Persoonlijke instellingen

Woorden - G

Uit BeneluxSpoor.net - Encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Hoofdpagina  Categorie-index  Index  Menu
Vorige | Volgende

Onder redactie van: BeneluxSpoor.net - Update door Fred Eikelboom


Verklaring         Zoeken op deze pagina: CTRL + F.

Woord of afkorting.

GEVI.

Afkorting van Grote Herstelling.

GH.

(Eng.) Afkorting van ground. 1. Massa of aarde-aansluiting. 2. Randaarde-aansluiting van apparatuur.

GND.

Spoorstaaf-gebonden systeem om te kunnen bepalen of er zich een trein in de betreffende sectie staat. (2) Meer over Spoorstroomloop. (3)

GRS-spoorstroomlopen

Gooische Stoomtramwegmaatschapij te Amsterdam.

GS.

(GSM-Rail) Telecommunicatiesysteem gebaseerd op GSM-techniek, waarmee op veilige wijze berichten kunnen worden verstuurd over de veilige berijdbaarheid van de infrastructuur en van materieeltechnische aangelegenheden. GSM-R is geïntroduceerd als vervanger van Telerail. (2)

GSM-R.

Fijnregelaar voor de stoomtoevoer. Met de ganghandel zet men een locomotief ook 'in zijn achteruit'. (van het Engelse woord handle): inrichting in het machinistenhuis waarmee de machinist de rijrichting (de gang) van de loc en de vullingsgraad van de cilinders kan instellen. (1) Meer over ganghandel. (4)

Ganghandel

Zie: Ganghandel.

Ganghendel

Bijnaam van de locomotieven van de serie NS 4600, die een waggelende gang hadden, net als een gans. zie ook: cake-walk, schommelkont. (1)

Gans

(locomotief)loods. (1)

Garage

Rijtuig en wagenbouwer. Meer over Gastell. (3)

Gastell

Gasverlichting. Verlichting in rijtuigen en/of stations welke op lichtgas brandde.

Deze werden gebruikt vòòr de elektrificatie van het spoorwegnet. De gaswagen had één of drie reservoirs, dienende voor het transport van lichtgas, waaruit de gasreservoirs - onder de rijtuigen met gasverlichting - gevuld werden. (4)

Gaswagen

Benaming voor een locomotiefloods. hij is in het gebouw. (1)

Gebouw

Het moment van het uitvoeren van onderhoud wordt bepaald door het verstrijken van een gespecificeerde periode van gebruik. (2)

Gebruiks-afhankelijk-onderhoud

Een (mogelijke) heffing door de overheid op het gebruik van railinfrastructuur. Na de splitsing van de spoorwegbedrijven is de gebruiksheffing voor alle exploitanten gelijk aan nul gulden gesteld. De Rijksoverheid nam de eerste jaren de kosten voor het onderhoud van de railinfrastructuur 100% voor haar rekening. Het is de bedoeling t.z.t. de kosten voor de infrastructuur (gedeeltelijk) op de exploitanten te gaan verhalen. (2)

Gebruiksheffing

Het gebruiksproces omvat het gebruik maken van de infrastructuur. Hieronder moet worden verstaan het commercieel verplaatsen van reizigers en goederen door exploitant en goederen ten behoeve van instandhoudingactiviteiten. (2)

Gebruiksproces

Speciaal aangepaste goederenwagen voor het stukgoederenvervoer door de NS en haar dochter ATO, het latere Van Gend & Loos. In de jaren vijftig werden nieuwe wagens voor dit stukgoederenvervoer ingezet. In die jaren waren/werden 1748 van deze, ook als groentewagens of roosterwagens (vanwege de vele ventilatieroosters) bekend staande, wagens ingezet in de stukgoederentreinen. Aangezien ze hierin een aparte omloop hadden en niet voor ander vervoer werden ingezet, kregen ze een aparte nummerserie met de letters GW (Groeps Wagen). Om hun speciale status ten opzichte van andere gesloten wagens te kenmerken kregen de GW's een gele band op de vier wagenhoeken. Al gauw stonden ze dan ook onder de bijnaam geelbanders bekend. Ten tijde van de invoering van de computernummering eind jaren zestig werd de benaming: Gls. Ze kregen toen ook versterkte vloeren en nog iets later ook versterkingen (beschermplaten) aan de onderzijde van de deuren, om er met heftrucks in te kunnen rijden. De jaren vijftig waren de gloriejaren van dit vervoer.

Geelbander

Geel volgsein (bord of licht) achter op de trein. Hiermee wordt aangegeven of er een (extra) trein volgt of niet. Seinhuiswachters e.d. kunnen met behulp van dit bord of licht weten wat er komt. Een geel sein samen met een rood sein, geeft aan dat er nog een (extra) trein komt. Alleen een rood sein geeft aan dat de gewone dienstregeling aangehouden wordt. Het gele sein heet volgsein, het rode sein heet sluitsein. (1)

Geeltje

Merknaam: NiTinol. Metaaldraad dat, wanneer er spanning op wordt gezet, zijn lengte varieert (bij verhitting wordt het draad ongeveer 3,5 % korter). Nadat de spanning uitgeschakeld is, neemt het materiaal zijn oude lengte weer aan. Is te gebruiken voor bijv. wisselaandrijvingen (zie: artikel Toepassing van geheugenmetaal).

Geheugendraad

Geheugenmetaal

(België): bijnaam van de locomotieven van het type 51. net als bij bok, 2 en sik legt de naam van dit kleine trekdier de nadruk op de kleinere afmetingen van deze rangeerlocomotief. vgl. echter bok 1 (Nederland), waar de naam gebruikt werd voor grotere locomotieven. (1)

Geit

Een overloopverbinding bestaande uit twee aan elkaar gekoppelde wissels. Elk wissel is zodanig elektrisch gekoppeld dat omlopen (omgooien) van het ene wissel ook automatisch het omlopen van de andere wissel tot gevolg heeft. Dit wordt gedaan uit kostenbesparing wegens de mogelijke beperking van de hoeveelheid elektrische apparatuur die nodig is voor de aansturing en de beveiliging. (2)

Gekoppeld wissel

Een loc die bestaat uit twee delen rustend op drie draaistellen. (3)

Gelede loc

1. (Elektriciteit). Het vermogen van een metaal om stroom en spanning door te laten. 2. (Elektronica). Bij een diode is dit het doorlaten van stroom en spanning in de doorlaatrichting, zie: diode.

Geleiden

Man die in het remmershuis van een goederenwagen zit, en van daaruit met de hand de (hand)remmen bedient. Remmer. kwam nog veel voor in de tijd dat de luchtdrukrem niet algemeen was. (1)

Geleider

(Elektronica). Schakeling die wisselspanning omzet in gelijkspanning. Bestaat uit vier diodes, de zogenaamde Graetz-schakeling of bruggelijkrichter. (3) Meer over Gelijkrichter.

Gelijkrichter

Twee mogelijke betekenissen. 1. De gelijkgerichte wisselspanning die na de gelijkrichter in een voeding aanwezig is. 2. De spanning die op een batterij of accu staat bijv. een AA-type batterij van 1,5 volt, of een autoaccu van 12 volt. Gelijkspanning is de tegenhanger van wisselspanning. Meer over Gelijkspanning. (3)

Gelijkspanning

Gelijkstroom

Mogelijkheid meerdere treinbewegingen over parallelle sporen/wissels uit te voeren. (2)

Gelijktijdigheid

Een kruising tussen twee vormen van lijninfrastructuur waarbij de verkeersstromen elkaar op gelijk hoogte tegen komen. Voorbeelden zijn een overweg (weg- en treinverkeer), een aansluiting of splitsing tussen (treinverkeer, een kruispunt wegverkeer) (2)

Gelijkvloerse kruising

Snelle veranderingen van de luchtdruk, die waarneembaar zijn voor het menselijke oor. (2)

Geluid

Gemeten aantal dB(A) als emissie van de trein. (2)

Geluidsbelasting

Het aantal dB(A) waarmee een afgesproken geluidsnorm wordt overschreden.

Geluidsoverschrijding

Zie: Gemeenschappelijke retourleiding.

Gemeenschappelijke massa

De gemeenschappelijke retourleiding of gemeenschappelijke massa, in het Engels Common-Ground (CGND) genoemd, is één enkele ader in een elektrische installatie, waarop alle massa-aansluitingen van de apparatuur (zoals bezetmeld-/terugmeld-printen, wisseldecoders e.d.) èn de rails aangesloten worden. Anders gezegd: alle massa-aansluitingen van de apparatuur èn de massa-aansluiting van de rails, zijn met elkaar verbonden via één massadraad. Zie: artikel Centrale voedingsleiding.

Gemeenschappelijke retourleiding

Een span van bijvoorbeeld een elektrische- en een dieselloc.

Gemengde tractie

Instelling in de decoder, die er voor dient de gemiddelde snelheid van de loc/het treinstel in te stellen tussen de laagste en hoogste rijstand. Zie: CV6 in Basis-instellingen decoder

Gemiddelde snelheid

Type afspaninrichting met uitsluitend mechanische functie: het afspannen van bovenleidingdraden. Gesloten afspaninrichtingen zijn niet geschikt voor het scheiden van twee elektrische groepen of het scheiden van twee fasen (bij wisselspanning) (Let op het verschil met open afspaninrichting) (2) Zie: artikel Afspaninrichtingen in DIN en DLO.

Gesloten afspaninrichting

Zie: Getrokken rijtuigen.

Getrokken mat

Een eenheid met als functie het bieden van plaatsen t.b.v. reizigers, heeft geen eigen tractie en geen eigen energievoorziening. (3)

Getrokken rijtuigen

Een samenstelling van een loc('s) en rijtuigen. (3)

Getrokken trein

Bestaat uit het voeren van twee rode lichten in combinatie met één- of twee witte lichten aan weerszijden van een railvoertuig. Na een aanrijding of ontsporing e.d. is het verplicht dit sein te tonen. Zie: artikel Front en sluitseinen.

Gevarensein

(België): de soupappen geven: De soupappen (veiligheidskleppen) blazen (stoom). (1)

Geven

Een sein voor z'n gezicht gooien: een sein plotseling voor ’n aansnellende trein op onveilig zetten, zodat de trein een noodremming moet maken. zie ook: smoel en kop. uit deze terminologie blijkt, hoezeer het onveilig sein als een hindernis gevoeld wordt: Het veilig sein staat immers even goed langs de spoorbaan, op dezelfde seinpaal, maar pas als die seinpaal onveilig toont krijgt de machinist het sein (een op zich neutrale benaming) voor z'n smoel. (1)

Gezicht

België): spoorboekje. ook Guide, treingids. (1)

Gids

Gietmallen

Geluid dat het vuur maakt als er flink trek op is, terwijl de laag brandende kolen niet vlak is, maar in het midden een kuil vertoont. Hierbij slaat ook rook het machinistenhuis in. (1)

Gillen

Benaming voor poetser, wellicht ietwat spottend. (1)

Glanseur

Peilglas, dat overeenkomst vertoond met zowel een fles als een glas. houd het glas vol: zorg voor voldoende water in het glas en daarmee in de ketel. (1)

Glas

1. Wordt toegepast als lichtgeleider in modeltreinen. het licht van een in de loc geplaatst gloeilampje of led wordt via de glasvezel naar de buitenzijde van de loc gevoerd. Zie ook Lichtgeleider. 2. Als versterkingsvezel in (Epoxy)printplaten Meer over Glasvezel. (3)

Glasvezel

Beveiligingsysteem waarin de onderlinge afstand tussen de treinen continu wordt berekend en bewaakt afhankelijk van snelheid van de trein, de remcurve (afhankelijk van remvermogen en treingewicht) en een veiligheidsmarge. (2)

Glijdend variabel blok

(België): het sein staat goed. het sein staat op veilig. vgl. open, goed wil hier dus zeggen, dat het sein goed staat om door te rijden voorbij het sein. (1)

Goed

Afdeling van de NS, die zich met goederenvervoer bezig hield.

Goederendienst

Gebouw ten behoeve van op en overslag van goederen die per spoor werden vervoerd.

Goederenloods

Gereserveerde capaciteit op een baanvak voor het laten rijden van een goederentrein in één richting. De goederentrein wordt dan tussen het personentreinverkeer gepland. (2)

Goederenpad

Een goederentrein is een trein voor het vervoer van alles, behalve mensen. Een goederentrein bestaat uit goederenwagens en wordt getrokken door één of meerdere locomotieven. Een goederentrein bestaande uit containerwagens wordt een containertrein genoemd. Meer over Goederentrein. (3)

Goederentrein

(Elektronica). Benaming voor een dubbellaags elco met zeer grote capaciteit. Helaas hebben deze typen maar een lage werkspanning van 2,1 - 2,3 - 5,5 of 6,3 volt. Zie ook: Step-up converter.

GoldCap

Bijnaam van de locomotieven van de serie NS 3900, de grootste NS-machine. Goliath is de reus uit de bijbel (1 Sam. 17). (een locomotief met de bijnaam David bestond niet, voor zover ons bekend). (1)

Goliath

(Bouwkunde). Een gording is een houten balk of ligger aangebracht in de lengterichting van kap of dak, de twee korte zijden zijn evenwijdig aan het te dragen dakvlak. (3)

Gording

Loc met prachtige opgepoetste appendages aan- en op de ketel, die als goud blonken. (1)

Goudhaantje

Bijnaam van de uit Zwitserland overgenomen locomotieven van de serie NS 3500, die een koperen band om de schoorsteen hadden, die aan de goudkleur van een goudvink deed denken. (De gouden band was aangebracht toen de locs nog in Zwitserland reden, en gaf aan dat de locs voorzien waren van een inrichting voor rookverbranding, dit om hinder van rook bij het rijden door tunnels zoveel mogelijk te verminderen). 2. Benaming voor een hoge baas, verband houdende met diens goudkleurige insignes: pas op, daar komt 'n goudvink. (1)

Goudvink

Het is weer een goudwinkeltje: gezegd van een machinistenhuis met prachtig opgepoetste, als goud blinkende appendages. (1)

Goudwinkeltje

Graetz-schakeling

(België, <Fr.): smeertoestel, smeerpomp. (1)

Graiseur

Verzamelnaam voor (kunststof)vezels die bij de modelbouw voor imitatie van diverse grassoorten worden gebruikt. Zie het artikel Gras, weide en heide.

Grasvezel

Grote Groenen: bijnaam van de locomotieven van de serie NS 1300, die in de tijd van hun indienststelling (rond 1880) een opvallende kleur groen hadden, lichter groen dan de locomotieven tot dan toe. Ook: Dressed to kill, muilezels. (1)

Groen

Rond 1907 door Beynes gemaakte 2e klas rijtuigen. Bijnaam werd verkregen doordat zij vrijwel altijd tussen Zandvoort en Amsterdam werden ingezet.

Groene Zandvoorters

1. Opdeling van een gelijkstroom bovenleidingnet in verschillende groepen. 2. Bij een wisselspanning-bovenleidingnet wordt de groepenscheiding gecombineerd met fasescheiding. De groepenscheiding is mogelijk door toepassing van open afspaninrichtingen of leidingonderbrekers. (2)

Groepenscheiding

Het spoorbedrijf in schaal 1:1 ofwel de treinen en alles wat er bij hoort in de werkelijkheid, zoals daar zijn de Nederlandse Spoorwegen, Duitse Bundesbahn etc.

Grootspoor

Remproef waarbij vanuit een centraal bedienpunt wordt vastgesteld of alle remmen aanslaan en lossen en of de remstations juist zijn ingesteld (P/G-kraan, P/M-kraan, L/B-kraan). Deze beproeving vindt minimaal eenmaal per 24 uur plaats. Voorafgaand aan de grote remproef wordt de lekkageproef genomen.

Grote remproef

Lampvoet met een pen-afstand h.o.h. van 5,3 mm. Zie: Ledlamp.

GU5.3 steekvoet

Lampvoet met een pen-afstand h.o.h. van 10 mm. Zie: Ledlamp.

GU10 bajonetvoet

(België): opkoken. Zie ook Kotsen. Gubbelen is wat minder grof dan kotsen, wat grover dan spuwen. Het betekent: het kotsen van iemand die te veel gedronken heeft. (1)

Gubbelen

(België, <Fr.): gids. vgl. Treingids. (1)

Guide



Hoofdpagina  Categorie-index  Index  Menu
Vorige | Volgende
Contact met de redactie: Contact met de redactie 

Laatste wijziging: 4 jan 2018 18:25 (CET)