroom.
Ook bij led-strips, die voorzien zijn van een buffer-elco, kan door het toevoegen van een weerstand in de plusdraad, op deze wijze de inschakelstroompiek verminderd worden. Zie ook: Overbelastingsverschijnselen bij boosters.

Elco's parallel schakelen

Wanneer u voor de 'anti-knipper' in een rijtuig meer capaciteit wilt hebben, stel 2000 μF i.p.v. 1000 μF, maar u heeft voor de grotere 2000 μF-elco geen plaats in uw rijtuig, dan kunt u ook twee elco's van 1000 μF parallel schakelen (plus van elco1 aan plus van elco2 en min van elco1 aan min van elco2). De twee elco's samen hebben dan een waarde van 2000 μF. Ze kunnen dan op twee plaatsen in het rijtuig worden ondergebracht. Eén grote elco of meerdere kleinere elco's parallel maakt bij het modelspoor elektrisch gezien niet uit. De totale waarde is gewoon de som van alle elco's in parallelschakeling.

Kortsluitbeveiliging in centrales/boosters

Wanneer er veel elco's op de modelspoorbaan aanwezig zijn in het rijdend materiaal, kan het voorkomen dat de kortsluitbeveiliging van de centrale en/of boosters aanspreekt (inschakeld). Het is dan raadzaam om een weerstand op te nemen in de aansluiting naar de elco, bij elk rijtuig (zoals aangegeven in afbeelding 02 en de omschrijving er onder).

Let er ook goed op dat u de elco's niet in serie zet, want dan hebt u maar de halve waarde. Dus: parallel = 1000 + 1000 = 2000 μF en in serie = (1000 + 1000)/ 2 = 1000 μF!

Goldcaps als anti-knipper-voorziening

De GoldCap is een dubbellaags elektrolytische condensator (ofwel dubbellaags elco). Vakterm: ELDC ofwel Electric Double Layer Capacitor. De GoldCaps hebben een maximale werkspanning van 2,3; 2,5; 2,7; 3,6; 5,5 of 6,3 volt. De dubbellaags elektrolytische condensator is o.a. tevens onder de namen PowerCaps, DynaCaps en GreenCaps in de handel. Op de volgende pagina kunt u meer lezen over de GoldCaps (zie: 'Meer informatie').

Let-op.jpg
  LET OP
Een elco mag nooit op een wisselspanning (AC) aangesloten worden, anders raakt deze binnen de kortste keren defect, vanwege oververhitting! En een elco mag nooit verkeerd-om op de voedingsspanning aangesloten worden, dat overleeft de elco ook niet!

Let-op.jpg
  LET OP
Een elco mag nooit kortgesloten worden, omdat er dan kortstondig een zeer grote stroom gaat lopen!
Bij een elco van 100μF kan al een stroom van 20 ampère gaan lopen!
Wilt u een elco snel ontladen, doe dit dan altijd via een weerstand van minimaal 470 ohm, anders bekort u de levensduur van de elco sterk.

Meer informatie

Encyclopedie:
(zie: Cursussen).
Beneluxspoor.net:
over knipperende verlichting.
over verlichting.
Externe website:
Schema met GoldCap.



Hoofdpagina  Categorie-index  Index  Menu
Vorige | Volgende
Contact met de redactie: Contact met de redactie 


Laatste wijziging: 15 nov 2017 14:41 (CET)