Persoonlijke instellingen

Servo-aansturing

Uit BeneluxSpoor.net - Encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Hoofdpagina  Categorie-index  Index  Menu
Vorige | Volgende

Onder redactie van: BeneluxSpoor.net / Auteur: Fred Eikelboom


Gebruik van servo's

Op de modelspoorbaan kunnen we prima gebruikmaken van modelbouwservo's, voor bijv. wisselaandrijving, het openen van de deuren van een lokloods, of voor het bedienen van overwegbomen.

Noem een (modelbouw)servo nooit een servomotor, want dat is een geheel ander apparaat, dat ook vele malen duurder is dan een (modelbouw)servo (mede door de benodigde elektronische besturingskast), welke in de industrie gebruikt wordt en op 24 of 230 -volt (via de besturingskast) werkt. De werking van de servomotor is enigszins vergelijkbaar met een stappenmotor. Zou het al lukken zo'n servomotor aan een wissel te koppelen, dan draait de servomotor (bij het eerste inschakelen), het hele wissel aan gort!

Aanstuurmethoden

Voor het aansturen van servo's kunt u o.a. gebruikmaken van het welbekende NE555-Timer-IC. Met een paar extra onderdelen kunt u hiermee een stuurpulsgenerator bouwen. Het spanningstabilisatie-IC 7805 zorgt voor de stabiele voeding van de servotester. De aansluitingen van beide IC's zijn aangegeven in afbeelding 04.

NE555 Servotester01.gif NE555 Servotester02.gif
Afbeelding: 01 Afbeelding: 02
Eenvoudige servotester Aangepaste servotester
Schema gemaakt door: Fred Eikelboom Schema gemaakt door: Fred Eikelboom

Met het schema in afbeelding 02 kan de servo in twee, van te voren, instelbare posities worden gezet, afhankelijk van de stand van schakelaar S1. Deze schakeling kan prima toegepast worden als wissel-aandrijving.

NE555 Servotester03.gif Componenten aansluiting-01.gif
Afbeelding: 03 Afbeelding: 04
Servotester met bi-polair relais Componenten aansluiting
Schema gemaakt door: Fred Eikelboom Tekening gemaakt door: Fred Eikelboom

Met het schema in afbeelding 03 kunnen we een complete wisselaandrijving bouwen, inclusief puntstukpolarisatie. Een bi-stabiel relais (typenummer: HFD3-12-L2 van de Firma HongFa) schakelt de servo, en tegelijkertijd wordt de spanning van het puntstuk omgepoold. De aansluitingen 1 en 2 (zie: bovenzijde Re1) worden via drukschakelaars, of een wisseldecoder, op de + (plus) van de 12 Volt voeding aangesloten. De aansluitingen A en B worden op de spoorstaven aangesloten en aansluiting C gaat naar het puntstuk.

Verbeterde versie van de servo-aansturing

NE555 Servo-tester04.gif NE555 Servo-tester05.GIF
Afbeelding: 05 Afbeelding: 06
Ge-update eenvoudige servotester Ge-update aangepaste servotester
Schema gemaakt door: Fred Eikelboom Schema gemaakt door: Fred Eikelboom

Daar de schakeling (in maart 2010) niet echt lekker werkte, besloot ondergetekende om de stuur-electronica te ontkoppelen. Dit is gedaan met R3 en C3. Ook is C4 (was 10μF) vergroot tot 100μF. Deze drie componenten vlakken de spanning naar de NE555 extra af, waardoor de schakeling zeer stabiel werkt. In de oude situatie werd de voedingsspanning op pin 4 en 8 van de NE555, bij volle belasting van de servo 'naar beneden getrokken' (verminderde), waardoor de NE555 zijn werk niet naar behoren kon doen.

NE555 Servo-tester06.GIF
Afbeelding: 07
Ge-update servotester met bi-polair relais
Schema gemaakt door: Fred Eikelboom

Met bovenstaande componenten (zie: afbeeldingen 1 t/m 3 en 5 t/m 7) is geen lange omlooptijd te verwezenlijken.

Tip:
Gebruik voor de NE555 een IC-voetje. Dit voetje soldeert u op de print, zodat het IC er zo in gestoken kan worden. Mocht de NE555 eventueel defect raken dan hoeft u niet alle acht pootjes los te solderen.

Let op bij wissels waarbij de wisseltongen elektrisch met het puntstuk verbonden zijn. Bij dit type wissels kunt u geen gebruik maken van een relais voor het ompolen van de spanning op het puntstuk. Daar het relais (Re1) vele malen sneller schakelt dan de wisselaandrijving bestaat namelijk grote kans op kortsluiting tijdens het omzetten van de wisseltongen. U dient dan gebruik te maken van microschakelaars, die door de arm van de servo aangestuurd worden, zodat de wisseltongen precies op tijd spanning met de juiste polariteit krijgen.


Aangepaste fabrieks-servotester

Ook zijn er servo-testers te koop, bijv. de bouwpakket-servotester 234915 van Conrad. Hiermee kunnen we heel simpel de servo aansturen. Willen we meer mogelijkheden, dan kunnen we zo'n servo-tester heel gemakkelijk aanpassen voor ons doel.

Servo tester-Conrad-01.jpg Servo tester-Conrad-02.jpg Servo tester-Conrad-03.jpg
Afbeelding: 08 Afbeelding: 09 Afbeelding: 10
Standaard tester Aangepaste tester Tester met aangesloten schakelaar
Foto gemaakt door: André van Loe Foto gemaakt door: André van Loe Foto gemaakt door: André van Loe

En dat is wat André van Loe gedaan heeft. Op het BNLS-forum toonde hij een aangepaste servotester. Hiermee is het mogelijk om de servo m.b.v. twee potmeters en een schakelaar, twee van te voren ingestelde standen te laten aannemen. Hij heeft de bestaande potmeter verwijderd, en twee kleinere potmeters (met de halve waarde van de originele potmeter) gemonteerd, die in serie staan. Over één van de potmeters heeft hij een schakelaar gemonteerd. Met de schakelaar wordt de potmeter overbrugd, zodat de servo met de andere potmeter op de ene stand wordt ingesteld. Wanneer de schakelaar onderbroken wordt, gaat de servo naar de andere stand. De beide eindstanden zijn met beide potmeters in te stellen. Hij heeft tevens twee connectoren op het printje gemonteerd, zodat de bedrading snel en eenvoudig aangesloten kan worden, zoals op foto 10 te zien is.


Puntstukpolarisatie

Om het puntstuk van een wissel te polariseren kunt u een paar microswitches monteren in de buurt van de servo-arm, zodat in beide eindstanden van de servo een schakelaar omgezet wordt. Deze kan het puntstuk van spanning voorzien met de juiste polariteit. U kunt hiervoor zelf een bevestigingsplaatje maken, maar u kunt ook kant-en-klare plaatjes kopen (DinaSys Servo Eindafschakeling) met daarop gemonteerde schakelaars (zie: 'Meer informatie').


Mocht u liever een kant-en-klare aansturing willen, zie dan 'Externe websites' (tweede link) bij 'Meer informatie'.


Meer informatie

Encyclopedie:
Beneluxspoor.net-forum:
over servo's
Externe websites:
Servo-tester.
Servo aansturing voor twee servo's.
Bevestigingsbeugel voor servo.
Hongfa Latch-relais.
Zeer veel gegevens van allerlei merken.
Servo aanstuur-methoden (Geert Giebens).


Referenties



Hoofdpagina  Categorie-index  Index  Menu
Vorige | Volgende
Contact met de redactie: Contact met de redactie 


Laatste wijziging: 17 jan 2018 9:54 (CET)