https://encyclopedie.beneluxspoor.net/api.php?action=feedcontributions&feedformat=atom&user=Fred 2026-05-12T22:34:02Z Gebruikersbijdragen MediaWiki 1.30.0 https://encyclopedie.beneluxspoor.net/index.php?title=BeneluxSpoor.net_-_Encyclopedie:In_het_nieuws&diff=55305 2026-01-25T10:20:40Z

<p>Fred: txt</p> <hr /> <div>{{Koptekst<br /> |Vorige= Hoofdpagina<br /> |Volgende= Index<br /> |Auteur=<br /> }}<br /> ===Updates Encyclopedie===<br /> ''Hieronder geven we een overzicht van de laatste updates in de Encyclopedie:''<br /> &lt;br /&gt;<br /> ----<br /> * 25 jan 2026 Txt + plaatjes aan [[Verbeteringen aan Roco Hippel|Verbeteringen aan Roco Hippel]] betreffende koppelstangen toegevoegd. [[Bestand:New.gif|36px]] <br /> ----<br /> * 8 jan 2025 Nieuw artikel [[Andere beveiligingsmethoden|Andere beveiligingsmethoden]] toegevoegd. [[Bestand:New.gif|36px]]<br /> ----<br /> * 29 dec 2025 Nieuw artikel [[Verbeteringen aan Roco Hippel|Verbeteringen aan Roco Hippel]] toegevoegd.<br /> ----<br /> * 12 dec 2025 Nieuw artikel [[Groot onderhoud|Groot onderhoud]] toegevoegd.<br /> ----<br /> * 29 okt 2025 Nieuw artikel [[Minimale spanning voor aantal leds in serie|<br /> Minimale spanning voor aantal leds in serie]] toegevoegd.<br /> ----<br /> * &amp;nbsp;&amp;nbsp;2 okt 2025 Nieuw artikel [[De stappenmotor|De stappenmotor]] toegevoegd.<br /> ----<br /> * &amp;nbsp;&amp;nbsp;2 okt 2025 Nieuw artikel [[Module of modulus van tandwielen|Module of modulus van tandwielen]] toegevoegd.<br /> ----<br /> * 15 sep 2025 Nieuwe categorie [[:Categorie:Rijregelaar|Rijregelaar]] toegevoegd.<br /> ----<br /> * 15 sep 2025 Nieuw artikel [[KATO rijregelaar|KATO rijregelaar]] toegevoegd.<br /> ----<br /> * 20 aug 2025 Nieuw artikel [[Uhlenbrock Intellibox III|Uhlenbrock Intellibox III]] toegevoegd.<br /> ----<br /> * 25 jul 2025 Nieuw artikel (in opbouw) [[Onderdelen voor hulpmateriaal|Onderdelen voor hulpmateriaal]] toegevoegd.<br /> ----<br /> * 21 jun 2025 Nieuwe info van Roco aan artikel [[Koppelingen in schaal H0#Roco|Koppelingen in schaal H0]] toegevoegd. <br /> ---- <br /> * 17 mrt 2025 Nieuw artikel [[Fabrikanten ballastmaterialen]] toegevoegd.<br /> ---- <br /> * 14 mrt 2025 Nieuw artikel [[Spannings-buffer voor loc- of sounddecoder]] bij Locdecoders toegevoegd.<br /> &lt;!--Bij datum van 1 cijfer &amp;nbsp;&amp;nbsp;cijfer gebruiken--&gt;<br /> {{Voettekst<br /> |Vorige= Hoofdpagina<br /> |Volgende= Index<br /> }} {| width= &quot;100%&quot;<br /> |- valign= &quot;top&quot;<br /> ! scope= &quot;row&quot; width=&quot;70%&quot; |<br /> | &lt;small&gt;Laatste wijziging: 25 jan 2026 11:19 uur&lt;/small&gt;<br /> |}<br /> [[Categorie: Alles|M]]<br /> [[Categorie: Algemeen|M]]<br /> [[Categorie: Redactie|M]]</div>

Fred https://encyclopedie.beneluxspoor.net/index.php?title=BeneluxSpoor.net_-_Encyclopedie:In_het_nieuws&diff=55304 2026-01-25T10:19:46Z

<p>Fred: update</p> <hr /> <div>{{Koptekst<br /> |Vorige= Hoofdpagina<br /> |Volgende= Index<br /> |Auteur=<br /> }}<br /> ===Updates Encyclopedie===<br /> ''Hieronder geven we een overzicht van de laatste updates in de Encyclopedie:''<br /> &lt;br /&gt;<br /> ----<br /> * 25 jan 2026 Txt + plaatjes aan [[Verbeteringen aan Roco Hippel|Verbeteringen aan Roco Hippel]] betreffende koppelstangen toegevoegd. [[Bestand:New.gif|36px]] <br /> * 8 jan 2025 Nieuw artikel [[Andere beveiligingsmethoden|Andere beveiligingsmethoden]] toegevoegd. [[Bestand:New.gif|36px]]<br /> ----<br /> * 29 dec 2025 Nieuw artikel [[Verbeteringen aan Roco Hippel|Verbeteringen aan Roco Hippel]] toegevoegd.<br /> ----<br /> * 12 dec 2025 Nieuw artikel [[Groot onderhoud|Groot onderhoud]] toegevoegd.<br /> ----<br /> * 29 okt 2025 Nieuw artikel [[Minimale spanning voor aantal leds in serie|<br /> Minimale spanning voor aantal leds in serie]] toegevoegd.<br /> ----<br /> * &amp;nbsp;&amp;nbsp;2 okt 2025 Nieuw artikel [[De stappenmotor|De stappenmotor]] toegevoegd.<br /> ----<br /> * &amp;nbsp;&amp;nbsp;2 okt 2025 Nieuw artikel [[Module of modulus van tandwielen|Module of modulus van tandwielen]] toegevoegd.<br /> ----<br /> * 15 sep 2025 Nieuwe categorie [[:Categorie:Rijregelaar|Rijregelaar]] toegevoegd.<br /> ----<br /> * 15 sep 2025 Nieuw artikel [[KATO rijregelaar|KATO rijregelaar]] toegevoegd.<br /> ----<br /> * 20 aug 2025 Nieuw artikel [[Uhlenbrock Intellibox III|Uhlenbrock Intellibox III]] toegevoegd.<br /> ----<br /> * 25 jul 2025 Nieuw artikel (in opbouw) [[Onderdelen voor hulpmateriaal|Onderdelen voor hulpmateriaal]] toegevoegd.<br /> ----<br /> * 21 jun 2025 Nieuwe info van Roco aan artikel [[Koppelingen in schaal H0#Roco|Koppelingen in schaal H0]] toegevoegd. <br /> ---- <br /> * 17 mrt 2025 Nieuw artikel [[Fabrikanten ballastmaterialen]] toegevoegd.<br /> ---- <br /> * 14 mrt 2025 Nieuw artikel [[Spannings-buffer voor loc- of sounddecoder]] bij Locdecoders toegevoegd.<br /> &lt;!--Bij datum van 1 cijfer &amp;nbsp;&amp;nbsp;cijfer gebruiken--&gt;<br /> {{Voettekst<br /> |Vorige= Hoofdpagina<br /> |Volgende= Index<br /> }} {| width= &quot;100%&quot;<br /> |- valign= &quot;top&quot;<br /> ! scope= &quot;row&quot; width=&quot;70%&quot; |<br /> | &lt;small&gt;Laatste wijziging: 25 jan 2026 11:19 uur&lt;/small&gt;<br /> |}<br /> [[Categorie: Alles|M]]<br /> [[Categorie: Algemeen|M]]<br /> [[Categorie: Redactie|M]]</div>

Fred https://encyclopedie.beneluxspoor.net/index.php?title=Verbeteringen_aan_Roco_Hippel&diff=55303 2026-01-25T10:14:29Z

<p>Fred: txt verb.</p> <hr /> <div>{{Koptekst<br /> |Vorige= Ombouwen Roco 1700 van tweerail naar drierail<br /> |Volgende= Het gewicht van wagen- en rijtuigmodellen<br /> |VorigeMenu= Materieel in H0<br /> |Auteur= Fred Eikelboom<br /> }}<br /> {{Inhoudsopgave||Klein}}<br /> In dit artikel behandelen wij een aantal '''verbeteringen van de Roco Hippel'''<br /> === Verbeteringen ===<br /> {{Afbeelding<br /> |Bestand= Hippel9.png<br /> |Grootte= 270px<br /> |Volgnummer= 01<br /> |Omschrijving= De Hippel met scharnierende koppelstangen<br /> |Maker= Fred<br /> }}<br /> :[[#Kantelende vooras (driepunts ophanging)|Kantelende vooras (driepunts ophanging)]];&lt;br&gt;<br /> :[[#Tussen-as verend maken|Tussen-as verend maken]];&lt;br&gt;<br /> :[[#Scharnierende koppelstangen|Scharnierende koppelstangen]].<br /> <br /> === Kantelende vooras''' (driepunts ophanging) ===<br /> Af-fabriek heeft de Hippel geen goede rijeigenschappen. Daar moest iets aan gedaan worden.<br /> Om er voor te zorgen dat alle wielen goed contact maken met de spoorstaven, werd gezocht naar een manier om de voorste as scharnierend op te hangen. Zo kunnen bij oneffenheden (zoals bij puntstukken), de wielen van de voorste as iets kantelen.<br /> === T-stukje maken ===<br /> {{Afbeelding<br /> |Bestand= Hippel01.png<br /> |Grootte= 750px<br /> |Volgnummer= 02<br /> |Omschrijving= Kantelpunt voor-as maken<br /> |Maker= Fred<br /> |Type= Tekening<br /> }}<br /> Er moest dus iets midden-onder de voorste as komen, zodat de uiteinden van de aslagers een stukje vrij van het frame kwamen, zodat de as kon kantelen in het locframe (zie afbeelding 02).&lt;br&gt;Allereerst een stukje koperdraad midden-onder de as gelegd. De dikte zodanig kiezen dat er aan weerszijden 0,5 mm ruimte ontstaat (zie rechter tekening in afbeelding 01).&lt;br&gt;Nu moest er nog gezorgd worden dat het korte stukje koperdraad op zijn plaats bleef zitten. Dwars op het korte stukje draad een langer stukje draad met kleinere diameter (zodat er een T-vorm ontstond) gesoldeerd (zie afbeelding 02).<br /> {{Afbeelding 2 naast elkaar<br /> |Bestand= Hippel05.png<br /> |Grootte= 110px<br /> |Volgnummer= 03<br /> |Omschrijving= T-stukje voor scharnierpunt van de as<br /> |Maker= Fred<br /> |Type= Tekening<br /> |Tussenruimte= 20px<br /> |Bestand2= Hippel02.png<br /> |Grootte2= 360px<br /> |Volgnummer2= 04<br /> |Omschrijving2= Het T-stukje ligt op zijn plaats<br /> |Maker2= Fred<br /> |Type= Tekening<br /> }}<br /> Het langere stuk draad precies pas gemaakt tussen de zijkanten van de rechthoekige ruimte onder de as (zie afbeelding 03). Daarna uit de bodemplaat nog de twee steuntjes die de voorste as vastklemden weggeslepen (zie afbeelding 02).&lt;br&gt;Nu kon de vooras in beide richtingen 0,5 mm kantelen. Deze manier van ophanging heet driepunts-oplegging, ook wel gebalanceerde ophanging genoemd.<br /> === Aanpassen bodemplaat ===<br /> {{Afbeelding 3 naast elkaar<br /> |Bestand= Hippel03.png<br /> |Grootte= 300px<br /> |Volgnummer= 05<br /> |Omschrijving= T-stukje voor steun van de as<br /> |Type= Tekening<br /> |Maker= Fred Eikelboom<br /> |Bestand2= Hippel04.png<br /> |Grootte2= 190px<br /> |Volgnummer2= 06<br /> |Omschrijving2= Ruimte voor veertje<br /> |Maker2= Fred Eikelboom<br /> |Bestand3= Hippel5.png<br /> |Grootte3= 300px<br /> |Volgnummer3= 07<br /> |Omschrijving3= Het veertje<br /> |Maker3= Fred Eikelboom<br /> |Tussenruimte= 20px<br /> |Tussenruimte2= 20px<br /> }}<br /> Ook de bodemplaat een beetje aangepast, zodat de tussen-as beter kon bewegen. Hier werden de zijkanten van de lagersteunen meer rond gemaakt (zie afbeelding 05). Daarna een druppeltje secondenlijm aan de lange uiteinden van het T-stuk aangebracht en het T-stukje op zijn plaats gelijmd. [[#Verbeteringen| naar boven]]. <br /> === Tussen-as verend maken === <br /> Onder de tussen-as zit een uitsparing voor een veertje (zie afbeelding 06). Daar is een passend soepel veertje voor gebruikt en op lengte gemaakt. De lengte van het veertje is zodanig dat de tussen-as één mm opgebeurd wordt. Let op dat het veertje niet te veel kracht uitoefent, want anders worden de andere assen van de rails gedrukt.<br /> <br /> Daarna de as-lagerbussen van een druppeltje Teflon-olie voorzien. Daarna de loc weer in elkaar gezet en een stukje proefgereden.&lt;br&gt;<br /> Het resultaat was meer dan bevredigend. De operatie was geslaagd, zelfs op lage snelheid reed de loc prima over de wissels. In de oude situatie knipperden de lampen bij het minste of geringste, maar nu brandden ze bijna constant, wanneer de loc over een wissel reed. [[#Verbeteringen| naar boven]].<br /> === Scharnierende koppelstangen ===<br /> Het probleem van de slechte stroomafname wordt mede veroorzaakt door de constructie van de koppelstangen. Zolang de rails mooi egaal zijn, zal de stroomafname toerijkend zijn omdat dan alle wielen tegen de rails drukken.<br /> {{Afbeelding 3 naast elkaar<br /> |Bestand= hippel1.png<br /> |Grootte= Zeer klein<br /> |Volgnummer= 08<br /> |Omschrijving= Hulpstuk voor het boren van de gaatjes<br /> |Maker= Fred Eikelboom<br /> |Bestand2= hippel2.png<br /> |Grootte2= Zeer klein<br /> |Volgnummer2= 09<br /> |Omschrijving2= De gaatjes zijn geboord<br /> |Maker2= Fred Eikelboom<br /> |Bestand3= hippel3.png<br /> |Grootte3= Zeer klein<br /> |Volgnummer3= 10<br /> |Omschrijving3= De boutjes waarmee de koppelstangen gemonteerd worden<br /> |Maker3= Fred Eikelboom<br /> }}<br /> Zodra we over een oneffenheid, zoals een puntstuk rijden, komen we in de problemen.&lt;br&gt;Wanneer de voorste as over een puntstuk rijdt, wil die in de opening tussen de spoorstaven zakken, maar...., nu zorgt de koppelstang ervoor dat dat niet mogelijk is. omdat de koppelstang op de achterste askruk steunt. Gevolg: slecht contact bij de vooras, door minder druk op de voorwielen.&lt;br&gt;Dus, die koppelstangen gaan we scharnierend maken, en wel op dezelfde wijze als bij het grote voorbeeld.<br /> <br /> Speciale houder gemaakt van een stukkie lat, met daarin 3 zelftappertjes om de koppelstang vast te zetten. Daarna boortje 0,6 in de boormachine (welke in een boorstatief zat) gedaan en heel voorzichtig een gaatje geboord in de koppelstang.<br /> <br /> Daana boortje van 1 mm. in de boorkop gespannen en het gaatje voorzichtig iets ruimer geboord. Dit herhaald voor de overige 3 gaatjes. Daarna braampjes verwijderd en het oppervlak gepolijst met waterproof 800 schuurpapier.<br /> <br /> Twee boutjes van 1 mm. dik en 8 mm. lang aangepast door het koppie rond af te draaien in de draaibank. Zodoende kunnen ze straks niet achter de as-kruk blijven haken. Daarna de koppie's nog even gepolijst met waterproof 800 schuurpapier.<br /> <br /> De koppelstangen op maat geknipt en de bevestigingsogen mooi rond afgewerkt met de Dremel.<br /> <br /> Op de achtergrond de restanten van de operatie. Dus om twee goede koppelstangen te maken, moet je er vier hebben.<br /> <br /> Het zou veel gemakkelijker zijn wanneer één- of andere fabrikant, kant en klare scharnierende koppelstangen voor de Hippel zou kunnen leveren, maar het is onbekend of zo'n fabrikant bestaat.<br /> {{Afbeelding 3 naast elkaar<br /> |Bestand= hippel4.png<br /> |Grootte= 150px<br /> |Volgnummer= 11<br /> |Omschrijving= Het eerste boutje is gemonteerd<br /> |Maker= Fred Eikelboom<br /> |Bestand2= hippel5-a.png<br /> |Grootte2= 340px<br /> |Volgnummer2= 12<br /> |Omschrijving2= Vulringetje (twee maal)<br /> |Maker2= Fred Eikelboom<br /> |Bestand3= hippel6.png<br /> |Grootte3= Zeer klein<br /> |Volgnummer3= 13<br /> |Omschrijving3= Aandachtspuntje<br /> |Maker3= Fred Eikelboom<br /> }}<br /> <br /> Boutje door de koppelstangen en daarna van dun koperdraad nog twee ringetjes (zie links) gemaakt welke tussen de koppelstang en de krukken van de middelste as komen, om er voor te zorgen dat de zaak goed vrij loopt (zie afbeelding 13). De dikte van het ringetje is 0,05 mm minder dan de ruimte tussen de koppelstang en de kruk.en een moertje er op. De koppelstangen kunnen nu prachtig scharnieren.<br /> <br /> {{Afbeelding 2 naast elkaar<br /> |Bestand= Hippel7.png<br /> |Grootte= 310px<br /> |Volgnummer= 14<br /> |Omschrijving= Koppelstangen iets afgevlakt<br /> |Maker= Fred<br /> |Type= Tekening<br /> |Tussenruimte= 20px<br /> |Bestand2= Hippel8.png<br /> |Grootte2= 160px<br /> |Volgnummer2= 15<br /> |Omschrijving2= Het &quot;Steeksleuteljte&quot;<br /> |Maker2= Fred<br /> }}<br /> Om het moertje te borgen tegen loslopen, een tweede moertje op het boutje gedraaid. Door deze twee moertjes tegen elkaar in te draaien wordt de zaak vastgezet. Let er daarbij op dat er voldoende speling tussen de kop van het boutje en de drijfstang is, anders kan de drijfstang niet scharnieren. Kwestie van met een geschikt steeksleuteltje 2,5 mm (zie afbeelding 15). De ene moer vasthouden en met een platbektangetje de andere moer aandraaien. Daarna het boutje vlak bij het moertje afgeknipt, en het breukvlak vlakgevijld.<br /> <br /> Het steeksleuteltje is gemaakt van een versleten Stanleymesje. Dit is in de lengte doormidden gebroken en daarna met de Dremel twee openingen geslepen die precies om de moer passen. Daarna de &quot;steeksleutel&quot; rondom afgebraamd, om zere vingers te voorkomen.<br /> <br /> Daarna de krukken weer in de wielen gemonteerd, en de hele lok weer in elkaar gezet. Daarna een ietsiepietsie teflonolie aan de scharnieren en kruklagers van de koppelstangen gedaan. Ook nog wat teflonvet aan het tandwiel, dat op de achteras zit, gedaan. [[#Verbeteringen| naar boven]].<br /> <br /> En hier het eindresultaat: een uitstekend rijdende Hippel.<br /> <br /> Hij davert nu met 5 km/uu r(schaalsnelheid), tergend langzaam over alle wissels zonder te blijven staan.<br /> <br /> {{Voettekst<br /> |Vorige= Ombouwen Roco 1700 van tweerail naar drierail<br /> |Volgende= Het gewicht van wagen- en rijtuigmodellen<br /> |VorigeMenu= Materieel in H0<br /> }} {| width= &quot;100%&quot;<br /> |- valign= &quot;top&quot;<br /> ! scope= &quot;row&quot; width=&quot;70%&quot; |<br /> | &lt;small&gt;Laatste wijziging: 25 jan 2026 11:06 uur&lt;/small&gt;<br /> |}<br /> [[Categorie: Alles|V]]<br /> [[Categorie: Artikel|Verbetering aan de Roco Hippel]]<br /> [[Categorie: Exploitatie|V]]<br /> [[Categorie: Materieel|V]]<br /> [[Categorie: Materieel H0|V]]<br /> [[Categorie: Praktijk|V]]<br /> [[Categorie: Technieken|V]]<br /> [[Categorie: Tweerail|V]]<br /> [[Categorie: Fred Eikelboom|V]]</div>

Fred https://encyclopedie.beneluxspoor.net/index.php?title=Verbeteringen_aan_Roco_Hippel&diff=55302 2026-01-25T10:06:48Z

<p>Fred: text + afbeeldingen toegev.</p> <hr /> <div>{{Koptekst<br /> |Vorige= Ombouwen Roco 1700 van tweerail naar drierail<br /> |Volgende= Het gewicht van wagen- en rijtuigmodellen<br /> |VorigeMenu= Materieel in H0<br /> |Auteur= Fred Eikelboom<br /> }}<br /> {{Inhoudsopgave||Klein}}<br /> In dit artikel behandelen wij een aantal '''verbeteringen van de Roco Hippel'''<br /> === Verbeteringen ===<br /> {{Afbeelding<br /> |Bestand= Hippel9.png<br /> |Grootte= 270px<br /> |Volgnummer= 01<br /> |Omschrijving= De Hippel met scharnierende koppelstangen<br /> |Maker= Fred<br /> }}<br /> :[[#Kantelende vooras (driepunts ophanging)|Kantelende vooras (driepunts ophanging)]];&lt;br&gt;<br /> :[[#Tussen-as verend maken|Tussen-as verend maken]];&lt;br&gt;<br /> :[[#Scharnierende koppelstangen|Scharnierende koppelstangen]].<br /> <br /> '''Kantelende vooras''' (driepunts ophanging).<br /> <br /> Af-fabriek heeft de Hippel geen goede rijeigenschappen. Daar moest iets aan gedaan worden.<br /> Om er voor te zorgen dat alle wielen goed contact maken met de spoorstaven, werd gezocht naar een manier om de voorste as scharnierend op te hangen. Zo kunnen bij oneffenheden (zoals bij puntstukken), de wielen van de voorste as iets kantelen.<br /> === T-stukje maken ===<br /> {{Afbeelding<br /> |Bestand= Hippel01.png<br /> |Grootte= 750px<br /> |Volgnummer= 02<br /> |Omschrijving= Kantelpunt voor-as maken<br /> |Maker= Fred<br /> |Type= Tekening<br /> }}<br /> Er moest dus iets midden-onder de voorste as komen, zodat de uiteinden van de aslagers een stukje vrij van het frame kwamen, zodat de as kon kantelen in het locframe (zie afbeelding 02).&lt;br&gt;Allereerst een stukje koperdraad midden-onder de as gelegd. De dikte zodanig kiezen dat er aan weerszijden 0,5 mm ruimte ontstaat (zie rechter tekening in afbeelding 01).&lt;br&gt;Nu moest er nog gezorgd worden dat het korte stukje koperdraad op zijn plaats bleef zitten. Dwars op het korte stukje draad een langer stukje draad met kleinere diameter (zodat er een T-vorm ontstond) gesoldeerd (zie afbeelding 02).<br /> {{Afbeelding 2 naast elkaar<br /> |Bestand= Hippel05.png<br /> |Grootte= 110px<br /> |Volgnummer= 03<br /> |Omschrijving= T-stukje voor scharnierpunt van de as<br /> |Maker= Fred<br /> |Type= Tekening<br /> |Tussenruimte= 20px<br /> |Bestand2= Hippel02.png<br /> |Grootte2= 360px<br /> |Volgnummer2= 04<br /> |Omschrijving2= Het T-stukje ligt op zijn plaats<br /> |Maker2= Fred<br /> |Type= Tekening<br /> }}<br /> Het langere stuk draad precies pas gemaakt tussen de zijkanten van de rechthoekige ruimte onder de as (zie afbeelding 03). Daarna uit de bodemplaat nog de twee steuntjes die de voorste as vastklemden weggeslepen (zie afbeelding 02).&lt;br&gt;Nu kon de vooras in beide richtingen 0,5 mm kantelen. Deze manier van ophanging heet driepunts-oplegging, ook wel gebalanceerde ophanging genoemd.<br /> === Aanpassen bodemplaat ===<br /> {{Afbeelding 3 naast elkaar<br /> |Bestand= Hippel03.png<br /> |Grootte= 300px<br /> |Volgnummer= 05<br /> |Omschrijving= T-stukje voor steun van de as<br /> |Type= Tekening<br /> |Maker= Fred Eikelboom<br /> |Bestand2= Hippel04.png<br /> |Grootte2= 190px<br /> |Volgnummer2= 06<br /> |Omschrijving2= Ruimte voor veertje<br /> |Maker2= Fred Eikelboom<br /> |Bestand3= Hippel5.png<br /> |Grootte3= 300px<br /> |Volgnummer3= 07<br /> |Omschrijving3= Het veertje<br /> |Maker3= Fred Eikelboom<br /> |Tussenruimte= 20px<br /> |Tussenruimte2= 20px<br /> }}<br /> Ook de bodemplaat een beetje aangepast, zodat de tussen-as beter kon bewegen. Hier werden de zijkanten van de lagersteunen meer rond gemaakt (zie afbeelding 05). Daarna een druppeltje secondenlijm aan de lange uiteinden van het T-stuk aangebracht en het T-stukje op zijn plaats gelijmd. [[#Verbeteringen| naar boven]]. <br /> === Tussen-as verend maken === <br /> Onder de tussen-as zit een uitsparing voor een veertje (zie afbeelding 06). Daar is een passend soepel veertje voor gebruikt en op lengte gemaakt. De lengte van het veertje is zodanig dat de tussen-as één mm opgebeurd wordt. Let op dat het veertje niet te veel kracht uitoefent, want anders worden de andere assen van de rails gedrukt.<br /> <br /> Daarna de as-lagerbussen van een druppeltje Teflon-olie voorzien. Daarna de loc weer in elkaar gezet en een stukje proefgereden.&lt;br&gt;<br /> Het resultaat was meer dan bevredigend. De operatie was geslaagd, zelfs op lage snelheid reed de loc prima over de wissels. In de oude situatie knipperden de lampen bij het minste of geringste, maar nu brandden ze bijna constant, wanneer de loc over een wissel reed. [[#Verbeteringen| naar boven]].<br /> === Scharnierende koppelstangen ===<br /> Het probleem van de slechte stroomafname wordt mede veroorzaakt door de constructie van de koppelstangen. Zolang de rails mooi egaal zijn, zal de stroomafname toerijkend zijn omdat dan alle wielen tegen de rails drukken.<br /> {{Afbeelding 3 naast elkaar<br /> |Bestand= hippel1.png<br /> |Grootte= Zeer klein<br /> |Volgnummer= 08<br /> |Omschrijving= Hulpstuk voor het boren van de gaatjes<br /> |Maker= Fred Eikelboom<br /> |Bestand2= hippel2.png<br /> |Grootte2= Zeer klein<br /> |Volgnummer2= 09<br /> |Omschrijving2= De gaatjes zijn geboord<br /> |Maker2= Fred Eikelboom<br /> |Bestand3= hippel3.png<br /> |Grootte3= Zeer klein<br /> |Volgnummer3= 10<br /> |Omschrijving3= De boutjes waarmee de koppelstangen gemonteerd worden<br /> |Maker3= Fred Eikelboom<br /> }}<br /> Zodra we over een oneffenheid, zoals een puntstuk rijden, komen we in de problemen.&lt;br&gt;Wanneer de voorste as over een puntstuk rijdt, wil die in de opening tussen de spoorstaven zakken, maar...., nu zorgt de koppelstang ervoor dat dat niet mogelijk is. omdat de koppelstang op de achterste askruk steunt. Gevolg: slecht contact bij de vooras, door minder druk op de voorwielen.&lt;br&gt;Dus, die koppelstangen gaan we scharnierend maken, en wel op dezelfde wijze als bij het grote voorbeeld.<br /> <br /> Speciale houder gemaakt van een stukkie lat, met daarin 3 zelftappertjes om de koppelstang vast te zetten. Daarna boortje 0,6 in de boormachine (welke in een boorstatief zat) gedaan en heel voorzichtig een gaatje geboord in de koppelstang.<br /> <br /> Daana boortje van 1 mm. in de boorkop gespannen en het gaatje voorzichtig iets ruimer geboord. Dit herhaald voor de overige 3 gaatjes. Daarna braampjes verwijderd en het oppervlak gepolijst met waterproof 800 schuurpapier.<br /> <br /> Twee boutjes van 1 mm. dik en 8 mm. lang aangepast door het koppie rond af te draaien in de draaibank. Zodoende kunnen ze straks niet achter de as-kruk blijven haken. Daarna de koppie's nog even gepolijst met waterproof 800 schuurpapier.<br /> <br /> De koppelstangen op maat geknipt en de bevestigingsogen mooi rond afgewerkt met de Dremel.<br /> <br /> Op de achtergrond de restanten van de operatie. Dus om twee goede koppelstangen te maken, moet je er vier hebben.<br /> <br /> Het zou veel gemakkelijker zijn wanneer één- of andere fabrikant, kant en klare scharnierende koppelstangen voor de Hippel zou kunnen leveren, maar het is onbekend of zo'n fabrikant bestaat.<br /> {{Afbeelding 3 naast elkaar<br /> |Bestand= hippel4.png<br /> |Grootte= 150px<br /> |Volgnummer= 11<br /> |Omschrijving= Het eerste boutje is gemonteerd<br /> |Maker= Fred Eikelboom<br /> |Bestand2= hippel5-a.png<br /> |Grootte2= 340px<br /> |Volgnummer2= 12<br /> |Omschrijving2= Vulringetje (twee maal)<br /> |Maker2= Fred Eikelboom<br /> |Bestand3= hippel6.png<br /> |Grootte3= Zeer klein<br /> |Volgnummer3= 13<br /> |Omschrijving3= Aandachtspuntje<br /> |Maker3= Fred Eikelboom<br /> }}<br /> <br /> Boutje door de koppelstangen en daarna van dun koperdraad nog twee ringetjes (zie links) gemaakt welke tussen de koppelstang en de krukken van de middelste as komen, om er voor te zorgen dat de zaak goed vrij loopt (zie afbeelding 13). De dikte van het ringetje is 0,05 mm minder dan de ruimte tussen de koppelstang en de kruk.en een moertje er op. De koppelstangen kunnen nu prachtig scharnieren.<br /> <br /> {{Afbeelding 2 naast elkaar<br /> |Bestand= Hippel7.png<br /> |Grootte= 310px<br /> |Volgnummer= 14<br /> |Omschrijving= Koppelstangen iets afgevlakt<br /> |Maker= Fred<br /> |Type= Tekening<br /> |Tussenruimte= 20px<br /> |Bestand2= Hippel8.png<br /> |Grootte2= 160px<br /> |Volgnummer2= 15<br /> |Omschrijving2= Het &quot;Steeksleuteljte&quot;<br /> |Maker2= Fred<br /> }}<br /> Om het moertje te borgen tegen loslopen, een tweede moertje op het boutje gedraaid. Door deze twee moertjes tegen elkaar in te draaien wordt de zaak vastgezet. Let er daarbij op dat er voldoende speling tussen de kop van het boutje en de drijfstang is, anders kan de drijfstang niet scharnieren. Kwestie van met een geschikt steeksleuteltje 2,5 mm (zie afbeelding 15). De ene moer vasthouden en met een platbektangetje de andere moer aandraaien. Daarna het boutje vlak bij het moertje afgeknipt, en het breukvlak vlakgevijld.<br /> <br /> Het steeksleuteltje is gemaakt van een versleten Stanleymesje. Dit is in de lengte doormidden gebroken en daarna met de Dremel twee openingen geslepen die precies om de moer passen. Daarna de &quot;steeksleutel&quot; rondom afgebraamd, om zere vingers te voorkomen.<br /> <br /> Daarna de krukken weer in de wielen gemonteerd, en de hele lok weer in elkaar gezet. Daarna een ietsiepietsie teflonolie aan de scharnieren en kruklagers van de koppelstangen gedaan. Ook nog wat teflonvet aan het tandwiel, dat op de achteras zit, gedaan. [[#Verbeteringen| naar boven]].<br /> <br /> En hier het eindresultaat: een uitstekend rijdende Hippel.<br /> <br /> Hij davert nu met 5 km/uu r(schaalsnelheid), tergend langzaam over alle wissels zonder te blijven staan.<br /> <br /> {{Voettekst<br /> |Vorige= Ombouwen Roco 1700 van tweerail naar drierail<br /> |Volgende= Het gewicht van wagen- en rijtuigmodellen<br /> |VorigeMenu= Materieel in H0<br /> }} {| width= &quot;100%&quot;<br /> |- valign= &quot;top&quot;<br /> ! scope= &quot;row&quot; width=&quot;70%&quot; |<br /> | &lt;small&gt;Laatste wijziging: 25 jan 2026 11:06 uur&lt;/small&gt;<br /> |}<br /> [[Categorie: Alles|V]]<br /> [[Categorie: Artikel|Verbetering aan de Roco Hippel]]<br /> [[Categorie: Exploitatie|V]]<br /> [[Categorie: Materieel|V]]<br /> [[Categorie: Materieel H0|V]]<br /> [[Categorie: Praktijk|V]]<br /> [[Categorie: Technieken|V]]<br /> [[Categorie: Tweerail|V]]<br /> [[Categorie: Fred Eikelboom|V]]</div>

Fred https://encyclopedie.beneluxspoor.net/index.php?title=Bestand:Hippel5-a.png&diff=55298 2026-01-24T15:22:15Z

<p>Fred: Categorie: Media Categorie: Afbeeldingen Categorie: Afbeeldingen Fred Eikelboom</p> <hr /> <div>[[Categorie: Media]]<br /> [[Categorie: Afbeeldingen]]<br /> [[Categorie: Afbeeldingen Fred Eikelboom]]</div>

Fred https://encyclopedie.beneluxspoor.net/index.php?title=Bestand:Hippel6.png&diff=55299 2026-01-24T15:22:15Z

<p>Fred: Categorie: Media Categorie: Afbeeldingen Categorie: Afbeeldingen Fred Eikelboom</p> <hr /> <div>[[Categorie: Media]]<br /> [[Categorie: Afbeeldingen]]<br /> [[Categorie: Afbeeldingen Fred Eikelboom]]</div>

Fred https://encyclopedie.beneluxspoor.net/index.php?title=Bestand:Hippel8.png&diff=55300 2026-01-24T15:22:15Z

<p>Fred: Categorie: Media Categorie: Afbeeldingen Categorie: Afbeeldingen Fred Eikelboom</p> <hr /> <div>[[Categorie: Media]]<br /> [[Categorie: Afbeeldingen]]<br /> [[Categorie: Afbeeldingen Fred Eikelboom]]</div>

Fred https://encyclopedie.beneluxspoor.net/index.php?title=Bestand:Hippel9.png&diff=55301 2026-01-24T15:22:15Z

<p>Fred: Categorie: Media Categorie: Afbeeldingen Categorie: Afbeeldingen Fred Eikelboom</p> <hr /> <div>[[Categorie: Media]]<br /> [[Categorie: Afbeeldingen]]<br /> [[Categorie: Afbeeldingen Fred Eikelboom]]</div>

Fred https://encyclopedie.beneluxspoor.net/index.php?title=Bestand:Hippel4.png&diff=55297 2026-01-24T15:20:43Z

<p>Fred: Categorie: Media Categorie: Afbeeldingen Categorie: Afbeeldingen Fred Eikelboom</p> <hr /> <div>[[Categorie: Media]]<br /> [[Categorie: Afbeeldingen]]<br /> [[Categorie: Afbeeldingen Fred Eikelboom]]</div>

Fred https://encyclopedie.beneluxspoor.net/index.php?title=Bestand:Hippel1.png&diff=55294 2026-01-24T15:20:43Z

<p>Fred: Categorie: Media Categorie: Afbeeldingen Categorie: Afbeeldingen Fred Eikelboom</p> <hr /> <div>[[Categorie: Media]]<br /> [[Categorie: Afbeeldingen]]<br /> [[Categorie: Afbeeldingen Fred Eikelboom]]</div>

Fred https://encyclopedie.beneluxspoor.net/index.php?title=Bestand:Hippel2.png&diff=55295 2026-01-24T15:20:43Z

<p>Fred: Categorie: Media Categorie: Afbeeldingen Categorie: Afbeeldingen Fred Eikelboom</p> <hr /> <div>[[Categorie: Media]]<br /> [[Categorie: Afbeeldingen]]<br /> [[Categorie: Afbeeldingen Fred Eikelboom]]</div>

Fred https://encyclopedie.beneluxspoor.net/index.php?title=Bestand:Hippel3.png&diff=55296 2026-01-24T15:20:43Z

<p>Fred: Categorie: Media Categorie: Afbeeldingen Categorie: Afbeeldingen Fred Eikelboom</p> <hr /> <div>[[Categorie: Media]]<br /> [[Categorie: Afbeeldingen]]<br /> [[Categorie: Afbeeldingen Fred Eikelboom]]</div>

Fred https://encyclopedie.beneluxspoor.net/index.php?title=Bestand:Hippel7.png&diff=55293 2026-01-24T15:18:29Z

<p>Fred: Categorie: Media Categorie: Afbeeldingen Categorie: Afbeeldingen Fred Eikelboom</p> <hr /> <div>[[Categorie: Media]]<br /> [[Categorie: Afbeeldingen]]<br /> [[Categorie: Afbeeldingen Fred Eikelboom]]</div>

Fred https://encyclopedie.beneluxspoor.net/index.php?title=Basisbeginselen&diff=55292 2026-01-18T09:01:34Z

<p>Fred: txt toegeg.</p> <hr /> <div>{{Koptekst<br /> |Vorige= Inleiding baanbesturing<br /> |Volgende= Blokgestuurd rijden<br /> |VorigeMenu= Baanbesturing<br /> |Auteur= Bert Pieters<br /> |Bewerking= Fred Eikelboom.<br /> }}<br /> {{Inhoudsopgave||Klein}}<br /> In dit artikel behandelen wij de '''basisbeginselen''' van het modelspoor.&lt;br&gt;<br /> Onderstaand enige informatie voor de beginners op modelspoorgebied:&lt;br&gt;<br /> Dit betreft &quot;tweerail&quot;.<br /> === Het ovaaltje ===<br /> {{Afbeelding<br /> |Bestand= BertP-afb1.png<br /> |Grootte= 600px<br /> |Volgnummer= 01<br /> |Omschrijving= Een simpel ovaaltje <br /> |Maker= Bert Pieters <br /> |Type= Schema<br /> }}<br /> Bovenstaand is de meest eenvoudige manier van een analoge aansluiting en dit komt meestal voort uit de startset geleverd door de fabrikanten.&lt;br&gt;Simpel twee draadjes van de rijregelaar naar de rails en rijden maar. Uiteraard met maar één trein en die kan alleen maar rondjes rijden. (zie afbeelding 1)<br /> ----<br /> === Het opstelspoor ===<br /> {{Afbeelding<br /> |Bestand= BertP-afb2.png<br /> |Grootte= 600px<br /> |Volgnummer= 02<br /> |Omschrijving= Uitbreiding met opstelspoortje<br /> |Maker= Bert Pieters <br /> |Type= Schema<br /> }}<br /> Als toevoeging kan er een opstelspoortje gemaakt worden. Dit spoortje kan aan– en uitgeschakeld worden met een tuimelschakelaar (SPDT On-Off).&lt;br&gt;Maar er kan nog steeds maar één trein tegelijk rijden. (zie afbeelding 2)<br /> ----<br /> {{Afbeelding<br /> |Bestand= BertP-afb3.png<br /> |Grootte= 600px<br /> |Volgnummer= 03<br /> |Omschrijving= Binnen en buitenspoor met overloopwissels <br /> |Maker= Bert Pieters <br /> |Type= Schema<br /> }}<br /> Dit is een optie voor het rijden met twee treinen. Een aparte stroomkring voor zowel het binnen- als het buitenspoor met een overloopmogelijkheid.&lt;br&gt;Ter plaatse van de wissels zijn beide spoorstaven onderbroken. Om van spoor te wisselen moeten beide rijregelaars in dezelfde stand staan. (zie afbeelding 3)<br /> ----<br /> === Gemeenschappelijke min ===<br /> {{Afbeelding<br /> |Bestand= BertP-afb4.png<br /> |Grootte= 600px<br /> |Volgnummer= 04<br /> |Omschrijving= Aansluiting met gemeenschappelijk min-draad<br /> |Maker= Bert Pieters <br /> |Type= Schema<br /> }}<br /> Dit is bijna hetzelfde als voorgaande situatie, met dien verstande dat er een enkele spoorstaaf onderbroken is.&lt;br&gt;De blauwe aansluiting wordt de gemeenschappelijke min-leiding genoemd en vereenvoudigt de bedrading.<br /> De min van beide rijregelaars wordt gekoppeld en verbonden met één zijde van alle sporen. Ook hierbij moeten beide rijregelaars in dezelfde stand staan bij spoorwisseling. (zie afbeelding 4)<br /> ----<br /> === De &quot;Z-schakeling&quot; ===<br /> {{Afbeelding<br /> |Bestand= BertP-afb5.png<br /> |Grootte= 600px<br /> |Volgnummer= 05<br /> |Omschrijving= Schakelaars toegevoegd <br /> |Maker= Bert Pieters <br /> |Type= Schema<br /> }}<br /> Als alternatief voor het in dezelfde stand staan van de rijregelaars is bovenstaande schakeling bedacht. De Engelstalige modelspoorders spreken van &quot;cabcontrol&quot; en de Duitstaligen van de<br /> [http://www.modellbahnhobby.eisenbahnrelikte.de/bahnbau---tipps/elektrische-schaltungen/die-grundschaltungen-a-und-z/ &quot;Z-Schaltung&quot;]. In Nederland heet dit ook de &quot;Z-schakeling&quot; en dat houdt in feite in dat elke trein zijn eigen rijregelaar heeft en ook bij spoorwisseling &quot;meeneemt&quot;. De Engelse benaming geeft dit eigenlijk het beste weer: je zit als het ware als machinist in de lok.&lt;br&gt;Het grote voordeel is dat het niet meer hoeven wisselen van rijregelaar, de bediening overzichtelijk maakt. Sowieso is het wel handig dat elke trein zijn eigen rijregelaar heeft en dus overal dezelfde snelheid heeft.&lt;br&gt;De schakelaars zorgen ervoor dat de sporen op de juiste rijregelaar geschakeld kunnen worden. De schakelaars zijn SPDT (On-Off-On).&lt;br&gt;Per ingeschakelde sectie kunnen we uiteraard maar met één trein tegelijk rijden. (zie afbeelding 5)<br /> <br /> Heeft de rijregelaar ook een aparte aansluiting voor verlichting (AC), dan moeten we bij het parallelschakelen van dergelijke lichtaansluitingen oppassen: <br /> <br /> {| class=&quot;wikitable&quot;<br /> |{{TblAgKleur1|#E8E8E8;}} valign=&quot;center&quot; style=&quot;width:5%;text-align:center;&quot;| [[Bestand:Let-op.jpg|50px|center]]&lt;small&gt;'''LET OP'''&lt;/small&gt;||{{TblAgKleur1|#E8E8E8;}} valign=&quot;top&quot;|Sluit nooit twee of meerdere trafo's met de secundaire kant (de AC-aansluiting) parallel aan, zonder ook de primaire kant (de stekker) van alle trafo's in een contactdoos te steken. Aangezien de trafo's aan de secundaire zijde aan elkaar verbonden zijn, wordt de spanning via de nog niet aangesloten trafo weer omhoog getransformeerd en staat er 230V (of meer) op de stekker die niet is aangesloten. Dit verschijnsel wordt &quot;terugvoeding tot de stekker&quot; genoemd. Het verschijnsel &quot;terugvoeding&quot; kan enkel bij trafo's voorkomen, bij gelijkspanningsvoedingen treed dit niet op. Hiervoor werd vroeger altijd gewaarschuwd. Oftewel als in afbeelding 3 t/m 8 de 12 V&lt;big&gt;~&lt;/big&gt; uitgangen van trafo1 en trafo2 (en eventueel trafo3) parallel geschakeld worden zonder dat de [[Woorden - S#Stekker|stekker]] van trafo2 (of eventueel trafo3) in het [[Woorden - S#Stopcontact|stopcontact]] zit, dan staat op de pennen van de stekker van trafo2 (trafo3) weer de netspanning en dit geeft kans op pijnlijke en &lt;u&gt;levensgevaarlijke&lt;/u&gt; schokken. '''Zorg er daarvoor dat alle stekkers van de trafo's in een verlengsnoer-stopcontact met een schakelaar zitten. Schakelaar &quot;uit&quot; - alle trafo's uit'''.&lt;br&gt;<br /> &lt;small&gt;Aanvulling door Klaas Zondervan&lt;/small&gt;&lt;br&gt;<br /> Moderne trafo's van Märklin, en ook van Roco, hebben een voorziening waardoor terugvoeden tot de stekker niet meer mogelijk is.<br /> |}<br /> ----<br /> === Extra schakelaars en rijregelaar ===<br /> {{Afbeelding<br /> |Bestand= BertP-afb6.png<br /> |Grootte= 600px<br /> |Volgnummer= 06<br /> |Omschrijving= Uitbreiding met extra schakelaars en extra rijregelaar<br /> |Maker= Bert Pieters <br /> |Type= Schema<br /> }}<br /> Uiteraard kan deze schakeling met één- of meer rijregelaar(s) uitgebreid worden zoals hierboven met de toevoeging van rijregelaar 3 en met twee extra schakelaars. Dit is eigenlijk oneindig uitbreidbaar met voor elke extra rijregelaar de toevoeging van een schakelaar.&lt;br&gt;Een baan met meerdere personen bedienen, met ieder een eigen lok en rijregelaar is hierdoor mogelijk. Wel is het zo dat voor één persoon het handmatig aansturen van twee of hooguit drie treinen wel het maximum is zonder verdere automatisering. (zie afbeelding 6)<br /> ----<br /> === Het station ===<br /> {{Afbeelding<br /> |Bestand= BertP-afb7.png<br /> |Grootte= 900px<br /> |Volgnummer= 07<br /> |Omschrijving= Een station met rangeersporen <br /> |Maker= Bert Pieters <br /> |Type= Schema<br /> }}<br /> Met hierboven genoemde methodiek kan men wat ingewikkelder spoorsituaties toch redelijk eenvoudig besturen. Voorbeeld is hierboven: in het midden een station waar gerangeerd kan worden, links en rechts een vrijliggend spoorgedeelte.&lt;br&gt;Rijregelaar 1 en 2 kunnen het geheel besturen, rijregelaar 3 kan alleen het station besturen om te rangeren.&lt;br&gt;De schakelaars zijn SPDT (On-Off-On). Verstandig is om voor de rijregelaars 1 en 2 een ringleiding onder de baan te maken van bijv. installatiedraad met om de paar meter een aftakking met dunner draad naar de sporen.&lt;br&gt;Omdat rijregelaar 3 meestal lokaal gesitueerd is, is in verband met het rangeren, daarvoor vaak niet per se een ringleiding nodig (mag wel natuurlijk). (zie afbeelding 7)<br /> ----<br /> === Hybride schakeling ===<br /> {{Afbeelding<br /> |Bestand= BertP-afb8.png<br /> |Grootte= 700px<br /> |Volgnummer= 08<br /> |Omschrijving= Het aansluiten van een digitale centrale op het analoge spoor <br /> |Maker= Bert Pieters <br /> |Type= Schema<br /> }}<br /> Indien er in de toekomst plannen zijn om naast analoog ook digitaal te gaan rijden dan moeten de railonderbrekingen in beide spoorstaven aangebracht worden ter plaatse van '''A'''. Tevens vervalt dan de gemeenschappelijke min en moet deze meegeschakeld worden.<br /> De enkelpolige schakelaars worden dan SPDT (On-Off-On).&lt;br&gt;Op elk geïsoleerd segment kan dan analoog '''OF''' digitaal gereden worden ('''dus NIET tegelijk''')&lt;br&gt;<br /> Aan te raden is om een [[Het maken van een stopsectie|stopsectie]] '''B''' ter lengte van minimaal 20 cm ter plaatse van de sectiescheiding te maken, om te voorkomen dat een analoge lok op het digitale gedeelte kan komen. Een digitale lok kan wel analoog rijden maar andersom is funest. (zie afbeelding 8)<br /> <br /> Lees i.v.m de veiligheid ook het artikel [[Koppelen van trafo's of voedingen]] over het koppelen van trafo's.<br /> {{Voettekst<br /> |Vorige= Inleiding baanbesturing<br /> |Volgende= Blokgestuurd rijden<br /> |VorigeMenu= Baanbesturing<br /> }}{| width= &quot;100%&quot;<br /> |- valign= &quot;top&quot;<br /> ! scope= &quot;row&quot; width= &quot;70%&quot; |<br /> | &lt;small&gt;Laatste wijziging: 18 jan 2025 10:00 uur&lt;/small&gt;<br /> |-<br /> |}<br /> [[Categorie: Alles|B]]<br /> [[Categorie: Artikel|Basisbeginselen]]<br /> [[Categorie: Analoge baanbesturing|B]]<br /> [[Categorie: Baanbesturing|B]]<br /> [[Categorie: Bedrading|B]]<br /> [[Categorie: Elektronica|B]]<br /> [[Categorie: Hybride baanbesturing|B]]<br /> [[Categorie: Rijregelaar|B]]<br /> [[Categorie: Spoorwegbouw|B]]<br /> [[Categorie: Technieken|B]]<br /> [[Categorie: Tweerail|B]]<br /> [[Categorie: Veiligheid|B]]<br /> [[Categorie: Bert Pieters|B]]</div>

Fred https://encyclopedie.beneluxspoor.net/index.php?title=Merken_-_R&diff=55291 2026-01-15T09:18:13Z

<p>Fred: woord toeg.</p> <hr /> <div>{{Koptekst<br /> |Vorige= Merken - Q<br /> |Volgende= Merken - S<br /> |VorigeMenu= Merken<br /> |Auteur= Naam bij de redactie bekend.<br /> |Update= Fred Eikelboom<br /> }}&lt;div style=&quot;width:800px;text-align:right;&quot;&gt;Zoeken op deze pagina: CTRL + F.&lt;/div&gt;<br /> {{Merk<br /> |Merk= Röwa<br /> |Schaal= H0<br /> |Website= <br /> |Product= <br /> |Opmerkingen= Overgenomen door [https://www.roco.cc/rde/ Roco].<br /> }}<br /> {{Merk<br /> |Merk= Rail Exclusive<br /> |Schaal= 00<br /> |Website= [https://railexclusive.com/ Rail Exclusive]<br /> |Product= Rollend [[Woorden - M#Materieel|materieel]].<br /> |Opmerkingen= <br /> }}<br /> {{Merk<br /> |Merk= Rail Top Modell<br /> |Schaal= <br /> |Website= [https://www.railtop.ch/ Rail Top]<br /> |Product= Locs, rijtuigen, onderdelen en Alphamodell seinen.<br /> |Opmerkingen= <br /> }}<br /> {{Merk<br /> |Merk= Railan<br /> |Schaal=<br /> |Website= [http://www.skiptram.nl/?HISTORIE:RAILAN Skiptram]<br /> |Product= Messing trammodellen.<br /> |Opmerkingen= Railan was de merknaam van Niehorster. Deze website geeft nog enige info.<br /> }}<br /> {{Merk<br /> |Merk= Railex<br /> |Schaal= TT, N, Z<br /> |Website= [http://www.railex.de Railex]<br /> |Product= <br /> |Opmerkingen= Geen verdere gegevens bekend.<br /> }}<br /> {{Merk<br /> |Merk= Railino<br /> |Schaal= Nf<br /> |Website= <br /> |Product= Veldbaan[[Woorden - M#Materieel|materieel]].<br /> |Opmerkingen= Deze firma is overgenomen door Hammerschmid.<br /> }}<br /> {{Merk<br /> |Merk= RailMo-Modell<br /> |Schaal= H0, H0m, H0e, TT<br /> |Website=<br /> |Product= Gebouwen, locomotieven, goederenwagens en personenrijtuiggen.<br /> |Opmerkingen= <br /> }}<br /> {{Merk<br /> |Merk= Real-Modell<br /> |Schaal= H0 en 0<br /> |Website= [https://www.real-modell.de/ Real-Modell]<br /> |Product= Locs, rijtuigen, armseinen en bruggen, scenery en diverse bouwplaten.<br /> |Opmerkingen=<br /> }}<br /> {{Merk<br /> |Merk= RED CABOOSE<br /> |Schaal= H0 en 0<br /> |Website= <br /> |Product= Goederenwagens.<br /> |Opmerkingen= <br /> }}<br /> {{Merk<br /> |Merk= Redutex<br /> |Schaal= N, H0 en 0.<br /> |Website= [https://www.peard.nl/c-4430001/redutex-3d-straat-muur-en-dak-folies-zelfklevend/ Peard.nl]<br /> |Product= Straat, muur en dakfolies.<br /> |Opmerkingen= <br /> }}<br /> {{Merk<br /> |Merk= REE Models (REE Modeles)<br /> |Schaal= H0<br /> |Website= [https://ree-modeles.com REE Models]<br /> |Product= Loc's, rijtuigen en goederenwagens.<br /> |Opmerkingen= Leverbaar via [https://www.menzels-lokschuppen.de/Nach-Hersteller/REE-Modeles/ Menzel]<br /> }}<br /> {{Merk<br /> |Merk= Reel-Kees<br /> |Schaal= H0, 0, 1 <br /> |Website= [https://hstverhaegen.be/webshop/43347-reel-cees hstverhaegen]<br /> |Product= Keerwanden, stelconplaten, rijplaten, pallets en vaten. Aanpassen/verbeteren van modellen, zoals locs en rijtuigen (over)spuiten etc.<br /> |Opmerkingen= Leverbaar via hstverhaegen. <br /> }}<br /> {{Merk<br /> |Merk= Regner Dampf- &amp; Eisenbahntechnik<br /> |Schaal= 1 en IIm<br /> |Website= [http://www.regner-dampftechnik.de Regner] <br /> |Product= Locs, stoommachines en Feldbahn.<br /> |Opmerkingen= Levering via directe aanvraag.<br /> }}<br /> {{Merk<br /> |Merk= Reitz-Modellbau Schlossberg<br /> |Schaal= 1, 0, H0, N.<br /> |Website= [http://adler-modellbau.de/ Adler]<br /> |Product= Detailleringsonderdelen, bouwpakketten en ombouwsets. Scenery. <br /> |Opmerkingen=<br /> }}<br /> {{Merk<br /> |Merk= Revalda<br /> |Schaal= 2m<br /> |Website= <br /> |Product= Railprogramma, elektronica en toebehoren. <br /> |Opmerkingen= Opgeheven. <br /> }}<br /> {{Merk<br /> |Merk= Ricko<br /> |Schaal= H0 en 1:18<br /> |Website= [https://www.modeltreinen.nl/c-5495118/ricko-h0/ Harlaar]<br /> |Product= Modelauto's.<br /> |Opmerkingen= Nog leverbaar via Harlaar. <br /> }}<br /> {{Merk<br /> |Merk= Rietze<br /> |Schaal= N, H0, O en G<br /> |Website= [https://www.rietze.de Rietze] <br /> |Product= Autobussen, vrachtwagens, [https://rietze.de/search?sSearch=ribu RIBU-koppelingen], onderdelen voor rollend [[Woorden - M#Materieel|materieel]], zoals opstaptreden, handgrepen en buffers etc.<br /> |Opmerkingen= <br /> }}<br /> {{Merk<br /> |Merk= Rivarossi<br /> |Schaal= <br /> |Website= [https://uk.rivarossi.com/ Rivarossi]<br /> |Product= Locs, treinstellen, rijtuigen, goederenwagens, rails, gebouwen en bovenleiding etc.<br /> |Opmerkingen= Overgenomen door Hornby. <br /> }}<br /> {{Merk<br /> |Merk= Riverdale locomotives<br /> |Schaal= G<br /> |Website= [http://www.riverdale-loco.com Riverdale]<br /> |Product= Kolengestookte locomotieven.<br /> |Opmerkingen= <br /> }}<br /> {{Merk<br /> |Merk= Rocky Rail<br /> |Schaal= <br /> |Website= [https://shop.rocky-rail.com/index.php Rocky Rail]<br /> |Product= Locs, treinstellen, rijtuigen en goederenwagens.<br /> |Opmerkingen= Brengt onder de merknaam [http://www.b-models.be &quot;B-Models&quot;] divers [[Woorden - M#Materieel|materieel]] uit.<br /> }}<br /> {{Merk<br /> |Merk= ROCO<br /> |Schaal= N en H0<br /> |Website= [https://www.roco.cc ROCO]<br /> |Product= Locs, treinstellen, rijtuigen, goederenwagens, rails en Mini-Tanks (Herpa).<br /> |Opmerkingen= <br /> }}<br /> {{Merk<br /> |Merk= Rokal<br /> |Schaal= TT (1:120)<br /> |Website= <br /> |Product= Locs, treinstellen, rijtuigen, goederenwagens, rails<br /> |Opmerkingen= Eind 60'er jaren overgenomen door RöWa, daarna overgenomen door Roco. [https://www.rokal-tt.lobberich.de/ Hier] is informatie te vinden.<br /> }}<br /> {{Merk<br /> |Merk= Rolf Tonner<br /> |Schaal= H0, 0, 0e, 0f, 0e, 1 en G<br /> |Website=<br /> |Product= Wielen, reclameborden en onderdelen.<br /> |Opmerkingen= Gestopt. <br /> }}<br /> {{Merk<br /> |Merk= Ron Chaplin Gearboxes<br /> |Schaal= Div.<br /> |Website=<br /> |Product= Reductiekastjes (tandwielkasten) en motoren.<br /> |Opmerkingen= <br /> }}<br /> {{Merk<br /> |Merk= Roskopf<br /> |Schaal= <br /> |Website= <br /> |Product= <br /> |Opmerkingen= In 1990 is het bedrijf verkocht aan Sieper Werke (Siku) die al in het bezit was van Wiking. <br /> }}<br /> {{Merk<br /> |Merk= Roundhouse<br /> |Schaal= H0<br /> |Website= [https://www.roundhouse-eng.com/ Roundhouse]<br /> |Product= Locs, rijtuigen en goederenwagens.<br /> |Opmerkingen= <br /> }}<br /> {{Merk<br /> |Merk= Roy Bergauer<br /> |Schaal= H0, H0f, TT, TTe, N, Nm, Ni<br /> |Website= [https://www.spur-n.com/bergauer.html Bergauer]<br /> |Product= Scenery, locomotieven.<br /> |Opmerkingen= <br /> }}<br /> {{Merk<br /> |Merk= RS Models<br /> |Schaal= <br /> |Website= <br /> |Product= <br /> |Opmerkingen= Geen verdere gegevens bekend.<br /> }}<br /> {{Merk<br /> |Merk= Rusty Stumps Scale Models<br /> |Schaal= H0, Hon3, 0, 0n30, S, Sn3<br /> |Website= [https://www.rail-scale-models.com/products/S-~-RSSM-Structure-Kits Rusty Stumps] <br /> |Product= Diverse kits van gebouwen, geënt op de Amerikaanse markt. Scenery en losse componenten voor de zelfbouwer.<br /> |Opmerkingen= <br /> }}<br /> {{Voettekst<br /> |Vorige= Merken - Q<br /> |Volgende= Merken - S<br /> |VorigeMenu= Merken<br /> }} {| width= &quot;100%&quot;<br /> |- valign= &quot;top&quot;<br /> ! scope= &quot;row&quot; width=&quot;70%&quot; |<br /> | &lt;small&gt;Laatste wijziging: 15 jan 2026 10:18 uur&lt;/small&gt;<br /> |}<br /> <br /> [[Categorie: Algemeen|R]]<br /> [[Categorie: Merken-index|R]]<br /> [[Categorie: Onderdelen|R]]</div>

Fred https://encyclopedie.beneluxspoor.net/index.php?title=Woorden_-_T&diff=55290 2026-01-13T09:39:06Z

<p>Fred: woord toeg.</p> <hr /> <div>{{Koptekst<br /> |Vorige= Woorden - S<br /> |Volgende= Woorden - U &lt;!--Waarschuwing. Alle teksten waar [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]] achter staat, mogen absoluut NIET gewijzigd worden! Dat zijn citaten uit een boek.--&gt;<br /> |VorigeMenu= Verklarende woordenlijst<br /> |Auteur=<br /> }}&lt;div style=&quot;width:800px;text-align:right;&quot;&gt;Zoeken op deze pagina: CTRL + F.&lt;/div&gt;<br /> '''Woord of afkorting:'''<br /> {{Woord<br /> |Term= TA 364. <br /> |Uitleg= De eerste drie-assige &quot;free-axle&quot; autotransportwagen van [[Woorden - G#GEFCo.|GeFCo.]]. Meer over [http://mlgtraffic.net/France_E_W_Gefco.xml TA 364].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= TAD.<br /> |Uitleg= Afkorting van '''Trein Afhandelings Documenten'''. [https://wiki.ovinnederland.nl/wiki/Treindienst_Afhandelings_Document Meer over TAD].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= TAO.<br /> |Uitleg= Een &quot;treindienst aantastende onregelmatigheid&quot; ('''TAO''') is een onregelmatigheid (externe afwijking) die leidt tot een verstoring van de geplande treinenloop. De term wordt gebruikt door ProRail. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=toa Meer over TAO]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= TAS.<br /> |Uitleg= Afkorting van '''Trein Aanwijs Schermen'''. Alle blauwe schermen die op een perron aanwezig zijn, zoals [[Woorden - T#TBP.|TBP]] en [[Woorden - P#PV.|PV]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(5)]] [https://www.infrasite.nl/glossary/tas/ Meer over TAS].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= TBP.<br /> |Uitleg= Afkorting van '''Trein Beeld Perron'''. De TBP-schermen zijn de vervangers van de eerste generatie CTA-schermen op de perrons. De TBP-schermen tonen de treinsoort, het logo van de vervoerder, vertrektijd, de eindbestemming en alle tussenstations. Er naast hangt een klok. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] Zie ook: [[Woorden - P#PV.|PV]]. [https://wiki.ovinnederland.nl/wiki/CTA Meer over TBP].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= TIS.<br /> |Uitleg= Afkorting van '''Trein Incident Scenario'''. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Treinincidentscenario Meer over treinincidentscenario]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= TOBS.<br /> |Uitleg= Afkorting van '''Ten Onrechte Bezet Spoor'''. Een sectiestoring, waarbij de sectie zich meldt als bezet, terwijl die bezetting niet wordt veroorzaakt door [[Woorden - M#Materieel|materieel]] of een [[Woorden - K#Kortsluitlans|kortsluitlans]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(5)]] <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= TPRB.<br /> |Uitleg= Afkorting van '''Ter plaatse bediende relaisbeveiliging'''. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Ter_plaatse_bediende_relaisbeveiliging Meer over TPRB].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Trdl.<br /> |Uitleg= Zie: [[Woorden - T#Treindienstleider|'''Treindienstleider''']].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= TROTS.<br /> |Uitleg= Afkorting van '''Trein Observatie en Tracking Systeem'''. Systeem dat de positie en de identiteit van treinen bepaalt en doorgeeft aan de [[#Treindienstleiding|treindienstleiding]]sposten van ProRail en het [[Woorden - O#OBI.|Besturingscentrum]] van de Nederlandse Spoorwegen. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Trein_Observatie_en_Tracking_Systeem Meer over TROTS].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Teflon<br /> |Uitleg= '''Teflon''' Teflon is een merknaam van de polymeer &quot;polytetrafluoretheen&quot; (ook bekend onder de oudere naam polytetrafluorethyleen), afgekort [[Woorden - P#PTFE.|PTFE]], een chemische verbinding die in 1938 ontdekt is door Roy Plunkett in het Jackson Laboratorium van de firma DuPont in de Amerikaanse staat New Jersey. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(28)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Teflon Meer over teflon].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Triac.<br /> |Uitleg= (Elektronica); Afkorting van '''Triode for Alternating Current'''. Onderdeel wat gebruikt wordt om wisselspanning te regelen, d.m.v. fase-aansnijding (zit bijvoorbeeld in een lichtdimmer). Zie ook: [[Elektronica basis#De triac|triac]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Triac Meer over triac].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Triplex<br /> |Uitleg= '''Triplex''' is een plaatvormige composietmateriaal dat opgebouwd is uit drie houtfineerlagen die kruiselings op elkaar verlijmd worden. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] Zie: [[Woorden - M#Multiplex|Multiplex]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= TVS.<br /> |Uitleg= (Elektronica); Afkorting van '''Transient Voltage Suppressor Diode''' (= een speciale [[Woorden - D#Diode|diode]]). Elektronisch onderdeel dat beveiligd tegen te hoge spanningen. De TVS reageert vele malen sneller dan een varistor of een gasontladingsbuis. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://en.wikipedia.org/wiki/Transient-voltage-suppression_diode Meer over Transient Voltage Suppressor Diode]. (Engels)<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= TTL.<br /> |Uitleg= (Elektronica); Afkorting van [[Woorden - T#Transistor|Transistor]]-TransistorLogica. '''TTL''' is een standaard voor digitale logica. (zie ook: [[Woorden - L#Logische uitgang|Logische uitgang]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Transistor-transistorlogica Meer over transistor-transistorlogica].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= T&amp;T.<br /> |Uitleg= '''T&amp;T''' is de afkorting van '''Tracking &amp; Tracing'''. Dit is een programma dat gebruikt wordt binnen NS, om treinstellen te volgen. De [[Woorden - T#Treinstel|treinstel]]len zijn voorzien van een GPS-antenne, zodat de positie van de treinen bekend is, voor de daartoe aangewezen personeelsleden. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(7)]] [http://www.railwiki.nl/index.php/Tracking_%26_Tracing Meer over T&amp;T]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Tabak<br /> |Uitleg= &quot;Zware '''tabak''' roken&quot;: zwaar roken uit de schoorsteen van de loc; zie ook: [[Woorden - R#Roken|&quot;Roken&quot;]], [[Woorden - S#Stinken|&quot;Stinken&quot;]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Tandheugel<br /> |Uitleg= Een '''tandheugel''' of &quot;heugel&quot; is een rechthoekige staaf die aan één kant is voorzien van vertanding zoals een tandwiel. Met het [[Woorden - R#Rondsel|rondsel]], een klein [[#Tandwiel|tandwiel]] dat in de vertanding ingrijpt, kan de staaf in lengterichting bewogen worden. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Tandheugel Meer over tandheugel]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Tandwiel<br /> |Uitleg= Een '''tandwiel''', &quot;tandrad&quot; of &quot;kamrad&quot; is een getand onderdeel van een machine of constructie in de vorm van een wiel of een cilinder dat in combinatie met andere getande onderdelen gebruikt kan worden om beweging over te brengen of van snelheid of richting te veranderen. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] Tandwielen worden gemaakt van metaal of kunststof, zie [[Woorden - N#Nylon|Nylon]] en [[Woorden - P#Polyoxymethyleen|Polyoxymethyleen]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Tandwiel Meer over tandwiel]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= &quot;Tailtrack&quot;<br /> |Uitleg= (Kop-)spoor dat lang genoeg is om te worden gebruikt om snel van de ene aankomst-/vertrekbundel naar de andere te kunnen doorwisselen (met een [[Woorden - Z#Zigzag|zigzag]] beweging). '''Tailtracks''' voor reizigerstreinen worden doorgaans dicht in de buurt van de perronsporen aangelegd. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] Zie: artikel [[Basisvormen]]. [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=tailtrack Meer over tailtrack].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Takkenbos<br /> |Uitleg= '''Bos takken''' van dennehout of rijshout, waarmee het [[Woorden - V#Vuur|vuur]] in de [[Woorden - V#Vuurkist|vuurkist]] van de loc aangemaakt wordt; ook: [[Woorden - M#Musterds|&quot;Musterd&quot;]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Talonneren<br /> |Uitleg= (België, &lt;Fr. talonner): openrijden van 'n [[Basisvormen|wissel]]; het Franse &quot;talonner&quot; betekent onder meer: &quot;de hielen aandrukken&quot; bij het openrijden van 'n wissel drukken de wielen van de loc de [[#Tong|tongen]] van het wissel aan tegen de andere spoorstaaf dan die waar normaal de tongen tegenaan liggen. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]] <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Talud<br /> |Uitleg= '''Taluud''', glooiing, schuinte. [https://nl.wikipedia.org/wiki/Talud Meer over talud]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Tankinstallatie<br /> |Uitleg= '''Installatie voor de opslag van brandstof''', inclusief de mogelijkheden om spoorvoertuigen van brandstof te voorzien, op een milieuverantwoordelijke wijze. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(10)]] [https://www.ensie.nl/prorail/tankinstallatie Meer over de tankinstallatie].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Tankplaat<br /> |Uitleg= Een '''tankplaat''' is een bodembeschermende voorziening ten behoeve van het tanken van spoorvoertuigen, al of niet voorzien van een [[Woorden - T#Tankinstallatie|tankinstallatie]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(10)]] [https://www.ensie.nl/prorail/tankplaat Meer over de tankplaat]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Tantaal-elco<br /> |Uitleg= Elco ('''el'''ektrolyitische '''co'''ndensator) gemaakt van tantalium (in de volksmond '''&quot;tantaal&quot;'''. Dit type elco heeft vooral bij hogere frequenties een kleinere inductieve weerstand dan aluminium-elco's. Heeft, in vergelijking met aluminium-elco's, kleinere afmetingen. Zie: [[Elektronica basis#De tantaal-elco|Elektronica basis]]. [https://nl.wikipedia.org/wiki/Tantaal-elco Meer over de tantaal-elco].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Technicus<br /> |Uitleg= Een '''technicus''' is iemand die zich door middel van studie of ervaring techniek eigen heeft gemaakt en die techniek kan toepassen. Gewoonlijk is dat bedrijfsmatig of in het onderwijs in de techniek. In de praktijk is de technicus vooral zichtbaar in de ontwerpsfeer, de productie, het onderhoud en de reparatie van stoffelijke zaken. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Technicus Meer over technicus]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Tegenboog<br /> |Uitleg= (Jargon): Boog, gelegen in tegengestelde richting, na een boog naar rechts of links (voorbeeld: het wissel buigt af naar links, de erna gelegen '''tegenboog''' buigt naar rechts).<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Tegengewicht<br /> |Uitleg= (België): [[Woorden - C#Contragewicht|'''Contragewicht''']], contrepoint; [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Contragewicht Meer over Contragewicht].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Tegenspoor<br /> |Uitleg= &quot;'''Tegenspoor'''&quot; wordt enkel gebruikt in België: het berijden van het spoor gelegen naast het normale spoor van een dubbelsporig [[#Traject|traject]], meestal het rechterspoor (in België rijden treinen links). De lichtseinen op dit spoor knipperen.<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Tegenstoom<br /> |Uitleg= &quot;'''Tegenstoom''' geven&quot;: het tijdens het rijden toelaten van stoom in de cilinders terwijl de stoomschuifbeweging gesteld is voor de aan de rijrichting tegengestelde richting, dus bij vooruit rijden voor achteruit en omgekeerd; doel hiervan is te remmen, als de normale reminstallaties falen of minder doelmatig zijn; zoals bij het afrijden van een lange helling. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Telerail<br /> |Uitleg= '''Telerail''' was een radiografisch communicatiesysteem op vrijwel alle treinen in Nederland. Via telerail kon de treindienstleider contact opnemen met de machinist en omgekeerd. Tevens konden de machinisten onderling communiceren. Oorspronkelijk waren ook de verkeersleiding en de centrale meldkamer van de spoorwegpolitie via telerail bereikbaar. Op 1-1-2007 is Telerail vervangen door GSM-R. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [http://nl.wikipedia.org/wiki/Telerail [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] Meer over Telerail] Zie ook: [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=telerail Telerail] <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Telgopor<br /> |Uitleg= Zie [[Woorden - X#XPS.|XPS]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Teloxys aristata<br /> |Uitleg= (Plantkunde); '''Teloxys aristata''' (ook wel zeeschuim) is de enige soort uit het geslacht Teloxys uit de amarantenfamilie (Amaranthaceae). De plant komt voor in Oost-Europa en de gematigde delen van Azië. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Teloxys_aristata Meer over Teloxys aristata ]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Tempex<br /> |Uitleg= Zie: [[Woorden - E#EPS.|EPS]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Tender<br /> |Uitleg= 1. Wagen achter de locomotief waarop steenkolen en water vervoerd worden; [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]&lt;br /&gt;2. Steenkolen- of waterbak op de loc zelf: &quot;loc met losse '''tender'''&quot;; &quot;tenderlocomotief&quot;; [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]&lt;br /&gt;3. Een '''tender''' is de wagen die veel stoomlocomotieven achter zich meevoeren. In de tender zitten het water en de brandstof die de locomotief nodig heeft. De brandstof is meestal [[Woorden - S#Steenkool|steenkool]] of [[Woorden - S#Stookolie|stookolie]], maar kan ook hout zijn. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(4)]] [http://www.nicospilt.com/tender.htm Meer over tender]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Tenderjumbo <br /> |Uitleg= '''Tenderjumbo''' was de bijnaam van de locomotieven van de [[Woorden - S#Serie|serie]] NS 3700-3800 (SS 700), een type dat zo sterk was als een olifant. Ook de bijnaam van een andere sneltreinlocserie, de 2100-en, die weliswaar kleiner, maar ook tot grote prestaties in staat waren. Deze machines werden ook wel &quot;kleine jumbo’s&quot; genoemd. Deze bijnaam werd ook gebruikt voor de 1700-en. &quot;Grote jumbo&quot; was de bijnaam van de [[Woorden - S#Serie|serie]] 3900-en, die je inderdaad als een soort vergrote uitvoering van de 3700-en kunt beschouwen. Zie ook: [[Woorden - J#Jumbo|&quot;Jumbo&quot;]].[[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]] <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Tenderlocomotief<br /> |Uitleg= '''Tenderlocomotief''' is een locomotief waarop water en brandstof op de [[Woorden - L#Loc.|loc]] zelf worden meegenomen. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(4)]] [http://www.nicospilt.com/tender.htm Meer over tenderlocomotief].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Tentdak<br /> |Uitleg= (Bouwkunde); Een '''Tentdak''', &quot;paviljoendak&quot;, &quot;puntdak&quot; of &quot;piramidedak&quot; is een dakvorm die bestaat uit vier of meer driehoekige dakschilden die in één punt samenkomen: het &quot;nokpunt&quot; . De driehoekige dakschilden hoeven niet alle even groot te zijn. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Tentdak Meer over tentdak].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Terpentijn<br /> |Uitleg= (Chemie); '''terpentijn''' is een oleohars. Oleoharsen bestaan uit hars opgelost in etherische oliën, en vele andere stoffen. Het woord &quot;terpentijn&quot; is afgeleid van het Oudfranse terbentine, ontleend aan Latijn terebinthīna, dat weer ontleend is aan het Griekse woord terébinthos (τερέβινθος), wat terebintboom betekent. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Terpentijn Meer over terpentijn].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Terpentine<br /> |Uitleg= (Chemie); '''terpentine''' is een kleurloze, heldere en niet-viskeuze vloeistof met een typische sterke kerosine-achtige geur. Terpentine is een aardoliedestillaat. Terpentine wordt gebruikt als verdunner of oplosmiddel van verf. Een andere naam voor terpentine is &quot;white spirit&quot;. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Terpentine Meer over terpentine].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Terugmelder<br /> |Uitleg= (Modelspoorelektronica); een '''terugmelder''' is een elektronisch apparaat dat informatie terugstuurt naar een centrale. Die informatie kan een [https://etecmo.nu/producten#!/products/s88-terugmelder-met-stroom-detectie bezetmelding via S88] zijn, maar ook kunnen andere signalen aan de centrale doorgegeven worden, zoals een wisselstand, een drukknopje op een bedieningspaneel of een contactschakelaar tussen de rails. (zie ook het artikel [[Terugmelding en/of bezetmelding]]). <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Terugvoeding<br /> |Uitleg= (Elektrotechniek); '''Terugvoeding''' treed op wanneer de secundaire wikkeling van de ene [[Elektronica basis#De transformator|trafo]], met de secundaire wikkeling van de andere trafo verbonden wordt. De lagere uitgangsspanning van trafo één wordt dan opgetransformeert door trafo twee tot ca. 230 volt of meer! Wanneer dan de stekker van trafo twee niet in het stopcontact zit, en die stekker wordt per ongeluk aangeraakt......... Zie ook het artikel [[Koppelen van trafo's of voedingen]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Thermietlassen<br /> |Uitleg= (Aluminothermie) Een techniek waarbij spoorstaven met een zeer hoge temperatuur aan elkaar worden '''gelast'''. Dit gebeurt met '''thermiet''', een mengsel van ijzer en aluminiumpoeder. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(4)]] [http://www.nicospilt.com/thermietlassen.htm Meer over thermietlassen].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Thermisch verzinken<br /> |Uitleg= '''Thermisch verzinken''' is een veelgebruikte methode van verzinken, bedoeld om staal of ijzer te beschermen tegen corrosie. Het verzinken zorgt voor een beschermende laag van zink, die het metaal tegen corrosie beschermt. Wordt deze laag doorbroken, dan treedt het zink op als offeranode, zodat het ijzer door het zink beschermd wordt. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Thermisch_verzinken thermisch verzinken].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Thermolyse<br /> |Uitleg= (Chemie); '''Thermolyse''' (van het Griekse thermos, warmte en -lyse, afbreken) is een chemische reactie waarbij een stof door verhitting gaat ontleden. Thermolyse is een reactie die ervoor zorgt dat chemische bindingen van een product uiteen zullen vallen. Het is een [[Woorden - E#Endotherme reactie|endotherme reactie]] die slechts plaatsvindt door het toevoeren van warmte. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Thermolyse Meer over thermolyse].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Thermoplast<br /> |Uitleg= (Chemie); Benaming voor materiaal dat '''thermoplastische''' eigenschappen bezit. Zie: [[Woorden - T#Thermoplastisch|Thermoplastisch]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Thermoplastisch<br /> |Uitleg= (Chemie); het materiaal heeft in normale toestand (bij kamertemperatuur) een vaste vorm. Bij verhitting wordt het materiaal zacht en '''is in diverse vormen te buigen''' (kan vervormd worden). Na afkoeling behoudt het zijn nieuwe vorm. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Thermoplast Meer over thermoplast].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Thru-hole<br /> |Uitleg= Thru-hole is een afkorting van through-hole-technology (zie onder).<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Through-hole technology<br /> |Uitleg= (Eng). (Elektronica); '''Through-hole technology''' ook wel gespeld als &quot;thru-hole&quot;, is een montagemethode voor elektronische componenten. De componenenten zijn voorzien van aansluitdraden, die in de (van te voren) geboorde gaten van een printplaat ([[Woorden - P#PCB.|PCB]]) gestoken worden. De aansluitdraden worden daarna aan de onderzijde van de [[Woorden - P#Printplaat|printplaat]] aan de koperbanen gesoldeerd op zogenaamde [[Woorden - P#Pads|pads]], en het overtollige draad wordt afgeknipt. De montage kan met de hand of machinaal gedaan worden. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://en.wikipedia.org/wiki/Through-hole_technology Meer over through-hole technology]. Zie ook het artikel [[Handleiding voor het solderen]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Thyristor <br /> |Uitleg= (Elektronica); Een '''thyristor''' is een halfgeleider, met de werking van een elektronische schakelaar, die geschikt is om grote vermogens bij hoge spanningen met betrekkelijk weinig verlies te schakelen. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] Meer over de [https://nl.wikipedia.org/wiki/Thyristor thyristor].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Tiender<br /> |Uitleg= Bijnaam van de locomotieven van de [[Woorden - S#Serie|serie]] NS 1000, die een stoomspanning van '''10''' atmosfeer hadden; vergelijk [[Woorden - A#Achteneenhalvers|&quot;Achteneenhalvers&quot;]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Timer<br /> |Uitleg= Een '''timer''' is een gespecialiseerd type klok voor het meten/tellen van specifieke tijdsintervallen. Het woord &quot;timer&quot; wordt gewoonlijk gebruikt voor apparaten die aftellen met een bepaald tijdsinterval. Deze klok kan elektromechanisch zijn of elektronisch. Er bestaan speciale klokken die op een vooraf ingestelde tijd een schakelaar bedienen, zogenaamde &quot;schakelklokken&quot; (door sommigen &quot;tijdschakelaars&quot; genoemd. Fout, tijd kun je niet schakelen). [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] Bij het modelspoor is een &quot;timer&quot; een speciale functie (van een locdecoder of functiedecoder) om bijv. koppelingen kortstondig te bedienen. [https://en.wikipedia.org/wiki/Timer Meer over Timer].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Timmerman<br /> |Uitleg= (ironisch); Machinist die met te grote vullingsgraad rijdt, wat een '''&quot;timmerend&quot;''' geluid geeft, elke slag van de cilinder is blaffend hoorbaar; de loc &quot;slaat dus hard; maakt een geluid of er getimmerd wordt.&quot; [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]] <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Tijdperk<br /> |Uitleg= Het grootbedrijf is in '''tijdperk'''en onder te verdelen. De scheidingen der tijdperken liggen bij kenmerkende veranderingen in het gebruikte [[Woorden - M#Materieel|materieel]]. [https://www.nproject.org/nl/naslag-en-normen/tijdperk-van-de-modelbaan/ Meer over tijdperken]. Zie ook: artikel [[Tijdperken]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Tijdrijden<br /> |Uitleg= &quot;Op&quot; '''tijd rijden'''; merkwaardig is dat men &quot;op&quot; altijd weglaat; wellicht verwant met &quot;tijdrit, rit waarbij een bepaalde afstand binnen en bepaalde of de kortst mogelijk tijd moet worden afgelegd&quot; (van Dale), in ieder geval een zelfde woordopbouw: tijd + rit, tijd + rijden. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Tinnef<br /> |Uitleg= &quot;'t is '''tinnef'''&quot;: gezegd van slechte kolen. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= TL-verlichting <br /> |Uitleg= Een fluorescentielamp is een lamp die licht geeft door het oplichten van een fluorescerende laag onder invloed van ultraviolette stralen die opgewekt worden door gasontlading in de lamp. De bekendste voorbeelden zijn de TL (Frans: tube luminescent, &quot;lichtgevende buis&quot;, in de volksmond aangeduid als '''tl-buis''' of '''tl-lamp''') en de zogenoemde &quot;spaarlampen&quot;. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] Zie ook [[Woorden - F#Fluorescentie|fluorescentie]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Fluorescentielamp Meer over TL-verlichting].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= TO-92<br /> |Uitleg= (Elektronika); benaming van een behuizing, hoofdzakelijk voor laag vermogen[[#Transistor|transistoren]]. TO staat voor &quot;Transistor Outline&quot; [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://en.wikipedia.org/wiki/TO-92 Meer over TO-92]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= &quot;Toe&quot;<br /> |Uitleg= (België): het sein staat '''&quot;toe&quot;'''. Het sein staat op onveilig; ook: [[Woorden - D#&quot;Dicht&quot;|&quot;Dicht&quot;]]; het sein heeft in deze gedachtengang een soort &quot;afsluitende werking&quot;, als een hek of slagbomen; zie ook: [[Woorden - O#&quot;Open&quot;|&quot;Open&quot;]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]] <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Toestand-afhankelijk-onderhoud<br /> |Uitleg= Het '''moment van het uitvoeren van onderhoud''' wordt bepaald naar aanleiding van inspectie en meetresultaten. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] Zie artikel [[Onderhoud]]. [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=toestand-afh-onderh Meer over Toestand-afhankelijk-onderhoud]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Tolerantie<br /> |Uitleg= (Elektronica); Weerstanden kunnen bij de productie niet exact nauwkeurig van een bepaalde waarde worden gemaakt, de uiteindelijke waarde wijkt enigszins af van de verlangde waarde. Dit wordt de '''tolerantie''' van de weerstand genoemd. De maximale afwijking in procenten van de aangegeven weerstandswaarde wordt meestal op de weerstand aangegeven met een getal of door middel van een kleurenring. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]]. [https://nl.wikipedia.org/wiki/Weerstand_(component) Meer over tolerantie (component)].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Tolerantie<br /> |Uitleg= (Techniek); '''Tolerantie''' is een begrip uit de techniek. Onder tolerantie verstaat men de toestand van een systeem, waarin een afwijking van de normaaltoestand, veroorzaakt door een verstorende inwerking, (nog) niet leidt tot correctie of corrigerende maatregelen vereist. In engere zin is tolerantie de maximale afwijking van een standaard of een standaardmaat, waarbij die de functie van een systeem nog net niet in gevaar brengt. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]]. [https://nl.wikipedia.org/wiki/Tolerantie_(techniek) Meer over tolerantie (techniek)]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Tong<br /> |Uitleg= (Spoorwegen); Onderdeel van een wissel. Zie: [[Woorden - W#Wisseltong|'''Wisseltong''']]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(10)]] [https://www.ensie.nl/prorail/wisseltong Meer over wisseltong]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Tonveer<br /> |Uitleg= (Techniek); '''Tonveer''' is de benaming voor een type veer. Zie [[Woorden - V#Voluutveer|Voluutveer]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://www.google.nl/search?q=pufferfeder Meer over tonveer]. [https://en.wikipedia.org/wiki/Volute_spring Nog meer over tonveer].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Toolless <br /> |Uitleg= '''Toolless''' betekent &quot;montage zonder gereedschap&quot; [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://en.wiktionary.org/wiki/toolless Meer over toolless (Engels)]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Toonfrequente spoorstroomlopen<br /> |Uitleg= '''Spoorstaafgebonden systeem''' om te kunnen bepalen of er een trein in de betreffende sectie staat c.q. rijdt. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=toonfreq_spoorstrloop Meer over toonfrequente spoorstroomlopen]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Tractie <br /> |Uitleg= '''Tractie''' of voorttrekking is mechanische kracht om iets in beweging te brengen. Het woord wordt vaak gebruikt voor de aandrijving van [[Woorden - R#Railvoertuig|spoorvoertuigen]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Tractie_(mechanica) Meer over tractie].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Tractie-energievoorziening<br /> |Uitleg= '''Energievoorziening''' ten behoeve van de aandrijving van elektrische treinen. Dit ter onderscheid van de energievoorziening voor bijvoorbeeld de beveiliging of de wisselverwarming. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=tractie_energievoorz Meer over tractie-energievoorziening]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Trafo<br /> |Uitleg= (Elektrotechniek); Afkorting van [[Woorden - T#Transformator|'''Tra'''ns'''fo'''rmator]]. Een transformator wordt toegepast voor het verhogen of verlagen van een wisselspanning en/of voor het galvanisch scheiden van stroomkringen.<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Traject<br /> |Uitleg= 1. Grootspoor); een '''traject''' is een gedeelte van een spoorweg. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Baanvak Meer over traject]].&lt;br&gt;2. (Wegverkeer); een af te leggen route.<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Tram<br /> |Uitleg= Een '''tram''' is een voertuig dat op sporen rijdt, zoals een trein of een [[Woorden - M#Metro|metro]]. Vaak liggen de rails in de openbare weg, zodat de tram tussen het andere verkeer rijdt. Dit komt vooral voor bij de &quot;stadstram&quot;, die openbaar vervoer binnen een gemeente of agglomeratie verzorgt. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Tram Meer over tram].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Transducer <br /> |Uitleg= (Engels); een '''transducer''' in het Nederlands: &quot;omzetter&quot;, is een apparaat dat energie van de ene vorm in een andere vorm van energie omzet, bijvoorbeeld elektrische energie in beweging (zoals bij het [[Woorden - U#Ultrasoon reinigen|ultrasoon reinigen]]) of licht, chemische energie in elektrische energie of geluid in elektrische energie. Dit is meestal een signaal. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Omzetter Meer over omzetter].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= ''Trancient response''<br /> |Uitleg= (Elektronica); Impuls'''&quot;responsie&quot;'''. '''Het reageren op''' een (snel) wisselende belasting. Bijv. bij [[Woorden - S#Spanningsregelaar|spanningsregelaars]] het gedrag bij sterk variërende stroomafname. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]]. [https://en.wikipedia.org/wiki/Transient_response Meer over trancient response].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Transfer<br /> |Uitleg= Doorzichtige folie met tekst of afbeelding op een met water verwijderbaar papieren draagvel. (zie het artikel [[Decals]]).<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Transformator<br /> |Uitleg= (Elektrotechniek); Een '''transformator''' (afgekort '''&quot;trafo&quot;''') dient om een wisselspanning (AC) om te zetten naar een wisselspanning met een hogere- of lagere waarde. Bijvoorbeeld van 230 Volt AC naar 12 Volt AC. Een transformator kan ook worden toegepast voor het galvanisch scheiden van stroomkringen. In een &quot;trafo&quot; zitten [https://nl.wikipedia.org/wiki/Inductieve_koppeling magnetisch gekoppelde spoelen], de primaire en de secundaire wikkelingen. De spoelen zijn meestal gewonden rondom een gesloten ijzerkern die het magnetische veld concentreert en voor de magnetische koppeling van de beide spoelen zorgdraagt. Zie artikel [[Elektronica basis#De transformator|Elektronica basis]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Transformator Meer over transformator].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Transistor <br /> |Uitleg= (Elektronica); Een '''transistor''' (samentrekking van het Engelse &quot;transfer&quot; en &quot;resistor&quot;, = letterlijk: &quot;overdrachtsweerstand&quot;) is een halfgeleider[[Woorden - C#Component|component]] met meestal drie aansluitingen. Als [[Woorden - E#Elektronica|elektronisch]] onderdeel dient een transistor onder meer als versterkend of schakelend element in een elektronische schakeling. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] Veel electronici gebruiken de afkorting &quot;tor&quot;. Meer over de [https://nl.wikipedia.org/wiki/Transistor transistor].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Traverse<br /> |Uitleg= Een '''traverse''' is een ongelijkvloerse, hoog gelegen voetgangersoversteek. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] Zie ook: [[Woorden - P#Passerelle|Passerelle]]. [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=traverse Meer over traverse].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Trein<br /> |Uitleg= Een '''trein''' is een beweging voor het vervoer van reizigers of goederen, of de overbrenging van leeg [[Woorden - M#Materieel|materieel]], met een bepaalde [[Woorden - I#Infra|infra]]-inzet volgens een gepland tijdschema. Het kan dus zowel om een goederentrein, als om een personentrein gaan, maar niet om een losse loc. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(5)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=trein Meer over Trein].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Treinbelasting<br /> |Uitleg= '''Treinbelasting''' is het toegelaten maximaal gewicht van een trein bij een bepaalde snelheid. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Trekpot en dauwworm<br /> |Uitleg= Benaming van resp. de trekkende en opduwende locomotief bij treinen die op een heuvelachtig baanvak een opdruklocomotief kregen naast de trekkende locomotief. Werd vooral gezegd op het baanvak Tongeren via Glons en Liers naar Luik Vivegnies. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Treinaanwijzer<br /> |Uitleg= Een '''treinaanwijzer''' is een paneel dat in veel Nederlandse stations boven de perrons hangt, vanwaar reizigerstreinen vertrekken. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(4)]] Zie ook: [[Woorden - C#CTA.|CTA]]. [http://www.nicospilt.com/treinaanwijzers.htm Meer over treinaanwijzers]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Treinbeweging<br /> |Uitleg= Vertrek, aankomst of het doorrijden van een trein. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=treinbeweging Meer over treinbeweging].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Treinbreuk<br /> |Uitleg= (Grootspoor); 1. het komt bij het grootspoor maar zelden voor dat een koppeling tussen twee voertuigen loslaat. Wanneer dat echter wèl gebeurt, zal de remslang '''breken''', de lucht uit de [[#Treinleiding|treinleiding]] ontsnappen en de trein stoppen (zowel het trekkende gedeelte als het losgeraakte deel).&lt;br /&gt;2. (Modelspoor). ook bij het modelspoor komt het wel eens voor dat één of meerdere wagens/rijtuigen losraakt/losraken, doordat een koppeling losgaat. Ook dit wordt een '''treinbreuk''' genoemd.<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Treindienstleider<br /> |Uitleg= (Afgekort: [[Woorden - T#Treindienstleider|'''Trdl''']]) regelt de treinenloop op een station en/of baanvak en is verantwoordelijk voor de veiligheid. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Treindienstleider Meer over treindienstleider].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Treindienstleiding<br /> |Uitleg= '''Procesleiding''' op het spoor. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(4)]]. [https://www.ensie.nl/prorail/pplg-primair-procesleidingsgebied Meer over primair-procesleidingsgebied].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Treindienstsoort<br /> |Uitleg= Bijvoorbeeld: InterCity, InterRegio (sneltreinen), Agglo-Regio (stoptrein), Sprinters (stoptrein), Light rail en goederentreinen. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=treindienstsoort Meer over '''Treindienstsoort''']<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Treingids<br /> |Uitleg= (België): een '''treingids''' is een &quot;gids&quot; of &quot;spoorboekje&quot;. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Treinleiding<br /> |Uitleg= Een '''treinleiding''' ook: &quot;doorgaande treinleiding&quot;, is een luchtdrukleiding die door de hele trein loopt. Door de lucht te laten ontsnappen d.m.v. de [[Woorden - R#Remkraan|remkraan]], zullen alle wagens/rijtuigen remmen. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Treinradio<br /> |Uitleg= Voorziening voor '''draadloze communicatie''' tussen personeel in de trein (machinist) en personeel buiten de trein dat bij het vervoersproces betrokken is (verkeersleiding). Voorbeelden zijn het voormalige [[#Telerail|&quot;Telerail&quot;]] en het huidige [[Woorden - G#GSM-R.|GSM-R]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=treinradio Meer over treinradio]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Treinsamenstelling<br /> |Uitleg= (Grootspoor); Hiermee wordt aangegeven uit '''welk [[Woorden - M#Materieel|materieel]]''' een trein bestaat. Deze samenstelling wordt aangegeven in de dienstvoorschriften. [http://forum.beneluxspoor.net/index.php/board,52.0.html Meer over Treinsamenstelling]. [https://treinsamenstelling.wordpress.com/materieel Nog meer over Treinsamenstelling].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Treinschakeling<br /> |Uitleg= '''Treinschakeling''', soms ook multiple schakeling genoemd, maakt het mogelijk dat een machinist of treinbestuurder meerdere locomotieven, treinstellen, motorrijtuigen tegelijk vanuit de voorste cabine van de trein bestuurt. Dit wordt ook [[Woorden - M#Multi-tractie|multi-tractie]] genoemd. De stuursignalen lopen door zogenaamde stuurstroomkabels. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] Meer over [https://nl.wikipedia.org/wiki/Treinschakeling Treinschakeling].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Treinseinbeelden<br /> |Uitleg= '''Trein'''en zijn aan de voor- en achterzijde voorzien van verlichting: witte of gele frontseinen en rode sluit'''seinen'''. Vroeger reden treinen overdag zonder verlichting. Dan werden er achterop de trein sluitborden gehangen. Front- en sluitseinen werden en worden ook gebruikt om bijzondere boodschappen door te geven, zoals bijvoorbeeld het [[Woorden - G#Gevarensein|gevarensein]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(4)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Treinsmid<br /> |Uitleg= 1. Smid die in wagenwerkplaats onderhoud aan wagens verricht;&lt;br /&gt;2. Bijnaam van wagenmeester, waarschijnlijk ontstaan doordat de treinsmid veelal de functie kreeg en/of vervulde van wagenmeester. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Treinstam<br /> |Uitleg= Een '''treinstam''' bestaat uit een aantal gekoppelde rijtuigen, die samen een vaste samenstelling vormen. Het verschil met een treinstel is dat binnen een treinstam een koppeling gebruikt wordt die het mogelijk maakt om de stam eenvoudig van samenstelling te veranderen. Dit in tegenstelling tot een [[Woorden - T#Treinstel|treinstel]]), waarbij de rijtuigen permanent aan elkaar vastgemaakt zijn d.m.v. [[Woorden - S#Schroefkoppeling|schroefkoppelingen]]. Voorbeeld van een treinstam: VIRM (deze is voorzien van Scharfenberg-koppelingen). [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Treinstam Meer over treinstam].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Treinstammen NS<br /> |Uitleg= '''Trein'''stellen die altijd in een vaste samenstelling rijden, hebben bij de NS de benaming &quot;'''stam'''&quot;. Hieronder vallen bijvoorbeeld:<br /> * mDDM + DD-AR<br /> * mDDM + DDZ<br /> * 1600/1800 + DDM<br /> * 1700 + DD-AR<br /> * (V)IRM [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Treinstam#Nederland Meer over Treinstammen].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Treinstel<br /> |Uitleg= Benaming van '''zelfstandig rijdende gekoppelde rijtuigen''' voor personenvervoer. Dit kan niet uit een enkele [[Woorden - B#Bak|bak]] bestaan, want dan is het een [[Woorden - M#Motorrijtuig|motorrijtuig]], maar wel uit een aantal, door [[Woorden - S#Schroefkoppeling|schroefkoppelingen]] aan elkaar gekoppelde bakken, zoals bijvoorbeeld Mat'54. Deze zelfstandig rijdende gecombineerde rijtuigen (='''&quot;treinstel&quot;''') kunnen ook met één- of meerdere andere '''treinstel'''len gekoppeld rijden, en dan heet het geheel een (personen)trein. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://www.infrasite.nl/glossary/treinstel/ Meer over treinstel].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Treinstroom<br /> |Uitleg= '''Treinstroom''' betekent dat het om treinen gaat die langs dezelfde route onderweg zijn van hetzelfde vertrekpunt naar dezelfde bestemming. Vertrekpunt en bestemming kunnen zijn: &quot;splitsingspunt&quot; en &quot;knooppunt&quot;. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=treinstroom Meer over treinstroom].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Treinverbinding<br /> |Uitleg= '''Verbinding''' tussen stations die verzorgt wordt door een '''trein'''dienst. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=treinverbinding Meer over treinverbinding].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= TreinVrije Periode<br /> |Uitleg= (Afgekort: '''TVP''') De buitendienststelling van een spoor. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=tvp Meer over TreinVrije Periode].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Trek<br /> |Uitleg= '''Trek''' is de luchtstroom die nodig is voor de verbranding en die daardoor opgewekt wordt van Dale); &quot;geforceerde trek&quot;: trek die veroorzaakt wordt door onderdruk in de [[Woorden - R#Rookkast|rookkast]], die onstaat door de opstijgende kolom afgewerkte stoom uit de [[Woorden - E#Exhauster, exhaustor|exhoustor]] via de schoorsteen naar buiten toe. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Trekdraad<br /> |Uitleg= '''Trek''' Draad van ijzer tussen een wissel of sein en de bedieningshandel daarvan, waarmee wissel of sein in een andere stand getrokken wordt. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Trek-duwtrein<br /> |Uitleg= '''Trein die zowel getrokken als geduwd kan rijden'''. Aan één zijde bevindt zich een loc en aan de andere zijde bevindt zich een stuurstandrijtuig. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [http://nl.wikipedia.org/wiki/Trek-duwtrein Meer over Trek-duwtrein]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Trekkie<br /> |Uitleg= Een '''trekkie''' wagens: een aantal wagens achter elkaar, rangeerdeel van een trein. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Trekontlasting <br /> |Uitleg= (Elektrotechniek); een '''trekontlasting''' is een constructie die voorkomt dat een elektrisch snoer (of bedrading) uit een apparaat of stekker getrokken kan worden. Een trekontlasting zorgt ervoor dat de van buiten komende krachten zich niet naar de andere kant voortzetten, maar door de structuur waarop de trekontlasting is gemonteerd, worden opgenomen. [https://www.encyclo.nl/begrip/trekontlasting Meer over trekontlasting].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Trekpit<br /> |Uitleg= Een '''trekpit''' is een katoenen streng die continue in olie baadt en deze door hevelwerking naar de te smeren plaats brengt; tegengesteld: [[Woorden - S#Slagpit|&quot;Slagpit&quot;]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Trimpotentiometer <br /> |Uitleg= (Elektronica); Benaming voor een '''instelbare meerslagen [[Woorden - P#Potentiometer|potentiometer]]''' (&quot;multi-turnpotmeter&quot;), die via een [[#Tandwiel|tandwiel]]wieloverbrenging de loper laat bewegen over een single-turn (enkelslag)weerstandsbaan, identiek aan een gewone single-turnpotmeter. De instelschroef moet 10 (tot bij sommige typen 25) slagen maken om de trimpot van 0 tot de maximale weerstandswwaarde te verdraaien. Wordt ook wel &quot;trimpot&quot; of &quot;trimweerstand&quot; genoemd. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] Meer over de [https://nl.wikipedia.org/wiki/Potentiometer#Instelpotmeters instelpotentiometer]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Trolleybus<br /> |Uitleg= Een '''trolleybus''' is een door elektromotoren aangedreven bus die van spanning voorzien wordt met behulp van een tweedraads bovenleiding. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Trolleybus Meer over trolleybus].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Trommelaar <br /> |Uitleg= (België); Machinist die &quot;te brutaal rijdt&quot; en en te hard aanzet, waardoor de locomotief gaat doorslaan, wat een op '''trommelen''' lijkend geluid geeft. Zie ook: [[Woorden - A#Arm|machinist met een sterke arm]], een [[Woorden - B#Bras fort|&quot;bras fort&quot;]], een [[Woorden - M#Moordenaar|moordenaar]], een [[Woorden - H#Hakkert|hakkert]], een [[Woorden - T#Timmerman|timmerman]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Trommelen <br /> |Uitleg= Stoom toevoeren uit de [[Woorden - I#Injecteur|injecteur]] via de [[Woorden - L#Lummel|lummel]] naar het water in de [[#Tender|tender]]. Dit wordt 's winters gedaan om bevriezen van het water te voorkomen; bij de injecteur wordt de leiding naar de ketel toe afgesloten, zodat de stoom die toch ergens naar toe moet een weg zoekt naar de tender; dit heet '''trommelen''' omdat de stoom tegen het koude water een trommelend geluid maakt; merkwaardig is dat het geluid de basis is voor een werkwoord dat een handeling uitdrukt: &quot;We gaan trommelen&quot; betekend dus: &quot;we gaan stoom de tender inlaten etc. waardoor het getrommel ontstaat. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]] <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Tuien<br /> |Uitleg= '''tuien''' is het met tuien vastzetten. Eén eind van de kabel wordt aan de constructie bevestigd, het andere eind wordt verankerd aan een funderingsconstructie op een bepaalde afstand van de basis van de constructie. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Tuidraad Meer over tui].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Tuidraad<br /> |Uitleg= Een '''tuidraad''' of tuikabel (tui) is een kabel, die gebruikt wordt om stabiliteit aan hoge, smalle constructies (vaak zendmasten of windturbines) te geven. Eén eind van de kabel wordt aan de constructie bevestigd, het andere eind wordt verankerd aan een funderingsconstructie op een bepaalde afstand van de basis van de constructie. Er zijn, voor het steunen van een mast, minimaal drie tuidraden noodzakelijk. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Tuidraad Meer over tuidraad].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Tuimelrooster<br /> |Uitleg= [[Woorden - V#Valrooster|val'''rooster''']] dat '''tuimelend''' naar beneden valt. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Tuin<br /> |Uitleg= '''Tuin''' is jargon voor een [[Woorden - K#Kolenpark|kolenpark]], dat is een omheinde ruimte op emplacement voor het bewaren van kolen voor de locomotieven. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Tuindeuren<br /> |Uitleg= De '''deuren''' tussen machinistenhuis en kolenruimte in de tender, klapdeuren als van een salon of huiskamer de '''tuin''' in, of zoals bij een suite; zie ook: [[Woorden - K#Kamer en Suite|Kamer en suite]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= &quot;Tuinman&quot;<br /> |Uitleg= (ironisch); een '''tuinman''' is een slecht stokende leerling, die veel in het vuur harkt. ook: [[Woorden - S#Spitter|&quot;Spitter&quot;]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Tunnel<br /> |Uitleg= 1. Een kunstwerk waar '''de sporen overdekt zijn''' over een grotere lengte dan een brug of aquaduct. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=tunnel Meer over tunnel].&lt;br&gt;2. Een tunnel waarvan de lengte meer dan 250 meter bedraagt, valt onder de tunnelwet. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(26)]] [https://wetten.overheid.nl/BWBR0019516/2024-01-01 Meer over de wetgeving betreffende een tunnel].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Tunnelbak<br /> |Uitleg= Betonnen '''bak die in het landschap wordt gegraven''', waardoor het spoor verdiept komt te liggen, maar die niet overdekt is. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=tunnelbak Meer over tunnelbak].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= &quot;Turk&quot;<br /> |Uitleg= Bijnaam van de locomotieven van de [[Woorden - S#Serie|serie]] NS 8600, die voor een buitenlandse maatschappij bestemd waren (Turkije naar het verhaal ging), maar niet werden overgenomen door deze maatschappij. Ze werden toen door de [[Woorden - S#SS.|SS]] gekocht (serie 621-632). [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= &quot;Turnout&quot;<br /> |Uitleg= (Engels) Wissel.<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= &quot;Turnout Switch&quot;<br /> |Uitleg= (Engels) Wissel.<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= &quot;Turnout motor&quot;<br /> |Uitleg= (Engels) Wisselaandrijving.<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Tussenspan<br /> |Uitleg= De locomotief tussen de voorspanloc en de trein; zit er dus '''tussen'''in ge'''span'''nen; zie [[Woorden - V#Voorspan|&quot;Voorspan&quot;]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Twee-componentenlijm<br /> |Uitleg= Een 2K of '''2-componentenlijm''' is een lijm die bestaat uit twee componenten, een lijmbasis en een verharder, meestal op basis van epoxy. De aanduiding 2K komt van de Duitse benaming 2-Komponenten-Klebstoffen. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/2-componentenlijm Meer over twee-componentenlijm].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Tweeleider-kruiskop<br /> |Uitleg= '''Kruiskop die over twee leibanen loopt'''. Zie ook &quot;[[Woorden - E#Eenleider-kruiskop|Eenleider-kruiskop]]&quot; en &quot;[[Woorden - L#Leibaan|leibaan]]&quot;. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Tweerail<br /> |Uitleg= Bij '''tweerail''' zijn twee spoorstaven aanwezig. Hierbij staat bij analoog de plus (+) op de ene spoorstaaf en de min (—) op de andere spoorstaaf, ofwel [[Woorden - G#Gelijkspanning|gelijkspanning]]. Van rijrichting wisselen gebeurd door de polen om te keren met de draaiknop van de rijregelaar.&lt;br /&gt;<br /> Bij digitaal rijden staat er geen gelijkspanning op de beide spoorstaven, maar een blokvormig signaal, waarbij de plus en de min snel omgepoold worden. Zie het artikel [[Systemen]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Tweetallig<br /> |Uitleg= In het Engels: &quot;Binary&quot;. Een binair ('''tweetallig''') getal bestaat uit enen en nullen. Zie het artikel [[Uitleg digitaal]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Binair_talstelsel Meer over tweetallig]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Tweetand<br /> |Uitleg= Stookgereedschap in de vorm van een lange staaf met aan het uiteinde een '''tweetandige''' hark, om in het [[Woorden - V#Vuur|vuur]] slakken en kolen te harken en om kolen van achter op de tender mee naar voren te trekken; de tweetand is &amp;plusmn; 3 meter lang, de korte tweetand is &amp;plusmn; 1,5 meter lang; ook: &quot;haak&quot;, korte en lange. ''' ''' [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Twin decoder<br /> |Uitleg= Benaming voor een Fleischmann '''twin-decoder''' (bijv. de 6848), die zowel DCC als FMZ begrijpt c.q. verstaat. Dit is dus een Multi-protocol-'''decoder'''.<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Twisted pair <br /> |Uitleg= (Engels); '''Twisted pair''' In het Nederlands: &quot;getwist paar&quot;, in Vlaanderen ook &quot;getorst paar&quot;, in oudere literatuur &quot;dubbeldraad&quot;, is een veel voorkomende meeraderige kabel waarbij de aders per twee rond elkaar zijn gewonden. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Getwist_paar Meer over twisted pair].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Twistlock<br /> |Uitleg= Een '''twistlock''' is een hulpmiddel voor het zekeren of bevestigen van containers en wissellaadbakken. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Twistlock Meer over twistlock]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Tyfoon <br /> |Uitleg= Wat op een auto een claxon heet, heet op een trein een '''&quot;tyfoon&quot;''' (oude spelling: &quot;typhoon&quot;). De machinist kan hiermee bij dreigend gevaar een geluidsignaal geven. Nederlandse treinen hebben altijd twee tyfoons: een met een hoog en een met een laag geluid. Met een voet­pedaal kan de machinist een van deze tyfoons gebruiken, of beide tyfoons afwisselend. Hoe dieper hij het pedaal intrapt, hoe harder de tyfoon klinkt. Moderne loco­motieven hebben behalve de tyfoon vaak ook een autotoeter. Er zijn plaatsen waar een machinist verplicht is om te tyfoneren: deze worden aangegeven met een [[Woorden - F#Fluitbord|fluitbord]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(4)]] [https://www.nicospilt.com/index_geluidoverlast.htm Meer over Tyfoon].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Type <br /> |Uitleg= (België): serie, aantal exemplaren van type. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Gerelateerde termen<br /> |Termen= Terugvoeden<br /> }}<br /> {{Voettekst<br /> |Vorige= Woorden - S<br /> |Volgende= Woorden - U<br /> |VorigeMenu= Verklarende woordenlijst<br /> }} {| width= &quot;100%&quot;<br /> |- valign= &quot;top&quot;<br /> ! scope= &quot;row&quot; width=&quot;70%&quot; |<br /> | &lt;small&gt;Laatste wijziging: 13 jan 2026 10:39 uur&lt;/small&gt;<br /> |}<br /> [[Categorie: Afkortingen|T]]<br /> [[Categorie: Algemeen|T]]<br /> [[Categorie: Rijregelaar|T]]<br /> [[Categorie: Transformatoren|T]]<br /> [[Categorie: Veiligheid|T]]<br /> [[Categorie: Woorden|T]]<br /> [[Categorie: Woorden-Index|T]]<br /> __NOEDITSECTION__</div>

Fred https://encyclopedie.beneluxspoor.net/index.php?title=Woorden_-_P&diff=55289 2026-01-13T09:37:34Z

<p>Fred: woord toeg.</p> <hr /> <div>{{Koptekst<br /> |Vorige= Woorden - O<br /> |Volgende= Woorden - Q &lt;!--Waarschuwing. Alle teksten waar [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]] achter staat, mogen absoluut NIET gewijzigd worden! Dat zijn citaten uit een boek.--&gt;<br /> |VorigeMenu= Verklarende woordenlijst<br /> |Auteur=<br /> }}&lt;div style=&quot;width:800px;text-align:right;&quot;&gt;Zoeken op deze pagina: CTRL + F.&lt;/div&gt;<br /> '''Woord of afkorting:'''<br /> {{Woord<br /> |Term= p.<br /> |Uitleg= (Elektronica); '''p''' is de aanduiding van [[#PicoFarad|picoFarad]]. Eén picofarad (pF) is het biljoenste deel van een [[Woorden - F#Farad|Farad]], de eenheid van elektrische capaciteit, dus 0,000 000 000 001 F. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Picofarad Meer over pF].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= PBM.<br /> |Uitleg= (Elektronica); Afkorting van [[Woorden - P#Puls Breedte Modulatie|'''Puls Breedte Modulatie''']].<br /> PBM is de manier om een elektromotor aan te sturen (te regelen) met (bijna) vol vermogen. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Pulsbreedtemodulatie Meer over PBM].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= PC.<br /> |Uitleg= 1. (Computertechniek); afkorting van '''Personal Computer'''. Dit is een computer voor individueel gebruik, uitgevonden door [[Woorden - I#IBM.|IBM]] in 1981. De PC wordt gebruikt voor het uitvoeren van diverse taken, zoals administratie, tekstverwerking, toegang tot het internet, programmeren, grafisch werk en computerspellen, met door de gebruiker kant-en-klaar verkregen [[#Programma|programma]]'s. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Personal_computer Meer over PC].&lt;br /&gt;2. Afkorting van [[#Polycarbonaat|Polycarbonaat]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= PCB.<br /> |Uitleg= 1. (Elektronica); afkorting van '''Printed Cirquit Board'''. Plaat gemaakt van [[#Pertinax|Pertinax]] of [[Woorden - G#Glasvezel|glasvezel]]-[[Woorden - E#Epoxy|epoxy]]. In gangbaar Nederlands: gedrukte bedrading of [[Woorden - P#Printplaat|printplaat]] (of afgekort &quot;[[#Print|print]]&quot;). Dient d.m.v. [[Woorden - S#Soldeertin|soldeertin]] ter bevestiging van elektronische onderdelen. Aan de onderzijde is de gedrukte bedrading, bestaande uit koper, aangebracht, die zorgt voor de elektrische verbinding tussen de onderdelen. [https://nl.wikipedia.org/wiki/Printplaat Meer over PCB].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= PEC.<br /> |Uitleg= 1. (Elektronica); afkorting van '''Packaged Electronic Circuit'''. Ook bekend als [https://www.bhc-ems.nl/hybride-dikkefilm-elektronica/ &quot;Dikke Film&quot;]-schakeling.&lt;br /&gt;2. (Grootspoor); Benaming van de NS stroomlijnpostrijtuigen. Deze werden gekoppeld aan de dieseltreinstellen uit 1934 en met de elektrische treinstellen uit 1935 en 1936. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(7)]] [https://railwiki.nl/index.php/Pec_-_Rijtuigen_Pec Mer over PEC].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= PELV.<br /> |Uitleg= (Engels) '''PELV''' is de afkorting van &quot;Protective Extra Low Voltage&quot;. Dit houd in dat de aarding met de min- (of plus-)aansluiting aan de kant van de laagspannng verbonden is. Dat &quot;extra low voltage&quot; houd in max. 50V AC of max. 120V DC. [https://en.wikipedia.org/wiki/Extra-low_voltage Meer over extra low voltage en PELV]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= PETG.<br /> |Uitleg= (Chemie); afkorting van '''PolyEthyleenTereftalaatGlycol'''. Dit is een polymeer ([[#Plastic|plastic]]) van &quot;PET&quot; (polyethyleentereftalaat), waarvan de eigenschappen enigszins veranderd(verbeterd?) zijn, door bij de polymerisatie de stof [[Woorden - G#Glycol|glycol]] toe te voegen. Dat veroorzaakt bijvoorbeeld dat de kunststof minder snel kristalliseert en wat soepeler is. Onder meer de [https://nl.wikipedia.org/wiki/Petfles &quot;PET&quot;]-flessen worden er uit gemaakt. Zie ook: [[Woorden - V#Vivak|Vivak]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= PHS.<br /> |Uitleg= (Grootspoor); afkorting van '''Programma Hoogfrequent Spoorvervoer'''. Project voor meer treinen per uur tussen bijvoorbeeld Rijswijk en Rotterdam. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(16)]] [https://www.prorail.nl/programmas/programma-hoogfrequent-spoorvervoer Meer over PHS].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= PIC.<br /> |Uitleg= Afkorting van '''Programmable Interface Controller'''. Dit elektronische circuit kan [[#Programmeren|geprogrammeerd]] worden, zodat het een veelheid van taken kan uitvoeren. Het circuit kan geprogrammeerd worden als [[Woorden - T#Timer|timer]], of om bijvoorbeeld een productielijn aan te sturen. Ze kunnen ook gevonden worden in zeer veel apparatuur zoals alarmsystemen, of [Locdecoders|locdecoders]] voor modelspoor. Zie ook [[Woorden - A#Atmel|Atmel]]. [https://nl.wikipedia.org/wiki/Microcontroller Meer over microcontroller].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= PKP.<br /> |Uitleg= (Grootspoor); afkorting van &quot;Polskie Koleje Państwowe, Spółka Akcyjna ('''PKP''' S.A.)&quot; (Poolse Staatsspoorwegen). PKP is de grootste spoorwegmaatschappij in Polen. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Polskie_Koleje_Pa%C5%84stwowe Meer over PKP].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= PLA.<br /> |Uitleg= Afkorting van '''PolyActide'''. Bij 3D printing wordt PLA als grondstof in de vorm van [[Woorden - F#Filament|filament]] (draad) van meestal 1,75 of 2,85 mm dikte op rollen toegevoerd om met fused deposition modeling (FDM) voorwerpen laag voor laag op te bouwen. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Polymelkzuur Meer over PLA].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= PLC.<br /> |Uitleg= (Computertechniek); afkorting van '''Programmable Logic Controller'''. Een &quot;programmable logic controller&quot; (programmeerbare logische eenheid) is een elektronisch apparaat met (=voorzien van) een microprocessor, die op basis van de informatie op zijn diverse ingangen, zijn uitgangen aanstuurt. De eerste PLC's bestonden uit logische poorten (AND, OR) en [[Woorden - T#Timer|timer]] IC's die met bedrading verbonden waren. Door aanpassing van de bedrading werd de functionaliteit en dus het [[#Programma|programma]] aangepast. Met de komst van de microprocessor werd deze functionaliteit in een geheugen gestopt en waren de eerste echte PLC's een feit. Men kreeg nu meer flexibiliteit en meer mogelijkheden. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Programmable_logic_controller Meer over PLC].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= PMMA.<br /> |Uitleg= Afkorting van '''polymethylmethacrylaat'''. Dit is een polymeer van methylmethacrylaat. Lichtdoorlatende kunststof met thermoplastische eigenschappen, ook bekend als acrylglas, [[#Perspex|perspex]] en plexiglas. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Polymethylmethacrylaat Meer over acrylglas].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= PNP.<br /> |Uitleg= (Elektronica); benaming voor de '''PNP'''-transistor (een n-halfgeleiderlaag tussen twee p-halfgeleiderlagen). Zie ook: [[Woorden - N#NPN.|NPN]]. [https://nl.wikipedia.org/wiki/Bipolaire_transistor Meer over transistor]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= POM.<br /> |Uitleg= (Modelspoor); afkorting van '''Programming On Maintrack'''. Het programmeren van een decoder op het hoofdspoor (sommigen zeggen ook wel: &quot;Programming-On-the-Main&quot; of &quot;Programming On Mainline&quot;). Zie: artikel [[Locdecoders|Locdecoders]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Popz.<br /> |Uitleg= (Grootspoor); afkorting van '''Perronopzichter'''.<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= PPLG.<br /> |Uitleg= (Grootspoor); afkorting van '''Primair ProcesLeidingsGebied'''. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(16)]] [https://www.infrasite.nl/documents/overheden/772/BID00009-V003%20definitief.pdf#%5B%7B%22num%22%3A272%2C%22gen%22%3A0%7D%2C%7B%22name%22%3A%22XYZ%22%7D%2C120.5%2C479.3%2C0%5D Meer over PPLG].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= PRL.<br /> |Uitleg= (Grootspoor); afkorting van '''Procesleiding Rijwegen'''. Beter beveiligingssysteem. Zo worden beheerssystemen [[Woorden - E#EBP.|EBP]] en [[Woorden - E#EBS.|EBS]] niet meer rechtstreeks door de treindienstleider bediend, maar wordt een nieuw systeem geïnstalleerd, de PRL (Procesleiding Rijwegen). Een onderdeel hiervan is de [[Woorden - A#ARI.|ARI]] (Automatische Rijweg Instelling). [https://railwiki.nl/index.php?title=PRL_(Procesleiding_Rijwegen) Meer over PLR].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= PTC.<br /> |Uitleg= (Elektronica); afkorting van '''Positive Temperature Coëfficiënt'''. Een weerstand die op temperatuursveranderingen reageert. Bij toenemende (omgevings-)temperatuur neemt zijn weerstand toe. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] Zie: [[Elektronica basis#De PTC|De PTC]]. [https://nl.wikipedia.org/wiki/PTC-weerstand Meer over PTC].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= PTFE.<br /> |Uitleg= (Chemie); polytetrafluorethyleen ('''PTFE''') is een synthetisch fluorpolymeer van tetrafluorethyleen en kent talloze toepassingen omdat het chemisch inert is. De algemeen bekende merknaam van PTFE-gebaseerde produkten is [[Woorden - T#Teflon|Teflon]] van Chemours. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(29)]] [https://en.wikipedia.org/wiki/Polytetrafluoroethylene Meer over PTFE]. (Engels)<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= PV.<br /> |Uitleg= (Grootspoor); afkorting van '''Perron Verwijzer'''. Scherm dat aangeeft welke trein van welk perron vertrekt <br /> [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] (zie ook: [[Woorden - T#TBP.|TBP]]).<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= PVR.<br /> |Uitleg= (Grootspoor) afkorting van het '''profiel van vrije ruimte''', dit is de aanduiding voor de ruimte waarbinnen zich niets anders mag bevinden dan de trein. Het PVR is wat groter dan het omgrenzingsprofiel. Het PVR is de minimale doorsnede voor een tunnel. In een tunnel waar met hoge snelheid wordt gereden, is het PVR groter. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(5)]] Zie: [[De afstand tussen masten en portalen]]. [https://www.infrasite.nl/glossary/profiel-van-vrije-ruimte/ Meer over PVR].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= PWM.<br /> |Uitleg= Afkorting van '''Puls Width Modulation''' (in het Nederlands: PBM). Zie: Woorden - P#Puls Breedte Modulatie|Puls Breedte Modulatie]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= PZB.<br /> |Uitleg= (Duits grootspoor); afkorting van '''Punktförmige Zugbeeinflussung'''. Duits treinbeïnvloedingssysteem. Het is de Duitse tegenhanger van het Nederlandse [[Woorden - A#ATB.|ATB]].[[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Indusi Meer over PZB].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= P-channel<br /> |Uitleg= Waar we bij een FET op moeten letten, is of het een '''P-Channel'''- of [[Woorden - N#N-channel|N-channel]]-FET is. Een [[Elektronica basis#De FET|FET]] heeft drie aansluitingen, de &quot;drain&quot;, de &quot;gate&quot; en de &quot;source&quot; genaamd. De [[Woorden - G#Gate|&quot;gate&quot;]] dient voor de aansturing. Bij de P-Channel-FET wordt de [[Woorden - D#Drain|&quot;drain&quot;]] op de min (of massa) van de van de [[Woorden - V#Voeding|voeding]] aangesloten, en de [[Woorden - S#Source|&quot;source&quot;]] op de &lt;big&gt;+&lt;/big&gt; (plus). De &quot;gate&quot; wordt op een negatieve spanning aangesloten om de FET in geleiding te brengen (=in te schakelen). Bij een FET hoeft geen weerstand te worden gebruikt om de stroom naar de &quot;gate&quot; te begrenzen, omdat een FET spanningsgestuurd is. Dit in tegenstelling tot een normale [[Elektronica basis#De transistor|transistor]], die stroomgestuurd is. Waar we wél op moeten letten is de maximale spanning op de &quot;gate&quot;. Ook belangrijk zijn de maximale stroom en de maximale spanning over &quot;drain&quot; en &quot;source&quot;.<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Paal<br /> |Uitleg= Sein, sein'''paal'''; ook [[Woorden - L#Lat|&quot;lat&quot;]]; &quot;voor- of aan de paal lopen&quot;: voor een onveilig sein komen stil te staan; [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Paalman<br /> |Uitleg= Stationsassistent, belast met het verwisselen van richtingsborden op de perrons. Deze richtingsborden hingen vroeger aan '''palen'''. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Pacific<br /> |Uitleg= (Grootspoor); '''Pacific''' was de benaming voor een stoomlocomotief. Onder de [[Woorden - W#Whyte-notatie|Whyte-notatie]] voor de classificatie van stoomlocomotieven vertegenwoordigt &quot;4-6-2&quot; de wielopstelling van vier loopwielen op twee assen, zes aangedreven en gekoppelde aandrijfwielen op drie assen en twee naloopwielen op één as. De 4-6-2-locomotief werd bijna wereldwijd bekend als een &quot;Pacific&quot;-type nadat een locomotief gebouwd door de Baldwin Locomotive Works in Philadelphia over de Stille Oceaan naar Nieuw-Zeeland werd verscheept. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://en.wikipedia.org/wiki/4-6-2 Meer over pacific].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Paddestoel<br /> |Uitleg= Bijnaam van de locomotieven van de [[Woorden - S#Serie|serie]] NS 8200, die over de ketel aangebrachte waterruimtes hadden; dit leek op de ronde hoed van een '''paddestoel'''; om dezelfde reden kregen deze locs de bijnamen [[Woorden - M#Meikever|&quot;Meikever&quot;]], [[Woorden - P#Platluis|&quot;Platluis&quot;]], [[Woorden - S#Schildpad|&quot;Schildpad&quot;]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]] <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Pads<br /> |Uitleg= (Elektronica); contact'''pads''' zijn geleidende aansluitvlakjes op een [[Woorden - P#Printplaat|printplaat]] [[Woorden - P#PCB.|(PCB)]]. Hieraan worden:&lt;br /&gt;1. de aansluitdraden van [[Woorden - C#Component|componenten]] gesoldeerd. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]]&lt;br /&gt;of&lt;br /&gt;2. de aansluitdraden van een decoder gesoldeerd. Zie artikel [[Het solderen]]. Meer over [[Woorden - T#Through-hole technology|Pads]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Pakwagen<br /> |Uitleg= Rijtuig in personentrein voor het vervoer van pakgoederen, bagagerijtuig. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Palen<br /> |Uitleg= Een trein tot vlak voor een seinpaal afremmen en bijna, maar niet helemaal, tot stilstand laten komen, met als doel de trein nog rijdende te hebben op het moment dat het sein veilig wordt getrokken. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Palet<br /> |Uitleg= (België, &lt; Fr.); arm van een armsein; zo'n seinarm is van dun plaatstaal gemaakt en lijkt wel op een '''palet'''. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Paneelmeter<br /> |Uitleg= ([[Woorden - E#Elektronica|elektronica]]/Elektrotechniek); '''Meetinstrument dat in een paneel''' of apparaat ingebouwd wordt. Kan voorzien zijn van een [[Woorden - D#Draaispoelmeter|draaispoel]] en een aan die draaispoel gekoppelde wijzer of is digitaal (met cijfers). [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Panoramarijtuig<br /> |Uitleg= Een '''[[Woorden - R#Rijtuig|rijtuig]] voorzien van extra grote vensters''' om de reizigers een uitgebreide blik op de omgeving te geven. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Panoramarijtuig Meer over panoramarijtuig].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Pantograaf<br /> |Uitleg= Een '''pantograaf''' is een verende constructie op het dak van elektrische locomotieven en treinstellen. Dient om de bovenleidingspanning door te geven van de bovenleiding naar loc of treinstel. Wordt abusievelijk wel eens &quot;stroomafnemer&quot; genoemd, maar dat is dus helemaal fout. Er wordt namelijk spanning afgenomen. [[Woorden - E#Elektrische stroom|Stroom]] zonder spanning bestaat niet. De pantograaf kan d.m.v. perslucht omhoog (rijstand) en omlaag (ruststand) worden bewogen. Dit naar beneden laten zakken mag alléén maar, wanneer alle grote verbruikers uitgeschakeld zijn. Anders is de kans zeer groot dat de bovenleiding door een vlamboog ter plaatse doorbrandt en naar beneden komt. Zie ook [[Ombouwen Piko ICE-3 extra rijtuig met pantograaf]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Pap<br /> |Uitleg= Stoom, &quot;geen '''pap''' meer hebben&quot;: geen stoom meer hebben (en daardoor niet meer kunnen rijden). [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Pappen<br /> |Uitleg= (België); smeren; &quot;het machine '''pappen'''&quot;: het drijfwerk/mechanisme (van de locomotief) smeren. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Parallax<br /> |Uitleg= (Meettechniek); bij het aflezen van analoge meetinstrumenten kunnen fouten optreden door de '''parallax'''. Er kunnen hier twee soorten parallax worden onderscheiden, de parallax tussen meetinstrument en voorwerp en de parallax in het meetinstrument zelf. Digitale uitlezingen (display's) zijn parallaxvrij doordat het resultaat niet afhangt van de waarneming. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Parallax Meer over parallax]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Parallelschakeling <br /> |Uitleg= Een '''parallelschakeling''' is in de elektronica een configuratie van [[Woorden - C#Component|component]]en of deelschakelingen waarbij de [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] over de individuele componenten (of deelschakelingen) wordt verdeeld en de spanning op alle deelcomponenten gelijk is. Twee [[Woorden - D#Diode|dioden]] staan bijvoorbeeld parallel als zowel beide kathodes als beide anodes met elkaar zijn verbonden. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Parallelschakeling Meer over parallelschakeling].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Parameter<br /> |Uitleg= (Informatietechniek, computertechniek); een '''parameter ''' is in de exacte wetenschappen een onbekende of variabele. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Parameter Meer over parameter]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Parametreren <br /> |Uitleg= (Informatietechniek, computertechniek); '''parametreren''' ook &quot;parametrering&quot; houdt in dat we een programma kunnen aanpassen door het veranderen van zijn parameters. Het is bijvoorbeeld het afstellen d.m.v. invoeren van gegevens in een [[#Programma|computerprogramma]], ten behoeve van apparatuur op de modelspoorbaan, zodat deze apparaten de informatie die ze binnen krijgen door middel van [[Woorden - O#Opto Coupler|opto couplers]], sensoren of voelers op de juiste manier kunnen meten en daar de juiste actie aan koppelen.&lt;br&gt;Zo kennen we bijvoorbeeld de K- en I-parameter bij [[Instelling lastregeling van een locdecoder|locdecoders]]. Wanneer we bij een locdecoder CV's wijzigen of invoeren zijn we aan het parametreren. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Passagieren<br /> |Uitleg= (Grootspoor); dit betekent, '''dat een machinist geen dienst heeft op de trein waar hij in zit''', maar wel voor een dienst onderweg is.<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Passerelle<br /> |Uitleg= Speciaal gebouwde doorgang, die tegelijkertijd een verbinding vormt tussen bijvoorbeeld twee perrons op het station. Een '''passerelle''' kan ook aangebracht zijn tussen twee gebouwen.<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Patchcable<br /> |Uitleg= (Computertechniek); een '''patchkabel''' is een korte kabel t.b.v. het onderling verbinden van twee electronische apparaten, zodat signaaloverdracht tussen beide apparaten kan plaatsvinden. Wordt bijv. bij S88-N gebruikt.<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Pedalen<br /> |Uitleg= '''Pedalen''' is een benaming voor een detectiesysteem. Een passerende trein drukt de spoorstaaf een minimaal stukje naar beneden. Hierdoor wordt lucht uit een ruimte onder de spoorstaaf geperst, en via een slangetje naar een kastje direct naast het spoor geleid, waar een schakelaar wordt indrukt.<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Peilglas<br /> |Uitleg= Glazen buis, gevuld met water dat in verbinding staat met het ketelwater, voor het waarnemen van de waterstand in de ketel; ook: [[Woorden - F#Fles|&quot;fles&quot;]], [[Woorden - G#Glas|&quot;glas&quot;]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Peer-to-peer<br /> |Uitleg= (Computertechniek); een '''peer-to-peer''' netwerk (of p2p; Engels: P2P) is een logisch netwerk van computers die in dit netwerk gelijkwaardig zijn, en diensten aan elkaar kunnen aanbieden. Het woord komt van het Engelse &quot;peer&quot;, dat &quot;gelijke&quot; betekent. Een dergelijk netwerk kent geen vaste [[Woorden - W#Werkstation|werkstations]] en [[Woorden - S#Server|servers]] zoals in het client-servermodel, maar heeft een aantal gelijkwaardige aansluitingen die functioneren als server en als werkstation voor de andere aansluitingen in het netwerk. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Peer-to-peer Meer over peer-to-peer]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Perron<br /> |Uitleg= Een '''perron''' is een [[#Platform|platform]] dat het reizigers gemakkelijker maakt om in een bus, tram, metro of trein te stappen. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] Zie: artikel [[Het perron]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Perronfase<br /> |Uitleg= (Grootspoor); Langs een perron kunnen zich meerdere perronfasen (delen van een perron) bevinden die afgeschermd worden door lichtseinen. Een '''perronfase''' is de opdeling van een dienstregelpuntspoor langs een perron middels de letters A, B of C. Deze letters komen overeen met de lettertoevoeging aan de spoornummering van de perronsporen: bijvoorbeeld 2a, 2b Hiermee kan exacter de plaats worden aangegeven waar een trein stopt. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=perronfase Meer over perronfase]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Perronspoor<br /> |Uitleg= (Grootspoor); Een spoor '''dat langs een perron loopt'''. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Personal computer<br /> |Uitleg= (Computertechniek); Zie: [[#PC.|PC]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Personeel<br /> |Uitleg= Naast het gebruik in de gebruikelijke betekenis &quot;mensen die voor iemand werken&quot; ook wel in de merkwaardige vorm: &quot;een '''personeel''':&quot;: de machinist en leerling die dienstdoen 'n locomotief. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Perspex<br /> |Uitleg= Lichtdoorlatende kunststof met thermoplastische eigenschappen. Zie [[Woorden - P#PMMA.|PMMA]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Pertinax<br /> |Uitleg= '''Pertinax''' is een elektrisch isolatiemateriaal, dat bestaat uit lagen papier, die [https://nl.wikipedia.org/wiki/Impregneren geïmpregneerd] zijn met een Fenol-Formaldehyde kunsthars. Pertinax is elektrisch isolerend en heeft een hoge doorslagspanning, dus is het een prima isolator. Werd vroeger (voor 1975) bijvoorbeeld gebruikt voor [[Woorden - P#Printplaat|printplaten]] met gedrukte bedrading. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(17)]] Tegenwoordig gebruiken we epoxy printplaten. [https://www.wikiwand.com/nl/Pertinax_(materiaal) Meer over pertinax]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Pétard<br /> |Uitleg= (België &lt; Fr.): [[Woorden - K#Klapper|&quot;Klapper&quot;]]; ook: '''[[Woorden - K#Knalsein|Knalsein]]'''. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= PicoFarad<br /> |Uitleg= (Elektronica); één picofarad (pF) is het biljoenste deel van een [[Woorden - F#Farad|Farad]], de eenheid van elektrische capaciteit, dus 0,000 000 000 001 F. De [https://nl.wikipedia.org/wiki/Farad_(eenheid) Farad] is genoemd naar Michael Faraday. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Picofarad Meer over picofarad].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Piepen<br /> |Uitleg= Een &quot;loodnagel piepen, of een ketel piepen&quot;; het door onoplettendheid laten doorsmelten van de [[Woorden - L#Loodnagel|&quot;loodnagel&quot;]] waardoor er een gat ontstaat in de [[Woorden - H#Hemelplaat|hemelplaat]] van de vuurkist; door dit gat nu blaast stoom. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Pier<br /> |Uitleg= Dooie '''pier'''; bevroren leiding tussen loc en tender, waardoor er geen tenderwater naar de ketel kan; zo'n leiding is a.h.w. een slang, een &quot;wurm&quot;'een &quot;pier&quot;, die door het bevroren zijn &quot;zo dood is als een pier&quot;. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Piëzo zoemer<br /> |Uitleg= Een '''piëzo zoemer''' (Engels: buzzer of beeper) is een elektro-mechanisch of elektronisch onderdeel dat onder spanning een luide zoem- of pieptoon opwekt, afhankelijk van de toonhoogte. Er bestaan elektromagnetische en piëzo-elektrische zoemers. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Zoemer Meer over piëzo zoemer].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Pigment<br /> |Uitleg= Een '''pigment''' is een stof die, net als veel andere stoffen met een kleur, licht in bepaalde kleuren absorbeert en andere reflecteert. Pigmenten hebben een sterke kleur, zodat ze bruikbaar zijn om voorwerpen een andere of betere kleur te geven. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Pigment Meer over pigment].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Pijler<br /> |Uitleg= Een '''pijler''' (Latijn: pilare, afgeleid van pila of &quot;paal&quot;) is een kolom of steunpilaar met traditioneel een vierkante of rechthoekige doorsnede, die een constructieve, dragende functie heeft in een bouwwerk, bijvoorbeeld bij het ondersteunen van een balk, boog of gewelf. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Pijler_(bouwkunde) Meer over pijler].<br /> }} <br /> {{Woord<br /> |Term= Pijpenplaat<br /> |Uitleg= De '''pijpenplaat''' bevindt zich aan de achterzijde van de [[Woorden - V#Vuurkist|vuurkist]]. Hier lopen alle [[Woorden - V#Vlampijp|vlampijpen]] doorheen, die aan de pijpenplaat gelast zijn. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Pilaster <br /> |Uitleg= 1. Grijpstang aan de ketel van een loc. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]&lt;br /&gt;2. Een '''pilaster''', muurpijler, halfpijler of wandpijler is een rechthoekige muurverzwaring die minder dan zijn breedte voor de gevel uitsteekt. Een pilaster heeft geen dragende functie en is dus decoratief. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Pilaster Meer over pilaster]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Pit <br /> |Uitleg= Brander van gaslicht, kaars e.d., vooral zo'n brander in een sein, en daardoor het sein zelf; &quot;een groene pit&quot;; groen brandend licht in seinarm of lichtsein, dus: veilig sein; &quot;een rooie pit&quot;: onveilig sein; &quot;voor de pit lopen&quot;: voor de paal lopen, d.w.z. voor een ovnveilig sein komen te staan. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Pitstop <br /> |Uitleg= (Grootspoor); een '''pitstop''' is een plaats waar defecten aan treinen binnen 24 uur worden gerepareerd. De eerste pitstraat staat in het Groningse Onnen. In de pitstraten worden gebreken zoals een defecte deur, een kapotte stroomafnemer of haperende verlichting snel verholpen.<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Plaat<br /> |Uitleg= De vloer van het machinistenhuis van een stoomloc of dieselloc met een middencabine, ook wel '''&quot;voetplaat&quot;''' genoemd. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Lijst_van_spoorwegjargon#V Meer over plaat].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Plaatselijke snelheid<br /> |Uitleg= (Grootspoor); de door borden aangegeven, '''ter plaatse maximaal toegestane snelheid'''. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=plaatselijke_snelh Meer over plaatselijke snelheid].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Plan A<br /> |Uitleg= A, AB = '''[[Woorden - M#Materieel|Materieel]] '46'''<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Plan B<br /> |Uitleg= B = '''Materieel '46'''<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Plan C<br /> |Uitleg= C = '''post[[Woorden - R#Rijtuig|rijtuig]]''' (op basis van Plan D)<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Plan D<br /> |Uitleg= D = '''[[Woorden - R#Rijtuig|rijtuig]]''' (afgeleid van de vooroorlogse Bolkop)<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Plan E<br /> |Uitleg= E = '''[[Woorden - R#Rijtuig|rijtuig]]''' (komt overeen met middenbak '''Mat '54''')<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Plan F<br /> |Uitleg= F = '''Materieel '54''' (Hondekop)<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Plan G<br /> |Uitleg= G = '''Materieel '54''' (Hondekop)<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Plan H<br /> |Uitleg= De letter H is nooit gebruikt.<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Plan I<br /> |Uitleg= De letter I is nooit gebruikt.<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Plan J<br /> |Uitleg= De letter J is nooit gebruikt.<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Plan K<br /> |Uitleg= K = '''[[Woorden - R#Rijtuig|rijtuig]]''' (Bolkop voor internationale dienst)<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Plan L<br /> |Uitleg= L = '''post[[Woorden - R#Rijtuig|rijtuig]]''' (op basis van Plan E) <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Plan M<br /> |Uitleg= M = '''Materieel '54''' (Hondekop)<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Plan N<br /> |Uitleg= N = '''slaap[[Woorden - R#Rijtuig|rijtuig]]''' (later omgebouwd tot zitrijtuig)<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Plan O<br /> |Uitleg= O = nooit gebouwd AB-rijtuig. Ontwerp uit 1957 van W. de Steur (Allan)<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Plan P<br /> |Uitleg= P = '''Materieel '54''' (Hondekop)<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Plan Q<br /> |Uitleg= Q = '''Materieel '54''' (Hondekop)<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Plan R<br /> |Uitleg= De letter '''R''' is nooit gebruikt.<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Plan S<br /> |Uitleg= De letter '''S''' is nooit gebruikt.<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Plan T<br /> |Uitleg= T = '''vierwagentreinstel Mat '64''' (deelseries T1 t/m T3)<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Plan U<br /> |Uitleg= U = '''dieselelektrisch driewagentreinstel''' (DE3)<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Plan V<br /> |Uitleg= V = '''tweewagentreinstel Mat '64''' (deelseries V1 t/m V13)<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Plan W<br /> |Uitleg= W = '''[[Woorden - R#Rijtuig|rijtuig]]''' (afgeleid van de Duitse 'Silberlinge') (deelseries W1 en W2) <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Plan X<br /> |Uitleg= X = '''DE1 en DE2''' (Blauwe Engel)<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Plan Y<br /> |Uitleg= Y = '''Sprinter (SGM)''' (deelseries Y0 t/m Y3)<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Plan Z<br /> |Uitleg= Z = '''Koploper (ICM)''' (deelseries Z0 t/m Z2) <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Pl-verlichting<br /> |Uitleg= Een '''pl-lamp''' is een insteeklamp die bestaat uit een compacte tl-buis waarbij een starter is ingebouwd.&lt;br&gt;In tegenstelling tot de spaarlamp zit het voorschakelapparaat in de armatuur. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Pl-lamp Meer over pl-lamp]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Planologie<br /> |Uitleg= '''Planologie''' is de wetenschappelijke reflectie op de ruimtelijke planning. Iemand die werkzaam is binnen de planologie wordt een planoloog of planologe genoemd. Planologen werken vaak bij overheden (het Rijk, provincies of gemeenten) of bij adviesbureaus. Ze werken ook samen met architecten. De planoloog bedenkt waar alles staat en de architecten tekenen het. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Planologie Meer over planologie]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Plantijd<br /> |Uitleg= (Grootspoor); '''Rijtijd en een toeslag''' t.b.v. het opvangen van kleine verstoring. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=plantijd Meer over plantijd]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Plastic<br /> |Uitleg= (Chemie); '''Plastic''' is de benaming voor een thermoplastische kunststof. De grondstoffen van de &quot;plastic-chemie&quot;' zijn koolwaterstoffen, afkomstig uit de aardolieraffinage. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Kunststof Meer over kunststof]. Zie ook: [[#Plastics|Plastics]] en [https://nl.wikipedia.org/wiki/Thermoplast Thermoplast]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Plastics<br /> |Uitleg= (Chemie); '''plastics''' zijn kunststoffen met een breed scala aan synthetische of semi-synthetische materialen die polymeren als hoofdingrediënt gebruiken. Door hun plasticiteit kunnen kunststoffen worden gegoten, geëxtrudeerd of geperst tot massieve voorwerpen met verschillende vormen. Dit aanpassingsvermogen, plus een breed scala aan andere eigenschappen, zoals lichtgewicht, duurzaam, flexibel en goedkoop te produceren, heeft geleid tot het wijdverbreide gebruik ervan. Kunststoffen worden doorgaans gemaakt via menselijke industriële systemen. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://en.wikipedia.org/wiki/Plastic Meer over plastic]. Engels. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Platform<br /> |Uitleg= 1. (Grootspoor); andere benaming voor [[#Perron|perron]], waar aan twee zijden treinen stoppen.&lt;br /&gt;2. Platte verhoging om iets op te zetten of om op te staan, bijvoorbeeld een boor'''platform'''.&lt;br /&gt;3. (Informatica); Een platform is in de ICT een basis waarop software ontwikkeld wordt. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]]&lt;br /&gt;4. (Informatica); Het geheel van hardware en besturingssysteem (software). Zie bijvoorbeeld [[Woorden - A#Arduino|Arduino]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Platluis<br /> |Uitleg= Bijnaam van de locomotieven van de [[Woorden - S#Serie|serie]] NS 8200, die die bovenop de waterbakken over de ketel een enigszins plat vlak hadden, zodat er een rond-plat schild als van een '''platluis''' op de loc lag; zie ook: [[Woorden - S#Schildpad|schildpad]], zadeltenderlocomotief, [[Woorden - M#Meikever|meikever]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Platvoet<br /> |Uitleg= '''&quot;Platvoeten''' hebben&quot;: een platte wielband hebben (het wiel wordt dus vergeleken met de voet). [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Plexiglas<br /> |Uitleg= Benaming voor een type kunststofplaat. Zie ook [[Woorden - P#PMMA.|PMMA]]. '''Plexiglas''' is de merknaam van Arkema Inc. [https://www.arkema-inc.com/index.cfm?pag=343&amp;PRR_ID=675 Meer over Arkema en plexiglas].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Plus<br /> |Uitleg= (Elektrotechniek); Zie [[Woorden - P#Pluspool|'''plus'''-pool]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Pluspool<br /> |Uitleg= 1. (Elektrotechniek); De positieve pool van een accu, batterij of [[Woorden - V#Voeding|voeding]].&lt;br /&gt;2. (Modelspoor digitaal); Ook de blauwe draad van een locdecoder is een pluspool. Zie ook: [[Woorden - P#Polariteit|Polariteit]]. [https://nl.wikipedia.org/wiki/Loodaccu Meer over accu].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Plomberen<br /> |Uitleg= (&lt; Fr. plomber - van een loden zegel voorzien) goederen of een wagen vn eem loodje voorzien ter zegeling. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Pivoteren<br /> |Uitleg= Zie [[Woorden - D#Doorslaan|'''Doorslaan''']].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Polarisatieschakelaar<br /> |Uitleg= (Modelspoor); een '''polarisatieschakelaar''' is een wisselcontact ([[Elektronica basis#De schakelaar|wisselschakelaar]]) gemonteerd op (ingebouwd in) een wisselaandrijving. Deze dient voor het polariseren van het [[Puntstuk van het wissel polariseren|puntstuk]] van een [[Basisvormen|wissel]]. Het doel van polariseren is zorgen dat er altijd [[Woorden - S#Spanning|spanning]] met de juiste [[Woorden - P#Polariteit|polariteit]] op het puntstuk staat. [https://forum.beneluxspoor.net/index.php?topic=91526.msg3222087406#msg3222087406 Meer over polarisatieschakelaar]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Polariteit<br /> |Uitleg= ([[Woorden - E#Elektriciteit|Elektriciteit]]); De eigenschap elektrische '''polariteit''' (positief (+) en negatief (-)), onderscheidt zich van de eigenschap neutraal (0 of ook wel nul), door de aanwezigheid van een overschot (-) of tekort (+) aan negatief geladen deeltjes (normaliter elektronen). Een object (geleider of isolator) met een elektrische polariteit wordt aangeduid als een elektrische pool. Een elektrische pool is per definitie omgeven door een elektrisch veld evenredig met de hoeveelheid lading op de pool. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Polariteit_(elektriciteit) Meer over polariteit].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Polder<br /> |Uitleg= Een '''polder''' is een gebied waarvan de waterstand kunstmatig en onafhankelijk geregeld kan worden ten opzichte van de omgeving. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://www.ovnet.nl/?h=begrip&amp;m=begrip&amp;b=polder Meer over polder]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Polsbandje<br /> |Uitleg= Een '''polsbandje''' bestaat uit een antistatische armband, die d.m.v. een geleidend snoer verbonden is met het object waarmee je aan het werk bent. Het gaat niet zozeer om lading afvoeren, als wel het [[Woorden - V#Vereffenen|vereffenen]] daarvan. Het is helemaal niet erg wanneer je 40 kV meedraagt en het object waaraan je werkt, ook: tussen jou en het object kan dan toch geen ladingvereffening (ontlading) plaatsvinden. Bijvoorbeeld: op een goed soldeerstation zit een aardbus die in verbinding staat met de punt van de bout. Aan die bus verbind je een antistatische mat, een polsbandje en eventueel draag je ESD-schoenen wanneer je aan gevoelige elektronica soldeert. Zie ook [[Woorden - E#ESD.|ESD]] en [[Woorden - W#Werk-aarde|Werk-aarde]].<br /> }}<br /> {| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin-left:5px; margin-right:157px; background-color=#E8E8E8;&quot;<br /> |[[Bestand:Let-op.jpg|50px|center]]&lt;small&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;'''LET OP!'''&lt;/small&gt;||{{TblAgKleur1|#E8E8E8;}} valign='top'|'''&lt;u&gt;Waarschuwing'''&lt;/u&gt;&lt;br /&gt; Een polsbandje '''NOOIT''' verbinden met de aarde van een elektriciteitsinstallatie. Waarom niet? De arme drommel die gebruik maakt van een polsbandje en aan een netgevoed apparaat gaat werken en niet oplet...&lt;br clear='all'&gt;<br /> |}<br /> {{Woord<br /> |Term= Polycarbonaat<br /> |Uitleg= (Afgekort: PC) '''Polycarbonaat''' is een thermoplastisch polymeer waarbij de monomeren verbonden zijn door een carbonaatbinding. Het is een stevig, hard en doorzichtig materiaal, dat in tegenstelling tot de meeste andere kunststoffen, hoge temperaturen aankan. Het is makkelijk in gebruik en wordt daarom veel gebruikt voor een groot gebied aan toepassingen. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Polycarbonaat Meer over polycarbonaat]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Polyester<br /> |Uitleg= Een '''Polyester''' is een polymeer dat bestaat uit een keten van esterbindingen.&lt;br /&gt;<br /> Polyesters worden gevormd door een polycondensatiereactie van dicarbonzuur en een diol of door een polycondensatiereactie van een groot aantal moleculen met zowel een carbonzuur als een alcoholgroep. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Polyester Meer over polyester]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Polygonaal<br /> |Uitleg= Veelhoekig. Bij een [[Woorden - L#Lokloods|lokloods]] die om een [[Woorden - D#Draaischijf|draaischijf]] is gebouwd, zijn de voor- en achtergevel '''polygonaal''' ofwel veelhoekig. De lokloods is gebouwd volgens een veelhoekig grondplan. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(19)]] Zie ook: [[Woorden - V#Verkeersleiding (VL)|Verkeersleiding]]. [https://www.encyclo.nl/begrip/polygonaal Meer over polygonaal]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Polygonale<br /> |Uitleg= Zie: [[Woorden - P#Polygonaal|Polygonaal]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Polygonisatie<br /> |Uitleg= '''Het op vele plaatsten minimaal afvlakken''' van de wielband, waardoor er een rammelend of bonkend geluid ontstaat. Komt bijna alleen voor bij [[Woorden - W#Wielstel|wielstellen]] met schijfremmen. De term die hiervoor vaak gebruikt wordt is &quot;vierkante wielen&quot;. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(5)]] [https://www.infrasite.nl/glossary/polygonisatie/ Meer over polygonisatie].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Polymeer<br /> |Uitleg= Een '''polymeer''' (Grieks: poly is veel en meros is deel) is een molecuul dat bestaat uit een sequentie van meerdere identieke of soortgelijke delen (monomere eenheden) die aan elkaar zijn gekoppeld. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Polymeer Meer over polymeer.]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Polyol<br /> |Uitleg= (Chemie); een '''polyol''' is een organische chemische verbinding die wordt gekenmerkt door de aanwezigheid van meerdere (poly = veel) -OH groepen (alcohol-groepen). Een stof met twee -OH groepen noemt men een &quot;diol&quot; (voorbeeld: etheenglycol), met drie groepen een &quot;triol&quot; enz. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Polyol Meer over polyol]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Polyoxymethyleen<br /> |Uitleg= (Chemie); '''polyoxymethyleen''' (POM), ook bekend als polyacetaal, is een polymeer dat vooral een industriële toepassing kent, vanwege zijn hardheid. Het is een polymeer van formaldehyde (met name trioxaan) en wordt bereid via kationische ringopeningpolymerisatie. De stof is tevens bekend onder het begripsmonopolie &quot;Delrin&quot;, ontwikkeld door DuPont. Het materiaal wordt o.a., net als [[Woorden - N#Nylon|&quot;Nylon&quot;]], gebruikt voor [[Woorden - T#Tandwiel|tandwielen]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Polyoxymethyleen Meer over polyoxymethyleen]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Polypropeen<br /> |Uitleg= '''Polypropeen''' is een thermoplastisch polymeer dat een zeer wijde toepassing kent. Polypropeen staat ook bekend onder de oudere benaming &quot;polypropyleen&quot;. Deze laatste naam is nog steeds de meest courante benaming bij de producenten en verbruikers van deze kunststof. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Polypropeen Meer over polypropeen]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Polypropyleen<br /> |Uitleg= Zie: [[#Polypropeen|Polypropeen]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Polystyreen<br /> |Uitleg= '''Polystyreen''' (Grieks: poly is veel). Polystyreen (afgekort &quot;PS&quot;) is een thermoplastisch polymeer van het monomeer [[Woorden - S#Styreen|styreen]]. Het is een kunststof van petrochemische oorsprong. Het is waterafstotend en het kan in beperkte hoeveelheid een bepaalde last dragen. In geëxtrudeerde (XPS) of geëxpandeerde (EPS) vorm wordt het gebruikt als isolatiemateriaal. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Polystyreen Meer over polystyreen]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Polyurethaan<br /> |Uitleg= '''Polyurethaan''' (PU of pur) is een belangrijke familie polymeren, die veel toepassingen kent, zo wordt het onder meer gebruikt als kunstmatig alternatief voor leder. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Polyurethaan Meer over polyurethaan].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Pony<br /> |Uitleg= Bijnaam van de locomotieven van de [[Woorden - S#Serie|serie]] NS 6800. Deze locomotieven waren klein, net als een '''pony'''. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]] <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Pool<br /> |Uitleg= Zie: [[Woorden - P#Polariteit|Polariteit]]. Zie ook [https://nl.wikipedia.org/wiki/Loodaccu loodaccu]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Porfier<br /> |Uitleg= '''Porfier''' (ook wel: porfirisch gesteente) is een stollingsgesteente. Vanwege de hoge slijtvastheid wordt het vaak toegepast als wegverharding, of als [[Woorden - B#Ballastbed|ballast]] bij het spoor. Ook het schouwpad naast de rails is vaak gemaakt van porfier. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Porfier Meer over porfier].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Portaal<br /> |Uitleg= (Grootspoor); Constructie om de bovenleiding (en dan met name de [[Woorden - R#Rijdraad|rijdraad]]) op de juiste hoogte te houden. Bestaat uit '''portaal'''masten (de verticale onderdelen, die naast het spoor staan) en de [[Woorden - B#Bovenligger|bovenligger]], waaraan de [[Woorden - D#Draagkabel|draagkabel]], de [[Woorden - D#Draagdraad|draagdraden]] en de rijdraden hangen. Zie: artikel [[Rijdraden, kopen of maken]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Portaalkraan<br /> |Uitleg= (Techniek); een '''portaalkraan''' is een grote kraan gemonteerd op een platform dat gewoonlijk heen en weer loopt op parallelle sporen vlak naast het werkgebied. Dit type kraan wordt voornamelijk gebruikt in werkplaatsen en fabrieken waar regelmatig zware lasten verplaatst moeten worden. Wordt echter ook wel buiten gebruikt (bijvoorbeeld bij een [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Portaalkraan.JPG kanaalplaatvloeren fabrikant] of in havens. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] Zie ook: [[Woorden - G#Gantry crane|Gantry crane]]. [https://nl.wikipedia.org/wiki/Portaalkraan Meer over portaalkraan].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Portaalmasten<br /> |Uitleg= (Grootspoor); '''Portaalmasten''' zijn de verticale onderdelen, die naast het spoor staan. Deze vormen samen met de ligger (de horizontale balk) het portaal. Zie: artikel [[Rijdraden, kopen of maken]]. Zie ook [[Woorden - P#Portaal|Portaal]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Portlandcement<br /> |Uitleg= '''Portlandcement''' is een soort cement dat voor het eerst werd gefabriceerd in het Verenigd Koninkrijk in het begin van de 19e eeuw. De naam is afgeleid van het bouwmateriaal portlandsteen dat werd gewonnen uit de Portland formation op het Isle of Portland in Dorset. Portlandcement lijkt op dit materiaal. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Portlandcement Meer over portlandcement]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Post 21<br /> |Uitleg= (Grootspoor); Een veranderingsproject waarin met een betere organisatie en betere hulpmiddelen de treinenloop sneller en flexibeler kan worden gepland en bijgestuurd. Onder '''Post 21''' wordt ook verstaan de verkeersleidingspost in de 21e eeuw. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=post21 Meer over post 21].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Post T<br /> |Uitleg= (Grootspoor); '''Post T''' is de plaats waar de [[Woorden - T#Treindienstleider|treindienstleider]] zijn werk verricht. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] Zie ook: [[Woorden - V#Verkeersleiding (VL)|Verkeersleiding]]. [https://nl.wikipedia.org/wiki/Post_T Meer over post T].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Postrijtuig<br /> |Uitleg= (Grootspoor); Een '''[[Woorden - R#Rijtuig|rijtuig]]''' bestemd voor het vervoer en sorteren van '''post'''stukken. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Postrijtuig Meer over postrijtuig].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Potentiaalverschil <br /> |Uitleg= Het '''potentiaalverschil''' in geval van elektriciteit wordt gedefinieerd als de hoeveelheid arbeid die per ladingseenheid verricht moet worden om een elektrische lading van het eerste punt naar het tweede punt te verplaatsen. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Potentiaalverschil Meer over potentiaalverschil].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Potentiometer<br /> |Uitleg= (Elektronica); Wordt vaak afgekort tot &quot;potmeter&quot;. Regelbare weerstand (spanningsdeler), voorzien van een draaibare as. Bijvoorbeeld bij geluidsversterkers als volumeregelaar. Ook op printen ([[Woorden - P#Printplaat|Printplaat]]) of [[Woorden - P#PCB.|PCB]]'s) komt dit onderdeel vaak voor als instelbare weerstand. Heeft dan geen lange as, maar in het centrum van de potmeter is een uitsparing voor een schroevendraaier (of een trimsleutel) gemaakt. Komt ook voor als meerslagen'''potentiometer''' (&quot;trimpot&quot;). De instelschroef moet dan 10 (tot bij sommige typen 25) slagen maken om de trimpot van 0 tot de maximale weerstandswwaarde te verdraaien. Zie ook: [[Woorden - T#Trimpotentiometer|trimpotentiometer]]. [https://nl.wikipedia.org/wiki/Potentiometer Meer over potentiometer].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= &quot;Potje&quot;<br /> |Uitleg= (Grootspoor); Paaltje (dat naast het spoor staat) met aan de bovenzijde een aansluitdoos voor kabels. De ondergrondse kabels worden geleid naar dit '''potje'''. Onder het witte of gele deksel zit een klembord en daar wordt de kabel naar het spoor op aangesloten. Het potje fungeert dus als een soort &quot;kroonsteentje&quot;. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(4)]] [https://www.nicospilt.com/index_spoorstroom.htm Meer over potje].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Potlood<br /> |Uitleg= Stootijzer; stookgereedschap in de vorm van een heel groot '''potlood''', om slakken tussen de roosterstaven weg te steken. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Potmeter<br /> |Uitleg= Afkorting van [[Woorden - P#Potentiometer|'''potentiometer''']]. Zie ook: [[Elektronica basis#De potentiometer|potentiometer]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Pottenkan<br /> |Uitleg= '''Kan''' voor het smeren van de as'''potten'''. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Potvis <br /> |Uitleg= Bijnaam van de stoomlocomotieven van de serie NS 3800-3805, die door de stroomlijnbekleding het gladde, grove uiterlijk van de '''potvis''' hadden; om dezelfde reden werden de locs ook wel [[Woorden - W#Walvis|&quot;walvis&quot;]] en [[Woorden - Z#Zeppelin|&quot;zeppelin&quot;]] genoemd. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Power pack <br /> |Uitleg= Een '''Power pack''' zorgt er voor dat een [[Locdecoders|locdecoder]] stroom krijgt bij een onderbreking van de [[Woorden - S#Stroom|stroom]]toevoer. Een Power pack kan dan nog circa 3 seconden de locdecoder van spanning voorzien, afhankelijk van de stroomopname van het model. Zie [http://www.zimo.at/web2010/documents/MS-MN-Decoder.pdf hier] (pdf) (zoek naar Staco). Zie ook: [[Woorden - S#Stay alive|&quot;Stay alive&quot;]]. [https://www.esu.eu/en/products/former-products/powerpack/ Meer over power pack].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Pres<br /> |Uitleg= (België); &lt; Fr. pression): druk, spanning: '''pres''' maken: stoomdruk maken. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Preventief onderhoud<br /> |Uitleg= Onderhoudsacties met als doel, '''een niet defect systeem in gebruiksgerede toestand''' te houden. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=preventief_onderh Meer over preventief onderhoud]. Zie: artikel [[Onderhoud]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Primaire waterkering<br /> |Uitleg= '''Hoofdwaterkering''' (dijk). [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=primaire_waterk Meer over primaire waterkering].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Primer<br /> |Uitleg= (Chemie); grondverf of uit het Engels '''primer''' is een eerste laag op een ondergrond (substraat) die zorgt voor een optimale hechting tussen de ondergrond en de volgende (lak- of lijm)lagen. Grondverven kunnen speciale eigenschappen hebben die de ondergrond egaliseren, of voorkomen dat de ondergrond oplost, er vocht binnendringt, uv-licht passeert of dat de ondergrond oxideert. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Grondverf Meer over primer].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Print<br /> |Uitleg= (Elektronica); door [https://nl.wiktionary.org/wiki/elektronici elektronici] gebruikte afkorting van '''[[#Printplaat|Printplaat]]''', een plaat waarop elektronische bedrading is geëtst of gefreesd. Zie ook: [[#PCB.|PCB]]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Printplaat<br /> |Uitleg= (Elektronica); een '''printplaat''', &quot;gedrukte bedrading&quot; of &quot;gedrukte schakeling&quot;, is een plaat van isolatiemateriaal die dient als drager voor elektronische componenten, waarop koperen bedradingen, genaamd sporen, zijn aangebracht ter verbinding van die [[Woorden - C#Component|componenten]]. In het Engels wordt een printplaat een printed circuit board ([[Woorden - P#PCB.|PCB]]) of printed wiring board (PWB) genoemd. De sporen worden meestal aangebracht door middel van frees- of etstechnieken. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Printplaat Meer over printplaat]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Proefbedrijf<br /> |Uitleg= (Grootspoor); De '''periode''' waarin alle noodzakelijke '''beproevingen''' van het exploitatieproces en de werking van de infrastructuur, onder invloed van een rijdende trein, plaatsvinden. Tijdrovend onderdeel daarvan is het trainen van de machinisten op [[Woorden - W#Wegbekendheid|wegbekendheid]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=proefbedrijf Meer over proefbedrijf]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Proefkraan<br /> |Uitleg= Waterpeilkraan van ketel of tender. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Profiel <br /> |Uitleg= Een '''profiel''' is de contour van de dwarsdoorsnede van een voorwerp. Een voorwerp met één dwarsdoorsnede kan in zijn totaliteit een profiel genoemd worden. De vorm van het profiel is aan de kopse kant te zien. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Profiel_(object) Meer over profiel].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Profiel van vrije ruimte<br /> |Uitleg= (Grootspoor) &quot;PVR&quot; is de afkorting van het '''profiel van vrije ruimte''', dit is de aanduiding voor de ruimte waarbinnen zich niets anders mag bevinden dan de trein. Het PVR is wat groter dan het omgrenzingsprofiel. Het PVR is de minimale doorsnede voor een tunnel. In een tunnel waar met hoge snelheid wordt gereden, is het PVR groter. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(5)]] Zie: [[De afstand tussen masten en portalen]]. [https://www.infrasite.nl/glossary/profiel-van-vrije-ruimte/ Meer over PVR].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Programma<br /> |Uitleg= (Computertechniek); ook &quot;computerprogramma&quot;. Een '''computerprogramma''' is een opeenvolging van opdrachten voor een computer met als doel om die computer een specifieke taak te laten uitvoeren. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Computerprogramma Meer over programma].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Programmeerspoor<br /> |Uitleg= (Modelspoor digitaal); een stuk rails dat elektrisch ''niet'' verbonden is met het hoofdspoor, en door de [[Woorden - C#Centrale|centrale]] afzonderlijk van spanning wordt voorzien. Op dit '''programmeerspoor''' wordt een loc (of treinstel) geplaatst om de locdecoder of functiedecoder te kunnen programmeren ([[Woorden - C#CV.|CV]]'s programmeren/wijzigen). Zie: artikel [[Inleiding locdecoders]]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Programmeren<br /> |Uitleg= 1. (Modelspoor digitaal); '''Programmeren''' is het '''invoeren (of wijzigen)''' van [[Woorden - C#CV.|CV]]'s in de (loc)decoder. Zie: artikel [[Inleiding locdecoders]].&lt;br /&gt;2. (Informatietechniek); het schrijven van een [[#Programma|computerprogramma]] bijvorbeeld voor de PC.&lt;br /&gt;3. (Computertechniek); het invoeren van gegevens in een [[#PLC.|PLC]] (&quot;programmable logic controller&quot;).<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Processor<br /> |Uitleg= (Computertechniek); een '''processor''' ook wel bekend als CPU (Engels: &quot;central processing unit&quot;) of in het Nederlands: &quot;centrale verwerkingseenheid&quot; (cve) genoemd, is een stuk [[Woorden - H#Hardware|hardware]] in een computer, dat instaat voor basisbewerkingen en -controle bij het uitvoeren van [[#Programma|programma]]code. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Processor_(computer) Meer over processor]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Protocol<br /> |Uitleg= (Computer/informatietechniek); een '''protocol''' (voluit &quot;communicatieprotocol&quot; is een systeem van regels waarmee twee of meer [https://nl.wikipedia.org/wiki/Entiteit entiteiten] van een communicatiesysteem informatie kunnen verzenden via elke variatie van een fysieke grootheid. Het protocol definieert de regels, syntaxis, semantiek en synchronisatie van communicatie en mogelijke methoden voor foutherstel. Protocollen kunnen worden geïmplementeerd door [[Woorden - H#Hardware|hardware]], [[Woorden - S#Software|software]] of een combinatie van beide. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] Zo gebruikt men voor de modelspoorbaan diverse [[Digitale protocollen|digitale protocollen]]. [https://en.wikipedia.org/wiki/Communication_protocol Meer over protocol] (Engels). <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Proto-normen<br /> |Uitleg= Deze werden in 1963 ontwikkeld door een kleine groep Engelse modelspoorhobbyisten, bekend als &quot;The Model Railway Study Group&quot; (MRSG). Hun werk werd in 1967 in tijdschriften gepubliceerd, en leidde uiteindelijk tot een complete set '''Proto-normen''' voor verschillende schalen. Zie: artikelen [[Proto-normen]] en [[Modelbaannormen NEM/MOROP, NMRA en RCN]]. [https://www.nmra.org/s-11-standards-proto-models Zie ook: NMRA] <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Pruis<br /> |Uitleg= &quot;Hoge '''pruis'''&quot;; Zie: [[Woorden - S#Snelloper|Snelloper]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= P-sein<br /> |Uitleg= '''P-sein'''en staan langs de vrije baan en werken automatisch. De [[Lichtseinen|P-seinen]] worden, m.b.v. spoorstroomlopen, &quot;aangestuurd&quot; door de treinen. Zodra een trein een groen (of geel) sein passeerde, ging dit naar rood en werd het voorgaande sein op geel gezet. Het sein vòòr het gele sein kwam weer op groen. De letter &quot;P&quot; staat voor &quot;Permissief sein&quot;. Als gevolg van een storing kan het voorkomen dat alle P-seinen op rood staan. De machinist moet dan bij het naderen van het eerste rode P-sein aan de treindienstleider/procesleider vragen of hij door mag rijden. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Publiek<br /> |Uitleg= &quot;Publieke vrouwentoilet&quot;: damestoilet t.b.v. reizigers, &quot;het reizend '''publiek'''&quot;. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= PuCo's<br /> |Uitleg= (Modelspoor); Afkorting van [[Woorden - P#Puntcontacten|'''Puntcontacten''']].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Pull-down weerstand<br /> |Uitleg= Een '''pull-down weerstand''' zien we vaak bij [[Woorden - L#Logische schakeling|logische schakelingen]]. Deze weerstand dient er voor om een ingang van een [[Woorden - M#&quot;Microcontroller&quot;|microcontroller]] of een [[Woorden - L#Logische schakeling|logische poort]] altijd naar een vooraf gedefinieerd niveau te trekken, wanneer de ingang nergens op aangesloten is. Een ingang die nergens op aangesloten is, zal gaan &quot;zweven&quot; (zich op een niet gedefinieerd niveau bevinden). Door de pull-down weerstand zal de ingang naar &lt;big&gt;&lt;big&gt;-&lt;/big&gt;&lt;/big&gt;voedingspanning getrokken worden bij afwezigheid van een ingangssignaal.&lt;br /&gt;Ook bij transistoren (tussen &lt;big&gt;&lt;big&gt;-&lt;/big&gt;&lt;/big&gt;voeding en basis) en FET's (tussen &lt;big&gt;&lt;big&gt;-&lt;/big&gt;&lt;/big&gt;voeding en gate) worden vaak pull-down weerstanden gebruikt om de basis of de gate op een laag spanningsniveuau te krijgen bij afwezigheid van een ingangssignaal.&lt;br&gt;Een pull-down weerstand is geen bijzonder type weerstand, maar gewoon een standaard weerstand. Gangbare waarden zijn 4K7 of 10K. [https://en.wikipedia.org/wiki/Pull-up_resistor Meer over pull-down weerstand (Engels)].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Pull-up weerstand<br /> |Uitleg= Een '''pull-up weerstand''' zien we vaak bij [[Woorden - L#Logische schakeling|logische schakelingen]]. Deze weerstand dient er voor om een ingang van een [[Woorden - M#&quot;Microcontroller&quot;|microcontroller]] of een [[Woorden - L#Logische schakeling|logische poort]] altijd naar een vooraf gedefinieerd niveau te trekken, wanneer de ingang nergens op aangesloten is. Een ingang die nergens op aangesloten is, zal gaan &quot;zweven&quot; (zich op een niet gedefinieerd niveau bevinden). Door de pull-up weerstand zal de ingang naar &lt;big&gt;&lt;big&gt;+&lt;/big&gt;&lt;/big&gt;voedingspanning getrokken worden bij afwezigheid van een ingangssignaal.&lt;br /&gt;&gt;Ook bij transistoren (tussen &lt;big&gt;&lt;big&gt;+&lt;/big&gt;&lt;/big&gt;voeding en basis) en FET's (tussen &lt;big&gt;&lt;big&gt;+&lt;/big&gt;&lt;/big&gt;voeding en gate) worden pull-up weerstanden gebruikt om de basis of de gate op een hoog spanningsniveuau te krijgen bij afwezigheid van een ingangssignaal.&lt;br&gt;Een pull-up weerstand is geen bijzonder type weerstand, maar gewoon een standaard weerstand. Gangbare waarden zijn 4K7 of 10K. [https://en.wikipedia.org/wiki/Pull-up_resistor Meer over pull-up weerstand (Engels)].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Puls <br /> |Uitleg= Een elektrische '''puls''' is een kortstondige elektrische spanning of stroom. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Puls_(elektriciteit) Meer over puls].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Puls Breedte Modulatie<br /> |Uitleg= Techniek waarbij een [[Het testen van elektromotoren|elektromotor]] met '''pulsen''' in de vorm van een blokgolf aangestuurd wordt. Vaak afgekort tot [[Woorden - P#PBM.|PBM]]. Door de verhouding tussen puls en pauze langer of korter te maken wordt de snelheid geregeld. De frequentie van de pulsen blijft, afhankelijk van het gebruikte schema, (vrijwel) gelijk of is variabel (zie bijv. de [[Snelheidsregelaar met pulsbreedtemodulatie|Weistra regelaar)]]. Dus bij weinig pulsen draait de motor langzaam, terwijl hij toch nog een behoorlijk [[Woorden - K#Koppel|koppel]] heeft. Zie ook: artikel [[Wat is een servo]]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Pulsfrequentie<br /> |Uitleg= Met '''pulsfrequentie''' wordt het aantal pulsen per seconde aangegeven. Bijvoorbeeld van een [[Woorden - P#PBM.|PBM]]-regelaar. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Pulsbreedtemodulatie Meer over pulsfrequentie]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Punctualiteit<br /> |Uitleg= '''Punctualiteit''' is de mate waarin de gerealiseerde dienstuitvoering overeen komt met de planning. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=punctualiteit Meer over punctualiteit].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Puntcontacten<br /> |Uitleg= De '''puntcontacten''' bevinden zich tussen de [[Woorden - S#Spoorstaven|spoorstaven]] bij Märklin rails. Zie ook [[Woorden - P#PuCo's|PuCo's]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Punt<br /> |Uitleg= '''Punt''': Puntstuk; &quot;tegen de punt in&quot; naar de scherpe punt van het [[#Puntstuk|puntstuk]] toe; &quot;met de punt mee&quot;; van de andere kant komend. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Puntstuk<br /> |Uitleg= 1. Het stuk waarin twee spoorstaven van een [[Basisvormen|wissel]] samenkomen tot een scherpe punt; ook [[#Punt|&quot;punt&quot;]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]&lt;br /&gt;2. '''Puntstuk''' is de benaming van dat gedeelte van het wissel, waar de [[Woorden - W#Wisseltong|wisseltongen]] (scharnierend) aan vast zitten. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Puntstuk polariseren<br /> |Uitleg= (Modelspoor); het volledig elektrisch geïsoleerde [[Woorden - P#Puntstuk|puntstuk]] van het wissel van spanning voorzien. Dit moet dan wel de juiste spanning (lees: spanning met de juiste polariteit) zijn, dit noemt men '''polariseren van het puntstuk'''. Bij sommige wissels (o.a. Tillig) zijn de [[Woorden - W#Wisseltong|wisseltongen]] met het puntstuk verbonden. Dat puntstuk wordt dus voorzien van spanning met de juiste [[Woorden - P#Polariteit|polariteit]] d.m.v. de wisseltongen. Zie: artikel [[Puntstuk van het wissel polariseren]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Push-pull output<br /> |Uitleg= (Elektronica); een '''push-pull output''' is een soort elektronisch circuit dat gebruik maakt van een paar actieve componenten (transistoren) die óf stroom leveren aan- óf stroom absorberen van een aangesloten belasting. In plaats van &quot;output&quot; kan beter gesproken worden van &quot;aansluiting&quot; omdat deze stroom kan opnemen (ingang) of geven (uitgang). [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://en.wikipedia.org/wiki/Push%E2%80%93pull_output Meer over push-pull output]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Purgeur<br /> |Uitleg= (België &lt; Fr.); stoomspuier; de '''purgeurs''' op de [[Woorden - C#Cilinder|cilinders]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Putspoor<br /> |Uitleg= (Grootspoor); stuk '''spoor''', meestal in een werkplaats, waar in de vorm van een verhoogd stuk spoor, of tussen de [[Woorden - S#Spoorstaven|spoorstaven]], een '''put''' is aangelegd, zodat de onderkant van de trein vanuit de put toegankelijk is voor onderhouds- en reparatiewerkzaamheden. Ook zijn er in de naaste omgeving van het putspoor hefgereedschappen en aansluitingen voor licht, water, lucht en elektra aanwezig.<br /> }}{{Voettekst<br /> |Vorige= Woorden - O<br /> |Volgende= Woorden - Q<br /> |VorigeMenu= Verklarende woordenlijst<br /> }} {| width= &quot;100%&quot;<br /> |- valign= &quot;top&quot;<br /> ! scope= &quot;row&quot; width=&quot;70%&quot; |<br /> | &lt;small&gt;Laatste wijziging: 13 jan 2026 10:37 uur&lt;/small&gt;<br /> |}<br /> [[Categorie: Afkortingen|P]]<br /> [[Categorie: Algemeen|P]]<br /> [[Categorie: Woorden|P]]<br /> [[Categorie: Woorden-Index|P]]<br /> __NOEDITSECTION__</div>

Fred https://encyclopedie.beneluxspoor.net/index.php?title=Woorden_-_N&diff=55288 2026-01-13T09:35:44Z

<p>Fred: woord toeg.</p> <hr /> <div>{{Koptekst<br /> |Vorige= Woorden - M<br /> |Volgende= Woorden - O &lt;!--Waarschuwing. Alle teksten waar [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]] achter staat, mogen absoluut NIET gewijzigd worden! Dat zijn citaten uit een boek.--&gt;<br /> |VorigeMenu= Verklarende woordenlijst<br /> |Auteur=<br /> }}&lt;div style=&quot;width:800px;text-align:right;&quot;&gt;Zoeken op deze pagina: CTRL + F.&lt;/div&gt;<br /> '''Woord of afkorting:'''<br /> {{Woord<br /> |Term= N.<br /> |Uitleg= (Modelspoor); '''Schaal N'''. De schaalverhouding is 1:160 (1 op 160).<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= n.<br /> |Uitleg= (Elektronica); '''n''' is de afkorting van [[#NanoFarad|nanoFarad]]. Eén nanoFarad (nF) is het miljardste deel van een [[Woorden - F#Farad|Farad]], de eenheid van elektrische capaciteit, dus 0,000 000 001 F [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] Zie: [[Elektronica basis#De condensator|condensator]]. [https://nl.wikipedia.org/wiki/Nanofarad Meer over nanoFarad].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= NABO.<br /> |Uitleg= (Grootspoor); afkorting van '''Niet Automatisch Beveiligde Overweg'''; een spoorwegovergang zonder slagbomen en/of waarschuwingslichten.<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= NBDS.<br /> |Uitleg= Ook N.B.D.S. '''Noord-Brabantsch-Duitse Spoorweg Maatschappij''', één der maatschappijen van vóór de fusie tot [https://nl.wikipedia.org/wiki/Nederlandse_Spoorwegen NS]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]] Van 1873 - 1925. [https://nl.wikipedia.org/wiki/Noord-Brabantsch-Duitsche_Spoorweg-Maatschappij Meer over NBDS].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= NBM.<br /> |Uitleg= '''Nederlandsche Buurtspoorweg-Maatschappij'''. Opgericht op 14-12-1900. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Nederlandsche_Buurtspoorweg-Maatschappij Meer over NBM].<br /> }} <br /> {{Woord<br /> |Term= NBSM.<br /> |Uitleg= '''Noord-Brabantsche Stoomtramweg-Maatschappij'''. 1880 - 1893.<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= NC.<br /> |Uitleg= 1. (Engels); afkorting van '''&quot;Normally Closed&quot;'''. Aanduiding voor een schakelcontact (van een schakelaar of van een relais) dat in de ruststand contact maakt (&quot;normaal gesloten&quot; is).&lt;br /&gt;2. (Engels); komt ook wel eens voor in IC-datasheets. Dan betekent &quot;NC&quot; '''&quot;Not Connected&quot;''' oftewel &quot;Niet aangesloten&quot;. Zie: het artikel [[Elektronica basis#De schakelaar|Elektronica basis]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= NCS.<br /> |Uitleg= 1. Afkorting van '''Natural Color System'''. Wordt gebruikt bij verf-kleuren. [https://www.ncskleuren.nl/het-natural-colour-system/ Meer over NCS].&lt;br /&gt;2. Spoorweg Maatschappij. Zie: [[#NCSM.|NCSM]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= NCSM.<br /> |Uitleg= Afkorting van '''Nederlandsche Centraal Spoorweg Maatschappij''', afgekort NCS, N.C.S. of N.C.S.M. Eén der maatschappijen van vóór de fusie tot [https://nl.wikipedia.org/wiki/Nederlandse_Spoorwegen NS]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Nederlandsche_Centraal-Spoorweg-Maatschappij Meer over NCSM].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= NEM.<br /> |Uitleg= Afkorting van '''Normen Europäische Modelleisenbahnfreunde'''. Zie: artikel [[Modelbaannormen NEM/MOROP, NMRA en RCN]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= NFLS.<br /> |Uitleg= Afkorting van '''Noord-Friesche Locaal Spoorwegmaatschappij'''. Opgericht op 31-05-1899 en in 1935 overgegaan in de [https://nl.wikipedia.org/wiki/Nederlandse_Spoorwegen NS]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Noord-Friesche_Locaalspoorweg-Maatschappij Meer over NFLS].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= NHSS.<br /> |Uitleg= Afkorting van '''Noord-Hollandsche StaatsSpoor'''.<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= NHT.<br /> |Uitleg= de '''NHT''' is opgericht op 30-04-1888. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Waterlandse_tram Meer over NHT].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= NID.<br /> |Uitleg= Afkorting van '''Nieuwe Intercity Dubbeldekker'''. Nieuwe naam voor [[Woorden - D#DDZ.|DDZ]]. [https://nl.wikipedia.org/wiki/Dubbeldekker_Zonering Meer over NID].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= NMA.<br /> |Uitleg= Afkorting van '''Nederlandse Machinefabriek Alkmaar'''. Opgericht in 1879. Naam is vroeger veranderd in: &quot;Vialis NMA Railway Signalling&quot;. Nieuwe naam: &quot;Vialis Railway Systems&quot; [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(4)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Vialis Meer over Vialis].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= NMBS.<br /> |Uitleg= Afkorting van de '''Nationale Maatschappij der Belgische Spoorwegen''', in het Frans Société Nationale des Chemins de fer Belges (SNCB), is een NV die in opdracht van de Belgische Staat treindiensten in België exploiteert. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Nationale_Maatschappij_der_Belgische_Spoorwegen Meer over NMBS].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= NMF.<br /> |Uitleg= Afkorting van '''Nederlandse Modelspoor Federatie'''. De Nederlandse Modelspoor Federatie is een overkoepelende organisatie van de Nederlandse modelspoor verenigingen.<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= NMRA.<br /> |Uitleg= Afkorting van '''National Model Railroad Association'''. (Amerikaans) Opgericht in 1935. Zie ook: artikel [[Modelbaannormen NEM/MOROP, NMRA en RCN]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= NN.<br /> |Uitleg= Zie: [[Woorden - N#Noordned|NoordNed]]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= NO.<br /> |Uitleg= (Engels); afkorting van '''&quot;Normally Open&quot;'''. Aanduiding voor een schakelcontact (van een schakelaar of van een relais) dat in de ruststand geen contact maakt (&quot;normaal geopend&quot; is). Zie: artikel [[Elektronica basis#De schakelaar|Elektronica basis]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= NOLS.<br /> |Uitleg= Afkorting van '''NoordOosterLocaalSpoorweg-Maatschappij'''. Opgericht in 1899. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Noordoosterlocaalspoorweg-Maatschappij Meer over NOLS]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= NP46.<br /> |Uitleg= (Grootspoor); '''NP46''' is het type spoorstaaf met een hoogte van 142 mm, kopbreedte van 74 mm, voetbreedte van 120 en een gewicht per meter van 46,66 kg. De aanduiding NP46 is vervangen door &quot;46 E3&quot;. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(5)]] Zie: [[Rail (spoorstaaf), hoogte en materiaal]]. [https://www.infrasite.nl/glossary/railprofiel/ Meer over NP46].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= NPN.<br /> |Uitleg= (Elektronica); benaming voor de '''NPN'''-transistor (een p-halfgeleiderlaag tussen twee n-halfgeleiderlagen). Zie ook: [[Woorden - P#PNP.|PNP]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Bipolaire_transistor Meer over transistor].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= NRS.<br /> |Uitleg= Ook: N.R.S. afkorting van '''Nederlandsche Rijn Spoorwegmaatschappij'''. Opgericht op 3-7-1845 en in 1890 door de Staat der Nederlanden en de exploitatie in handen van de Staatsspoorwegen gaf. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Nederlandsche_Rhijnspoorweg-Maatschappij Meer over NRS]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= NS.<br /> |Uitleg= Afkorting van '''Nederlandse Spoorwegen'''. De NS ontstond na fusering in 1938 van de Hollandsche IJzeren Spoorweg-Maatschappij en de Maatschappij tot Exploitatie van Staatsspoorwegen. In 1993 is de privatisering van de NS gestart en is nu hoofdzakelijk een railvervoerbedrijf, gericht op passagiersvervoer. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Nederlandse_Spoorwegen#Geschiedenis Meer over NS] Zie ook: [https://www.ns.nl/over-ns NS].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= NSR.<br /> |Uitleg= Zie: [[Woorden - N#NS Reizigers|'''NS Reizigers''']].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= NS Cargo<br /> |Uitleg= Werkeenheid van NS die zich bezig hield met goederenvervoer. Na samenwerking met de Deutsche Bahn is deze op 1-1-2000 volledig door de NS afgestoten en omgezet in Railion, waarvan 94% van de aandelen berusten bij de DB en voor 6% bij de NS Holding. '''NS Cargo''' is vervolgens van naam veranderd in Railion Benelux. Vanaf 2009 ging men verder als DB-Schenker Rail. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Railion Meer over Railion/DB Schenker]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= NS PVR-GC 1500V<br /> |Uitleg= [[Woorden - P#PVR.|'''PVR''']] voor nieuwe en op te waarderen spoorlijnen '''1500 V'''. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=pvr1500 Meer over NS PVR-GC 1500V]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= NS PVR-GC 25kV<br /> |Uitleg= [[Woorden - P#PVR.|'''PVR''']] voor nieuwe en op te waarderen spoorlijnen '''25 kV'''. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=pvr25000 Meer over NS PVR-GC 25kV]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= NS Reizigers<br /> |Uitleg= De '''spoorwegmaatschappij''' die vrijwel geheel Nederland bediend met verschillende treindiensten. [https://nl.wikipedia.org/wiki/Nederlandse_Spoorwegen Meer over NS]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= NSM.<br /> |Uitleg= Afkorting van '''Nederlandsch Spoorweg Museum''' in Utrecht. [https://www.spoorwegmuseum.nl/home.html Meer over Spoorwegmuseum] <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= NTC.<br /> |Uitleg= Afkorting van '''Negative Temperature Coëfficiënt'''. Weerstand die op temperatuursveranderingen reageert. Wanneer de [[Elektronica basis#De NTC|NTC]] koud is, heeft deze een hoge weerstandswaarde. Bij toenemende (omgevings-)temperatuur neemt zijn weerstand af.<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= NTM.<br /> |Uitleg= Ook: N.T.M. afkorting van &quot;Nederlands(ch)e Tramweg Maatschappij&quot;. Opgericht op 24-04-1880 en in 1956 overgedragen aan de [https://nl.wikipedia.org/wiki/Nederlandse_Spoorwegen NS]. De NTM had zijn exploitatiegebied in de provincie Friesland en enkele lijnen richting de provincies Groningen, Drenthe en Overijssel. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Nederlandsche_Tramweg_Maatschappij Meer over NTM]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= NTrak.<br /> |Uitleg= (Modelspoor); N spoor-standaard (=Norm). [https://nl.wikipedia.org/wiki/NTrak Meer over '''NTrack'''] [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] Zie ook: [https://nrail.org/NTRAK-Standards nrail.org]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= NVBS.<br /> |Uitleg= Afkorting van '''Nederlandse Vereniging van Belangstellenden in het Spoor en Tramwegwezen'''. De vereniging is in 1931 opgericht. [https://www.nvbs.com Meer over NVBS].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= NVR.<br /> |Uitleg= Afkorting van '''Nationaal Voertuig Registernummer'''. Voorheen het 12-cijferige UIC-nummer. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(15)]] [https://www.ilent.nl/onderwerpen/spoorvoertuigen/voertuigregistratie-evr Meer over NVR]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= NVR.<br /> |Uitleg= Afkorting van '''&quot;Niet Voor Reizigers&quot;''' (aanduiding op [[Woorden - M#Materieel|materieel]]).<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= NX-beveiliging<br /> |Uitleg= Den Bosch was het eerste Nederlandse station dat een '''NX-beveiliging''' kreeg. Een uit de Verenigde Staten afkomstig systeem, waarmee het indrukken van twee knoppen voldoende was om een complete rijweg in te stellen. De afkorting NX is afgeleid van de woorden &quot;eNtrance&quot; (ingang) en &quot;eXit&quot; (uitgang). [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(4)]] <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= NZH.<br /> |Uitleg= Afkorting van '''Noord-Zuid Hollandsche Stoomtramweg-Maatschappij'''. Deze maatschappij heeft diverse naamswisselingen doorgemaakt: Na oprichting op 1605-1881; NZHSTM, op 11-03-1909; NZHTM op 20-05-1946 in NZHVM, in 1989 werd zij onderdeel van de VSN holding en vanaf 1999 onder de naam Connexxion. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Noord-Zuid-Hollandsche_Stoomtramweg-Maatschappij Meer over NZH].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= NZHSTM.<br /> |Uitleg= De '''Noord-Zuid-Hollandsche_Stoomtramweg-Maatschappij''' is een voormalige openbaarvervoersmaatschappij, opgericht op 2-6-1880. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Noord-Zuid-Hollandsche_Stoomtramweg-Maatschappij Meer over NZHSTM].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= NZHTM.<br /> |Uitleg= Zie: NZH en NZHSTM.<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= NZHVM.<br /> |Uitleg= Zie: NZH en NZHSTM.<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= NZOS.<br /> |Uitleg= Afkorting van '''Nederlandsche Zuid-Ooster SpoorwegMaatschappij'''.<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= N-channel<br /> |Uitleg= Waar we bij een FET op moeten letten, is of het een [[Woorden - P#P-channel|P-Channel]]- of '''N-Channel'''-FET is. Een FET heeft drie aansluitingen, de [[Woorden - D#Drain|&quot;drain&quot;]], de [[Woorden - G#Gate|&quot;gate&quot;]] en de [[Woorden - S#Source|&quot;source&quot;]] genaamd. De gate dient voor de aansturing. Bij de N-Channel-FET wordt de drain op de &lt;big&gt;+&lt;/big&gt; (plus) van de [[Woorden - V#Voeding|voeding]] aangesloten, en de source op de min (of massa). Bij een [[Elektronica basis#De FET|FET]] hoeft geen weerstand te worden gebruikt om de stroom naar de gate te begrenzen, omdat een FET spanningsgestuurd is. Dit in tegenstelling tot een normale [[Elektronica basis#De transistor|transistor]], die stroomgestuurd is. Waar we wél op moeten letten is de maximale spanning op de gate. Ook belangrijk zijn de maximale stroom en de maximale spanning over &quot;drain&quot; en &quot;source&quot;.<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Naderingsbaken<br /> |Uitleg= (België): mist'''baken''', dat de nadering van een sein aankondigt. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Naloopas<br /> |Uitleg= Een '''naloopas''' is een niet aangedreven as aan de achterzijde van een loc, waarmee gewicht gedragen wordt en schokken opgevangen worden. (1)<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= NanoFarad<br /> |Uitleg= (Elektronica); Eén '''nanoFarad''' (nF) is het miljardste deel van een [[Woorden - F#Farad|Farad]], de eenheid van elektrische capaciteit, dus 0,000 000 001 F. De [https://nl.wikipedia.org/wiki/Farad_(eenheid) Farad] is genoemd naar Michael Faraday. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] Zie: [[Elektronica basis#De condensator|condensator]]. [https://nl.wikipedia.org/wiki/Nanofarad Meer over nanoFarad].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Nat<br /> |Uitleg= Een '''&quot;natte locomotief&quot;''' zonder [[Woorden - O#Oververhitter|oververhitter]], &quot;een locomotief die op natte stoom rijdt&quot; (zie: [[Woorden - S#Stoom|&quot;stoom&quot;)]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Natrein<br /> |Uitleg= Een '''extra trein''' die hetzelfde traject rijdt en enkele minuten na de originele trein vertrekt. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Lijst_van_spoorwegjargon#N Meer over natrein].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Natriumhydroxide<br /> |Uitleg= '''Natriumhydroxide''', ook wel caustische of bijtende soda genoemd, is een anorganische verbinding met als brutoformule NaOH. De stof komt voor als een witte, hygroscopische vaste stof, die zeer goed oplosbaar is in water. Tijdens het oplossen komt een grote hoeveelheid warmte vrij. De uiteindelijke oplossing wordt ook wel aangeduid als [[#Natronloog|&quot;natronloog&quot;]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Natriumhydroxide Meer over natriumhydroxide].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Natriumlamp <br /> |Uitleg= Een '''natriumlamp''' is een gasontladingslamp die met natriumgas in een aangeslagen toestand licht uitzendt. Er bestaan zowel lage- als hogedruknatriumlampen. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Natriumlamp Meer over natriumlamp].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Natronloog<br /> |Uitleg= '''Natronloog''' is de benaming voor de waterige oplossing van [[#Natriumhydroxide|natriumhydroxide]] (NaOH). Het staat ook bekend onder de handelsnaam &quot;kaligene&quot;. De oplossing is zeer [[Woorden - B#Base|basisch]] en corrosief. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Natronloog Meer over natronloog].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Neerzetten<br /> |Uitleg= '''&quot;Ik zet 'm neer&quot;''': ik ga stoppen, ik breng de trein tot stilstand. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= &quot;Nefit klem&quot;<br /> |Uitleg= Bevestiging van een spoorstaaf op de eiken dwarsligger met behulp van een '''verende klem'''. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Nefit_%28spoorklem%29 Meer over Nefit klem]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= &quot;Nefit-spoor&quot;<br /> |Uitleg= Spoor waarbij gebruik gemaakt is van '''NEFIT-klemmen'''. Zie: [[Woorden - N#Nefit klem|Nefit klem]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= &quot;Negenoog&quot;<br /> |Uitleg= Verkeerslicht speciaal voor trams en lijnbussen. Door middel van '''negen''' ingebouwde '''lichtbronnen''' kan men diverse seinbeelden samenstellen. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(4)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Negenoog_%28verkeerslicht%29 Meer over Negenoog]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Neodymiummagneet<br /> |Uitleg= In de volksmond &quot;supermagneet&quot; genoemd. '''Neodymiummagneten''' worden gemaakt van een legering, die de drie elementen neodymium, ijzer en boor, in een bepaalde verhouding (Nd&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;Fe&lt;sup&gt;14&lt;/sup&gt;B) bevat. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Zeldzame-aardemagneet Meer over neodymiummagneet].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= &quot;NerO&quot;<br /> |Uitleg= Een '''&quot;NerO&quot;''' is een &quot;Full Compatible&quot; vervanger voor de Arduino. Heeft diverse verbeteringen, zoals een [[Woorden - S#Schakelende voeding|schakelende voeding]], indicatie-led's die aan de zijkant van het board gemonteerd zijn, zodat deze zichtbaar blijven bij het plaatsen van een [[Woorden - S#Shield|shield]] (=uitbreidingskaart). Tevens zijn een aan/uit-schakelaar en een mico-USB-connector aanwezig.<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Netvoeding<br /> |Uitleg= Een '''netvoeding''' is een apparaat dat, via een snoer met aangegoten stekker (de stekker vormt één geheel met het snoer en wordt dan [[Woorden - E#Eurostekker|Eurostekker]] genoemd of een [[Woorden - R#Randaarde stekker|randaarde stekker]]), aangesloten wordt op 230 V&lt;big&gt;~&lt;/big&gt; en zorgdraagt voor de benodigde spanningen en stromen. De netvoeding zet daartoe de elektrische energie van het lichtnet om in een lagere gelijkspanning. In veel gevallen is stabilisatie van de geleverde spanning(en) één van de belangrijkste taken van de netvoeding. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] Zie ook: [[Woorden - S#Stekker-netvoeding|Stekker-netvoeding]] [https://www.handyman.nl/product/hycell-netvoeding-gestabiliseerd-max-3000ma/2460550010/ Meer over netvoeding] (Voorbeeld). <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Netwerk<br /> |Uitleg= Een '''netwerk''' ook &quot;computernetwerk&quot; is een systeem voor communicatie tussen twee of meer computers. De communicatie verloopt via netwerkkabels of via een draadloos netwerk. In de netwerktopologie worden fysieke en logische topologieën onderscheiden. Men spreekt van een [[Woorden - L#LAN.|LAN]] in het geval van lokale plaatsgebonden bekabeling waarop computers binnen één gebouw of een campus aangesloten worden en een [[Woorden - W#WAN.|WAN]] wanneer er sprake is van verbindingen over grotere afstanden. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Computernetwerk Meer over netwerk]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Nevenspoor<br /> |Uitleg= Het '''naastliggende spoor'''. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=nevenspoor Meer over nevenspoor].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Niet-gedetecteerde sectie<br /> |Uitleg= (Modelspoor digitaal); een '''niet-gedetecteerde sectie''' is een niet met een bezetmelder verbonden stuk rails van de modelspoorbaan. De niet-gedetecteerde [[Woorden - S#Sectie (modelspoor)|secties]] dienen allemaal via een [[Diodeschakeling|diodeschakeling]] op de centrale aangesloten te worden. Dit om ervoor te zorgen dat er - op zowel de (bezet)meldsecties als op de niet-gedetecteerde stukken - een nagenoeg even hoge spanning staat. Dit dient om detectieproblemen te voorkomen. Vergeet daarom ook niet om op de juiste plaatsen in de onderbroken spoorstaaf [[Woorden - I#Isolatielas|isolatielassen]] toe te passen. Zie artikel [[Treingestuurd rijden|treingestuurd rijden]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Niet-inverterende ingang<br /> |Uitleg= Elektronica; '''Niet-inverterende ingang''' is een aanduiding voor een ingang van een [[Woorden - I#IC.|IC]], die wanneer er een positieve spanning op die ingang aanwezig is, ook een positieve spanning aan de uitgang van het IC oplevert. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://www.encyclo.nl/begrip/niet_inverterende_ingang Meer over de niet-inverterende ingang].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Nieuwzilver<br /> |Uitleg= Zie: [[Woorden - A#Alpaca|Alpaca]].<br /> }}<br /> {{Woord <br /> |Term= Nissenhut <br /> |Uitleg= '''Barak''', met een dak vervaardigd van '''golfplaten'''. Het dak heeft een gebogen vorm. De voor- en achtergevel kunnen eveneens uit golfplaten bestaan, maar kunnen ook uit gemetselde stenen bestaan. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Nissenhut Meer over Nissenhut]. Zie ook: [[Woorden - R#Romneyloods|Romneyloods]]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Nitinol<br /> |Uitleg= '''Nitinol''' is een merknaam van geheugendraad (geheugenmetaal). Metalen draad (ook &quot;Muscle wire&quot; genoemd) dat, wanneer er spanning op gezet wordt, zijn lengte ongeveer 3,5 %% variëerd. Nadat de spanning uitgeschakeld is, neemt het materiaal zijn oude lengte weer aan. Is te gebruiken voor bijv. wisselaandrijvingen. Zie het artikel [[Toepassing van geheugenmetaal]]. Zie ook [[Woorden - F#Flexinol|Flexinol]]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Nitrocellulose lak<br /> |Uitleg= '''Nitrocellulose lak''' is van oudsher een goedkoop te fabriceren lak. Het is eenvoudig op te lossen in bijvoorbeeld alcohol en verdund met wasbenzine een zeer snel drogende lak. Een lak heeft vooral een beschermende functie. Als ze transparant en min of meer kleurloos is, wordt ze ook wel vernis genoemd. De naam nitrocellulose is eigenlijk fout, want het draagt nitraat-groepen en niet de nitro-groepen, cellulosenitraat is dus beter gepast. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Nitrocellulose Meer over nitrocellulose]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Nitrocellulose verf<br /> |Uitleg= Een '''verf''' heeft vooral de functie om de ondergrond te kleuren, en ligt in principe óp de ondergrond. Zie [[Woorden - N#Nitrocellulose lak|Nitrocellulose lak]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Node<br /> |Uitleg= Een '''node''' is in de informatica een apparaat of een structuur, die als onafhankelijke eenheid kan worden beschouwd. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Node_(informatica) Meer over node].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Nok<br /> |Uitleg= 1. Vastzet'''nok''' in het ganghandel, waarmee voorkomen wordt dat het<br /> [[Woorden - G#Ganghandel|ganghandel]] bij loslaten uit zichzelf naar een andere stand gaat.&lt;br /&gt;2. Stuit'''nok''' in de [[Woorden - R#Regulateur|regulateur]] tussen kleine schuif en grote schuif, waar het mechanisme op stuit, voordat de regulateur doorgeduwd kan worden (over de nok heen) van kleine op grote schuif. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Nominaal toerental<br /> |Uitleg= Het maximum '''toerental''' dat een motor mag maken in onbelaste toestand.<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Nominale spanning<br /> |Uitleg= Bijv. de '''spanningswaarde''' die op een lamp aangegeven staat (ontwerpspanning).<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Nominale [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]]<br /> |Uitleg= De '''maximaal toelaatbare''' [[Woorden - S#Stroomsterkte|stroomsterkte]]) die continue door een draad, of apparaat/toestel mag vloeien.<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Nömels<br /> |Uitleg= Zie: Nömelskolen.<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Nömelskolen<br /> |Uitleg= Uit Duitsland afkomstige '''poeder-kolen''', waarmee het lastig stoken was: ze woeien op als zand, en bij flinke geforceerde trek werden ze, nog voordat ze konden branden, door de vlampijpen heen de rookkast ingezogen, en de schoorsteen uitgewerkt, waarboven ze als vonken zichtbaar werden. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Noodremming<br /> |Uitleg= Remming waarmee een trein '''in noodgevallen remt'''. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=noodremming Meer over noodremming]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= &quot;Noodwoning&quot;<br /> |Uitleg= Zie: [[Woorden - S#Snelloper|Snelloper]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= NoordNed<br /> |Uitleg= Voormalig openbaarvervoersmaatschappij die hoofdzakelijk bussen en treinen exploiteerde op de '''Noord'''elijke nevenlijnen. Opgericht op 24-05-1998 en in december 2006 volledig in handen gekomen van [https://nl.wikipedia.org/wiki/Arriva_Personenvervoer_Nederland Arriva]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/NoordNed Meer over NoordNed]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Nootjeskolen<br /> |Uitleg= Enigszins ronde kolen, in de vorm van een '''nootje'''. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Norm<br /> |Uitleg= Een norm of standaard is een document met erkende afspraken, [[Woorden - S#Specificatie|specificaties]] of [[Woorden - C#Criteria|criteria]] over een product, een dienst of een methode. Standaarden kunnen vastgelegd worden binnen een bedrijf of organisatie, binnen een consortium van organisaties of door erkende standaardisatieorganisaties. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] Zie ook: [[Woorden - M#MOROP.|MOROP]], [[Woorden - N#NEM.|NEM]] en [[Woorden - N#NMRA.|NMRA]]. [https://nl.wikipedia.org/wiki/Norm_(standaard) Meer over norm].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Normaalspoor<br /> |Uitleg= '''Spoor''' met een spoorwijdte van 1435 mm. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Normaalspoor Meer over normaalspoor].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Nul<br /> |Uitleg= 1. (Elektrotechniek); '''Nul'''leider of Nul-draad. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Nuldraad Meer over de nuldraad]. &lt;br /&gt;2. Modelspoor: Schaal Nul = 1:43,5. Zie ook het artikel [[Schalen]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Nylon<br /> |Uitleg= '''Nylon''' is de handelsnaam en triviale naam voor een groep synthetische polymeren die tot de groep van polyamiden behoren. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] Nylon wordt o.a. gebruikt voor [[Woorden - T#Tandwiel|tandwielen]]. [https://nl.wikipedia.org/wiki/Nylon Meer over nylon].<br /> }}<br /> {{Voettekst<br /> |Vorige= Woorden - M<br /> |Volgende= Woorden - O<br /> |VorigeMenu= Verklarende woordenlijst<br /> }} {| width= &quot;100%&quot;<br /> |- valign= &quot;top&quot;<br /> ! scope= &quot;row&quot; width=&quot;70%&quot; |<br /> | &lt;small&gt;Laatste wijziging: 13 jan 2026 10:35 uur&lt;/small&gt;<br /> |}<br /> [[Categorie: Afkortingen|N]]<br /> [[Categorie: Algemeen|N]]<br /> [[Categorie: Woorden|N]]<br /> [[Categorie: Woorden-Index|N]]<br /> __NOEDITSECTION__</div>

Fred https://encyclopedie.beneluxspoor.net/index.php?title=BeneluxSpoor.net_-_Encyclopedie:In_het_nieuws&diff=55287 2026-01-08T09:28:07Z

<p>Fred: Update</p> <hr /> <div>{{Koptekst<br /> |Vorige= Hoofdpagina<br /> |Volgende= Index<br /> |Auteur=<br /> }}<br /> ===Updates Encyclopedie===<br /> ''Hieronder geven we een overzicht van de laatste updates in de Encyclopedie:''<br /> &lt;br /&gt;<br /> * 8 jan 2025 Nieuw artikel [[Andere beveiligingsmethoden|Andere beveiligingsmethoden]] toegevoegd. [[Bestand:New.gif|36px]]<br /> ----<br /> * 29 dec 2025 Nieuw artikel [[Verbeteringen aan Roco Hippel|Verbeteringen aan Roco Hippel]] toegevoegd.<br /> ----<br /> * 12 dec 2025 Nieuw artikel [[Groot onderhoud|Groot onderhoud]] toegevoegd.<br /> ----<br /> * 29 okt 2025 Nieuw artikel [[Minimale spanning voor aantal leds in serie|<br /> Minimale spanning voor aantal leds in serie]] toegevoegd.<br /> ----<br /> * &amp;nbsp;&amp;nbsp;2 okt 2025 Nieuw artikel [[De stappenmotor|De stappenmotor]] toegevoegd.<br /> ----<br /> * &amp;nbsp;&amp;nbsp;2 okt 2025 Nieuw artikel [[Module of modulus van tandwielen|Module of modulus van tandwielen]] toegevoegd.<br /> ----<br /> * 15 sep 2025 Nieuwe categorie [[:Categorie:Rijregelaar|Rijregelaar]] toegevoegd.<br /> ----<br /> * 15 sep 2025 Nieuw artikel [[KATO rijregelaar|KATO rijregelaar]] toegevoegd.<br /> ----<br /> * 20 aug 2025 Nieuw artikel [[Uhlenbrock Intellibox III|Uhlenbrock Intellibox III]] toegevoegd.<br /> ----<br /> * 25 jul 2025 Nieuw artikel (in opbouw) [[Onderdelen voor hulpmateriaal|Onderdelen voor hulpmateriaal]] toegevoegd.<br /> ----<br /> * 21 jun 2025 Nieuwe info van Roco aan artikel [[Koppelingen in schaal H0#Roco|Koppelingen in schaal H0]] toegevoegd. <br /> ---- <br /> * 17 mrt 2025 Nieuw artikel [[Fabrikanten ballastmaterialen]] toegevoegd.<br /> ---- <br /> * 14 mrt 2025 Nieuw artikel [[Spannings-buffer voor loc- of sounddecoder]] bij Locdecoders toegevoegd.<br /> ---- <br /> * &amp;nbsp;&amp;nbsp;7 mrt 2025 Nieuw artikel [[Instelling lastregeling van een locdecoder]] bij Locdecoders toegevoegd.<br /> &lt;!--Bij datum van 1 cijfer &amp;nbsp;&amp;nbsp;cijfer gebruiken--&gt;<br /> {{Voettekst<br /> |Vorige= Hoofdpagina<br /> |Volgende= Index<br /> }} {| width= &quot;100%&quot;<br /> |- valign= &quot;top&quot;<br /> ! scope= &quot;row&quot; width=&quot;70%&quot; |<br /> | &lt;small&gt;Laatste wijziging: 8 jan 2025 10:28 uur&lt;/small&gt;<br /> |}<br /> [[Categorie: Alles|M]]<br /> [[Categorie: Algemeen|M]]<br /> [[Categorie: Redactie|M]]</div>

Fred https://encyclopedie.beneluxspoor.net/index.php?title=Overwegen&diff=55286 2026-01-08T09:22:52Z

<p>Fred: nav</p> <hr /> <div>{{Koptekst<br /> |Vorige= Andere beveiligingsmethoden<br /> |Volgende= Overwegen grootspoor<br /> |VorigeMenu= Seinen, overwegen en verlichting<br /> |Auteur= Redactie<br /> }}<br /> <br /> Voor het wegverkeer zijn overwegen nodig om gelijkvloers de spoorweg te kunnen kruisen. Er bestaan veel verschillende types en vormen overwegen. In de volgende twee artikelen worden de typen overwegen van het &quot;grote voorbeeld&quot; behandeld, en hoe we een overweg in model kunnen bouwen. <br /> ====== Maak een keuze: ======<br /> ::*[[Overwegen grootspoor]].<br /> ::*[[Overwegen in model]].<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> {{Voettekst<br /> |Vorige= Andere beveiligingsmethoden<br /> |Volgende= Overwegen grootspoor<br /> |VorigeMenu= Seinen, overwegen en verlichting<br /> }}<br /> [[Categorie: Alles|O]]<br /> [[Categorie: Menu|O]]<br /> [[Categorie: Redactie|O]]</div>

Fred https://encyclopedie.beneluxspoor.net/index.php?title=Zelfbouw_seinpost&diff=55285 2026-01-08T09:22:08Z

<p>Fred: nav</p> <hr /> <div>{{Koptekst<br /> |Vorige= Zelfbouw lichtseinen<br /> |Volgende= Andere beveiligingsmethoden<br /> |VorigeMenu= Seinen in model<br /> |Auteur= Hans van de Burgt<br /> }}<br /> {{Inhoudsopgave||Klein}}<br /> In dit artikel behandelen wij een '''zelfbouw seinpost'''.<br /> === Post T ===<br /> In het artikel &quot;[[Toepassing van armseinen op de modelspoorbaan]]&quot; hebben we kennis kunnen maken met een voorbeeldstation met twee seinposten. &quot;Post T&quot; was de benaming voor de ruimte op een Nederlands spoorwegstation waarin zich de rail[[Woorden - V#Verkeersleiding|verkeersleiding]] bevond. Van hieruit bediende de [[Woorden - T# Treindienstleider|&quot;treindienstleider&quot;]] de seinen en [[Woorden - W#Wissel|wissel]]s op het station. Vandaar [[Woorden - P#Post T|&quot;Post T&quot;]], met de &quot;T&quot; van &quot;treindienstleider&quot;. De post was vaak in een toren ondergebracht, maar werd ook wel opgenomen in een uitbouw van het [[Het stationsgebouw|stationsgebouw]] aan de perronzijde, om goed overzicht te kunnen hebben over het [[Woorden - E#Emplacement|emplacement]]. Wanneer een emplacement te groot was om vanuit één post te overzien, waren er vaak extra posten.<br /> {{Afbeelding<br /> |Bestand= 250px-Muiderpoort boven.jpg<br /> |Grootte= 220px <br /> |Volgnummer= 01<br /> |Omschrijving= De voormalige &quot;Post T&quot;, te Amsterdam Muiderpoort<br /> |Bron= [https://nl.wikipedia.org nl.wikipedia] [[Bestand:CCimage.jpg|15px|link=https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/3.0/nl]]<br /> |Positie= Rechts<br /> }}<br /> In de tijd van de klassieke beveiliging kon de afstand van de post tot de wissels en arm[[Woorden - S#Sein|seinen]] niet te groot zijn, vanwege de maximale lengte van de trekdraden. Dan werd een deel van het [[Station en omgeving|station]] vanuit een extra post bediend. Deze heette dan &quot;Post&quot; gevolgd door een Romeins cijfer of een letter, te beginnen bij &quot;Post I&quot; of &quot;Post A&quot;. Deze posten kregen de instructies van &quot;Post T&quot;. Met de invoering van de [[Woorden - C#Centrale Verkeersleiding|Centrale Verkeersleiding]] (CVL) verdwenen de meeste posten, inclusief &quot;Post T&quot;. Tegenwoordig regelt Prorail het treinverkeer, vanuit enkele centrale locaties (&quot;VL-posten&quot;).<br /> <br /> De bedieningstoestellen van seinen, wissels (en soms ook van de overweginstallatie), werden ondergebracht in de seinposten of -huizen. De inrichting ervan hing af van het belang van de desbetreffende post. Voor &quot;Post T&quot; waren er, naast de bedieningshendels van de seinen en [[Woorden - W#Wissel|wissels]], een aantal telegraaftoestellen, telefoontoestellen, inrichtingen voor het geven of ontvangen van klokseinen, een ruimte voor het bijhouden van registers en plaats voor de dienstregeling.&lt;br /&gt;Posten, van waaruit enkel wissels werden bediend, noemde men wisselposten. De posten voor het beveiligen van brugdelen of baanvakken, werden &quot;brug-&quot; respectievelijk &quot;blokposten&quot; genoemd.<br /> === Seinpost in 1:87 (schaal H0)===<br /> De Nederlandse Spoorwegen maakten handig gebruik van een soort modulaire bouwwijze van haar houten seinhuizen.<br /> Met een breedte van slechts 2,60 m en een hoogte van 2,70 m en een diepte van 3,25 m kon deze module per platte spoorwagen vervoerd worden.&lt;br /&gt;<br /> Hieronder treffen we de tekening aan van zo'n laag houten seinhuis. In dit geval gaat het om Type A II.<br /> {{Afbeelding<br /> |Bestand= Seinhuis-01.png<br /> |Grootte= 800px <br /> |Volgnummer= 02<br /> |Omschrijving= Laag houten seinhuis, type A II, NS<br /> |Maker= Hans van de Burgt<br /> |Type= Tekening<br /> }}<br /> Het seinhuis is vrij eenvoudig na te bouwen uit [[Woorden - P#Polystyreen|polystyreen]]plaat. Zie hiervoor de onderstaande maatschets.&lt;br /&gt;<br /> Bij voldoende belangstelling kan het seinhuis in deze vorm, of met eventuele aanpassingen, tegen een vergoeding, ook in [[3D/RM, CAD-ontwerp, 3D-printen|3D geprint]] worden bij één van de printshops. Neem hiervoor contact op met de redactie via het envelopje rechts-onderaan deze pagina.<br /> {{Afbeelding<br /> |Bestand= Seinhuis-02.png<br /> |Grootte= 800px <br /> |Volgnummer= 03<br /> |Omschrijving= Maatschets, Laag houten seinhuis, type A II, NS<br /> |Maker= Hans van de Burgt<br /> |Type= Tekening<br /> }}<br /> === Seinhuizen in varianten ===<br /> {{Afbeelding<br /> |Bestand= Vos kWha d.jpg<br /> |Grootte= 400px <br /> |Volgnummer= 04<br /> |Omschrijving= Waterhuizen Aansluiting, waar net de trein naar Groningen langs de blokpost rijdt.<br /> |Bron= [https://www.klassiekebeveiliging.nl klassiekebeveiliging.nl]<br /> |Positie= Rechts<br /> }}<br /> Het houten seinhuis kon worden uitgerust met ramen rondom, naar gelang er behoefte aan was. De [[Woorden - T# Treindienstleider|&quot;treindienstleider&quot;]]s moesten immers vrij uitzicht hebben op de perronsporen en/of het rangeerterrein. De positie van de deur kon makkelijk worden aangepast. De lage variant van type A II kon worden ingezet als aanbouw van een (klein) [[Het stationsgebouw|stationsgebouw]], maar kon ook verhoogd worden toegepast. Het geheel werd dan op een gemetselde verhoging geplaatst. Meerdere units konden gecombineerd worden tot een seinhuis, dat op een gemetselde toren werd geplaatst, die voorzien werd van een metalen trap. Ook was de unit vrij eenvoudig te gebruiken als brug- of blokpost. Er waren verschillende varianten; Er werden met name verschillende daken gebruikt. die met het overhangende [[Woorden - Z#Zadeldak|zadeldak]] kwam het meest voor. Het bekendste nog bestaande voorbeeld hiervan, is het oude seinhuis van Hoogezand-Sappemeer in het Spoorwegmuseum.&lt;div style=&quot;height: 165px;&quot;&gt;&lt;/div&gt;<br /> {{Afbeelding<br /> |Bestand= Seinhuis-varianten.png<br /> |Grootte= 800px <br /> |Volgnummer= 05<br /> |Omschrijving= Seinhuis-varianten<br /> |Maker= Hans van de Burgt<br /> |Type= Tekening<br /> }}<br /> In een enkel geval werden er wat ruimere seinhuizen gebruikt. Op onderstaande foto staat &quot;Post II&quot; van Gorinchem.&lt;br /&gt;<br /> Het seinhuis heeft nu vier ramen en een deur aan de lange zijde. In plaats van een punt- of [[Woorden - Z#Zadeldak|zadeldak]], is hier gebruik gemaakt van een plat dak. Blijkens de trap met vijf i.p.v. vier treden, staat het ook iets hoger dan in bovenstaande tekeningen.<br /> {{Afbeelding<br /> |Bestand= GW-GorinchemPostII 22december1980.jpg<br /> |Grootte= 400px <br /> |Volgnummer= 06<br /> |Omschrijving= &quot;Post II&quot; te Gorinchem 1980<br /> |Bron= Gerard van de Weerd<br /> }}<br /> Op onderstaande foto is een leuke variant te zien van een seinhuis op een toren.<br /> {{Afbeelding<br /> |Bestand= NSp-meene10220.jpg<br /> |Grootte= 500px <br /> |Volgnummer= 07<br /> |Omschrijving= Utrecht CS, 26 maart 1959. Loc 1213, met trein D 302 Amsterdam - Wenen/Bad Kissingen, passeert &quot;Post C&quot;.&lt;br /&gt;Foto: Kees van de Meene.<br /> |Bron= [https://www.nicospilt.com Nico Spilt]<br /> }}<br /> {{Linkssectie begin<br /> |Box= AlleenInfo<br /> }}<br /> {{Linkssectie tussenkop<br /> |Koptekst= Encyclopedie:<br /> }}<br /> {{Link intern<br /> |Link= 3D/RM, CAD-ontwerp, 3D-printen<br /> |Linknaam= 3D/RM, CAD-ontwerp, 3D-printen<br /> }}<br /> {{Link intern<br /> |Link= Toepassing van armseinen op de modelspoorbaan<br /> |Linknaam= Toepassing van armseinen op de modelspoorbaan<br /> }}<br /> {{Link intern<br /> |Link= Seindecoders<br /> |Linknaam= Seindecoders<br /> }}<br /> {{Link intern<br /> |Link= Zelfbouw plasticard of polystyreen<br /> |Linknaam= Zelfbouw plasticard of polystyreen<br /> }}<br /> {{Linkssectie scheiding}}<br /> {{Linkssectie tussenkop<br /> |Koptekst= Externe websites:<br /> }}<br /> {{Link Algemeen-Meerkeuze<br /> |Volgnr= 202 &lt;!-- klassiek --&gt;<br /> |ExtraInfo= Klassieke beveiliging.<br /> }}<br /> {{Link Algemeen-Meerkeuze<br /> |Volgnr= 194 &lt;!-- nicospilt --&gt;<br /> |ExtraInfo= Nico Spilt.<br /> }}<br /> {{Link Algemeen-overige<br /> |Volgnr= 135 &lt;!-- NMRA --&gt;<br /> |ExtraInfo= Norm S-7 (PVR) Profiel van vrije ruimte (pdf).<br /> }}<br /> {{Link Algemeen-Meerkeuze<br /> |Volgnr= 191 &lt;!-- seinarm --&gt;<br /> |ExtraInfo= Gerard van de Weerd<br /> }}<br /> {{Link Algemeen-Meerkeuze<br /> |Volgnr= 196 &lt;!-- thesign --&gt;<br /> |ExtraInfo= The Signalpage.<br /> }}<br /> {{Linkssectie einde<br /> }}<br /> {{Voettekst<br /> |Vorige= Zelfbouw lichtseinen<br /> |Volgende= Andere beveiligingsmethoden<br /> |VorigeMenu= Seinen in model<br /> }} {| width= &quot;100%&quot;<br /> |- valign= &quot;top&quot;<br /> ! scope= &quot;row&quot; width=&quot;70%&quot; |<br /> | &lt;small&gt;Laatste wijziging: 15 mei 2025 11:37 uur&lt;/small&gt;<br /> |}<br /> [[Categorie: Alles|Z]]<br /> [[Categorie: Artikel|Zelfbouw seinpost]]<br /> [[Categorie: Praktijk|Z]]<br /> [[Categorie: Scenery|Z]]<br /> [[Categorie: Seinen|Z]]<br /> [[Categorie: Spoorwegbouw|Z]]<br /> [[Categorie: Hans van de Burgt|Z]]</div>

Fred https://encyclopedie.beneluxspoor.net/index.php?title=Andere_beveiligingsmethoden&diff=55284 2026-01-08T09:21:14Z

<p>Fred: Nieuw artikel</p> <hr /> <div>{{Koptekst<br /> |Vorige= Zelfbouw seinpost<br /> |Volgende= Overwegen<br /> |VorigeMenu= Seinen<br /> |Auteur= Fred<br /> }}<br /> {{Inhoudsopgave||Klein}}<br /> === Beveiligingsmethoden ===<br /> Naast de op de voorgaande pagina's behandelde '''beveiligingsmethoden''' voor het grootspoor, zijn er nog andere methoden te noemen.&lt;br&gt;<br /> Zo zijn er nog de: <br /> * [[#Assentellers|Assentellers]];<br /> * [[#Assentellers met pedalen|Assentellers met pedalen]];<br /> * [[#Hotboxdetectie|Hotboxdetectie]]; <br /> * [[#Flankbeveiliging|Flankbeveiliging]].<br /> * [[#Flankzonebewaking|Flankzonebewaking]].<br /> * [[#Rijwegbeveiliging|Rijwegbeveiliging]].<br /> * [[#Stationsbeveliging|Stationsbeveliging]].<br /> === Assentellers ===<br /> Assentellers bevinden zich aan het begin en aan het eind van een spoorsectie (ook blok genoemd). Wanneer de '''assentellers''' aan beide zijden even veel gepasseerde assen geteld hebben, dan is er geen trein in de spoorsectie aanwezig en is de spoorsectie vrij.<br /> {{Afbeelding<br /> |Bestand= Assenteller.png<br /> |Grootte= 700px<br /> |Volgnummer= 01<br /> |Omschrijving= Assenteller bij begin en eind van een sectie<br /> |Maker= Fred <br /> |Type= Tekening<br /> }}<br /> De sensor van de assenteller meet het magnetisch veld. Wanneer er een treinwiel voorbijkomt, wordt het magnetisch veld verstoord en wordt het betreffende wiel geteld. De assentellers zijn bevestigd aan de spoorstaven. [https://nl.wikipedia.org/wiki/Assenteller Meer over de assenteller].[[#Beveiligingsmethoden|&amp;nbsp; Naar boven.]]<br /> === Assentellers met pedalen ===<br /> In andere gevallen zijn assentellers uitgevoerd als '''mechanische pedalen''', die aangeraakt worden als een wielstel passeert. Pedalen worden toegepast op de regionale lijnen in Limburg, Groningen en Friesland en de spoorlijn Arnhem-Winterswijk.<br /> [[#Beveiligingsmethoden|&amp;nbsp; Naar boven.]] <br /> === Hotboxdetectie ===<br /> De '''hotbox-detectie-installatie''' (HBD) is ingericht voor het meten en melden van de bedrijfstemperatuur van [[Woorden - A#Aspot|aspotten]] en [[Woorden - W#Wielband|wielbanden]] van passerend materieel. Meldingen zijn: 1. warmloper (de trein dient binnen enkele kilometers te worden gecontroleerd), 2. heetloper (de trein dient direct te worden stopgezet). [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=hotbox Meer over hotboxdetectie].<br /> [[#Beveiligingsmethoden|&amp;nbsp; Naar boven.]]<br /> === Flankbeveiliging ===<br /> '''Flankbeveiliging''' is het verhinderen, dat een trein of voertuig via een wisselverbinding in een (andere) rijweg terecht komt. [https://www.irse.nl/post/flankbeveiliging-en-doorschietlengte Meer over flankbeveiliging].<br /> [[#Beveiligingsmethoden|&amp;nbsp; Naar boven.]]<br /> === Flankzonebewaking ===<br /> Om het risico verder te verminderen dat zware treinen of treinen met te hoge snelheid niet tijdig voor het sein tot stilstand komen is '''flankzonebewaking''' geïntroduceerd. Hierbij wordt, wanneer op het ene spoor bij een wissel een trein door rood sein rijdt (een zogenoemde [[Woorden - S#STS-passage|STS-passage]]), onmiddellijk het sein voor een trein op het andere spoor op rood gezet. [https://www.irse.nl/post/flankzonebewaking Meer over flankzonebewaking].<br /> [[#Beveiligingsmethoden|&amp;nbsp; Naar boven.]]<br /> === Rijwegbeveiliging ===<br /> '''Rijwegbeveiliging''' (ook rijwegvergrendeling of interlocking genoemd) is een vorm van spoorwegbeveiliging. Een andere aanduiding is stationsbeveiliging. Rijwegbeveiliging sluit conflicterende treinbewegingen uit. Een rijwegbeveiliging verhindert dat een spoorwegsein op veilig gezet kan worden zolang niet gegarandeerd is dat de rijweg na dat sein veilig is. [https://nl.wikipedia.org/wiki/Rijwegbeveiliging Meer over rijwegbeveiliging].<br /> [[#Beveiligingsmethoden|&amp;nbsp; Naar boven.]]<br /> === Stationsbeveliging ===<br /> Voor de beveiliging van stations maakt men gebruik van &quot;interlocking&quot;-systemen zoals [[Woorden - E#EBS.|EBS]] en [[Woorden - V#VPI.|VPI]].[[#Beveiligingsmethoden|&amp;nbsp; Naar boven.]]<br /> {{Voettekst<br /> |Vorige= Zelfbouw seinpost<br /> |Volgende= Overwegen<br /> |VorigeMenu= Seinen<br /> }} {| width= &quot;100%&quot;<br /> |- valign= &quot;top&quot;<br /> ! scope= &quot;row&quot; width= &quot;70%&quot; |<br /> | &lt;small&gt;Laatste wijziging: 8 jan 2025 10:21 uur&lt;/small&gt;<br /> |}<br /> [[Categorie: Alles|A]]<br /> [[Categorie: Artikel|Andere beveiligingsmethoden]]<br /> [[Categorie: Grootspoor|A]]<br /> [[Categorie: Ontwerp modelbaan|A]]<br /> [[Categorie: Scenery|A]]<br /> [[Categorie: Seinen|A]]<br /> [[Categorie: Spoorwegbouw|A]]<br /> [[Categorie: Fred Eikelboom|A]]</div>

Fred https://encyclopedie.beneluxspoor.net/index.php?title=Index2&diff=55283 2026-01-08T09:19:13Z

<p>Fred: nav</p> <hr /> <div>{{Koptekst<br /> |Vorige= Index<br /> |Volgende= Index3<br /> |VorigeMenu= Index<br /> |Auteur= Redactie <br /> }}<br /> :*&lt;Big&gt;&lt;Big&gt;'''[[Seinen, overwegen en verlichting]].&lt;/Big&gt;&lt;/Big&gt;<br /> ::*[[Seinen]].<br /> :::*[[Beveiliging op het spoor]].<br /> :::*[[Armseinen]].<br /> :::*[[Lichtseinen]].<br /> :::*[[Seinlantaarns]].<br /> :::*[[Borden en overige speciale seininrichtingen]].<br /> :::*[[Front en sluitseinen]].<br /> :::*[[Seinen in model]].<br /> ::::*[[Toepassing van armseinen op de modelspoorbaan]].<br /> ::::*[[Seinen uit de winkel]].<br /> ::::*[[Zelfbouw armseinen]].<br /> ::::*[[Zelfbouw lichtseinen]].<br /> ::::*[[Zelfbouw seinpost]].<br /> :::*[[Andere beveiligingsmethoden]].<br /> ::*[[Overwegen]].<br /> :::*[[Overwegen grootspoor]].<br /> :::*[[Overwegen in model]].<br /> ::*[[Verlichting op de modelspoorbaan]].<br /> :::*[[Inleiding verlichting op de modelspoorbaan]].<br /> :::*[[Straatverlichting met gloeilampjes]].<br /> :::*[[Straatverlichting met leds]].<br /> :::*[[Verlichting in gebouwen met gloeilampen]].<br /> :::*[[Verlichting in gebouwen met leds]].<br /> :::*[[Stations- of emplacementverlichting]].<br /> :::*[[Perronverlichting]].<br /> :::*[[Verkeerslichten]].<br /> :*&lt;Big&gt;&lt;Big&gt;'''[[Bovenleiding]]'''.&lt;/Big&gt;&lt;/Big&gt;<br /> ::*[[Geschiedenis van de bovenleidingsystemen in Nederland]].<br /> ::*[[Bovenleiding algemeen]].<br /> ::*[[Masten en portalen]].<br /> :::*[[DIN masten en -portalen]].<br /> :::*[[Afspaninrichtingen in DIN en DLO]].<br /> :::*[[Gotische bogen]].<br /> :::*[[Overige masten en portalen]].<br /> :::*[[De HSL-Zuid]].<br /> :::*[[De Betuweroute]].<br /> ::*[[Bovenleidingsystemen]].<br /> :::*[[Onderstations]].<br /> ::*[[Zelfbouw bovenleidingsystemen]].<br /> :::*[[Zelfbouw van bovenleiding, hoe pakken we dat aan]]. <br /> :::*[[Het maken van een mal voor masten en portalen]].<br /> :::*[[De afstand tussen masten en portalen]]. <br /> :::*[[De afstand tussen obstakels en het hart van de rails]].<br /> :::*[[Het uithouderpakket en isolatoren]].<br /> :::*[[Het maken van een mal voor rijdraden]].<br /> :::*[[Rijdraden, kopen of maken]].<br /> :::*[[Modelbovenleiding in de praktijk]].<br /> :::*[[Spanningsvoorziening via de bovenleiding op de modelbaan]].<br /> :*&lt;Big&gt;&lt;Big&gt;'''[[Baanbesturing]]'''.&lt;/Big&gt;&lt;/Big&gt;<br /> ::*[[Inleiding baanbesturing]].<br /> ::*'''[[Analoge baanbesturing]]'''.<br /> :::*[[Inleiding analoge baanbesturing]].<br /> :::*[[Basisbeginselen]].<br /> :::*[[Blokgestuurd rijden]].<br /> :::*[[Het maken van een stopsectie]].<br /> :::*[[Aansluiten van een sein op een stopsectie]].<br /> :::*[[Keerlusschakelingen]].<br /> :::*[[Keerdriehoekschakelingen]].<br /> :::*[[Uithaalspoor]].<br /> :::*[[Schakelingen met reed-contacten]]<br /> ::::*[[Relaisgestuurd bloksysteem]] (blokbeveiliging).<br /> ::::*[[Wisselaansturing met relais]].<br /> ::::*[[Wisselaansturing met reed-contacten]].<br /> :::*[[Systeem HCCM]].<br /> :::*[[Systeem MpC]].<br /> :::*[[Systeem MIRACOS]].<br /> :::*[[KATO rijregelaar]].<br /> :::*[[Tillig rijregelaar]].<br /> :::*[[Overige rijregelaars]].<br /> :::*[[Zelfdenkend wissel]].<br /> :::*[[Uitleg van onderwerpen]].<br /> ::*'''[[Hybride baanbesturing]]'''.<br /> :::*[[Inleiding hybride baanbesturing]].<br /> :::*[[Systeem DINAMO]].<br /> :::*[[Hybridebaan voor tweerail/drierail]].<br /> :::*[[Het Arduino board]].<br /> ::*[[Overige baanbesturingssystemen]].<br /> ::*'''[[Digitale baanbesturing]]'''.<br /> :::*[[Inleiding digitale baanbesturing]].<br /> :::*[[Uitleg digitaal]].<br /> :::*[[Handmatig digitaal rijden]].<br /> :::*[[Treingestuurd rijden]].<br /> :::*[[Geautomatiseerd rijden]].<br /> :::*[[Digitale protocollen]].<br /> ::::*[[Inleiding digitale protocollen]].<br /> ::::*[[Het DCC protocol]].<br /> ::::*[[Het LocoNet protocol]].<br /> ::::*[[Het Motorola protocol]].<br /> ::::*[[Het MFX protocol]].<br /> ::::*[[Het Selectrix protocol]].<br /> ::::*[[Het FMZ protocol]].<br /> ::::*[[Het XpressNet protocol]].<br /> ::::*[[Het R-Bus protocol]].<br /> ::::*[[Het X-Bus protocol]].<br /> ::::*[[SUSI]].<br /> ::::*[[RailCom]].<br /> ::::*[[CAN-Bus]].<br /> ::::*[[BiDiBus-protocol]] (BiDib)<br /> :::*[[Centrales]].<br /> ::::*[[Fleischmann Profiboss]]. <br /> ::::*[[Fleischmann Twin Center]].<br /> ::::*[[ESU ECoS 1]].___(50000)<br /> ::::*[[ESU ECoS 2]].___(50200)<br /> ::::*[[ESU ECoS 2.1]]._(50210)<br /> ::::*[[ESU ECoS 2.5]]._(50220)<br /> ::::*[[Lenz LZV100]].<br /> ::::*[[Lenz LZV200]].<br /> ::::*[[Märklin Central Station]].<br /> ::::*[[Märklin Central Station II]].<br /> ::::*[[Märklin Central Station III]].<br /> ::::*[[Märklin Central Station III Plus]].<br /> ::::*[[Märklin Mobile Station]].<br /> ::::*[[Märklin Mobile Station II]].<br /> ::::*[[Märklin IR-afstandsbediening 00748]].<br /> ::::*[[PIKO Digi-1]].<br /> ::::*[[Raptor]].<br /> ::::*[[Multimaus|Multimaus Roco en/of Fleischmann]].<br /> ::::*[[MultimausPro|MultimausPro met Multizentrale]].<br /> ::::*[[Multimaus Z21|Multimaus Z21 met Z21 centrale]].<br /> ::::*[[Tams Master Control]].<br /> ::::*[[TRIX Mobile Station]].<br /> ::::*[[TRIX Mobile Station II]].<br /> ::::*[[Uhlenbrock Intellibox Basic]]. <br /> ::::*[[Uhlenbrock Intellibox II]].<br /> ::::*[[Uhlenbrock Intellibox III]].<br /> ::::*[[Uhlenbrock Intellibox IR]].<br /> ::::*[[Viessmann Commander]].<br /> :::*[[Digitale besturings-interfaces]].<br /> ::::*[[DigiKeijs DR5000]].<br /> ::::*[[OpenDCC]] (zelfbouw).<br /> ::::*[[Piko SmartControl System 55040]].<br /> ::::*[[Piko SmartControl System 55821]].<br /> ::::*[[Rautenhaus SLX850AD]].<br /> ::::*[[Rautenhaus RMX950]].<br /> ::::*[[Roco/Fleischmann z21]].<br /> ::::*[[Roco/Fleischmann Z21]].<br /> ::::*[[Uhlenbrock Daisy II 64300]].<br /> ::::*[[Uhlenbrock IB-COM]].<br /> ::::*[[Yamorc YD7010]].<br /> ::::*[[Zimo MX10]].<br /> :::*[[Soorten decoders]].<br /> :::*[[Locdecoders]].<br /> ::::*[[Inleiding locdecoders]].<br /> ::::*[[NEM651]].<br /> ::::*[[NEM652 en NEM654]].<br /> ::::*[[NEM658]] (PluX connector).<br /> ::::*[[NEM660]] (21MTC).<br /> ::::*[[NEM662]] (Next18).<br /> ::::*[[NEM663]] (PluG) Voor tuinbanen.<br /> ::::*[[E24 Next28]].<br /> ::::*[[FX35]].<br /> ::::*[[Stappenplan locdecoderinbouw]].<br /> ::::*[[Loc digitaliseren, niet digitaal voorbereid]].<br /> ::::*[[Loc digitaliseren, digitaal voorbereid]].<br /> ::::*[[Brugstekker]].<br /> ::::*[[Basis-instellingen locdecoder]].<br /> ::::*[[Instelling lastregeling van een locdecoder]].<br /> ::::*[[Locdecoder programmeren]].<br /> ::::*[[Function Mapping]].<br /> :::::*[[Inleiding Function Mapping]].<br /> :::::*[[Afzonderlijk schakelen van front en sluitseinen]].<br /> :::::*[[Schakelen van front en sluitseinen volgens NMRA-norm]].<br /> :::::*[[Schakelen van front en sluitseinen met LOPI 4 FX]].<br /> :::::*[[Schakelen van front en sluitseinen en cabineverlichting met LOPI 5 DCC]].<br /> ::::*[[Spannings-buffer voor loc- of sounddecoder]].<br /> ::::*[[Multi-tractie rijden]].<br /> :::*[[Sounddecoders]].<br /> ::::*[[Inleiding sounddecoders]].<br /> ::::*[[LokSound 5 NEM652]] 8-polig.<br /> ::::*[[LokSound 5 NEM658]] Plux22.<br /> ::::*[[LokSound 5 NEM660]] 21MTC.<br /> ::::*[[LokSound 5 micro NEM662]] Next18.<br /> ::::*[[LokSound 5 Fx NEM660]] 21MTC.<br /> ::::*[[Fleischmann/Zimo 685602 NEM662]] Next 18-S.<br /> ::::*[[Uhlenbrock 33330 NEM662]] Next18-S.<br /> ::::*[[Uhlenbrock 34560 NEM660]] Plux.<br /> :::*[[Functiedecoders]].<br /> ::::*[[Inleiding functiedecoders]].<br /> ::::*[[ESU LokPilot 5 Fx-micro]]. NEM652.<br /> ::::*[[ESU LokPilot 5 Fx-DCC]]. NEM660.<br /> ::::*[[ESU LokPilot 5 Fx-micro-Next18]]. NEM662. <br /> ::::*[[Tams FD Next18]]. Nem662.<br /> ::::*[[Tams FD-R Extended.2]]. Nem662.<br /> ::::*[[Overige functiedecoders]].<br /> :::*[[Wisseldecoders]].<br /> ::::*[[Dietz DWD X1]].<br /> ::::*[[Etecmo WD1]].<br /> ::::*[[Lenz LS150]].<br /> ::::*[[LGB 55524]].<br /> ::::*[[Litfinski S-DEC-4-DC]].<br /> ::::*[[Märklin 59080]].<br /> ::::*[[Märklin 60832]].<br /> ::::*[[Märklin 74462]].<br /> ::::*[[Roco 42624]].<br /> ::::*[[Roco 624196]].<br /> ::::*[[Roco Z21 10836 switch]].<br /> ::::*[[Tams 43-02366 WD-34.M]].<br /> ::::*[[Viessmann 4568]].<br /> ::::*[[Yamorc YD8008]].<br /> :::*[[Seindecoders]].<br /> ::::*[[Inleiding seindecoders]].<br /> ::::*[[DigiTrax SE74]].<br /> ::::*[[ESU SignalPilot 51840]].<br /> ::::*[[ESU SwitchPilot 3. 51830]].<br /> ::::*[[Etecmo SD1]].<br /> ::::*[[Litfinski LS-DEC-NS]].<br /> ::::*[[Litfinski LS-DEC-NMBS]].<br /> ::::*[[Litfinski LS-DEC-DB]].<br /> ::::*[[Litfinski LS-DEC-BR]].<br /> ::::*[[Qdecoder ZA1-16+ dlx]].<br /> ::::*[[Roco Z21 10837]].<br /> ::::*[[Signalist SC1]].<br /> ::::*[[Trainmodules TM-22332]].<br /> ::::*[[Viessmann 5224]].<br /> ::::*[[Yamorc YD8116]].<br /> ::::*[[Zimo MX820Z]].<br /> :::*[[Servodecoders]].<br /> ::::*[[Inleiding servodecoders]].<br /> ::::*[[DigiKeijs DR4024]].<br /> ::::*[[ESU Switchpilot Servo 51802]].<br /> ::::*[[ESU Switchpilot Servo 3. 51832]].<br /> ::::*[[Etecmo DSDR]].<br /> ::::*[[Etecmo SerMan]].<br /> ::::*[[Kreischer DCC-SER-04]].<br /> ::::*[[Piko 55274]].<br /> ::::*[[Trainmodules TM-73734]].<br /> ::::*[[Uhlenbrock 63500]]. Loconet.<br /> ::::*[[Uhlenbrock 67800]].<br /> ::::*[[Uhlenbrock 67810]].<br /> ::::*[[Viessmann 5268]].<br /> ::::*[[Zimo MX 821S]].<br /> ::::*[[Zimo MX 821V]].<br /> :::*[[Schakeldecoders]].<br /> :::*[[Melding]].<br /> ::::*[[Terugmelding en/of bezetmelding]].<br /> ::::*[[Detectie van goederenwagens/rijtuigen]].<br /> ::::*[[S88, S88-N, XpressNet en LocoNet]].<br /> ::::*[[Uitleg LocoNet]].<br /> ::::*[[Uhlenbrock Loconet-adapter 63840]].<br /> ::::*[[Terugmelders]].<br /> :::::*[[DigiTrax BD4N]].<br /> :::::*[[Doehler en Haass terugmelder]]. (tweerail of drierail)<br /> :::::*[[ESU 50094]] ECosDetector (tweerail of drierail)<br /> :::::*[[Etecmo S88-N-16/CD]] (tweerail)<br /> :::::*[[Etecmo-S88-N-16]] (drierail)<br /> :::::*[[Lenz LRB08]] (tweerail)<br /> :::::*[[Märklin 60881]] (drierail)<br /> :::::*[[Märklin 60882]] (tweerail)<br /> :::::*[[Tams S88-5]] (tweerail)<br /> :::::*[[Tams S88-6]] (drierail)<br /> :::::*[[Uhlenbrock 63320]]. (tweerail)<br /> :::::*[[Uhlenbrock 63330]]. (drierail)<br /> :::::*[[Viessmann 5217]]. (drierail)<br /> :::::*[[Viessmann 5233]]. (tweerail)<br /> :::::*[[Yamorc YD6016RB-CS]]. (tweerail)<br /> :::::*[[Yamorc YD6016LN-CS]]. (tweerail)<br /> :::*[[Keerlus]].<br /> ::::*[[Inleiding keerlus]].<br /> ::::*[[Draaischijfoplossingen]].<br /> ::::*[[Keerlusprobleem schaduwstation]].<br /> ::::*[[Bluecher Elektronic keerlusmodule KSDGBM16X]].<br /> ::::*[[Bluecher Elektronic keerlusmodule KSDGBM16XN]].<br /> ::::*[[Bluecher Elektronic keerlusmodule KSDGBM]].<br /> ::::*[[DigiKeijs keerlusmodule DR400]].<br /> ::::*[[DigiKeijs keerlusmodule DR410]].<br /> ::::*[[DTS keerlusmodule Keerplus3]].<br /> ::::*[[Etecmo keerlusmodule &quot;Auto Reverse&quot;]].<br /> ::::*[[Hornby keerlusmodule R8238]].<br /> ::::*[[Hornby keerlusmodule HM 7050 (R7327)]].<br /> ::::*[[Keerlusmodule met relais]].<br /> ::::*[[Kreischer keerlusmodule KSM2]]<br /> ::::*[[Kreischer keerlusmodule KSM2 Dual]]<br /> ::::*[[Lauer keerlusmodule KSA100]].<br /> ::::*[[Lenz keerlusmodule LK100]].<br /> ::::*[[Lenz keerlusmodule LK200]].<br /> ::::*[[LGB keerlusmodule MZS 55085]].<br /> ::::*[[Litfinski keerlusmodule KSM-SG]].<br /> ::::*[[Massoth keerlusmodule Dimax 810K]].<br /> ::::*[[Rautenhaus keerlusmodule SLX805]].<br /> ::::*[[Roco keerlusmodule 10767]].<br /> ::::*[[Stärz keerlusmodule KS-1]].<br /> ::::*[[Stärz keerlusmodule KS-GB]].<br /> ::::*[[Stärz keerlusmodule KS-PIC]].<br /> ::::*[[Tams keerlusmodule KSM-2]] (niet meer leverbaar).<br /> ::::*[[Tams keerlusmodule KSM-3]].<br /> ::::*[[Tams keerlusmodule KSM-4]].<br /> ::::*[[XTreme keerlusmodule]].<br /> ::::*[[Zimo keerlusmodule MX7]].<br /> ::::*[[Zimo keerlusmodule MX7/3]].<br /> :::*[[Boosters]].<br /> ::::*[[Inleiding boosters]].<br /> ::::*[[BNLS/RCU booster]].<br /> ::::*[[ESU 50012 - ECoSBoost]].<br /> ::::*[[Lenz LV103 booster]].<br /> ::::*[[Litfinski DigitalBooster-2]].<br /> ::::*[[Litfinski DigitalBooster-4]].<br /> ::::*[[Märklin 60172 booster]].<br /> ::::*[[Märklin 60175 booster]].<br /> ::::*[[Piko 35015 booster]].<br /> ::::*[[Roco 10764 booster]].<br /> ::::*[[Roco 10805 - Z21 booster]].<br /> ::::*[[Roco 10869 booster]].<br /> ::::*[[Uhlenbrock Power 4 booster (63240)]].<br /> ::::*[[Uhlenbrock Power 40 booster (63220)]].<br /> ::::*[[Yamorc YD7403 booster]].<br /> :::*[[Digitale koppel-apparaten]]<br /> ::::*[[GenLI]].<br /> ::::*[[S88XpressNetLI]].<br /> :::*[[BiDiB-apparatuur]]<br /> :::*[[Programmeerhulp]]<br /> ::::*[[ESU Lokprogrammer 53451]].<br /> ::::*[[Märklin programmer 60971]].<br /> ::::*[[Piko Smartprogrammer 56415]].<br /> :::*[[Treinbesturingssoftware]].<br /> :::*[[Seinen digitaliseren]].<br /> :::*[[Wissels digitaliseren]].<br /> ::::*[[Puntstuk van het wissel polariseren]].<br /> ::::*[[Hulpschakeling motorische wisselaandrijvingen]].<br /> :::*[[Centrale voedingsleiding]] (ringleiding).<br /> :::*[[Het schakeltableau]].<br /> ::::*[[Bouwbeschrijving schakeltableau]].<br /> ::::*[[Tekenen baanlayout schakeltableau]].<br /> :::*[[Servo's en servo-aansturing]].<br /> ::::*[[Wat is een servo]].<br /> ::::*[[Bevestiging van servo's]].<br /> ::::*[[Wat is een servomotor]].<br /> ::::*[[LocoNet servo-module]].<br /> :*&lt;Big&gt;'''[[Index]].'''&lt;/Big&gt; (vorige Index-pagina)<br /> :*&lt;Big&gt;'''[[Index3]].'''&lt;/Big&gt; (volgende Index-pagina)<br /> :*&lt;Big&gt;[[Categorie-index]]&lt;/Big&gt; Overzicht van onderwerpen.<br /> :*&lt;Big&gt;[[Help:Inhoud|Help]].&lt;/Big&gt;<br /> :*&lt;Big&gt;'''[[Help-Contactpagina|Contactpagina]].'''&lt;/Big&gt;<br /> {{Gerelateerde termen<br /> |Termen= Marklin, Maerklin, Mærklin}}<br /> {{Voettekst<br /> |Vorige= Index <br /> |Volgende= Index3<br /> |VorigeMenu= Index<br /> }} {| width= &quot;100%&quot;<br /> |- valign= &quot;top&quot;<br /> ! scope= &quot;row&quot; width=&quot;70%&quot; |<br /> | &lt;small&gt;Laatste wijziging: 8 jan 2025 10:19 uur&lt;/small&gt;<br /> |}<br /> [[Categorie: Alles|I]]<br /> [[Categorie: Indexen|I]]<br /> [[Categorie: Menu|I]]<br /> [[Categorie: Redactie|I]]</div>

Fred https://encyclopedie.beneluxspoor.net/index.php?title=Bestand:Assenteller.png&diff=55282 2026-01-06T09:50:53Z

<p>Fred: Categorie: Tekeningen Categorie: Tekeningen Fred Eikelboom Categorie: Fred Eikelboom</p> <hr /> <div>[[Categorie: Tekeningen]]<br /> [[Categorie: Tekeningen Fred Eikelboom]]<br /> [[Categorie: Fred Eikelboom]]</div>

Fred https://encyclopedie.beneluxspoor.net/index.php?title=Veilig_werken&diff=55281 2026-01-01T12:08:58Z

<p>Fred: link toeg. + spelling gewijzigd</p> <hr /> <div>{{Koptekst<br /> |Vorige= Ontkoppelaar van David K. Smith<br /> |Volgende= Weathering<br /> |VorigeMenu= Methoden, technieken en materialen<br /> |Auteur= Dick van der Knaap<br /> |Auteur2= Fred Eikelboom<br /> }}<br /> {{Inhoudsopgave||Klein|}}<br /> === Veilig de hobby bedrijven ===<br /> Het is belangrijk dat we, ook bij het bezig zijn met onze hobby, proberen zo veilig mogelijk te werken. Daaraan schort het nog wel eens, ook bij modelspoorders. Vaak heerst er een houding van: &quot;dat is allemaal onzin, teveel moeite&quot; en meer van dat soort argumenten. En dan komt later, als het té laat is, het oude gezegde weer naar boven: &quot;Als het kalf verdronken is, dempt men de put!&quot; Beter is het dan ook om een ander oud gezegde ter harte te nemen: &quot;Voorkomen is beter dan genezen.&quot; Daartoe moet iemand dan wél over wat kennis beschikken, want: &quot;Een gewaarschuwd mens telt voor twee, bij modelspoorders zelfs voor twee-en-een-half!&quot;<br /> Maar het blijft uiteindelijk eigen risico en eigen verantwoordelijkheid.<br /> {| class=&quot;wikitable&quot;<br /> | valign=&quot;center&quot; style=&quot;width:5%;text-align:center;&quot;| [[Bestand:Let-op.jpg|50px|center]]&lt;small&gt;&amp;nbsp;'''LET OP'''&lt;/small&gt;|| valign=&quot;top&quot;|Vergeet niet om ''de gebruiksaanwijzingen en waarschuwingen van de fabrikanten te lezen én ze '''ALTIJD''' op te volgen''.&lt;br&gt; <br /> Dat voorkomt veel ongevallen, schade en droefenis.<br /> |}<br /> Bij welke handelingen lopen we dan een verhoogd risico? Dat kan zeer divers zijn. In de onderhoofdstukken van het hoofdstuk [[Methoden, technieken en materialen]] komen er al een aantal aan bod.<br /> === Allerlei lijmen (oplosmiddelhoudend of oplosmiddelvrij) ===<br /> Kunststoffen worden vaak verlijmd met oplosmiddelen, het zogenaamde &quot;solvent welding&quot;. Daarbij worden diverse vloeistoffen gebruikt, die een gevaar voor de gezondheid kunnen vormen. Bedenk daarbij dat vloeistoffen ook door de huid kunnen dringen, dus het dragen van (wegwerp)handschoenen is weliswaar lastig, maar wel verstandig.&lt;br /&gt;<br /> Het dragen van een stofmaskertje is daarbij tamelijk zinloos, want het helpt niet bij het voorkomen dat damp ingeademd wordt. Goed ventileren van de werkruimte, snel en zo kort mogelijk werken, is dan de boodschap. Dat geldt dus zowel voor gekochte lijmen, als voor gebruik van vloeistoffen zoals [[Woorden - M#MEK.|MEK]] of Bison ontvetter (bij polystyreen) en chloroform (bij acrylaten). In geval van twijfel kan altijd via een internetzoektocht achter de samenstelling van een middeltje gekomen worden: zoek naar het &quot;Material Safety DataSheet&quot; (MSDS), wat bij elke in de handel zijnde chemische stof wettelijk aanwezig hoort te zijn. Daarop zijn dan de samenstellende bestanddelen en de gevaren aangegeven. In Nederland wordt hiervoor het wettelijk verplichte &quot;Veiligheidsinformatieblad&quot; verstrekt (zie: [[Veilig werken#Meer informatie|&quot;Meer informatie&quot;]]).<br /> {| class=&quot;wikitable&quot;<br /> | valign=&quot;center&quot; style=&quot;width:5%;text-align:center;&quot;| [[Bestand:Let-op.jpg|50px|center]]&lt;small&gt;'''LET OP'''&lt;/small&gt;|| valign=&quot;top&quot;|Secondenlijm is een geval apart. Dat zijn vaak cyanoacrylaten, die uitharden door water, bijvoorbeeld waterdamp uit de lucht. Maar ook kan water uit het menselijk lichaam onttrokken worden. In korte tijd zijn dan de vingers aan elkaar gelijmd. Snel met [[Woorden - A#Aceton|aceton]] behandelen kan dan de huid redden (hoewel aceton ook gemakkelijk door de huid het lichaam binnendringt). Handschoenen dragen is dus heel verstandig, of een hulpmiddel zoals een krom pincet gebruiken. Zorg in elk geval dat bekend is wat je te doen (staat op de verpakking) en zorg ervoor dat er hulp in de buurt is.<br /> |}<br /> === Spuiten van modellen ===<br /> Dit gebeurt niet voor niets in een spuitcabine. Hier geldt eigenlijk hetzelfde wat ook hierboven bij de lijmen is vermeld. Extra bijkomstigheid is, dat er ook nog een fijne verfnevel gebruikt wordt. Daarom heeft een dergelijke cabine ook een afzuiging, met een afvoer die (wettelijk verplicht) de dampen buiten de spuitcabine in de buitenlucht transporteert. De verfnevel wordt in een filterinstallatie uit de afgevoerde lucht verwijderd. Gebruik zomogelijk met water verdunbare verf. Het inademen van de verfnevel is met een stofmasker te voorkomen, maar ''niet'' het inademen van oplosmiddeldampen!&lt;br /&gt;<br /> Houd ook rekening met het ontstaan van lucht/damp mengsels, die vaak kunnen branden of exploderen. Eén vonkje is dan vaak voldoende voor een ernstig ongeval.<br /> === Etsen van messing en andere metalen ===<br /> Hierbij wordt vaak met etsende, bijtende chemicaliën omgegaan. Daarom dus altijd handschoenen dragen. Uitgewerkte etsvloeistof hoort bij het chemisch afval, dus via het ophaalpunt van de gemeente afvoeren. Draag ook oude kleding, waarin bij morsen zonder bezwaar een extra gat mag komen.<br /> {| class=&quot;wikitable&quot;<br /> | valign=&quot;center&quot; style=&quot;width:5%;text-align:center;&quot;| [[Bestand:Let-op.jpg|50px|center]]&lt;small&gt;'''LET OP'''&lt;/small&gt;|| valign=&quot;top&quot;| Etsende, bijtende chemicaliën zijn zeer gevaarlijk!&lt;br /&gt; <br /> Draag dus altijd vloeistofdichte handschoenen! Zorg ook voor een goede bescherming van de ogen, draag dus altijd een veiligheidsbril!<br /> |}<br /> === Snijden ===<br /> Het moge duidelijk zijn, dat dit bij voorkeur gebeurt met zo scherp mogelijke messen. Daardoor is het verwondingsgevaar bij snijden heel waarschijnlijk. Bedenk steeds dat wanneer het mes uitschiet, vaak onbedoeld degene geraakt wordt die het mes vasthoud! Daarom is het verstandig &quot;altijd alles van je af te snijden&quot;. Een stalen lineaal als geleider kan het werk bijzonder vergemakkelijken. Zet niet te veel kracht, snij desnoods in meerdere keren, laat het scherpe mes het werk doen. En een verstandig mens heeft zijn stalen lineaal liggen op het deel, dat behouden moet blijven, waardoor uitschieters slechts schade aanrichten aan het stuk dat toch al weggegooid wordt.<br /> === Schuren, slijpen en boren ===<br /> Wees bedacht op het stof dat ontstaat. Zonodig kan hier een stofmaskertje worden gedragen. Ook het stof van bepaalde houtsoorten is schadelijk voor de gezondheid. Wanneer deze handelingen machinaal gedaan worden, bedenk dan dat slijpschijven de nare gewoonte hebben om onverwacht te breken, vooral bij pogingen een spoorstaaf door te zagen met bijvoorbeeld een miniboormachientje.<br /> {| class=&quot;wikitable&quot;<br /> | valign=&quot;center&quot; style=&quot;width:5%;text-align:center;&quot;| [[Bestand:Let-op.jpg|50px|center]]&lt;small&gt;'''LET OP'''&lt;/small&gt;|| valign=&quot;top&quot;|Wegspringende stukken van een slijpschijf of afgezaagde stukjes kunnen iemand lelijk verwonden, evenals metaalsplinters bij het boren.&lt;br /&gt;<br /> Blijf dus alert en zorg dat niemand zich bevindt in de eventuele baan van het projectiel. Zorg bij dit soort werkzaamheden ook voor een goede bescherming van de ogen, draag dus altijd een veiligheidsbril!<br /> |}<br /> === Solderen ===<br /> Wees erop bedacht dat we hier te maken hebben met hoge temperaturen. Zorg dat het werkstuk goed op zijn plaats blijft. Menige brandwond is al ontstaan doordat een werkstuk wegschiet. In een reflexbeweging probeert iemand dan het werkstuk op te vangen, pakt heet metaal of de soldeerbout vast, en het kwaad is al geschied.&lt;br /&gt;<br /> Ook [[Woorden - P#Plastic|plastic]]s kunnen slecht tegen hitte. Menige locomotiefkap is al gesneuveld door ongewenst contact met de soldeerbout. Dat geldt ook voor witmetaal. Dit is wel te solderen, maar alleen ervaren modelbouwers, die snel kunnen werken, krijgen dat voor elkaar.<br /> === Elektrische apparatuur ===<br /> In Nederland gelden de NEN voorschriften. (zie onder bij &quot;Bronnen&quot;)&lt;br /&gt;<br /> In België gelden de voorschriften zoals in AREI aangegeven. (zie onder bij &quot;Bronnen&quot;)&lt;br /&gt;<br /> In Duitsland gelden de voorschriften zoals in VDE 0701/0702 aangegeven. (zie onder bij &quot;Bronnen&quot;)&lt;br /&gt;<br /> {| class=&quot;wikitable&quot;<br /> | valign='center' style=&quot;width:5%;text-align:center;&quot;| [[Bestand:Let-op.jpg|50px|center]]&lt;small&gt;'''LET OP'''&lt;/small&gt;|| valign='top'|'''We dienen ons te houden aan [https://nl.wikipedia.org/wiki/Europese_richtlijn Europese wetgeving c.q. normen]. Deze richtlijnen/normen (die als wet gelden) worden z.s.m. in de wet van de Europese landen opgenomen.'''<br /> |}<br /> === Keuring ===<br /> In Nederland werd tot 2009 de elektrische apparatuur gekeurd door de [[Woorden - K#KEMA.|KEMA]] ([[Woorden - K#KEMA-KEUR|KEMA-KEUR]]), daarna wordt de keuring verricht door de [[Woorden - D#DEKRA.|DEKRA]] ([[Woorden - D#DEKRA-Mark|DEKRA-Mark]]).<br /> === Elektriciteit en veiligheid ===<br /> Elektrische apparatuur wordt in een veiligheidsklasse ingedeeld. De meeste apparatuur valt in [[Veilig werken#Klasse 1|klasse 1]] of [[Veilig werken#Klasse 2|klasse 2]] (zie: [[#Meer informatie|&quot;Meer informatie&quot;]]).&lt;br /&gt;<br /> Elektrische ladingen die zich door het lichaam bewegen, kunnen daar veel schade aanrichten. Daarom is het nodig bij onze hobby voorzichtig met spanning/[[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] om te gaan. De wetgever heeft in de norm NEN-EN-IEC 61558-2-7 een aantal criteria vastgelegd voor wat in de hobbysfeer nog als toelaatbaar geldt. Tevens is er de Europese richtlijn [https://www.preconqs.nl/actueel/veiligheid-van-elektrisch-speelgoed-herziene-norm-en-62115/ EN62115] waaraan apparatuur moet voldoen. Zie ook [[Woorden - P#PELV.|PELV]] en [[Woorden - S#SELV.|SELV]].<br /> <br /> '''Bepalend is het product van [[Woorden - S#Spanning|spanning]] (volts) en [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] (ampères). Met andere woorden: bij onverhoopt contact (aanraken van onder spanning staande delen), mag er niet te veel energie op het lichaam worden overgebracht.'''&lt;br /&gt;<br /> De norm NEN 1010 biedt zekerheid en veiligheid voor laagspanningsinstallaties. De Arbeidsinspectie, bedrijven, instellingen, verzekeringsmaatschappijen én de wetgever beschouwen de norm als bindend. Het [[Woorden - B#Bouwbesluit|Bouwbesluit]] en de [[Woorden - A#Arboregeling|Arboregeling]] verwijzen ook naar NEN 1010. Serieus gebruik van de norm(en) is dus een vereiste. <br /> <br /> Een goede gewoonte is, om elke mogelijk optredende situatie even door te rekenen. Als dit niet mogelijk is, stel dan de vraag op het forum van &quot;Beneluxspoor.net&quot; (zie: [[Veilig werken#Meer informatie|&quot;Meer informatie&quot;]]). Het kan nooit kwaad te weten wat bijvoorbeeld een trafo aan vermogen maximaal moet (kan of mag) leveren. Doorgebrande trafo's worden een kostbare zaak, die te vermijden is. Bovendien voorkomt het schade aan elektrische [[Woorden - C#Component|component]]en/of doorsmeltende/verbrande bedrading.<br /> <br /> Voor de dikte van de te gebruiken draden bij de te verwachten stroomsterkte, is helaas geen norm beschikbaar. Wél voor 230 V, maar niet voor onze zwak[[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]]toepassingen. Een algemeen gebruikte vuistregel is, om per mm&amp;sup2; oppervlakte van de draaddoorsnede 10 ampère te rekenen. Meet dan de draaddikte in mm met een schuifmaat, bereken het oppervlak van de doorsnede (mm&amp;times;mm&amp;times; &amp;pi; &amp;times; &amp;frac14;), en de toelaatbare stroomsterkte in ampères wordt gevonden. Dan blijkt bijvoorbeeld montagedraad voor electrische schakelingen (0,08 mm&amp;sup2;) maar 0,8 ampère te kunnen hebben, waardoor het ongeschikt is om de rijspanning door te laten (die is al snel 1 A). Bovendien treedt in de bedrading spanningsverlies op door de inwendige weerstand van de draad. Dat hangt niet alleen van het materiaal af (koper is het meest gunstig), maar ook van de lengte en de diameter. Hoe dikker de draad, des te minder is de weerstand. Het bekende stugge installatiedraad (bruin, blauw) is 2,5 mm&amp;sup2; en verdraagt dus maximaal ongeveer 16 A. Daarom wordt voor de stroomtoevoer naar de rails vaak een [[Centrale voedingsleiding|ringleiding]] van dit installatiedraad aangelegd. Vanaf de ringleiding gaan we dan naar de rails met 0,14 mm&amp;sup2;.<br /> ===Klasse 1===<br /> '''Geaarde apparatuur vereist een isolatie tussen de netspanning en ieder aanraakbaar deel, welke een spanning van minstens 2120 V (topwaarde) doorstaat. Om te voorkomen dat doorslag optreedt door de lucht of over het isolatiemateriaal, moet er tussen de netspanning voerende delen en de aanraakbare delen een lucht- of kruipweg worden aangehouden van tenminste 3 mm.'''<br /> De apparatuur moet voorzien zijn van een dubbelpolige [[Elektronica basis#De schakelaar|schakelaar]], zodat de fase én de nul tegelijkertijd onderbroken kunnen worden.<br /> === Transformatoren (afgekort: trafo's) ===<br /> De norm NEN-EN-IEC 61558-2-7 schrijft voor:&lt;br /&gt;<br /> De kengetallen voor trafo's die circuits met aanraakbare spanningen voeden zijn:<br /> maximaal 24V, maximaal 20A en maximaal 200VA.&lt;br /&gt;<br /> Die laatste waarde geeft aan dat 24 V en 20 A (ampère) niet samen kunnen gaan. Dus bijvoorbeeld: bij 24 V mag maximaal 8,3 ampère afgenomen worden, en de maximale uitgangs[[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] bedraagt 10 ampère (zie citaat).&lt;br /&gt;<br /> &lt;small&gt;citaat;&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;<br /> &quot; ''This Part 2-7 applies to stationary and portable, single-phase, air-cooled (natural or forced), transformers for toys and power supplies incorporating transformers for toys, having a rated supply voltage not exceeding 250 V AC, a rated supply and internal operating frequency not exceeding 500 Hz, a rated output not exceeding 200 VA and a rated output current not exceeding 10 A.'' &quot;&lt;br /&gt;<br /> &lt;small&gt;einde citaat.&lt;/small&gt;<br /> {| class=&quot;wikitable&quot;<br /> | valign=&quot;center&quot; style=&quot;width:5%;text-align:left;&quot;| [[Bestand:Let-op.jpg|50px|left]]&lt;small&gt;'''&lt;big&gt;Let op! Bij een modelspoortransformator mag de maximale uitgangsstroom niet meer dan 10 ampère bedragen.&lt;/big&gt;'''<br /> |}<br /> {| class=&quot;wikitable&quot;<br /> | valign=&quot;center&quot; style=&quot;width:5%;text-align:center;&quot;| [[Bestand:Let-op.jpg|50px|center]]&lt;small&gt;'''LET OP'''&lt;/small&gt;|| valign=&quot;top&quot;|Pas geen te zware trafo's toe bij de modelspoorbaan. In de handel zijn trafo's te koop met een uitgangsvermogen van 70VA. Is er meer vermogen nodig, dan moet een tweede trafo aangeschaft worden, enz.&lt;br /&gt;<br /> Ga '''nooit''' experimenteren met een zware [[Woorden - R#Ringkerntransformator|ringkerntrafo]] van bijv. 2 x 200VA of 2 x 300VA secundair! Ontstaat onverhoopt brand en constateert de verzekering dat iemand onoordeelkundig bezig is geweest, '''dan keert de verzekering geen cent uit!''' Ook hier geldt: &quot;Bezint eer ge begint&quot;.<br /> |}<br /> '''Lees voor de veiligheid ook het artikel [[Koppelen van trafo's of voedingen]]'''.<br /> === Zekeringen toepassen ===<br /> De norm NEN-EN-IEC 61558-2-7 schrijft voor dat een transformator, die voor modelspoor gebruikt wordt, òf kortsluitvast dient te zijn, òf dat, wanneer de kortsluitstroom van de secundaire wikkeling meer dan 20 ampère bedraagt, er een niet zelfherstellende voorziening aangebracht moet zijn, die de [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] van het primaire circuit onderbreekt.&lt;br /&gt;<br /> Pas dus bij dergelijke transformatoren (bij het zelf bouwen van voedingen) een zekering (met de juiste waarde!) toe in het netspanningsgedeelte.&lt;br /&gt;<br /> Het verdient echter aanbeveling om ook de secundare wikkeling(en) te beveiligen met één of meerdere zekeringen. Een vuistregel voor de waarde van de secundaire zekering is 1,2 maal de maximaal toelaatbare continuestroom.<br /> <br /> Noot van de redactie;&lt;br /&gt;<br /> [https://www.nproject.org/nl/elektronica/zekeringen-in-de-modelbaan/ Lees dit] artikel over zekeren van de modelbaan.<br /> <br /> Bij ringkerntrafo's is de de [[Woorden - I#Inschakel-piekstroom|inschakel-piekstroom]] (Engels; inrush-current) dermate hoog dat er een dusdanig zware zekering nodig is, dat er bij dit type trafo's niet of nauwelijks onderscheid gemaakt kan worden tussen een inschakel-[[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]]piek en een daadwerkelijke kortsluiting. Aanbevolen wordt, om dan een elektronische schakeling in het primaire circuit op te nemen, die de trafo stapsgewijs (in tijd vertraagd) van meer spanning/stroom voorziet. Dan kan wél de juiste zekering toegepast worden.<br /> === Elektrische veiligheid door aarding/randaarde ===<br /> In NEN 3140 zijn een aantal eisen opgenomen, waaraan apparatuur die op het [[Woorden - E#Elektriciteit|elektriciteit]]net wordt aangesloten moet voldoen, zoals:<br /> {| class=&quot;wikitable&quot;<br /> | valign=&quot;center&quot; style=&quot;width:5%;text-align:center;&quot;| [[Bestand:Let-op.jpg|50px|center]]&lt;small&gt;'''LET OP'''&lt;/small&gt;|| valign=&quot;top&quot;|Bij het zelfbouwen van schakelingen die op de netspanning zijn aangesloten, wordt omgegaan met &lt;u&gt;'''levensgevaarlijke spanning'''&lt;/u&gt;! Zorg ervoor dat de schakeling in een deugdelijke behuizing zit, en dat het aansluitsnoer d.m.v. een deugdelijk [[Woorden - T#Trekontlasting|trekontlasting]] in de behuizing gemonteerd is.&lt;br /&gt;<br /> Indien de kast van metaal is, dient deze deugdelijk [[Woorden - G#Geaard|geaard]] te zijn (=voorzien van randaarde). Dit betekent dat &lt;u&gt;'''alle aanraakbare delen geaard dienen te zijn'''&lt;/u&gt;.<br /> |}<br /> *''' ''De groen/gele aarddraad (indien aanwezig) moet langer zijn dan de andere draden.'' ''' Dit zorgt er voor, dat wanneer het snoer uit de stekker wordt getrokken, &lt;u&gt;'''de aardingsdraad als laatste losgetrokken wordt'''&lt;/u&gt;. Bij de meeste Nederlandse stekkers (andere naam voor &quot;[[Woorden - C#Contactstop|contactstop]]&quot;) is dit slecht uitvoerbaar of zelfs onmogelijk. Probeer dit echter wel zoveel als mogelijk aan te houden.<br /> * De ader-einden (het koperen gedeelte van een ader, dat in de stekkker bevestigd wordt) moeten deugdelijk door middel van draadhulsjes (ader-eindhulsjes) of iets dergelijks zijn afgewerkt. Deze ader-einden &lt;u&gt;'''mogen niet gesoldeerd''' worden&lt;/u&gt;!<br /> === Meanwell apparatuur ===<br /> {| class=&quot;wikitable&quot;<br /> |{{TblAgKleur1|#E8E8E8;}} valign=&quot;center&quot; style=&quot;width:5%;text-align:center;&quot;| [[Bestand:Let-op.jpg|50px|center]]&lt;small&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;'''LET OP'''&lt;/small&gt;||{{TblAgKleur1|#E8E8E8;}} valign=&quot;top&quot;|'''In de voorschriften staat dat onder spanning staande delen van een apparaat deugdelijk afgeschermd dienen te worden. Deze mogen niet met de vingers en/of met een schroevendraaier aangeraakt kunnen worden!&lt;br&gt;Tevens mag er geen om de hals gedragen metalen ketting door ventilatieopeningen van de kast kunnen vallen en met onder spanning staande delen in aanraking kunnen komen.&lt;br&gt;Aan bovenstaande eisen voldoen de Meanwell voedingen niet! De voedingen van Meanwell moeten veilig (in een deugdelijk [[Woorden - G#Geaard|geaarde]] metalen kast) ingebouwd worden, omdat er 230V klemmen op zitten en deze niet afgeschermd zijn!'''<br /> |}<br /> ===Polsbandjes bij werkzaamheden aan elektronica===<br /> Sluit een [[Woorden - P#Polsbandje|polsbandje]] (werk-aarde) '''NOOIT''' aan op de randaarde, maar '''koppel het aan het apparaat waar aan gewerkt wordt (mits dat niet met de aarde verbonden is)'''.<br /> {| class=&quot;wikitable&quot;<br /> | valign=&quot;center&quot;| [[Bestand:Let-op.jpg|50px|center]]&lt;small&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;'''LET OP!'''&lt;/small&gt;||valign=&quot;top&quot;|'''&lt;u&gt;Waarschuwing'''&lt;/u&gt;&lt;br /&gt; Een werk-aarde '''NOOIT''' verbinden met de aarde van een elektriciteitsinstallatie. Waarom niet? De arme drommel die van een geaard polsbandje gebruik maakt en aan een netgevoed apparaat gaat werken en niet oplet...<br /> |}<br /> ===Klasse 2===<br /> '''&quot;Dubbelgeisoleerde apparatuur&quot; vereist een isolatie tussen de netspanning en ieder aanraakbaar deel, welke een spanning van minstens 4240 V (topwaarde) doorstaat. Om te voorkomen dat doorslag optreedt door de lucht of over het isolatiemateriaal, moet er tussen de netspanning voerende delen en de aanraakbare delen een lucht- of kruipweg worden aangehouden van tenminste 6 mm.'''<br /> <br /> [[Woorden - D#Dubbelgeïsoleerd|Dubbelgeïsoleerd]]e toestellen/apparaten, te herkennen aan de twee vierkantjes in elkaar, mogen '''NIET/NOOIT''' met een drie aderig snoer/ [[Woorden - S#Stekker|stekker]] met veiligheidscontact (=randaarde) worden aangesloten.&lt;br /&gt;Deze moeten zijn voorzien van een '''euro-netstekker die één geheel vormt met het netsnoer''', in de wandelgangen ook wel &quot;platte stekker&quot; genoemd.<br /> &lt;small&gt;aanvulling &quot;dubbele isolatie&quot; door Eric B. BNLS-forum.&lt;/small&gt;<br /> === Snoeren/verlengsnoeren ===<br /> ==== Snoeren met aangegoten Eurostekker ====<br /> Bij apparatuur voorzien van een snoer met aangegoten stekker, moet wanneer het snoer en/of de stekker beschadigd is, het gehele snoer vervangen worden door een identiek snoer met aangegoten Eurostekker. ''Hier is dus het monteren van een losse stekker verboden''.<br /> ====Verlengsnoeren====<br /> [[Woorden - V#Verlengsnoer|Verlengsnoeren]] op een haspel (kabelhaspels) dienen voor gebruik '''helemaal afgerold''' te worden, anders raken ze oververhit.<br /> === Bedrading voor buiten===<br /> Voor kabels en stekkerverbindingen voor het aansluiten van LGB- en andere buitenbanen '''moet gebruik worden gemaakt van waterdicht materiaal, dat minimaal voorzien is van een IP67 [[Woorden - K#Keurmerk|keurmerk]]'''. Zie hiervoor [[Documentatie en onderdelen van rollend materieel#LGB.|Documentatie en onderdelen van rollend materieel]]. Anders bestaat het gevaar van kortsluiting. Ook de levensduur van niet-waterdichte aansluitconnectoren of [[Woorden - S#Stekker|stekker]]s is een punt van aandacht. Zie: [[Woorden - I#IP-code|IP-code]]. Meer over de [https://nl.wikipedia.org/wiki/IP-code IP-code]. Meer over [https://nl.wikipedia.org/wiki/Waterdichtheid Waterdichtheid].<br /> === RoHS ===<br /> Sinds 2011 is er de [[Woorden - R#RoHS.|RoHS-richtlijn]] met als doel het gebruik van bepaalde gevaarlijke stoffen in elektrische en elektronische apparatuur te beperken. <br /> {{Linkssectie begin<br /> |Box= AlleenInfo<br /> }}<br /> {{Linkssectie tussenkop<br /> |Koptekst= Encyclopedie:<br /> }}<br /> {{Link intern<br /> |Link= Chemicaliën en modelspoor<br /> |Linknaam= Chemicaliën en modelspoor<br /> }}<br /> {{Linkssectie scheiding}}<br /> {{Linkssectie tussenkop<br /> |Koptekst= Beneluxspoor.net:<br /> }}<br /> {{Link Forum-Meerkeuze<br /> |Volgnr= 162<br /> |ExtraInfo= Draadje/topic op het forum (over waterdichte aansluiting).<br /> }}<br /> {{Linkssectie scheiding}}<br /> {{Linkssectie tussenkop<br /> |Koptekst= Externe website:<br /> }}<br /> {{Link Algemeen-overige<br /> |Volgnr= 162 &lt;!-- elektor --&gt;<br /> |ExtraInfo= Over elektrische veiligheid.<br /> }}<br /> {{Link Algemeen-Meerkeuze<br /> |Volgnr= 304 &lt;!-- elektra-info --&gt;<br /> |ExtraInfo= Meer over elektrische veiligheid.<br /> }}<br /> {{Link NL-Wikipedia-Meerkeuze<br /> |Volgnr= 53 &lt;!-- wikipedia nen 3140 --&gt;<br /> |ExtraInfo= Informatie over nen 3140.<br /> }}<br /> {{Link NL-Wikipedia-Meerkeuze<br /> |Volgnr= 43<br /> |ExtraInfo= Elektrische veiligheidsklasse.<br /> }}<br /> {{Link NL-Wikipedia-Meerkeuze<br /> |Volgnr= 51<br /> |ExtraInfo= Veiligheidsinformatieblad.<br /> }}<br /> {{Link Algemeen-Meerkeuze<br /> |Volgnr= 27 &lt;!-- veiligheids --&gt;<br /> |ExtraInfo= Diverse soorten veiligheidshandschoenen.<br /> }}<br /> {{Linkssectie einde}}<br /> {{Appendix<br /> |1= bron<br /> |2=<br /> * [https://www.elektormagazine.nl/articles/zelfbouw-en-veiligheid elektormagazine.nl] Elektrische veiligheid.<br /> * [https://nen.nl NEN 1010] Nederlands Normalisatie Instituut, Vlinderweg 6, 2623 AX, Delft.<br /> * [https://nen.nl NEN 3140] Nederlands Normalisatie Instituut, Vlinderweg 6, 2623 AX, Delft.<br /> * [https://nen.nl NEN 61558-2-7] Nederlands Normalisatie Instituut, Vlinderweg 6, 2623 AX, Delft.<br /> * [https://economie.fgov.be/nl/publicaties/algemeen-reglement-op-de AREI (B - boek 1, 2, 3)] economie.fgov.be/nl/publicaties/<br /> * [https://ingeniumbedrijfsadvies.nl/uploadedfiles/uitlegvde0701-0702duitsingenium.pdf uitleg VDE 0701-0702] DuitsIngenium<br /> |LetterGrootte= 75%<br /> |KaderBreedte= 100%<br /> }}<br /> {{Voettekst<br /> |Vorige= Ontkoppelaar van David K. Smith<br /> |Volgende= Weathering<br /> |VorigeMenu= Methoden, technieken en materialen<br /> }} {| width= &quot;100%&quot;<br /> |- valign= &quot;top&quot;<br /> ! scope= &quot;row&quot; width=&quot;70%&quot; |<br /> | &lt;small&gt;Laatste wijziging: 1 jan 2026 13:08 uur&lt;/small&gt;<br /> |}<br /> [[Categorie: Alles|V]]<br /> [[Categorie: Artikel|Veilig werken]]<br /> [[Categorie: Chemicaliën en modelspoor|V]]<br /> [[Categorie: Bedrading|V]]<br /> [[Categorie: Elektronica|V]]<br /> [[Categorie: Gereedschappen|V]]<br /> [[Categorie: Materialen|V]]<br /> [[Categorie: Onderdelen|V]]<br /> [[Categorie: Praktijk|V]]<br /> [[Categorie: Technieken|V]]<br /> [[Categorie: Transformatoren|V]]<br /> [[Categorie: Veiligheid|V]]<br /> [[Categorie: Dick van der Knaap|V]]<br /> [[Categorie: Fred Eikelboom|V]]</div>

Fred https://encyclopedie.beneluxspoor.net/index.php?title=Woorden_-_G&diff=55280 2026-01-01T11:25:08Z

<p>Fred: spelling</p> <hr /> <div>{{Koptekst<br /> |Vorige= Woorden - F<br /> |Volgende= Woorden - H &lt;!--Waarschuwing. Alle teksten waar [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]] achter staat, mogen absoluut NIET gewijzigd worden! Dat zijn citaten uit een boek.--&gt;<br /> |VorigeMenu= Verklarende woordenlijst<br /> |Auteur=<br /> |Update= Fred Eikelboom<br /> }}&lt;div style=&quot;width:800px;text-align:right;&quot;&gt;Zoeken op deze pagina: CTRL + F.&lt;/div&gt;<br /> '''Woord of afkorting:'''<br /> {{Woord<br /> |Term= GEFCo. <br /> |Uitleg= Van oorsprong Frans transportbedrijf (Les '''G'''roupages '''E'''xpress de '''F'''ranche-'''Co'''mté). '''Gefco''' is in 1949 opgericht door autofabrikant Peugeot om auto-onderdelen te vervoeren tussen de fabrieken in Sochaux en Parijs, en verzorg nu wereldwijd vervoer (o.a. per spoor) van auto's. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://www.cevalogistics.com/en/what-we-do/finished-vehicle-logistics Meer over GEFCo].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= GEVI.<br /> |Uitleg= Het gevaarsidentificatienummer ('''GEVI''') is een getal dat aangeduid staat op de bovenste helft van een [[Woorden - K#Kemlerbord|kemlerbord]], dat wordt gebruikt bij het vervoer van gevaarlijke stoffen over de weg en het spoor. Zie: [[Woorden - K#Kemler-code|Kemler-code]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Gevaarsidentificatienummer Meer over GEVI].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= GH.<br /> |Uitleg= Afkorting van '''Grote Herstelling'''. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= GND.<br /> |Uitleg= (Engels.) 1. '''GND''' is de afkorting van &quot;ground&quot;.&lt;br /&gt;2. [https://nl.wikipedia.org/wiki/Massa_(elektriciteit) Massa of aarde-aansluiting].&lt;br /&gt;3. Randaarde-aansluiting van apparatuur.[[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://en.wikipedia.org/wiki/Ground_(electricity) Meer over GND]. (Engels) <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= GPIO.<br /> |Uitleg= (Elektronica); een '''GPIO''' (&quot;General Purpose Input/Output&quot;) staat voor &quot;General Purpose Input and Output pins&quot;, een bus op een electronicacircuit die voor [[Woorden - I#I/O.|I/O]] gebruikt wordt, zoals bijvoorbeeld een locdecoder. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/General_Purpose_Input/Output Meer over GPIO]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= GRS-spoorstroomlopen<br /> |Uitleg= '''GRS-spoorstroomlopen''' is een spoorstaaf-gebonden systeem om te kunnen bepalen of er een trein in de betreffende sectie staat. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Spoorstroomloop Meer over Spoorstroomloop]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= GS.<br /> |Uitleg= '''Gooische Stoomtramwegmaatschapij''' te Amsterdam.<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= GSM-R.<br /> |Uitleg= '''&quot;GSM-Rail&quot;''' telecommunicatiesysteem gebaseerd op GSM-techniek, waarmee op veilige wijze berichten kunnen worden verstuurd over de veilige berijdbaarheid van de [[Woorden - I#Infrastructuur|infrastructuur]] en van [[Woorden - M#Materieel|materieel]]technische aangelegenheden. GSM-R is geïntroduceerd als vervanger van [[Woorden - T#Telerail|Telerail]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] GSM-R zal medio 2025 vervangen worden door [[Woorden - F#FRMCS.|FRMCS]]. [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=gsm-r Meer over GSM-R].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Galvanische scheiding<br /> |Uitleg= '''Galvanische scheiding''' is het vermijden van elke mogelijke [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]]doorgang tussen functionele delen van elektrische systemen waartussen vermogen of signalen overgedragen moeten worden; er is geen directe [[Woorden - G#Geleiden|geleidingsweg]] mogelijk. Wel kan energie of informatie uitgewisseld worden op andere manieren, zoals [[Woorden - C#Capacitief|capacitief]], via [[Woorden - I#Inductie|inductie]] of elektromagnetische golven, of door optische, akoestische of mechanische middelen. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Galvanische_scheiding Meer over galvanische scheiding].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Ganghandel<br /> |Uitleg= 1. Fijnregelaar voor de stoomtoevoer. Met de '''ganghandel''' zet men een locomotief ook &quot;in zijn achteruit&quot;. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]&lt;br /&gt;2. (Van het Engelse woord &quot;handle&quot;): inrichting in het machinistenhuis waarmee de machinist de rijrichting (de gang) van de loc en de vullingsgraad van de cilinders kan instellen. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]] [https://www.nicospilt.com/pdf/hoofdstukIII.pdf Meer over ganghandel]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Ganghendel<br /> |Uitleg= Zie: Ganghandel.<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Gans<br /> |Uitleg= Bijnaam van de locomotieven van de [[Woorden - S#Serie|serie]] NS 4600, die een waggelende gang hadden, net als een '''gans'''. zie ook: &quot;[[Woorden - C#Cakewalk|cake-walk]], [[Woorden - S#Schommelkont|schommelkont]]&quot;. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Gantry crane<br /> |Uitleg= (Engels); een '''gantry crane''' een grote kraan gemonteerd op een platform dat gewoonlijk heen en weer loopt op parallelle sporen vlak naast het werkgebied. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] Zie: [[Woorden - P#Portaalkraan|portaalkraan]]. [https://nl.wikipedia.org/wiki/Portaalkraan Meer over portaalkraan] Zie ook: [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Gantry_cranes_in_the_Netherlands gantry crane]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Garage<br /> |Uitleg= (Spoorjargon); Met '''garage''' wordt de (locomotief)loods bedoeld. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Garrath<br /> |Uitleg= Een '''Garrath''' is een type stoomlocomotief. Het is een gelede locomotief, bestaande uit drie delen: een centraal gedeelte, met de rookkast, de ketel, de vuurkist en de cabine, rustend op twee draaistellen die de cilinders en het drijfwerk bevatten, benevens de ruimten voor opslag van brandstof (meestal kolen) en water. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Garratt_(locomotief) Meer over Garrath].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Gastell<br /> |Uitleg= '''Gastell''' was een rijtuig en wagenbouwer. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://de.wikipedia.org/wiki/Gastell Meer over Gastell].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Gasveer<br /> |Uitleg= Een '''gasveer''' bestaat uit een cilinder met een zuiger, waarbij gas in de cilinder wordt samengedrukt en zo voor een verende werking zorgt. Een ventiel in de zuiger zorgt ervoor dat de beweging bij het uitveren gedempt wordt. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Gasveer Meer over gasveer].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Gasverlichting<br /> |Uitleg= '''Verlichting''' in rijtuigen en/of stations welke op licht'''gas''' brandde. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Gaslicht Meer over gasverlichting].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Gaswagen<br /> |Uitleg= Deze werden gebruikt vóór de [[Woorden - E#Elektrificatie|elektrificatie]] van het spoorwegnet. De '''gaswagen''' had één of drie reservoirs, dienende voor het transport van lichtgas, waaruit de gasreservoirs - onder de rijtuigen met gasverlichting - gevuld werden. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(4)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Gate<br /> |Uitleg= (Elektronica); de '''gate''' is een aansluiting van een aantal soorten actieve elektronische halfgeleiderkomponenten zoals een [[Woorden - F#FET.|fet]], [[Woorden - T#Triac|triac]], [[Woorden - T#Thyristor|thyristor]] e.d. Wordt ook de &quot;stuurelektrode&quot; genoemd. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(29)]] Zie ook het artikel [[Elektronica basis#De FET|Elektronica basis]] voor aanvullende info over de FET. [https://en.wikipedia.org/wiki/Field-effect_transistor Meer over de Fet].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Geaard <br /> |Uitleg= (Elektrotechniek); '''Geaard''' zijn, betekent dat een apparaat op deugdelijke wijze via een geaard stopcontact (wandcontactdoos), via de meterkast, met een [[Woorden - A#Aardelektrode|aardelektrode]] (meestal een aardpen in de kruipruimte) verbonden is. Dit is voorgeschreven in NEN1010. Dit aarden gebeurt ook via zogenaamde [[Woorden - V#Vereffenen|vereffenings]]draden bij de radiator(en, de wastafel en een eventueel bad in de douche/badkamer. Zo staan alle installaties in huis via de aarde met elkaar in contact, en dat voorkomt dat er gevaarlijke spanningen kunnen optreden. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] Meer over [https://nl.wikipedia.org/wiki/Aarde_(elektriciteit) aarde]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Geaarde [[Woorden - C#Contactdoos|contactdoos]]<br /> |Uitleg= Een '''geaarde''' elektrische installatie voorkomt dat een apparaat (bijv. een wasmachine) onder spanning komt te staan, door de [[Woorden - E#Elektriciteit|elektriciteit]] naar de [[Woorden - A#Aarde/Aarding|aarde]] af te voeren via de aardedraad in de installatie. Vanaf 1996 is het verplicht om alle wandcontactdozen/[https://nl.wikipedia.org/wiki/Stopcontact stopcontacten] bij renovatie of nieuwbouw te voorzien van [https://nl.wikipedia.org/wiki/Contactdoos_(lichtnet)#Geaard_versus_ongeaard randaarde]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Gebint<br /> |Uitleg= Een '''&quot;gebint&quot;''' of &quot;gebinte&quot; is een portaalvormige houten draagconstructie, die bestaat uit twee of meer kolommen die met elkaar verbonden zijn door één of twee horizontale gebintbalken [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Gebint Meer over gebint].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Gebouw<br /> |Uitleg= Een '''gebouw''' is het voortbrengsel van de activiteit die bouwen heet. Bouwen is het vervaardigen van een gebouw door het samenvoegen van bouwmaterialen (zoals baksteen, hout en beton) tot een solide geheel. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Gebouw Meer over gebouw].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= &quot;Gebouw&quot;<br /> |Uitleg= Benaming voor een locomotiefloods. &quot;hij is in het '''gebouw'''.&quot; [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Gebruiks-afhankelijk-onderhoud<br /> |Uitleg= Het moment van het uitvoeren van '''onderhoud''' wordt bepaald door het verstrijken van een gespecificeerde periode van gebruik. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=gebr-afh-onderh Meer over gebruiks-afhankelijk-onderhoud]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Gebruiksheffing<br /> |Uitleg= Een (mogelijke) '''heffing''' door de overheid op het '''gebruik''' van rail[[Woorden - I#Infrastructuur|infrastructuur]]. Na de splitsing van de spoorwegbedrijven is de gebruiksheffing voor alle exploitanten gelijk aan nul gulden gesteld. De Rijksoverheid nam de eerste jaren de kosten voor het onderhoud van de railinfrastructuur 100% voor haar rekening. Het is de bedoeling t.z.t. de kosten voor de infrastructuur (gedeeltelijk) op de exploitanten te gaan verhalen. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=gebruiksheffing Meer over gebruiksheffing]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Gebruiksproces<br /> |Uitleg= Het '''gebruiksproces''' omvat het gebruik maken van de [[Woorden - I#Infrastructuur|infrastructuur]]. Hieronder moet worden verstaan het commercieel verplaatsen van reizigers en goederen door exploitant en goederen ten behoeve van instandhoudingactiviteiten. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=gebruiksproces Meer over gebruiksproces].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Gecompenseerde ophanging<br /> |Uitleg= Een '''gecompenseerde ophanging''' is een ophanging waarbij een as in het midden ondersteund wordt. Bijvoorbeeld: een loc is voorzien van een gecompenseerde ophanging (zodat één as een stukje kan scharnieren ten opzichte van de andere as). Bij modelspoor wordt dit gedaan bij twee- en drieassige locs om de stroomafname te verbeteren.<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= &quot;Geelbander&quot;<br /> |Uitleg= Speciaal aangepaste goederenwagen voor het stukgoederenvervoer door de NS en haar dochter [[Woorden - A#A.T.O.|ATO]], het latere Van Gend &amp; Loos. In de jaren vijftig werden nieuwe wagens voor dit stukgoederenvervoer ingezet. In die jaren waren/werden 1748 van deze, ook als groentewagens of roosterwagens (vanwege de vele ventilatieroosters) bekend staande, wagens ingezet in de stukgoederentreinen. Aangezien ze hierin een aparte omloop hadden en niet voor ander vervoer werden ingezet, kregen ze een aparte nummer[[Woorden - S#Serie|serie]] met de letters GW (Groeps Wagen). Om hun speciale status ten opzichte van andere gesloten wagens te kenmerken kregen de GW's een '''gele band''' op de vier wagenhoeken. Al gauw stonden ze dan ook onder de bijnaam '''geelbanders''' bekend. Ten tijde van de invoering van de computernummering eind jaren zestig werd de benaming: Gls. Ze kregen toen ook versterkte vloeren en nog iets later ook versterkingen (beschermplaten) aan de onderzijde van de deuren, om er met heftrucks in te kunnen rijden. De jaren vijftig waren de gloriejaren van dit vervoer.<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Geëlektrificeerd<br /> |Uitleg= Het aanleggen van bovenleiding boven bestaand spoor noemt men [[Woorden - E#Elektrificatie|elektrificatie]], een spoorweg met bovenleiding is een '''geëlektrificeerd''' spoor. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Bovenleiding Meer over elektrificatie].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= &quot;Geeltje&quot;<br /> |Uitleg= '''Geel''' volgsein (bord of licht) achter op de trein. Hiermee wordt aangegeven of er een (extra) trein volgt of niet. Seinhuiswachters e.d. kunnen met behulp van dit bord of licht weten wat er komt. Een geel sein samen met een rood sein, geeft aan dat er nog een (extra) trein komt. Alleen een rood sein geeft aan dat de gewone dienstregeling aangehouden wordt. Het gele sein heet volgsein, het rode sein heet [[Woorden - S#Sluitsein|sluitsein]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Geheugendraad<br /> |Uitleg= Merknaam: [[Woorden - N#Nitinol|Nitinol]] of [[Woorden - F#Flexinol|Flexinol]]. Metaaldraad (in de volksmond: &quot;'''geheugendraad'''&quot;) dat, wanneer er spanning op wordt gezet, zijn lengte varieert (bij verhitting wordt het draad ongeveer 3,5 % korter). Nadat de spanning uitgeschakeld is, neemt het materiaal zijn oude lengte weer aan. Is te gebruiken voor bijv. wisselaandrijvingen (zie: artikel [[Toepassing van geheugenmetaal]]).<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Geheugenmetaal<br /> |Uitleg= '''Geheugenmetaal''' (Engels: shape memory alloy of &quot;SMA&quot;) is de benaming die binnen de materiaalkunde gebruikt wordt voor legeringen met &quot;geheugeneigenschappen&quot;. Deze eigenschap houdt in dat het materiaal, nadat het is vervormd, terug kan keren naar diens originele geometrie, indien het verwarmd wordt. Zie: [[Woorden - G#Geheugendraad|Geheugendraad]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= &quot;Geit&quot;<br /> |Uitleg= (België): bijnaam van de locomotieven van het type 51. net als bij &quot;bok 2&quot; en [[Woorden - S#Sik|&quot;sik&quot;]] legt de naam van dit kleine trekdier de nadruk op de kleinere afmetingen van deze rangeerlocomotief. vgl. echter [[Woorden - B#Bok|&quot;bok 1&quot;]] (Nederland), waar de naam gebruikt werd voor grotere locomotieven. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Gekoppeld wissel<br /> |Uitleg= Een overloopverbinding bestaande uit twee aan elkaar '''gekoppelde wissels'''. Elk wissel is zodanig elektrisch gekoppeld dat omlopen (omgooien) van het ene wissel ook automatisch het omlopen van de andere wissel tot gevolg heeft. Dit wordt gedaan uit kostenbesparing wegens de mogelijke beperking van de hoeveelheid elektrische apparatuur die nodig is voor de aansturing en de beveiliging. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=gekoppeld_wissel Meer over gekoppeld wissel]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Gelede loc<br /> |Uitleg= Een loc die bestaat uit twee delen rustend op drie draaistellen. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Geleiden<br /> |Uitleg= 1. ([[Woorden - E#Elektriciteit|Elektriciteit]]); het vermogen van een metaal om [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] en spanning door te laten.&lt;br /&gt;2. (Elektronica); bij een [[Elektronica basis#De diode|diode]] is dit '''het doorlaten van stroom en spanning''' in de [[Woorden - D#Doorlaatrichting|doorlaatrichting]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Geleider<br /> |Uitleg= &quot;Geleider&quot; is de benaming voor de man die in het remmershuis van een goederenwagen zit, en van daaruit met de hand de (hand)remmen bedient. Hij werd ook [[Woorden - R#Remmer|&quot;remmer&quot;]] genoemd. Kwam nog veel voor in de tijd dat de luchtdrukrem niet algemeen was. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Gelijkrichter<br /> |Uitleg= (Elektronica); schakeling die [[Woorden - W#Wisselspanning|wisselspanning]] omzet in gelijkspanning. Bestaat uit vier [[Elektronica basis#De diode|diode]]s, de zogenaamde [[#Graetz-schakeling|Graetz-schakeling]] of '''bruggelijkrichter'''. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Gelijkrichter Meer over gelijkrichter].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Gelijkspanning<br /> |Uitleg= Drie mogelijke betekenissen.&lt;br /&gt;1. De '''gelijk'''gerichte wissel'''spanning''' die na de gelijkrichter in een voeding aanwezig is.&lt;br /&gt;2. De gelijkspanning die op een batterij of accu staat bijv. een AA-type batterij van 1,5 volt, of een autoaccu van 12 volt.&lt;br&gt;3. De gelijkspanning (1800 volt) die in Nederland op de bovenleiding staat.&lt;br&gt;Gelijkspanning is de tegenhanger van [[Woorden - W#Wisselspanning|wisselspanning]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Gelijkspanning Meer over Gelijkspanning].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Gelijk[[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]]<br /> |Uitleg= Zie: [[Woorden - G#Gelijkspanning|Gelijkspanning]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Gelijktijdigheden<br /> |Uitleg= Mogelijkheid meerdere treinbewegingen over parallelle sporen/wissels uit te voeren. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=gelijktijdigheden Meer over gelijktijdigheden].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Gelijkvloerse kruising<br /> |Uitleg= Een '''gelijkvloerse kruising''' is een kruising tussen twee vormen van lijn[[Woorden - I#Infrastructuur|infrastructuur]], waarbij de verkeersstromen elkaar op gelijk hoogte tegen komen. Voorbeelden zijn een overweg (weg- en treinverkeer), een aansluiting of splitsing tussen (treinverkeer, een kruispunt wegverkeer) [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=kruising_gelijk Meer over gelijkvloerse kruising].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Geluid<br /> |Uitleg= '''Geluid''' bestaat uit snelle veranderingen van de luchtdruk, die waarneembaar zijn voor het menselijke oor. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=geluid Meer over geluid].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Geluidsbelasting<br /> |Uitleg= Gemeten aantal dB(A) als emissie van de trein. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=geluidsbelasting Meer over geluidsbelasting].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Geluidsdecoder<br /> |Uitleg= (Digitaal); een geluidsdecoder (Engels: sounddecoder) is een combinatie van een digitale [[Locdecoders|locdecoder]] en een geluidsmodule op een printplaat voorzien van een NEM-connector. Met een passende [[Programmeerhulp|lokprogrammer]] kunnen geluidsbestanden (soundfiles) ingeladen worden.<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Geluidsoverschrijding<br /> |Uitleg= Het aantal dB(A) waarmee een afgesproken '''geluid'''snorm wordt '''overschreden'''. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Geluidshinder Meer over geluidshinder].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Gemeenschappelijke massa<br /> |Uitleg= Zie: Gemeenschappelijke retourleiding. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Gemeenschappelijke retourleiding<br /> |Uitleg= (Modelspoor); De '''gemeenschappelijke retourleiding''' of gemeenschappelijke massa, in het Engels [[Woorden - C#Common ground|&quot;Common-Ground&quot; (CGND)]] genoemd, is één enkele ader in een elektrische installatie, waarop alle massa-aansluitingen van de apparatuur (zoals bezetmeld-/terugmeld-printen, wisseldecoders e.d.) èn de rails aangesloten worden. Anders gezegd: alle massa-aansluitingen van de apparatuur èn de massa-aansluiting van de rails, zijn met elkaar verbonden via één massadraad. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] Zie: artikel [[Centrale voedingsleiding]]. Bij &quot;common ground&quot; zijn twee voedingsspanningen nodig, één positieve en één negatieve. Die worden gemaakt door de secundaire spanning van een trafo twee keer enkelzijdig gelijk te richten. [https://nl.wikipedia.org/wiki/Massa_(elektriciteit) Meer over gemeenschappelijke retourleiding]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Gemengde tractie<br /> |Uitleg= Een span van bijvoorbeeld een elektrische- en een dieselloc. Deze zorgen samen voor de '''tracie'''.<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Gemiddelde snelheid<br /> |Uitleg= (Modelspoor); Instelling in de locdecoder, die er voor dient de '''gemiddelde snelheid''' van de loc/het treinstel in te stellen tussen de laagste en hoogste rijstand. Zie: &quot;CV6&quot; in [[Basis-instellingen locdecoder]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Gemotoriseerde wisselaandrijving <br /> |Uitleg= '''Wisselaandrijving''' voorzien van een gelijkspannings '''elektromotor''' en een aantal tandwielen en/of een wormoverbrenging (vertraging), zoals bijvoorbeeld de [https://www.dccconcepts.com/product-category/the-cobalt-collection/cobalt-point-motors/ Cobalt], de [http://www.fulgurex.ch/modelle/zubehoer/weichenmotor.html Fulgurex], de [http://www.circuitron.com/index_files/tortoise.htm Tortoise], of de [https://viessmann-modell.com/sortiment/elektronik/elektronik-mechanik/229/motorischer-weichen-und-universalantrieb Viessmann 4560]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Generator<br /> |Uitleg= Een '''generator''' wekt elektriciteit (spanning en stroom) op. Zie [[Woorden - D#Dieselelektrisch|Dieselelektrisch]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Generator Meer over Generator].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Geodriehoek<br /> |Uitleg= Een '''geodriehoek''' (oorspronkelijk: geometrie-driehoek) is een veelzijdig gereedschap van transparant kunststof dat gebruikt wordt bij de meetkunde, bij tekenwerk en bij het snijden van papier en folie. De geodriehoek is een combinatie van een liniaal en een gradenboog. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Geodriehoek Meer over geodriehoek].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Geomorfologie<br /> |Uitleg= '''Geomorfologie''' (vaak ook kortweg als morfologie aangeduid) is een tak van de geografie die de vormen van het landschap en de processen die bij het ontstaan daarvan een rol spelen of hebben gespeeld, bestudeert. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Geomorfologie Meer over geomorfologie].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Gestabiliseerde voeding<br /> |Uitleg= Een '''gestabiliseerde voeding''' (ook &quot;Lineaire voeding&quot; genoemd) is een gelijkspanningsvoeding, die naast de trafo, gelijkrichter en afvlak[[Elektronica basis#De elektrolytische condensator (afgekort: elco)|elco]], voorzien is van aanvullende elektronica (regeling, stabilisatie en beveiliging). Bij een gestabiliseerde voeding is de spanning precies gelijk aan de ingestelde waarde die (indien aanwezig) op de meter of het display staat aangegeven. De uitgangspanning is redelijk constant bij variërende belasting. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Voeding_(elektronica) Meer over gestabiiseerde voeding].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Gesloten afspaninrichting<br /> |Uitleg= Type '''afspaninrichting''' met uitsluitend mechanische functie: het afspannen van bovenleidingdraden. Gesloten afspaninrichtingen zijn niet geschikt voor het scheiden van twee elektrische groepen of het scheiden van twee fasen (bij wisselspanning) (let op het verschil met [[Woorden - O#Open afspaninrichting|&quot;open afspaninrichting&quot;]]) [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=afspaninr_gesloten Meer over gesloten afspaninrichting]. Zie: artikel [[Afspaninrichtingen in DIN en DLO]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= &quot;Getrokken mat.&quot;<br /> |Uitleg= (Spoorjargon); Zie: [[#Getrokken rijtuigen|&quot;Getrokken rijtuigen&quot;]] en [[#Getrokken trein|&quot;Getrokken trein&quot;]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Getrokken rijtuigen<br /> |Uitleg= Een eenheid met als functie het bieden van plaatsen t.b.v. reizigers, heeft geen eigen tractie en geen eigen energievoorziening. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Getrokken trein<br /> |Uitleg= Een samenstelling van een loc('s) en rijtuigen. Zie ook: [[#Getrokken rijtuigen|&quot;Getrokken rijtuigen&quot;]] [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Getrokken_trein Meer over getrokken_trein].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Gevaarsein<br /> |Uitleg= Bestaat uit het voeren van twee rode lichten (op gelijke hoogte) in combinatie met één-, twee, of drie witte lichten aan weerszijden van een railvoertuig, of twee rode en twee afwisselend of gelijktijdig knipperende, witte lichten aan elke frontzijde. Na een aanrijding of ontsporing e.d. is het verplicht dit '''gevaarsein''' te tonen. Zie: artikel [[Front en sluitseinen]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Gevel<br /> |Uitleg= De '''gevel''' van een gebouw is het gedeelte van een gebouw dat, met uitzondering van het dak, van buitenaf zichtbaar is. De gevel aan de straatzijde heet de &quot;voorgevel&quot;, verder zijn er &quot;zijgevels&quot; en een &quot;achtergevel&quot; te onderscheiden. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Gevel Meer over gevel].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Geven<br /> |Uitleg= (België): &quot;de soupappen '''geven''':&quot; De soupappen (veiligheidskleppen) blazen (stoom). [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Gezicht<br /> |Uitleg= &quot;Een sein voor z'n '''gezicht''' gooien:&quot; een sein plotseling voor 'n aansnellende trein op onveilig zetten, zodat de trein een noodremming moet maken; zie ook: [[Woorden - S#Smoel|&quot;smoel&quot;]] en [[Woorden - K#Kop|&quot;kop.&quot;]] uit deze terminologie blijkt, hoezeer het onveilig sein als een hindernis gevoeld wordt: Het veilig sein staat immers even goed langs de spoorbaan, op &quot;dezelfde&quot; seinpaal, maar pas als die seinpaal onveilig toont krijgt de machinist het &quot;sein&quot; (een op zich &quot;neutrale&quot; benaming) voor z'n smoel. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Gids<br /> |Uitleg= (België): spoorboekje. ook &quot;[[#Guide|Guide]], trein'''gids'''&quot;. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Giethars <br /> |Uitleg= '''Gietharsen''' zijn composieten. Ze worden gemaakt van een basis [[Woorden - P#Polyol|polyol]] en een harder (meestal [https://nl.wikipedia.org/wiki/Methyleendifenyldi-isocyanaat MDI] of [https://nl.wikipedia.org/wiki/2,4-tolueendi-isocyanaat TDI]). [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Giethars Meer over giethars]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Gietmallen<br /> |Uitleg= Zie het artikel [[Gietvormen en gietmaterialen]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= &quot;Gillen&quot;<br /> |Uitleg= Geluid dat het vuur maakt als er flink trek op is, terwijl de laag brandende kolen niet vlak is, maar in het midden een kuil vertoont. Hierbij slaat ook rook het machinistenhuis in. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Gips<br /> |Uitleg= '''Gips''', afgeleid van het Griekse γύψος, dat krijt of gips betekent, is een mineraal dat grotendeels uit calciumsulfaat CaSO4 bestaat, een verbinding van het calcium- en het sulfaation. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Gips Meer over gips].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= &quot;Glanseur&quot;<br /> |Uitleg= Benaming voor '''poetser''', wellicht ietwat spottend. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Glas<br /> |Uitleg= Peilglas, dat overeenkomst vertoond met zowel een fles als een '''glas'''. &quot;houd het glas vol:&quot; zorg voor voldoende water in het glas en daarmee in de ketel. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Glasvezel<br /> |Uitleg= 1. Wordt toegepast als lichtgeleider in modeltreinen. het licht van een in de loc geplaatst [[Woorden - G#Gloeilamp|gloeilamp]]je of led wordt via de '''glasvezel''' naar de buitenzijde van de loc gevoerd. Zie ook [[Woorden - L|Lichtgeleider]].&lt;br /&gt;2. Als versterkingsvezel in ([[Woorden - E#Epoxy|epoxy]])printplaten [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Glasvezel Meer over Glasvezel].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Glasvezelstift<br /> |Uitleg= '''Glasvezelstift''' in de vorm van een vulpotlood wordt gebruikt voor o.a. reinigings- en slijpwerk bij modelbouw en van schoonmaken van soldeerwerk en printplaten. Geschikt voor materialen als: metaal, hout, [[Woorden - P#Plastic|plastic]], keramiek, steen, beton enzovoort.[[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://www.labshop.nl/glasvezel-stift/ Meer over glasvezelstift].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Glijdend variabel blok<br /> |Uitleg= Beveiligingsysteem waarin de onderlinge afstand tussen de treinen continu wordt berekend en bewaakt afhankelijk van snelheid van de trein, de remcurve (afhankelijk van remvermogen en treingewicht) en een veiligheidsmarge. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=glijdend_var_blok Meer over glijdend variabel blok]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Glijlager<br /> |Uitleg= Een glijlager (of glijdlager) is een lager waarbij de as in de boring glijdt. Dit in tegenstelling tot een rollend lager, waarbij zich tussen de as en de boring rollende elementen (bijvoorbeeld kogels of cilindervormige rollen) bevinden. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Glijlager Meer over Glijlager].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Gloeilamp<br /> |Uitleg= Een '''gloeilamp''' is een lichtbron waarbij in een zuurstofarme glazen bol, een gloeidraad (ook [[Woorden - F#Filament|filament]]) door een elektrische [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] van een spanningsbron wordt verhit zodat deze licht gaat uitstralen. De gloeidraad bestaat uit het overgangsmetaal wolfraam dat een zeer hoge smelttemperatuur kent. De inschakel-piekstroom is funest voor gloeilampen (verkort de levensduur). In koude toestand is de weerstand van de gloeidraad erg laag. Op het moment van inschakelen loopt er een hoge stroomsterkte door de gloeidraad (bij benadering is die hogere stroomsterkte tijdens de eerste milliseconden het tien- tot vijftientienvoudige van de nominale stroomsterkte!!). [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] Meer over de [https://nl.wikipedia.org/wiki/Gloeilamp gloeilamp]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Glycerol<br /> |Uitleg= '''Glycerol''' (ook glycerine genaamd) (IUPAC-naam: propaan-1,2,3-triol), is een organische verbinding met als brutoformule C3H8O3. Het is de eenvoudigste drievoudige alcohol en komt voor als een viskeuze kleurloze vloeistof, die matig tot goed oplosbaar is in water. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Glycol <br /> |Uitleg= (Chemie); '''Glycol''' (1,2-ethaandiol) is een antivriesmiddel dat door zijn eigenschappen goed mengbaar is met water. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/1,2-ethaandiol Meer over glycol].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Goed<br /> |Uitleg= (België): &quot;het sein staat '''goed'''.&quot; het sein staat op veilig. vgl. [[Woorden - O#&quot;Open&quot;|&quot;open&quot;]]; goed wil hier dus zeggen, dat het sein goed staat om door te rijden voorbij het sein. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Goederendienst<br /> |Uitleg= Afdeling van de NS, die zich met '''goederenvervoer''' bezig hield.<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Goederenloods<br /> |Uitleg= Gebouw ten behoeve van op en overslag van '''goederen''' die per spoor werden vervoerd.<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Goederenpad<br /> |Uitleg= Gereserveerde capaciteit op een [[Woorden - B#Baanvak|baanvak]] voor het laten rijden van een [[Woorden - G#Goederentrein|goederentrein]] in één richting. De '''goederen'''trein wordt dan tussen het personentreinverkeer gepland. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=goederenpad Meer over goederenpad].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Goederentrein<br /> |Uitleg= Een '''goederentrein''' is een trein voor het vervoer van alles, behalve mensen. Een goederentrein bestaat uit goederenwagens en wordt getrokken door één of meerdere locomotieven. Een goederentrein bestaande uit containerwagens wordt een containertrein genoemd. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Goederentrein Meer over Goederentrein].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Goederenwagen <br /> |Uitleg= Een '''goederenwagen''' is een transportmiddel voor goederen op het spoor. In de gewone taal wordt meestal gesproken van een &quot;goederenwagon&quot;. Bij de spoorwegen is echter &quot;goederenwagen&quot; de juiste term. Een wagen die is ingericht voor het vervoer van personen wordt [[Woorden - R#Rijtuig|rijtuig]] genoemd. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(5)]] Meer over [https://www.infrasite.nl/glossary/goederenwagen/ goederenwagen]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= GoldCap<br /> |Uitleg= (Elektronica). &quot;'''GoldCap'''&quot; is de benaming voor een dubbellaags elco met zeer grote capaciteit. Helaas hebben deze typen maar een lage werkspanning van 2,1 - 2,3 - 5,5 of 6,3 volt. Zie ook: [[Woorden - S#Step-up convertor|Step-up convertor]]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Goliath<br /> |Uitleg= Bijnaam van de locomotieven van de [[Woorden - S#Serie|serie]] NS 3900, de grootste NS-machine. Goliath is de reus uit de bijbel (1 Sam. 17). (een locomotief met de bijnaam David bestond niet, voor zover ons bekend). [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Golfkarton <br /> |Uitleg= '''Golfkarton''' is een overwegend in de verpakkingsindustrie gebruikt celstofproduct, dat licht en relatief stevig is. Het is één van de vormen van [[Woorden - K#Karton|karton]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Golfkarton Meer over golfkarton]. Zie ook: [[Papier en karton]]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Gording<br /> |Uitleg= (Bouwkunde). Een '''gording''' is een houten balk of ligger aangebracht in de lengterichting van kap of dak, de twee korte zijden zijn evenwijdig aan het te dragen dakvlak. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= &quot;Goudhaantje&quot;<br /> |Uitleg= Loc met prachtige opgepoetste appendages aan- en op de ketel, die als '''goud''' blonken. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= &quot;Goudvink&quot;<br /> |Uitleg= 1. Bijnaam van de uit Zwitserland overgenomen locomotieven van de [[Woorden - S#Serie|serie]] NS 3500, die een koperen band om de schoorsteen hadden, die aan de goudkleur van een '''goudvink''' deed denken. (De gouden band was aangebracht toen de locs nog in Zwitserland reden, en gaf aan dat de locs voorzien waren van een inrichting voor rookverbranding, dit om hinder van rook bij het rijden door tunnels zoveel mogelijk te verminderen).&lt;br /&gt;2. Benaming voor een hoge baas, verband houdende met diens goudkleurige insignes: &quot;pas op, daar komt 'n goudvink.&quot; [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= &quot;Goudwinkeltje&quot;<br /> |Uitleg= &quot;Het is weer een '''goudwinkeltje''':&quot; gezegd van een machinistenhuis met prachtig opgepoetste, als goud blinkende appendages. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Graetz-schakeling<br /> |Uitleg= Een bruggelijkrichter, ook '''Graetz-schakeling''' genoemd, naar Leo Graetz, die de schakeling in 1897 publiceerde in de Elektronische Zeitung, vol. 25, is een gelijkrichter, die uit vier diodes bestaat die een wisselspanning, bijvoorbeeld van een transformator, omzetten naar een pulserende gelijkspanning. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] Zie: [[Woorden - G#Gelijkrichter|Gelijkrichter]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Grafiet<br /> |Uitleg= '''Grafiet''' is een van de zachtste vaste elementaire materialen. De kristalstructuur is hexagonaal. Als [https://www.encyclo.nl/begrip/allotroop allotroop] van koolstof heeft grafiet een aantal opmerkelijke eigenschappen voor een niet-metaal. Zo is het een relatief goede elektrische geleider. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Grafiet Meer over grafiet].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Graiseur<br /> |Uitleg= (België), &lt; Fr.): smeertoestel, smeerpomp. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Grasvezel<br /> |Uitleg= Verzamelnaam voor (kunststof)'''vezels''' die bij de modelbouw voor imitatie van diverse grassoorten worden gebruikt. Zie het artikel [[Gras, weide en heide]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Grind<br /> |Uitleg= '''Grind''' of kiezels is een granulair (&quot;korrelig&quot;) afzettingsgesteente. Grind bestaat uit losse, door schuring afgeronde korrels De korrels zijn grover dan [[Woorden - Z#Zand|zand]] en fijner dan [https://nl.wikipedia.org/wiki/Steen_(afzettingsgesteente) steen]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Grind Meer over grind]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Groen<br /> |Uitleg= &quot;'''Grote Groenen''':&quot; bijnaam van de locomotieven van de [[Woorden - S#Serie|serie]] NS 1300, die in de tijd van hun indienststelling (rond 1880) een opvallende kleur groen hadden, lichter groen dan de locomotieven tot dan toe. Ook: [[Woorden - D#&quot;Dressed to kill&quot;|&quot;Dressed to kill&quot;]], [[Woorden - M#Muilezels|&quot;muilezels&quot;]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Groene Zandvoorters<br /> |Uitleg= Rond 1907 door Beynes gemaakte 2e klas rijtuigen. Bijnaam werd verkregen doordat zij vrijwel altijd tussen '''Zandvoort''' en Amsterdam werden ingezet.<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Groefrails <br /> |Uitleg= '''Groefrails''' wordt gebruikt voor tramrails (o.a. in bestrating). [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] Zie ook: [[Straatspoor]]. [https://nl.wikipedia.org/wiki/Trambaan#Groefrails Meer over groefrails].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Groepenscheiding<br /> |Uitleg= 1. Opdeling van een gelijk[[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] bovenleidingnet in verschillende groepen.&lt;br /&gt;2. Bij een wisselspanning-bovenleidingnet wordt de '''groepenscheiding''' gecombineerd met fasescheiding. De groepenscheiding is mogelijk door toepassing van open afspaninrichtingen of leidingonderbrekers. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=groepenscheiding Meer over groepenscheiding].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Grootspoor<br /> |Uitleg= Het '''spoorbedrijf''' in schaal 1:1 ofwel de treinen en alles wat er bij hoort in de werkelijkheid, zoals daar zijn de Nederlandse Spoorwegen, Duitse Bundesbahn etc.<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Grote remproef<br /> |Uitleg= '''Remproef''' waarbij vanuit een centraal bedienpunt wordt vastgesteld of alle remmen aanslaan en lossen en of de remstations (op de voertuigen) juist zijn ingesteld (P/G-kraan, P/M-kraan, L/B-kraan). Deze beproeving vindt minimaal eenmaal per 24 uur plaats. Voorafgaand aan de grote remproef wordt de lekkageproef genomen.<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= GU5.3 steekvoet<br /> |Uitleg= Lampvoet met een pen-afstand h.o.h. van '''5,3''' mm. Zie: [[Woorden - L#Ledlamp|Ledlamp]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= GU10 bajonetvoet<br /> |Uitleg= Lampvoet met een pen-afstand h.o.h. van '''10''' mm. Zie: [[Woorden - L#Ledlamp|Ledlamp]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Gubbelen<br /> |Uitleg= (België): opkoken. Zie ook [[Woorden - K#Kotsen|&quot;Kotsen&quot;]]. &quot;'''Gubbelen'''&quot; is wat minder grof dan kotsen, wat grover dan spuwen. Het betekent: het kotsen van iemand die te veel gedronken heeft. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Guide<br /> |Uitleg= (België), &lt; Fr.): gids; vgl. '''&quot;Treingids&quot;'''. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Voettekst<br /> |Vorige= Woorden - F<br /> |Volgende= Woorden - H<br /> |VorigeMenu= Verklarende woordenlijst<br /> }} {| width= &quot;100%&quot;<br /> |- valign= &quot;top&quot;<br /> ! scope= &quot;row&quot; width=&quot;70%&quot; |<br /> | &lt;small&gt;Laatste wijziging: 1 jan 2026 12:25 uur&lt;/small&gt;<br /> |}<br /> [[Categorie: Afkortingen|G]]<br /> [[Categorie: Algemeen|G]]<br /> [[Categorie: Woorden|G]]<br /> [[Categorie: Woorden-Index|G]]<br /> __NOEDITSECTION__</div>

Fred https://encyclopedie.beneluxspoor.net/index.php?title=Bestand:Let-op.jpg&diff=55279 2026-01-01T11:07:14Z

<p>Fred: Originele bron toegev.</p> <hr /> <div>[[Categorie: Media]]<br /> [[Categorie: Afbeeldingen]]<br /> [[Categorie: Afbeeldingen Wikimedia Commons]]</div>

Fred https://encyclopedie.beneluxspoor.net/index.php?title=Bestand:Let-op.jpg&diff=55278 2026-01-01T11:06:12Z

<p>Fred: Fred heeft een nieuwe versie van Bestand:Let-op.jpg geüpload</p> <hr /> <div>[[Categorie: Media]]<br /> [[Categorie: Tekeningen]]<br /> [[Categorie: Tekeningen Hans van de Burgt]]<br /> <br /> Bron: Hans van de Burgt</div>

Fred https://encyclopedie.beneluxspoor.net/index.php?title=BeneluxSpoor.net_-_Encyclopedie:In_het_nieuws&diff=55277 2025-12-30T09:50:33Z

<p>Fred: Update</p> <hr /> <div>{{Koptekst<br /> |Vorige= Hoofdpagina<br /> |Volgende= Index<br /> |Auteur=<br /> }}<br /> ===Updates Encyclopedie===<br /> ''Hieronder geven we een overzicht van de laatste updates in de Encyclopedie:''<br /> &lt;br /&gt;<br /> <br /> * 29 dec 2025 Nieuw artikel [[Verbeteringen aan Roco Hippel|Verbeteringen aan Roco Hippel]] toegevoegd. [[Bestand:New.gif|36px]]<br /> ----<br /> * 12 dec 2025 Nieuw artikel [[Groot onderhoud|Groot onderhoud]] toegevoegd.<br /> ----<br /> * 29 okt 2025 Nieuw artikel [[Minimale spanning voor aantal leds in serie|<br /> Minimale spanning voor aantal leds in serie]] toegevoegd.<br /> ----<br /> * &amp;nbsp;&amp;nbsp;2 okt 2025 Nieuw artikel [[De stappenmotor|De stappenmotor]] toegevoegd.<br /> ----<br /> * &amp;nbsp;&amp;nbsp;2 okt 2025 Nieuw artikel [[Module of modulus van tandwielen|Module of modulus van tandwielen]] toegevoegd.<br /> ----<br /> * 15 sep 2025 Nieuwe categorie [[:Categorie:Rijregelaar|Rijregelaar]] toegevoegd.<br /> ----<br /> * 15 sep 2025 Nieuw artikel [[KATO rijregelaar|KATO rijregelaar]] toegevoegd.<br /> ----<br /> * 20 aug 2025 Nieuw artikel [[Uhlenbrock Intellibox III|Uhlenbrock Intellibox III]] toegevoegd.<br /> ----<br /> * 25 jul 2025 Nieuw artikel (in opbouw) [[Onderdelen voor hulpmateriaal|Onderdelen voor hulpmateriaal]] toegevoegd.<br /> ----<br /> * 21 jun 2025 Nieuwe info van Roco aan artikel [[Koppelingen in schaal H0#Roco|Koppelingen in schaal H0]] toegevoegd. <br /> ---- <br /> * 17 mrt 2025 Nieuw artikel [[Fabrikanten ballastmaterialen]] toegevoegd.<br /> ---- <br /> * 14 mrt 2025 Nieuw artikel [[Spannings-buffer voor loc- of sounddecoder]] bij Locdecoders toegevoegd.<br /> ---- <br /> * &amp;nbsp;&amp;nbsp;7 mrt 2025 Nieuw artikel [[Instelling lastregeling van een locdecoder]] bij Locdecoders toegevoegd.<br /> ---- <br /> * &amp;nbsp;&amp;nbsp;6 mrt 2025 Nieuw artikel [[Uhlenbrock 33330 NEM662]] bij sounddecoders toegevoegd.<br /> &lt;!--Bij datum van 1 cijfer &amp;nbsp;&amp;nbsp;cijfer gebruiken--&gt;<br /> {{Voettekst<br /> |Vorige= Hoofdpagina<br /> |Volgende= Index<br /> }} {| width= &quot;100%&quot;<br /> |- valign= &quot;top&quot;<br /> ! scope= &quot;row&quot; width=&quot;70%&quot; |<br /> | &lt;small&gt;Laatste wijziging: 30 dec 2025 10:50 uur&lt;/small&gt;<br /> |}<br /> [[Categorie: Alles|M]]<br /> [[Categorie: Algemeen|M]]<br /> [[Categorie: Redactie|M]]</div>

Fred https://encyclopedie.beneluxspoor.net/index.php?title=Verbeteringen_aan_Roco_Hippel&diff=55276 2025-12-30T09:49:00Z

<p>Fred: Nieuw artikel</p> <hr /> <div>{{Koptekst<br /> |Vorige= Ombouwen Roco 1700 van tweerail naar drierail<br /> |Volgende= Het gewicht van wagen- en rijtuigmodellen<br /> |VorigeMenu= Materieel in H0<br /> |Auteur= Fred Eikelboom<br /> }}<br /> {{Inhoudsopgave||Klein}}<br /> <br /> In dit artikel behandelen wij een '''verbetering van de Roco Hippel'''.<br /> <br /> '''Kantelende vooras''' (driepunts ophanging).<br /> <br /> Af-fabriek heeft de Hippel geen goede rijeigenschappen. Daar moest iets aan gedaan worden.<br /> Om er voor te zorgen dat alle wielen goed contact maken met de spoorstaven, werd gezocht naar een manier om de voorste as scharnierend op te hangen. Zo kunnen bij oneffenheden (zoals bij puntstukken), de wielen van de voorste as iets kantelen.<br /> === T-stukje maken ===<br /> {{Afbeelding<br /> |Bestand= Hippel01.png<br /> |Grootte= 750px<br /> |Volgnummer= 01<br /> |Omschrijving= Kantelpunt voor-as maken<br /> |Maker= Fred<br /> |Type= Tekening<br /> }}<br /> Er moest dus iets midden-onder de voorste as komen, zodat de uiteinden van de aslagers een stukje vrij van het frame kwamen, zodat de as kon kantelen in het locframe (zie afbeelding 01).&lt;br&gt;Allereerst een stukje koperdraad midden-onder de as gelegd. De dikte zodanig kiezen dat er aan weerszijden 0,5 mm ruimte ontstaat (zie rechter tekening in afbeelding 01).&lt;br&gt;Nu moest er nog gezorgd worden dat het korte stukje koperdraad op zijn plaats bleef zitten. Dwars op het korte stukje draad een langer stukje draad met kleinere diameter (zodat er een T-vorm ontstond) gesoldeerd (zie afbeelding 02).<br /> {{Afbeelding 2 naast elkaar<br /> |Bestand= Hippel05.png<br /> |Grootte= 110px<br /> |Volgnummer= 02<br /> |Omschrijving= T-stukje voor steun van de as<br /> |Maker= Fred<br /> |Type= Tekening<br /> |Tussenruimte= 20px<br /> |Bestand2= Hippel02.png<br /> |Grootte2= 360px<br /> |Volgnummer2= 03<br /> |Omschrijving2= Het T-stukje ligt op zijn plaats<br /> |Maker2= Fred<br /> }}<br /> Het langere stuk draad precies pas gemaakt tussen de zijkanten van de rechthoekige ruimte onder de as (zie afbeelding 03). Daarna een druppeltje secondenlijm aan de lange uiteinden van het T-stuk aangebracht en het T-stukje op zijn plaats gelijmd. Daarna uit de bodemplaat nog de twee steuntjes die de voorste as vastklemden weggeslepen (zie afbeelding 01).&lt;br&gt;Nu kon de vooras in beide richtingen 0,5 mm kantelen. Deze manier van ophanging heet driepunts-oplegging, ook wel gebalanceerde ophanging genoemd.<br /> === Aanpassen bodemplaat ===<br /> {{Afbeelding 2 naast elkaar<br /> |Bestand= Hippel03.png<br /> |Grootte= 300px<br /> |Volgnummer= 04<br /> |Omschrijving= T-stukje voor steun van de as<br /> |Maker= Fred<br /> |Type= Tekening<br /> |Tussenruimte= 20px<br /> |Bestand2= Hippel04.png<br /> |Grootte2= 190px<br /> |Volgnummer2= 05<br /> |Omschrijving2= Ruimte voor veertje<br /> |Maker2= Fred<br /> }}<br /> Ook de bodemplaat een beetje aangepast, zodat de tussen-as beter kon bewegen. Hier werden de zijkanten van de lagersteunen meer rond gemaakt (zie afbeelding 04).<br /> === Tussen-as verend maken === <br /> Onder de tussen-as zit een uitsparing voor een veertje (zie afbeelding 05). Daar is een passend soepel veertje voor gebruikt en op lengte gemaakt. De lengte van het veertje is zodanig dat de tussen-as één mm opgebeurd wordt. Let op dat het veertje niet te veel kracht uitoefent, want anders worden de andere assen van de rails gedrukt.<br /> ----<br /> Daarna de as-lagerbussen van een druppeltje Teflon-olie voorzien. Daarna de loc weer in elkaar gezet en een stukje proefgereden.&lt;br&gt;<br /> Het resultaat was meer dan bevredigend. De operatie was geslaagd, zelfs op lage snelheid reed de loc prima over de wissels. In de oude situatie knipperden de lampen bij het minste of geringste, maar nu brandden ze bijna constant, wanneer de loc over een wissel reed.<br /> {{Voettekst<br /> |Vorige= Ombouwen Roco 1700 van tweerail naar drierail<br /> |Volgende= Het gewicht van wagen- en rijtuigmodellen<br /> |VorigeMenu= Materieel in H0<br /> }} {| width= &quot;100%&quot;<br /> |- valign= &quot;top&quot;<br /> ! scope= &quot;row&quot; width=&quot;70%&quot; |<br /> | &lt;small&gt;Laatste wijziging: 30 dec 2025 10:48 uur&lt;/small&gt;<br /> |}<br /> [[Categorie: Alles|V]]<br /> [[Categorie: Artikel|Verbetering aan de Roco Hippel]]<br /> [[Categorie: Exploitatie|V]]<br /> [[Categorie: Materieel|V]]<br /> [[Categorie: Materieel H0|V]]<br /> [[Categorie: Praktijk|V]]<br /> [[Categorie: Technieken|V]]<br /> [[Categorie: Tweerail|V]]<br /> [[Categorie: Fred Eikelboom|V]]</div>

Fred https://encyclopedie.beneluxspoor.net/index.php?title=Verbeteringen_aan_Roco_Hippel&diff=55275 2025-12-29T10:03:46Z

<p>Fred: txt</p> <hr /> <div>{{Koptekst<br /> |Vorige= Ombouwen Roco 1700 van tweerail naar drierail<br /> |Volgende= Het gewicht van wagen- en rijtuigmodellen<br /> |VorigeMenu= Materieel in H0<br /> |Auteur= Fred Eikelboom<br /> }}<br /> <br /> {{Wordtaangewerkt}}</div>

Fred https://encyclopedie.beneluxspoor.net/index.php?title=Het_gewicht_van_wagen-_en_rijtuigmodellen&diff=55274 2025-12-29T10:00:47Z

<p>Fred: nav</p> <hr /> <div>{{Koptekst<br /> |Vorige= Verbeteringen aan Roco Hippel<br /> |Volgende= Vrachten en ladingen<br /> |VorigeMenu= Materieel in H0<br /> |Auteur= Dick van der Knaap<br /> }}<br /> === Het gewicht van wagen- en rijtuigmodellen ===<br /> Door de moderne productiemethoden en het steeds vaker gebruiken van plastics, wordt een aanzienlijke besparing van het '''gewicht van [[Woorden - W#Wagen|wagen-]] en rijtuigmodellen''' bereikt.<br /> Lichtere wagens of [[Woorden - R#Rijtuig|rijtuigen]] hebben natuurlijk voordelen, zoals verminderde belasting voor de locmotor(en), of de mogelijkheid met langere treinen te rijden. Er is echter ook een nadeel. Vooral bij langere treinen gebeurt het vaker dat wagens of rijtuigen ontsporen. Dat wil nog wel eens voorkomen bij afbuigende wisselstand, te krappe bogen of minder goed gelegde sporen, bijvoorbeeld bij een boog die meteen gevolgd wordt door een [[Ontsporingen#Tegenboog|tegenboog]] afbeelding 02. Leg in voorkomende gevallen altijd minimaal een 1/2 rechte rails tussen de tegengestelde bogen (zie: [[Ontsporingen#Tegenboog|afbeelding 03]]).<br /> <br /> De georganiseerde Amerikaanse modelspoorders (NMRA) constateerden dat ook en brachten een norm uit (RP 20.1). Hierin werd min of meer vastgelegd wat het beste gewicht van een wagen of rijtuig is in samenhang met de lengte daarvan. Later kwam er een vergelijkbare Europese norm: NEM_302 (zie: [[Het gewicht van wagen- en rijtuigmodellen#Meer informatie|&quot;Meer informatie&quot;]]).<br /> <br /> De Amerikaanse maten, vertaald in voor ons bekende eenheden, zijn:<br /> {|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:right;&quot;<br /> | Colspan=2 style=&quot;text-align:left; background:#D1D1E1;&quot;| Schaal || style=&quot;background:#D1D1E1;;&quot;| 0 || style=&quot;background:#D1D1E1;;&quot;| S || style=&quot;background:#D1D1E1;&quot;| H0 || style=&quot;background:#D1D1E1;&quot;| N || style=&quot;background:#D1D1E1;&quot;| 0n3 || style=&quot;background:#D1D1E1;&quot;| H0n3 <br /> |-<br /> | style=&quot;text-align:left; background:#E4E1E1;&quot;| Basisgewicht || style=&quot;background:#E4E1E1;&quot;| (g) || style=&quot;background:#E4E1E1;&quot;| 120 || style=&quot;background:#E4E1E1;&quot;| 60 || style=&quot;background:#E4E1E1;&quot;| 30 || style=&quot;background:#E4E1E1;&quot;| 10 || style=&quot;background:#E4E1E1;&quot;| 100 || style=&quot;background:#E4E1E1;&quot;| 25<br /> |-<br /> | style=&quot;text-align:left; background:#D1D1E1;&quot;| Extra gewicht || style=&quot;background:#D1D1E1;&quot;| (g/cm) || style=&quot;background:#D1D1E1;&quot;| 8 || style=&quot;background:#D1D1E1;&quot;| 6 || style=&quot;background:#D1D1E1;&quot;| 5 || style=&quot;background:#D1D1E1;&quot;| 2 || style=&quot;background:#D1D1E1;&quot;| 6 || style=&quot;background:#D1D1E1;&quot;| 4<br /> |-<br /> | style=&quot;text-align:left; background:#E4E1E1;&quot;| Minimum lengte || style=&quot;background:#E4E1E1;&quot;| (cm) || style=&quot;background:#E4E1E1;&quot;| 20 || style=&quot;background:#E4E1E1;&quot;| 14 || style=&quot;background:#E4E1E1;&quot;| 10 || style=&quot;background:#E4E1E1;&quot;| 5 || style=&quot;background:#E4E1E1;&quot;| 15 || style=&quot;background:#E4E1E1;&quot;| 7<br /> |-<br /> | style=&quot;text-align:left; background:#D1D1E1;&quot;| Maximum lengte || style=&quot;background:#D1D1E1;&quot;| (cm) || style=&quot;background:#D1D1E1;&quot;| 35 || style=&quot;background:#D1D1E1;&quot;| 25 || style=&quot;background:#D1D1E1;&quot;| 18 || style=&quot;background:#D1D1E1;&quot;| 10 || style=&quot;background:#D1D1E1;&quot;| 25 || style=&quot;background:#D1D1E1;&quot;| 15<br /> |}<br /> {{Tabelonderschrift<br /> |Volgnummer= 01<br /> |Maker= Dick van der Knaap<br /> }}<br /> Voor alle schalen wordt de verkregen uitkomst gecorrigeerd, indien de lengte buiten het aangegeven gebied valt. Is een wagen of rijtuig korter dan het minimum, dan wordt een factor 0,9 toegepast. Is een wagen of rijtuig langer dan het maximum, dan wordt een factor 1,2 gebruikt.<br /> === Voorbeelden: ===<br /> :* Een Fleischmann Piccolo rijtuig in schaal N (Umbauwagen van DB) heeft een lengte van 120 mm en weegt 30 gram.<br /> ::{|<br /> |Volgens de NMRA RP 20.1 tabel is het gewenste gewicht 10 + (12,0 &amp;times; 2) = 34 gram, correctiefactor 1,2. Dat maakt dus 40,8 gram. Eigenlijk zouden we dit rijtuig dus 10-11 gram moeten verzwaren met bijvoorbeeld een stripje daklood.<br /> |-<br /> |Volgen we NEM302, dan is de minimumwaarde voor het gewicht: 120 &amp;times; 0,17 = 20,4 gram. Dat mag maximaal 30 % hoger zijn, dat is dus ruim 26 gram.Volgens deze berekening is het rijtuig dus te zwaar.<br /> |}<br /> :* Een Roco &quot;open wagen&quot; (type GTM van NS) in schaal H0 heeft een lengte van 112 mm en weegt 33 gram.<br /> ::{|<br /> |De rekensom levert nu volgens NMRA op: 30 + (11,2 &amp;times; 5) = 86 gram. Er behoeft geen correctiefactor te worden toegepast. Er zou dus 53 gram moeten worden toegevoegd.<br /> |-<br /> |De NEM 302 geeft 112 &amp;times; 0,40 = 44,8 gram als minimum en ruim 58 gram als maximum. Ook volgens deze methode is de wagen dus té licht. Omdat het hier een &quot;kolenwagen&quot; betreft, ligt het voor de hand een [[Woorden - L#Lading|lading]] kolen aan te brengen, met daarin verwerkt een stripje daklood.<br /> |} <br /> De conclusie is dus duidelijk: de volgens de Amerikaanse methode berekende &quot;ideale&quot; gewichten zijn hoger dan die volgens de Europese normen. Het is dus onduidelijk, welke methode het beste kan worden toegepast. Een ieder is daarin vrij, maar meestal zal enige verzwaring wel nodig zijn om de rij-eigenschappen te verbeteren. Zwaardere wagens betekenen echter wel een extra belasting voor de locmotor(en) en daarmee ook extra slijtage.<br /> {{Linkssectie begin<br /> |Box= AlleenInfo<br /> }}<br /> {{Linkssectie tussenkop<br /> |Koptekst= Encyclopedie:<br /> }}<br /> {{Link intern<br /> |Link= Modelbaannormen NEM/MOROP, NMRA en RCN<br /> |Linknaam= Modelbaannormen NEM/MOROP, NMRA en RCN<br /> }}<br /> {{Link intern<br /> |Link= Ontsporingen<br /> |Linknaam= Ontsporingen<br /> }}<br /> {{Link intern<br /> |Link= Rail (spoorstaaf), hoogte en materiaal<br /> |Linknaam= Rail (spoorstaaf), hoogte en materiaal<br /> }}<br /> {{Link intern<br /> |Link= Raillassen en overgangsrails<br /> |Linknaam= Raillassen en overgangsrails<br /> }}<br /> {{Linkssectie scheiding}}<br /> {{Linkssectie tussenkop<br /> |Koptekst= Normen:<br /> }}<br /> {{Link Algemeen-overige<br /> |Volgnr= 134 &lt;!-- NMRA--&gt;<br /> |ExtraInfo= RP 20.1 Wagengewichten.(pdf, Engelstalig).<br /> }}<br /> {{Linkssectie einde}}<br /> {{Voettekst<br /> |Vorige= Verbeteringen aan Roco Hippel<br /> |Volgende= Vrachten en ladingen<br /> |VorigeMenu= Materieel in H0<br /> }}{| width= &quot;100%&quot;<br /> |- valign= &quot;top&quot;<br /> ! scope= &quot;row&quot; width=&quot;70%&quot; |<br /> | &lt;small&gt;Laatste wijziging: 22 apr 2024 9:56 (CET)&lt;/small&gt;<br /> |}<br /> [[Categorie: Alles|H]]<br /> [[Categorie: Artikel|Het gewicht van wagen- en rijtuigmodellen]]<br /> [[Categorie: Materieel|H]]<br /> [[Categorie: Normen|H]]<br /> [[Categorie: Praktijk|H]]<br /> [[Categorie: Technieken]]<br /> [[Categorie: Dick van der Knaap|H]]</div>

Fred https://encyclopedie.beneluxspoor.net/index.php?title=Ombouwen_Roco_1700_van_tweerail_naar_drierail&diff=55273 2025-12-29T09:59:58Z

<p>Fred: nav</p> <hr /> <div>{{Koptekst<br /> |Vorige= Inbouwen L- en sluitseinen in Roco 2400<br /> |Volgende= Verbeteringen aan Roco Hippel<br /> |VorigeMenu= Materieel in H0<br /> |Auteur= BeneluxSpoor.Net-gebruiker &quot;Ben&quot;<br /> |Bewerking= Ronald Koerts<br /> }}<br /> {{Inhoudsopgave||Klein}}<br /> === Inleiding ===<br /> Van veel modellen leveren de fabrikanten ook varianten voor het [[Woorden - D#Drierail|&quot;drierail&quot;]]-systeem van Märklin. Soms betekent dit, dat er een sleper onder gezet is, een [[Woorden - D#Decoder|locdecoder]] ingebouwd is en de wielafstanden aangepast zijn voor het [[Systemen|railsysteem]] van Märklin.&lt;br /&gt;<br /> Soms is het beter, en goedkoper, om een [[Woorden - T#Tweerail|tweerail]]-versie om te bouwen naar een &quot;drierail&quot;-versie. Bij deze 1700/1800-[[Woorden - S#Serie|serie]] van Roco is dat de aandrijving van de locomotief. Bij tweerail-modellen zijn alle vier de assen aangedreven, bij het &quot;drierail&quot;-model offert Roco één aangedreven as op, voor de plaatsing van de sleper. Dit gaat natuurlijk ten koste van een beetje trekkracht. Daarnaast worden de &quot;drierail&quot;-modellen standaard van een locdecoder voorzien. Dit is niet altijd de locdecoder en de decoderfabrikant van onze keuze. De ombouw is vrij gemakkelijk te doen en zal ongeveer een half uur tot een uur in beslag nemen.<br /> {{Afbeelding<br /> |Bestand= E05.02.01.04-01.jpg<br /> |Grootte= Normaal<br /> |Volgnummer= 01<br /> |Omschrijving= De betreffende locomotief, de Roco 1700<br /> |Bron= [https://www.roco.cc Roco Modelleisenbahn GmbH]<br /> }}<br /> === Testen voor de ombouw ===<br /> Voordat deze locomotief naar [[Woorden - D#Drierail|&quot;drierail&quot;]&quot; omgebouwd wordt, zal deze getest moeten worden. Doe dit, om er zeker van te zijn dat de locomotief goed rijdt (d.w.z. zorg dat de stroomafnemers bij de wielen in perfecte staat zijn, en goed tegen de wielen drukken én ook de wielen schoon zijn), en de verlichting, zoals de front- en sluitseinen, naar behoren werkt. Na de ombouw zit er geen garantie meer op het model. Na het testen kan het model omgebouwd worden.<br /> === Wat hebben we nodig? ===<br /> * Een scherp hobbymesje of Roco-zaagje;<br /> * Een fluistersleper van Roco;<br /> * Eventueel een malletje voor de wielafstand.<br /> {{Afbeelding<br /> |Bestand= E05.02.01.04-10.jpg<br /> |Grootte= Zeer klein<br /> |Volgnummer= 02<br /> |Omschrijving= De fluistersleper van Roco<br /> |Bron= [https://www.roco.cc Roco Modelleisenbahn GmbH]<br /> }}<br /> === De ombouw ===<br /> Het ombouwen bestaat uit een aantal onderdelen: <br /> * Het aanbrengen van de sleper;<br /> * Het aanpassen van de bedrading;<br /> * Het aanpassen van de wiel-afstand;<br /> * Het plaatsen van een locdecoder;<br /> * Het testen en instellen van de locomotief. <br /> Na het openen van de locomotief kan worden begonnen met de ombouw:<br /> ==== Het aanbrengen van de fluistersleper ====<br /> De fluistersleper (zie: afbeelding 02) komt onder één van de draaistellen. Hiervoor passen we het draaistel licht aan. Het bestaande afdekplaatje van het draaistelraam wordt aan beide zijden iets ingekort. De sleper gaat door de gaten en wordt in het draaistelframe geklemd. De sleper hoeft in principe niet eens vastgelijmd te worden. We kunnen er voor kiezen om de fluistersleper te ontdoen van de kunststofranden.<br /> {{Afbeelding<br /> |Bestand= E05.02.01.04-02.jpg<br /> |Grootte= 500px<br /> |Volgnummer= 03<br /> |Omschrijving= Onderkant van de Roco 1700 <br /> |Maker= Ben<br /> }}<br /> {{Afbeelding 2 naast elkaar<br /> |Bestand= E05.02.01.04-03.jpg<br /> |Grootte= 305px<br /> |Volgnummer= 04<br /> |Omschrijving= Onderkant draaistel Roco, met gaten.<br /> |Maker= Ben<br /> |Bestand2= E05.02.01.04-04.jpg<br /> |Grootte2= 232px<br /> |Volgnummer2= 05<br /> |Omschrijving2= Bovenkant draaistel Roco, met gaten.<br /> |Maker2= Ben<br /> }}<br /> {{Afbeelding 2 naast elkaar<br /> |Bestand= E05.02.01.04-05.jpg<br /> |Grootte= 315px<br /> |Volgnummer= 06<br /> |Omschrijving= Draaistel met gedeelte van de sleper onder de locomotief<br /> |Maker= Ben<br /> |Bestand2= E05.02.01.04-06.jpg<br /> |Grootte2= 435px<br /> |Volgnummer2= 07<br /> |Omschrijving2= De complete sleper is op het draaistel en onder de locomotief gemonteerd.<br /> |Maker2= Ben<br /> |Tussenruimte= 10px<br /> }}<br /> ==== Het aanpassen van de bedrading ====<br /> De twee zwarte draden links en rechts kunnen samengevoegd worden. Bij [[Woorden - T#Tweerail|&quot;tweerail&quot;]] zorgen ze voor de stroomafname aan de linker- en rechterzijde van de locomotief. Bij [[Woorden - D#Drierail|&quot;drierail&quot;]] zorgen ze voor stroomafname van de massa (&lt;big&gt;&lt;big&gt;-&lt;/big&gt;&lt;/big&gt;), via alle wielen van de locomotief. De sleperdraad (bruine draad) kan bevestigd worden op de vrijgekomen plaats van de zwarte draad van de print.<br /> {{Afbeelding 2 naast elkaar<br /> |Bestand= E05.02.01.04-07.jpg<br /> |Grootte= Klein<br /> |Volgnummer= 08<br /> |Omschrijving= Orginele print<br /> |Maker= Ben<br /> |Bestand2= E05.02.01.04-08.jpg<br /> |Grootte2= 350px<br /> |Volgnummer2= 09<br /> |Omschrijving2= Aangepaste print met bruine draad rechtsboven<br /> |Maker2= Ben<br /> }}<br /> ==== Het aanpassen van de wielen ====<br /> De afstand tussen de wielen moet nog iets aangepast worden. De standaard-afstand tussen de wielen is iets te groot voor Märklin. Deze moet 14 mm tussen de wielen zijn. Met gebruikmaking van een malletje kunnen we heel gemakkelijk de afstand iets verkleinen naar 14 mm. We drukken met duim en wijsvinger de wielen tegen het malletje, totdat het malletje klem tussen de wielen zit. <br /> ==== Locdecoder plaatsen ====<br /> Nu kan er een locdecoder geplaatst worden. Haal hiervoor de [[Brugstekker|brugstekker]] uit de NEM-connector op de print en steek de locdecoder op de [[Stappenplan locdecoderinbouw|juiste]] manier in de connector.<br /> ==== Testen na de inbouw ====<br /> Na het invoeren van het juiste loc-adres kan de locomotief getest worden. Na het testen kan de kap er op en we kunnen met de locomotief gaan rijden! De locomotief moet nog wel afgeregeld worden (lees: [[Woorden - C#CV.|CV]]'s instellen), zoals de maximale snelheid, optrek- en afremvertraging, enzovoort.<br /> {{Afbeelding<br /> |Bestand= E05.02.01.04-09.jpg<br /> |Grootte= Normaal<br /> |Volgnummer= 10<br /> |Omschrijving= De omgebouwde locomotief op de modelbaan<br /> |Maker= Ben<br /> }}<br /> {{Linkssectie begin<br /> |Box= AlleenInfo<br /> }}<br /> {{Linkssectie tussenkop<br /> |Koptekst= Encyclopedie:<br /> }}<br /> {{Link intern<br /> |Link= Hybridebaan voor tweerail/drierail<br /> |Linknaam= Hybridebaan voor tweerail/drierail<br /> }}<br /> {{Linkssectie einde}}<br /> {{Gerelateerde termen<br /> |Termen= Marklin, Maerklin<br /> }}<br /> {{Voettekst<br /> |Vorige= Inbouwen L- en sluitseinen in Roco 2400<br /> |Volgende= Verbeteringen aan Roco Hippel<br /> |VorigeMenu= Materieel in H0<br /> }} {| width= &quot;100%&quot;<br /> |- valign= &quot;top&quot;<br /> ! scope= &quot;row&quot; width=&quot;70%&quot; |<br /> | &lt;small&gt;Laatste wijziging: 22 feb 2025 10:52 (CET)&lt;/small&gt;<br /> |}<br /> [[Categorie: Alles|O]]<br /> [[Categorie: Artikel|Ombouwen Roco 1700 van tweerail naar drierail]]<br /> [[Categorie: Drierail|O]]<br /> [[Categorie: Exploitatie|O]]<br /> [[Categorie: Materieel|O]]<br /> [[Categorie: Materieel H0|O]]<br /> [[Categorie: Onderdelen|O]]<br /> [[Categorie: Praktijk|O]]<br /> [[Categorie: Technieken|O]]</div>

Fred https://encyclopedie.beneluxspoor.net/index.php?title=Verbeteringen_aan_Roco_Hippel&diff=55272 2025-12-29T09:58:45Z

<p>Fred: nieuw</p> <hr /> <div>{{Koptekst<br /> |Vorige= Ombouwen Roco 1700 van tweerail naar drierail<br /> |Volgende= Het gewicht van wagen- en rijtuigmodellen<br /> |VorigeMenu= Materieel in H0<br /> |Auteur= Fred Eikelboom<br /> }}<br /> <br /> {{Wordt aan gewerkt}}</div>

Fred https://encyclopedie.beneluxspoor.net/index.php?title=Index&diff=55271 2025-12-29T09:56:46Z

<p>Fred: nav</p> <hr /> <div>{{Koptekst<br /> |Vorige= Categorie-index<br /> |Volgende= Index2<br /> |VorigeMenu= Categorie-index<br /> |Auteur= <br /> |Update= Fred Eikelboom<br /> }}<br /> :*&lt;Big&gt;&lt;Big&gt;'''[[Colofon, auteursrecht en disclaimer]].'''&lt;/Big&gt;&lt;/Big&gt;<br /> ::*[[Colofon]].<br /> ::*[[Auteursrecht]].<br /> ::*[[Disclaimer]].<br /> :*&lt;Big&gt;&lt;Big&gt;'''[[Inleiding]].'''&lt;/Big&gt;&lt;/Big&gt;<br /> :*&lt;Big&gt;&lt;Big&gt;'''[[Algemene informatie]].'''&lt;/Big&gt;&lt;/Big&gt;<br /> ::*[[Modelbouwgeschiedenis]].<br /> ::*[[Grote en kleine treinen]].<br /> ::*[[Soorten spoorwegen]]<br /> ::*[[Schalen]].<br /> ::*[[Tijdperken]].<br /> ::*[[Systemen]] (tweerail- en drierail).<br /> :*&lt;Big&gt;&lt;Big&gt;'''[[Modelbaan]].'''&lt;/Big&gt;&lt;/Big&gt;<br /> ::*[[Geoplan]].<br /> ::*[[Thema kiezen]].<br /> ::*[[Een realistisch ontwerp]].<br /> ::*[[Beschikbare ruimte]].<br /> ::*[[Basisvormen modelbanen]].<br /> ::*[[Haalbaarheid/begroting]].<br /> ::*[[Verlichting van de treintafel]].<br /> :*&lt;Big&gt;&lt;Big&gt;'''[[Ontwerp baanplan]].'''&lt;/Big&gt;&lt;/Big&gt;<br /> ::*[[Modelbaannormen NEM/MOROP, NMRA en RCN]].<br /> ::*[[Module-normen]].<br /> ::*[[Railsystemen]].<br /> :::*[[Basis railsystemen]].<br /> :::*[[Basisvormen]].<br /> :::*[[Railgeometrie]].<br /> :::*[[Rail (spoorstaaf), hoogte en materiaal]].<br /> :::*[[Flexrails]].<br /> :::*[[Raillassen en overgangsrails]].<br /> :::*[[Isoleren van Märklin C-rails]].<br /> :::*[[Bedding en ballast]].<br /> :::*[[Mein Gleis]].<br /> :::*[[Proto-normen]].<br /> :::*[[Zelfbouw rails en wissels]].<br /> :::*[[Materialen voor zelfbouw van rails en wissels]].<br /> ::*[[Ontwerpprogramma's]].<br /> ::*[[Onderbouwconstructies]].<br /> ::*[[Modules]].<br /> ::*[[Hellingen/klimspiralen]].<br /> :::*[[Klimspiraal systeem Rainer Lüssi]].<br /> :::*[[Klimspiraal Basis Plus Systeem]].<br /> :::*[[Praktijkvoorbeeld klimspiraal]].<br /> :::*[[Fleischmann tandradsysteem]].<br /> ::*[[Coulissen en verdwijnpunten]].<br /> ::*[[Schaduwstations]].<br /> ::*[[Treinen keren]].<br /> ::*[[Uithaalsporen]].<br /> ::*[[Voorbeelden baanplannen]].<br /> :::*[[Baanplannen H0 klein]].<br /> :::*[[Baanplannen H0 groot]].<br /> ::::*[[Bovendam in H0]].<br /> ::::*[[Atelierbaan]].<br /> ::::*[[Strabrecht van km... tot km...]]<br /> ::::*[[Polderbaan]].<br /> :::*[[Baanplannen N klein]].<br /> :::*[[Baanplannen N groot]].<br /> :::*[[Baanplannen overige schalen]]. <br /> :*&lt;Big&gt;&lt;Big&gt;'''[[Exploitatie en materieel]].'''&lt;/Big&gt;&lt;/Big&gt;<br /> ::*[[Exploitatie]].<br /> ::*[[Materieel]].<br /> :::*[[Materieel in N]].<br /> ::::*[[Koppelingen in schaal N]].<br /> :::*[[Materieel in H0]].<br /> ::::*[[Koppelingen in schaal H0]].<br /> ::::*[[Ombouwen Piko ICE-3 extra rijtuig met pantograaf]].<br /> ::::*[[Inbouwen L- en sluitseinen in Roco 2400]].<br /> ::::*[[Ombouwen Roco 1700 van tweerail naar drierail]].<br /> ::::*[[Verbeteringen aan Roco Hippel]].<br /> ::*[[Het gewicht van wagen- en rijtuigmodellen]].<br /> ::*[[Vrachten en ladingen]].<br /> :::*[[Inleiding vrachten en ladingen]].<br /> :::*[[De houtlijmmethode voor stortgoed]].<br /> :::*[[De kaarsvetmethode voor stortgoed]].<br /> :::*[[De steekschuimmethode voor stortgoed]].<br /> :::*[[Belading van rongenwagens]].<br /> :::*[[Belading van schrootwagens]].<br /> ::*[[Ontsporingen]].<br /> ::*[[Realistische snelheden]].<br /> :::*[[Realistische snelheden NS locomotieven]].<br /> :::*[[Realistische snelheden NS motorrijtuigen en treinstellen]].<br /> :::*[[Realistische snelheden NS rijtuigen]].<br /> :::*[[Realistische snelheden overig materieel]].<br /> ::*[[Onderhoud]].<br /> ::*[[Groot onderhoud]].<br /> ::*[[Computerprogramma's voor modelspoormaterieel]].<br /> :*&lt;Big&gt;&lt;Big&gt;'''[[Landschapsbouw]].'''&lt;/Big&gt;&lt;/Big&gt;<br /> ::*[[Inleiding landschap]].<br /> ::*[[Heuvels en bergen]].<br /> :::*[[Hardschuim-en-gips methode]].<br /> ::*[[Tunnels]].<br /> ::*[[Bruggen en viaducten]].<br /> :::*[[Inleiding bruggen en viaducten]].<br /> :::*[[Vaste bruggen]].<br /> :::*[[Beweegbare bruggen]].<br /> ::*[[Bomen en struiken]].<br /> :::*[[Inleiding Bomen en struiken]].<br /> :::*[[Bomen op schaal]].<br /> :::*[[Natuurlijke materialen]].<br /> :::*[[Realistische modelbomen]].<br /> :::*[[Loof van Scotch Brite]].<br /> :::*[[Teloxys Aristata ecume de mer/zeeschuim]].<br /> ::::*[[Zeeschuim kweken]].<br /> ::::*[[Bomen maken van zeeschuim]].<br /> ::*[[Water]].<br /> ::*[[Gras, weide en heide]].<br /> ::*[[Verloren hoekjes]].<br /> ::*[[Straatspoor]].<br /> :::*[[Straatspoor in model]].<br /> :*&lt;Big&gt;&lt;Big&gt;'''[[Bebouwing]].'''&lt;/Big&gt;&lt;/Big&gt;<br /> ::*[[Station en omgeving|Station en omgeving]].<br /> :::*[[Inleiding station]].<br /> :::*[[Type stations]].<br /> :::*[[Het station ontleed]].<br /> :::*[[Het stationsgebouw]].<br /> :::*[[Het stationsplein]].<br /> :::*[[Het perron]].<br /> :::*[[Goederen op het station]].<br /> :::*[[Het locdepot]].<br /> ::::*[[Het stoomlocomotievendepot]].<br /> ::::*[[De draaischijf]].<br /> ::::*[[De rolbrug]].<br /> ::*[[Huizen]].<br /> ::*[[Boerderijen]].<br /> :::*[[Boerderijen in Nederland]].<br /> ::::*[[Noordelijke groep]].<br /> ::::*[[Middengroep]].<br /> ::::*[[Zuidelijke groep]].<br /> ::::*[[Zuidwestelijke groep]].<br /> :::*[[Boerderijen in model]].<br /> ::::*[[Boerderijen en toebehoren uit de winkel]].<br /> ::::*[[Zelfbouw boerderijen en omgeving]].<br /> ::*[[Dakbedekking]].<br /> :::*[[Dakpannen]].<br /> :::*[[Het rieten dak]].<br /> :::*[[Golfplaten]].<br /> ::*[[Industrie]].<br /> :::*[[Inleiding industrie]].<br /> :::*[[De gasfabriek]].<br /> :::*[[De zuivelfabriek]].<br /> ::*[[Straatmeubilair]].<br /> :::*[[Eenvoudig verkeersborden maken]].<br /> :*&lt;Big&gt;'''[[Index2]].'''&lt;/Big&gt; (volgende Index-pagina)<br /> :*&lt;Big&gt;'''[[Index3]].'''&lt;/Big&gt; (laatste Index-pagina)<br /> :*&lt;Big&gt;[[Categorie-index]]&lt;/Big&gt; Overzicht van onderwerpen.<br /> :*&lt;Big&gt;[[Help:Inhoud|Help]].&lt;/Big&gt;<br /> :*&lt;Big&gt;'''[[Help-Contactpagina|Contactpagina]].'''&lt;/Big&gt;<br /> {{Gerelateerde termen<br /> |Termen= Marklin, Maerklin}}<br /> {{Voettekst<br /> |Vorige= Categorie-index <br /> |Volgende= Index2<br /> |VorigeMenu= Categorie-index<br /> }} {| width= &quot;100%&quot;<br /> |- valign= &quot;top&quot;<br /> ! scope= &quot;row&quot; width=&quot;70%&quot; |<br /> | &lt;small&gt;Laatste wijziging: 29 dec 2025 10:56 uur&lt;/small&gt;<br /> |}<br /> [[Categorie: Alles|I]]<br /> [[Categorie: Indexen|I]]<br /> [[Categorie: Menu|I]]<br /> [[Categorie: Redactie|I]]</div>

Fred https://encyclopedie.beneluxspoor.net/index.php?title=Materieel_in_H0&diff=55270 2025-12-29T09:53:14Z

<p>Fred: nav</p> <hr /> <div>{{Koptekst<br /> |Vorige= Materieel<br /> |Volgende= Koppelingen in schaal H0<br /> |VorigeMenu= Materieel<br /> |Auteur=<br /> }}<br /> ====== Maak uw keuze: ======<br /> :*[[Koppelingen in schaal H0]].<br /> :*[[Ombouwen Piko ICE-3 extra rijtuig met pantograaf]].<br /> :*[[Inbouwen L- en sluitseinen in Roco 2400]].<br /> :*[[Ombouwen Roco 1700 van tweerail naar drierail]].<br /> :*[[Verbeteringen aan Roco Hippel]].<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> {{Voettekst<br /> |Vorige= Materieel<br /> |Volgende= Koppelingen in schaal H0<br /> |VorigeMenu= Materieel<br /> }}<br /> [[Categorie: Alles|M]]<br /> [[Categorie: Menu|M]]<br /> [[Categorie: Redactie|M]]</div>

Fred https://encyclopedie.beneluxspoor.net/index.php?title=Bestand:Hippel01.png&diff=55265 2025-12-29T09:47:28Z

<p>Fred: Categorie: Tekeningen Categorie: Tekeningen Fred Eikelboom Categorie: Fred Eikelboom</p> <hr /> <div>[[Categorie: Tekeningen]]<br /> [[Categorie: Tekeningen Fred Eikelboom]]<br /> [[Categorie: Fred Eikelboom]]</div>

Fred https://encyclopedie.beneluxspoor.net/index.php?title=Bestand:Hippel02.png&diff=55266 2025-12-29T09:47:28Z

<p>Fred: Categorie: Tekeningen Categorie: Tekeningen Fred Eikelboom Categorie: Fred Eikelboom</p> <hr /> <div>[[Categorie: Tekeningen]]<br /> [[Categorie: Tekeningen Fred Eikelboom]]<br /> [[Categorie: Fred Eikelboom]]</div>

Fred https://encyclopedie.beneluxspoor.net/index.php?title=Bestand:Hippel03.png&diff=55267 2025-12-29T09:47:28Z

<p>Fred: Categorie: Tekeningen Categorie: Tekeningen Fred Eikelboom Categorie: Fred Eikelboom</p> <hr /> <div>[[Categorie: Tekeningen]]<br /> [[Categorie: Tekeningen Fred Eikelboom]]<br /> [[Categorie: Fred Eikelboom]]</div>

Fred https://encyclopedie.beneluxspoor.net/index.php?title=Bestand:Hippel04.png&diff=55268 2025-12-29T09:47:28Z

<p>Fred: Categorie: Tekeningen Categorie: Tekeningen Fred Eikelboom Categorie: Fred Eikelboom</p> <hr /> <div>[[Categorie: Tekeningen]]<br /> [[Categorie: Tekeningen Fred Eikelboom]]<br /> [[Categorie: Fred Eikelboom]]</div>

Fred https://encyclopedie.beneluxspoor.net/index.php?title=Bestand:Hippel05.png&diff=55269 2025-12-29T09:47:28Z

<p>Fred: Categorie: Tekeningen Categorie: Tekeningen Fred Eikelboom Categorie: Fred Eikelboom</p> <hr /> <div>[[Categorie: Tekeningen]]<br /> [[Categorie: Tekeningen Fred Eikelboom]]<br /> [[Categorie: Fred Eikelboom]]</div>

Fred https://encyclopedie.beneluxspoor.net/index.php?title=LokSound_5_Fx_NEM660&diff=55264 2025-12-27T16:56:08Z

<p>Fred: typenr</p> <hr /> <div>{{Koptekst<br /> |Vorige= LokSound 5 micro NEM662<br /> |Volgende= Fleischmann/Zimo 685602 NEM662<br /> |VorigeMenu= Sounddecoders<br /> |Auteur= Fred Eikelboom<br /> }}<br /> {{Sounddecoder<br /> |Naam= LokSound 5 Fx NEM660 21MTC sounddecoder<br /> |Afbeelding= ESU-LokSound-5-Fx.jpg<br /> |Grootte= 300px<br /> |Maker= ESU.<br /> |Bron= [https://www.esu.eu/produkte/loksound/ ESU]<br /> |Breedte= 250px<br /> |MaxVermogenAudioUitgang= 3 Watt <br /> |Protocol= DCC, Motorola®, Selectrix® en M4<br /> |Schaal= H0 en 0<br /> |NEM-connector= [[NEM660]] 21MTC<br /> |DCC-A= Onbekend<br /> |AantalAdressen= Meer dan 10.000<br /> |LangeAdressen= Ja<br /> |Max.Motorstroom= n.v.t.<br /> |Aantalfunctie-aansluitingen= 12<br /> |AantalExtraFunctie-aansluitingen= 6 Voor servo's of uitgangen op logisch niveau.<br /> |MaxStroomPerAansluiting= 250 mA<br /> |RailCom= RailCom Plus®<br /> |Aantalsnelheidsstappen = 14 en 128<br /> |Susi= Nee<br /> |Buffer= Nee<br /> |Website= [https://www.esu.eu/produkte/loksound/loksound-5/ ESU]<br /> |Handleiding= [https://www.esu.eu/download/betriebsanleitungen/digitaldecoder/ gebruiksaanwijzing] (pdf) Kijk bij Loksound 5.<br /> |Bijzheden= CV's lezen met RailComPlus®<br /> }}<br /> * De LokSound 5 Fx NEM660 heeft geen motor-aansluiting en is speciaal ontworpen voor gebruik in stuurstandrijtuigen, die wel geluid nodig hebben, maar zelf geen modelaandrijving hebben. Door het motorgedeelte weg te laten, kan hij toch alle geluidsfuncties bieden bij een formaat van slechts 21,5 mm x 15,5 mm.<br /> * LokSound 5 Fx-sounddecoders worden aangeboden met een 8-polige interface volgens NEM652 of een 21MTC-snijpunt en worden altijd geleverd met een 11 x 15 mm &quot;suikerklontje&quot;-luidspreker en geluidssounddecodercapsulekit.<br /> * Zoals alle familieleden is de LokSound 5 Fx een echte multiprotocolsounddecoder. Hij beheerst het DCC-dataformaat en Motorola®, Selectrix® en M4. In het DCC-formaat zijn 14 tot 128 rijstappen net zo vanzelfsprekend als 2- en 4-cijferige adressen en tot 32 functies. Met behulp van de RailComPlus®-technologie registreren de sounddecoders zich volautomatisch bij een geschikte digitale centrale.<br /> * Hij beheerst alle DCC-programmeermodi en kan met compatibele digitale centrales zowel worden bestuurd als geprogrammeerd: dankzij RailCom® is het mogelijk om met geschikte bedieningspanelen de CV-waarden op het hoofdspoor uit te lezen. Voor bedieningspanelen die alleen de CV's van 1-255 kunnen programmeren, zijn er hulpregisters.<br /> * Motorola®-gebruikers profiteren van maximaal 28 rijstappen op 255 adressen. Drie extra Motorola®-adressen maken het activeren van 16 functies mogelijk. Een ingebouwde programmeermodus maakt ook herprogrammering mogelijk met de eerbiedwaardige Control Unit 6021. Het M4-protocol maakt automatische aanmelding op mfx®-compatibele bedieningspanelen mogelijk.<br /> * De LokSound 5 Fx-sounddecoder herkent de Märklin®-remafstanden en ZIMO® HLU-remcommando's of het Lenz® ABC-systeem. Ook het &quot;remmen&quot; met DCC-remblokken of met gelijkspanning is mogelijk. Ook stoppen met een Selectrix®-remdiode is mogelijk. Een ABC-forensentreinsysteem maakt automatisch pendelen tussen twee stations mogelijk.<br /> * De sounddecoder schakelt &quot;on-the-fly&quot; volautomatisch tussen de bedrijfsmodi. Meestal hoeft er niets te worden aangepast.<br /> * De LokSound 5 Fx-sounddecoder kan tot 12 kanalen tegelijk afspelen. Elk kanaal kan met maximaal 16 bits / 31250 kHz worden opgelost en biedt hifi-kwaliteit op uw systeem. Er is vrijwel geen verschil meer met het origineel hoorbaar. Een klasse-D audio-versterker met maximaal 3 W-uitgang stuurt de luidsprekers aan, die een impedantie tussen 4 ohm en 32 ohm kunnen hebben. Een 128 Mbit-geluidsgeheugen biedt voldoende capaciteit.<br /> * Alle afzonderlijke geluiden kunnen individueel in het volume worden aangepast. De superflexibele geluidsmotor zonder strak schema maakt de voorbeeldige simulatie van alle denkbare railvoertuigen mogelijk.<br /> * Functies. Ook in de stuurstand zijn er enkele lampen om aan te zetten. Daarom hebben we de LokSound 5 Fx uitgerust met 6 versterkte functie-aansluitingen. In de versie met 21MTC-interface zijn 6 aansluitingen toegevoegd voor het aansturen van servo's of logische niveau-uitgangen. Alle belangrijke verlichtingsfuncties zijn beschikbaar. De helderheid van elke aansluiting kan afzonderlijk worden ingesteld.<br /> * Hoewel de LokSound 5 Fx zelf geen motoraansluiting heeft, &quot;simuleert&quot; hij er toch één. Deze wordt gebruikt voor synchronisatie met de motorwagen, waar idealiter een &quot;volwaardige&quot; LokSound 5-sounddecoder zijn dienst doet. In het treinstel zorgt dit ervoor dat het piepen van de rem tegelijkertijd plaatsvindt of dat de verlichting ook tegelijkertijd met de rijrichting omschakelt.<br /> * De LokSound 5 Fx NEM660 is een &quot;lege sounddecoder&quot;, er moeten nog geluiden ingeladen worden.<br /> <br /> Best.nr: 58210 met luidspreker<br /> <br /> {{Gerelateerde termen<br /> |Termen= Marklin, Maerklin}}<br /> {{Voettekst<br /> |Vorige= LokSound 5 micro NEM662<br /> |Volgende= Fleischmann/Zimo 685602 NEM662<br /> |VorigeMenu= Sounddecoders<br /> }} {| width= &quot;100%&quot;<br /> |- valign= &quot;top&quot;<br /> ! scope= &quot;row&quot; width=&quot;70%&quot; |<br /> | &lt;small&gt;Laatste wijziging: 9 sep 2025 9:42 uur&lt;/small&gt;<br /> |}<br /> [[Categorie: Alles|L]]<br /> [[Categorie: Artikel|LokSound 5 Fx NEM660]]<br /> [[Categorie: Baanbesturing|L]]<br /> [[Categorie: Bedrading|L]]<br /> [[Categorie: DCC|L]]<br /> [[Categorie: Decoder|L]]<br /> [[Categorie: Digitaal treingestuurd|L]]<br /> [[Categorie: Digitale baanbesturing|L]]<br /> [[Categorie: Elektronica|L]]<br /> [[Categorie: Elektronica digitaal|L]]<br /> [[Categorie: Motorola|L]]<br /> [[Categorie: MFX / M4|L]]<br /> [[Categorie: RailCom|L]]<br /> [[Categorie: Selectrix|L]]<br /> [[Categorie: Sounddecoder|L]]<br /> [[Categorie: Fred Eikelboom|L]]</div>

Fred https://encyclopedie.beneluxspoor.net/index.php?title=LokSound_5_NEM660&diff=55263 2025-12-27T16:03:29Z

<p>Fred: update</p> <hr /> <div>{{Koptekst<br /> |Vorige= LokSound 5 NEM658<br /> |Volgende= LokSound 5 micro NEM662<br /> |VorigeMenu= Sounddecoders<br /> |Auteur= Fred Eikelboom<br /> }}<br /> {{Sounddecoder<br /> |Naam= ESU LokSound 5 NEM660 21MTC sounddecoder<br /> |Afbeelding= ESU-LokSound-5.jpg<br /> |Grootte= 300px<br /> |Maker= ESU.<br /> |Bron= [https://www.esu.eu/produkte/loksound/ ESU]<br /> |Breedte= 250px<br /> |MaxVermogenAudioUitgang= 3 Watt <br /> |Protocol= DCC, Motorola®, Selectrix® en M4<br /> |Schaal= H0 en 0<br /> |NEM-connector= [[NEM660]] 21MTC<br /> |DCC-A= Onbekend<br /> |AantalAdressen= Meer dan 10.000<br /> |LangeAdressen= Ja<br /> |Max.Motorstroom= 1,5 Amp.<br /> |Aantalfunctie-aansluitingen= 10<br /> |AantalExtraFunctie-aansluitingen= 4 Voorservo's of uitgangen op logisch niveau.<br /> |MaxStroomPerAansluiting= 250 mA<br /> |RailCom= RailCom Plus®<br /> |Aantalsnelheidsstappen = 14 en 128<br /> |Susi= Ja<br /> |Buffer= Ja<br /> |Website= [https://www.esu.eu/produkte/loksound/loksound-5/ ESU]<br /> |Handleiding= [https://www.esu.eu/download/betriebsanleitungen/digitaldecoder/ gebruiksaanwijzing] (pdf) Kijk bij Loksound 5.<br /> |Bijzheden= CV's lezen met RailComPlus®<br /> }}<br /> * De LokSound 5 NEM660 is een echte multi-protocoldecoder. Deze ondersteunt DCC, Motorola®, Selectrix® en M4 protocol.<br /> * Door een digitale locdecoder en geluidsmodule op één printplaat te combineren, zijn de afmetingen slechts 30 mm x 15,5 mm en kan daarom in vrijwel elke locomotief met spoorbreedtes H0 en 0 worden geïnstalleerd.<br /> * LokSound 5-sounddecoders hebben een 11x15 mm &quot;sugar cube&quot;-luidspreker en een geluidscapsulekit.<br /> * Maximaal 32 functies beschikbaar.<br /> * Dankzij RailComPlus® loggen de loc(sound)decoders volautomatisch in op een geschikte [[Centrales|centrale]].<br /> * Dankzij RailCom® kunnen de CV-waarden op het hoofdspoor (POM) worden uitgelezen met geschikte centrales. Er zijn hulpregisters voor centrales die alleen CV's van 1-255 kunnen programmeren.<br /> * Motorola®-gebruikers profiteren van maximaal 28 snelheidsniveaus op 255 adressen. Drie extra Motorola®-adressen maken het activeren van 16 functies mogelijk. Een ingebouwde programmeermodus maakt ook herprogrammering mogelijk met de Control Unit 6021.<br /> * Het M4-protocol maakt automatische aanmelding bij mfx®-compatibele centrales mogelijk.<br /> * De LokSound 5-sounddecoder herkent zowel de Märklin®-remroutes als de ZIMO® HLU-remcommando's of het Lenz® ABC-systeem. Remmen met DCC-remmodules of met gelijkspanning is ook mogelijk. Daarnaast stopt hij ook met een Selectrix® remdiode. Een automatische pendeltrein ABC maakt automatisch pendelen tussen twee stations mogelijk.<br /> * De LokSound 5-sounddecoder kan maximaal 10 kanalen tegelijk afspelen. Elk kanaal kan worden opgelost met maximaal 16 bit/31250 kHz en biedt HiFi-kwaliteit op het systeem. Er is vrijwel geen hoorbaar verschil met het origineel. Een klasse-D audioversterker met een uitgangsvermogen van maximaal 3 W stuurt de luidsprekers aan, die een impedantie tussen 4 ohm en 32 ohm kunnen hebben. Het geluidsgeheugen van 128 Mbit zorgt voor voldoende capaciteit.<br /> * Alle individuele geluiden kunnen individueel in volume worden aangepast. De superflexibele geluidsgenerator zonder strak schema maakt de exacte simulatie van alle denkbare spoorvoertuigen mogelijk. Drie afzonderlijk instelbare remfuncties en twee alternatieve beladingsscenario's geven maximale controle over de voertuigen.<br /> * Functies. Afhankelijk van de connectorversie biedt elke LokSound 5-geluidsdecoder minimaal 10 versterkte functie-aansluitingen. De versies met PluX22- of 21MTC-connector hebben 4 extra uitgangen voor het aansturen van servo's of uitgangen op logisch niveau. Alle belangrijke verlichtingsfuncties zijn beschikbaar. De helderheid van elke aansluiting kan afzonderlijk worden aangepast. De loc(sound)decoder regelt het automatisch aandrukken en loslaten bij het ontkoppelen voor ROCO®-, Krois®- en Telex®-koppelingen.<br /> * Motorcontrole. Een variabel instelbare [[Woorden - P#PBM.|PBM]]-klokfrequentie van 10 kHz tot 50 kHz zorgt voor een superstille werking, vooral bij klokankermotoren. Het typische &quot;brommen&quot; behoort tot het verleden. De lastregeling kan worden aangepast aan moeilijke gevallen met maximaal 10 CV's. Dankzij de unieke [[Woorden - A#Autotune|&quot;Autotune&quot;-functie]] kan de motorinstelling automatisch worden gekalibreerd. <br /> * Wanneer de stoomstoten van een absoluut gesynchroniseerde stoomlocomotief te horen moeten zijn, is op de sounddecoder een ingang aanwezig waarop een wielsensor aangesloten kan worden. Daarbij is keuze uit: HALL-sensoren, reedcontacten of mechanische (schuif)contacten. Het beste resultaat wordt in combinatie met een Hall-sensor bereikt met (maximaal) vier minimagneten.<br /> * De LokSound 5 NEM660 is een &quot;lege decoder&quot;, er moeten nog geluiden ingeladen worden.<br /> <br /> Best.nr: 58419<br /> <br /> Best.nr: 58449 (MKL) speciaal voor Märklin. AUX3 en 4 versterkt.<br /> <br /> {{Gerelateerde termen<br /> |Termen= Marklin, Maerklin}}<br /> {{Voettekst<br /> |Vorige= LokSound 5 NEM658<br /> |Volgende= LokSound 5 micro NEM662<br /> |VorigeMenu= Sounddecoders<br /> }} {| width= &quot;100%&quot;<br /> |- valign= &quot;top&quot;<br /> ! scope= &quot;row&quot; width=&quot;70%&quot; |<br /> | &lt;small&gt;Laatste wijziging: 9 sep 2025 9:35 uur&lt;/small&gt;<br /> |}<br /> [[Categorie: Alles|L]]<br /> [[Categorie: Artikel|LokSound 5 NEM660]]<br /> [[Categorie: Baanbesturing|L]]<br /> [[Categorie: Bedrading|L]]<br /> [[Categorie: DCC|L]]<br /> [[Categorie: Decoder|L]]<br /> [[Categorie: Digitaal treingestuurd|L]]<br /> [[Categorie: Digitale baanbesturing|L]]<br /> [[Categorie: Elektronica|L]]<br /> [[Categorie: Elektronica digitaal|L]]<br /> [[Categorie: Motorola|L]]<br /> [[Categorie: MFX / M4|L]]<br /> [[Categorie: RailCom|L]]<br /> [[Categorie: Selectrix|L]]<br /> [[Categorie: Sounddecoder|L]]<br /> [[Categorie: Fred Eikelboom|L]]</div>

Fred https://encyclopedie.beneluxspoor.net/index.php?title=Woorden_-_H&diff=55262 2025-12-27T14:27:09Z

<p>Fred: link toeg.</p> <hr /> <div>{{Koptekst<br /> |Vorige= Woorden - G<br /> |Volgende= Woorden - I &lt;!--Waarschuwing. Alle teksten waar [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]] achter staat, mogen absoluut NIET gewijzigd worden! Dat zijn citaten uit een boek.--&gt;<br /> |VorigeMenu= Verklarende woordenlijst<br /> |Auteur=<br /> |Update= Fred Eikelboom<br /> }}&lt;div style=&quot;width:800px;text-align:right;&quot;&gt;Zoeken op deze pagina: CTRL + F.&lt;/div&gt;<br /> '''Woord of afkorting:'''<br /> {{Woord<br /> |Term= H.<br /> |Uitleg= (ash) (België): de hoofdletter '''H'''. Officiële aanduiding voor spoorwegzaken. Enkele voorbeelden: HL. = locomotief. Hle = elektrische locomotief. Hld = diesellocomotief. Hlr = rangeerlocomotief (de &quot;l&quot; staat dus voor locomotief). &quot;Ht&quot; = tender. &quot;Hkv&quot; = reizigerstrein. &quot;Hkm&quot; = goederentrein. &quot;Kkt&quot; = troepentrein (de &quot;k&quot; staat voor trein). [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= H.-B.-B.-rijden<br /> |Uitleg= zie: [[#&quot;Huisje-boompje-beestje-rijden&quot;|&quot;Huisje-boompje-beestje-rijden&quot;]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= H.O.H.<br /> |Uitleg= Ook h.o.h. Afkorting van '''hart-op-hart'''. Het is de afstand tussen het middelpunt (het hart) van bijvoorbeeld een kolom en het middelpunt (het hart) van een andere kolom. Door een afstand in hart tot hartlijn uit te drukken, kunnen geen fouten worden gemaakt met het opmeten van afstanden tussen kolommen met verschillende diameters en ontstaan er ook geen misverstanden. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] (zie ook [[#Hartlijn|Hartlijn]]). [https://nl.wikipedia.org/wiki/Hart_op_hart Meer over H.O.H.]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= H.IJ.S.M.<br /> |Uitleg= '''Hollandsche IJzeren Spoorweg Maatschappij''', later algemeen HSM (Hollandsche Spoorweg Maatschappij) genoemd, één der maatschappijen van vóór de fusie tot de NS. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Hollandsche_IJzeren_Spoorweg-Maatschappij Meer over H.IJ.S.M.] <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= H.S.M.<br /> |Uitleg= HSM. Zie: [[#&quot;H.IJ.S.M|&quot;H.IJ.S.M.&quot;]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= HAHOB.<br /> |Uitleg= '''HalfAutomatische Halve Overwegbomen'''. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Haki.<br /> |Uitleg= '''Half-Automatische Knipperlicht Installatie'''.<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= HALI.<br /> |Uitleg= '''Half Automatische Licht Installatie'''. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Half-automatische_lichtinstallatie Meer over HALI]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= HALI-B.<br /> |Uitleg= '''Half Automatische Licht Installatie met Bomen'''. Dit zijn half-automatische lichtinstallaties met (spoor)bomen. Half-automatisch betekent dat de machinist voor de overweg stopt en met een druk op de knop de overweg activeert zodat de trein veilig kan passeren.<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= HAVIO.<br /> |Uitleg= '''Half-Automatische VerkeerslichtInstallatie voor Overwegen'''. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] Nieuwe benaming is: [[#HALI.|HALI]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= HAWA.<br /> |Uitleg= '''Hannoversche Waggonfabrik A.G.''', Hannover-Linden. Voormalig Duitse rijtuigenbouwer. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://en.wikipedia.org/wiki/Hannoversche_Waggonfabrik Meer over HAWA]. (Duits)<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= HBHOB.<br /> |Uitleg= '''Handbediende Halve OverwegBomen'''. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= HBKI.<br /> |Uitleg= '''Handbediende Knipperlichtinstallatie'''.<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Hc.<br /> |Uitleg= &quot;Hoofdconducteur&quot;. Benaming, uitgesproken als hasee, voor de hoofdconducteur. '''Hc''' is de afkorting van dit woord. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Conducteur Meer over Conducteur].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= &quot;Hc. ATB&quot;.<br /> |Uitleg= Een regelmatig voorkomend zinnetje van de machinist via de boordomroep, als er een ATB-remming heeft plaatsgevonden. Hierdoor weet de '''HC''' dat de '''ATB''' een noodstop veroorzaakt heeft, en dat de snelremming niet veroorzaakt werd doordat er iemand aan de noodrem had getrokken.<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= HGB.<br /> |Uitleg= '''HoofdGeBouw'''. In Utrecht staan de Hoofdgebouwen van de NS, deze hebben een Romeinse nummering, dus bijv. HGB II. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Hcd.<br /> |Uitleg= Oude afkorting van &quot;Hoofdconducteur&quot;. Zie: [[#Hc.|Hc]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= HEXFET.<br /> |Uitleg= Zie [[Woorden - M#MOSFET|MOSFET]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= HIJSM.<br /> |Uitleg= [[#&quot;H.IJ.S.M|&quot;H.IJ.S.M.&quot;]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= HSL.<br /> |Uitleg= Afkorting van '''Hoge Snelheids Lijn'''. Zie: [[#Hogesnelheidslijn|&quot;Hogesnelheidslijn&quot;]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= HSM.<br /> |Uitleg= Zie: [[#&quot;H.IJ.S.M|&quot;H.IJ.S.M.&quot;]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= HST.<br /> |Uitleg= Afkorting van '''[[#Hogesnelheidstrein|Hogesnelheidstrein]]'''. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= HST. VEM.<br /> |Uitleg= '''Hoge Snelheids Trein Vervoers Exploitatie Maatschappij'''.<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= H.W.T.K.<br /> |Uitleg= Afkorting van '''Hoofdwerktuigkundige'''. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= HWTK.<br /> |Uitleg= Zie: [[#H.W.T.K.|H.W.T.K.]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Hz.<br /> |Uitleg= Zie: [[#Hertz|Hertz]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= h&lt;sub&gt;fe&lt;/sub&gt;.<br /> |Uitleg= (Elektronica); aanduiding voor de AC-[[Elektronica basis#De stroomversterkingsfactor|versterkingsfactor]] van bi-polaire [[Woorden - T#Transistor|transistor]]en. De '''&quot;h&quot;''' is de afkorting van het Engelse &quot;hybrid&quot; (Nederlands: [[#Hybride|hybride]]), '''&quot;f&quot;''' is de afkorting van &quot;forward&quot; en '''&quot;e&quot;''' betekent common Emitter. De AC-versterkingsfaktor (h&lt;sub&gt;fe&lt;/sub&gt;) is frequentieafhankelijk.<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= hFE.<br /> |Uitleg= (Elektronica); aanduiding voor de DC-[[Elektronica basis#De stroomversterkingsfactor|versterkingsfactor]] van bi-polaire transistoren. De '''&quot;h&quot;''' is de afkorting van het Engelse &quot;hybrid&quot; (Nederlands: [[#Hybride|hybride]]), '''&quot;F&quot;''' is de afkorting van forward en '''&quot;E&quot;''' betekent common Emitter. De versterkingsfaktor '''(hFE)''' is dus de gelijkstroomversterkingsfactor.<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Hz.<br /> |Uitleg= De '''Hertz''' (symbool: Hz) is de afgeleide SI-eenheid van frequentie. De Hertz wordt gebruikt bij periodieke (zich herhalende) verschijnselen. 1 Hz komt daarbij overeen met een periode van 1 seconde. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Hertz_(eenheid) Meer over Hertz].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= HZ.<br /> |Uitleg= Europese afkorting voor schaal '''Half Z'''. Is in Japan geïntroduceerd en wordt daar schaal T genoemd.<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= H-brug<br /> |Uitleg= (Elektronica); een H-brug is een elektrische schakeling die het mogelijk maakt de polariteit van twee aansluitingen te verwisselen. Daarmee kan bijvoorbeeld de draairichting van een gelijkstroommotor omgekeerd worden. De polariteit wordt bepaald door de stand van vier schakelaars. Deze vier schakelaars kunnen ook [[Elektronica basis#De transistor|transistoren]] of [[Elektronica basis#De FET|FET's]] zijn. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] Ook in moderne [[Locdecoders|locdecoders]] en [[Boosters|boosters]] wordt een [[Elektronica basis#De H-brug|H-brug]] toegepast. [https://nl.wikipedia.org/wiki/H-brug_(elektronica) Meer over H-brug].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Haak<br /> |Uitleg= [[Woorden - T#Tweetand|Tweetand]], die de vorm van een hoekige '''haak''' heeft; &quot;korte-&quot; en &quot;lange haak&quot;. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Haarlem-Zandvoorters<br /> |Uitleg= Bijnaam van de locomotieven van de [[Woorden - S#Serie|serie]] HSM 7600, die in dienst gesteld waren bij de Haarlem-Zandvoort Spoorweg Maatschappij. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Haarlemmermeertje<br /> |Uitleg= Bijnaam van de locomotieven van de [[Woorden - S#Serie|serie]] NS 7700, die vóór de eerste wereldoorlog veel dienst gedaan hadden op de '''Haarlemmermeer'''spoorlijn, toen nog onder nummers HSM 1005-1048 [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= &quot;Had je me maar&quot;<br /> |Uitleg= Zie ook [[Woorden - Z#&quot;Zuurbier&quot;|&quot;Zuurbier&quot;]]. Bijnamen van respectievelijk de locomotieven NS 1501 en 1507 (ex - NCS 21 en 27), minder vleiend bedoelde benaming. &quot;Had je me maar&quot; en &quot;Zuurbier&quot; waren twee Amsterdamse straattypes, kort na de eerste wereldoorlog. [https://nl.wikipedia.org/wiki/Had-je-me-maar &quot;Had je me maar&quot;] liet zich in 1921 verkiesbaar stellen door de Vrije Socialisten voor de gemeenteraad van Amsterdam, uit protest tegen geldende stemdwang. Hij werd met een overweldigende meerderheid gekozen. Deze namen zullen wel voor, uitgerekend deze locomotieven, gekozen zijn omdat zowel de personen als de locs twee eenlingen waren en geen types van een grote serie. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= &quot;Hak&quot;<br /> |Uitleg= Staande kant achter op de remschoen, waarmee het wiel van de te remmen wagen tegen wordt gehouden. in vorm vergelijkbaar met de '''hak''' van een schoen. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Hakkepoffer<br /> |Uitleg= Machinist die niet goed kan rijden, veel kolen verbruikt, veel van de loc vergt, en bijvoorbeeld steeds [[Woorden - D#Doorslaan|doorslaat]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Hakkert<br /> |Uitleg= Zie: [[#Hakkepoffer|Hakkepoffer]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Half Engels wissel<br /> |Uitleg= (halve Engelsman) '''Engels wissel''' dat slechts in één richting gebogen bereden kan worden. Zie: [[Woorden - E#Engels wissel|Engels wissel]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Halfgeleider<br /> |Uitleg= In de wereld van de elektronica wordt onder een '''halfgeleider''' verstaan: elektronische componenten op basis van halfgeleidermateriaal. Een [[Elektronica basis#De diode|diode]] en een [[Elektronica basis#De transistor|transistor]] zijn voorbeelden van halfgeleiders. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Halfgeleider_(elektronica) Meer over halfgeleider].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Halfgeleiderrelais<br /> |Uitleg= Ook [[Woorden - S#SSR.|&quot;'''SSR'''&quot;]] genoemd. Dit is een [[Woorden - E#Elektronisch relais|elektronisch relais]]. Het heeft geen bewegende delen. Toch kan deze component als relais beschouwd worden, omdat het mogelijk is een secundaire kring te schakelen door een spanning op de ingang (=primaire kring) aan te leggen. [https://nl.wikipedia.org/wiki/Halfgeleiderrelais Meer over halfgeleiderrelais] <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= &quot;Halfje&quot;<br /> |Uitleg= (NS-jargon) Een enkelvoudig wissel. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Lijst_van_spoorwegjargon#H Meer over halfje].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Hall sensor <br /> |Uitleg= Een '''hallsensor''' (ook hallsonde of magneetveldsensor) gebruikt het [https://nl.wikipedia.org/wiki/Hall-effect hall-effect] voor de meting van een magneetveld of elektrische stroom. De sensor is vernoemd naar Edwin Hall. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Hallsensor Meer over Hallsensor]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Halte<br /> |Uitleg= Een '''halte''' is een gedeelte van de vrije baan voorzien van een inrichting waar reizigers kunnen in- en uitstappen en/of goederen kunnen worden aangenomen en afgeleverd, niet zijnde een station (zie het artikel [[Inleiding station]]). [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=halte Meer over halte].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Halteplaats<br /> |Uitleg= Zie het artikel [[Inleiding station]]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Halteren<br /> |Uitleg= Het stoppen van een trein bij een '''halte''' of op een station.<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Handwissel<br /> |Uitleg= Grootspoor: Met de '''hand''' (niet elektrisch of mechanisch) ter plaatse bediend '''wissel'''. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]] Afbeelding: [https://www.nicospilt.com/2004/20040612_1457.JPG werkplaats Haarlem], 12 juni 2004 [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(4)]] Modelspoor: Een niet elektrisch bediende wissel.<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Hangdraad<br /> |Uitleg= Onderdeel van het bovenleidingsysteem. De '''hangdraad''' (ook [[Woorden - D#Draagdraad|&quot;draagdraad&quot;]] is de verbinding tussen de [[Woorden - D#Draagkabel|draagkabel]] en de rijdraad, die ervoor zorgt dat de [[Woorden - R#Rijdraad|rijdraad]] op een vaste afstand (hoogte) boven de spoorstaven hangt. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=hangdraad Meer over hangdraad].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Hanzelijn<br /> |Uitleg= De '''Hanzelijn''' is een spoorlijn die Lelystad en Zwolle met elkaar verbindt. De lijn kwam in 2012 gereed. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Hanzelijn Meer over de Hanzelijn].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Hardware <br /> |Uitleg= Met '''hardware''' of &quot;apparatuur&quot; worden in de computertechniek alle fysieke [[Woorden - C#Component|componenten]] of onderdelen aangeduid die in een computer een rol spelen. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Hardware Meer over hardware].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Harken<br /> |Uitleg= &quot;Het vuur '''harken''':&quot; met de [[#Haak|haak]] de kolen harken (meestal slecht voor het vuur, omdat je al harkend kleine slakken tussen de roosterstaven brengt, waardoor het rooster verstopt raakt en het vuur zijn trek verliest). &quot;[[Woorden - T#&quot;Tuinman&quot;|Tuinman]], wat hark je weer!&quot;. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Harpoen<br /> |Uitleg= Stookwerktuig om slakken tussen de roosterstaven vandaan te trekken. heeft de vorm van een '''harpoen'''. Zie ook: &quot;[[Woorden - P#Potlood|Potlood]], [[Woorden - S#Stootijzer|Stootijzer]]&quot;.<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Hars<br /> |Uitleg= 1. Hars is een taai, kleverig, plantaardig product dat voornamelijk gewonnen wordt uit naaldbomen. Natuurlijke hars wordt ook wel [[Woorden - C#Colofonium|Colofonium]] genoemd. Colofonium wordt onder andere gebruikt bij het [[Het solderen|solderen]].&lt;br&gt;2. Er zijn ook verschillende kunststoffen die harsen worden genoemd. Voorbeelden van zulke kunstharsen zijn bakeliet (fenolhars), polyurethaanhars en epoxyhars. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Hars Meer over hars].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Harskernsoldeer<br /> |Uitleg= '''Harskernsoldeer''' is soldeer in draadvorm met een kern van [[#Hars|hars]], een [[Woorden - F#Flux|vloeimiddel]] dat eerder smelt dan de lood-tinlegering zodat bij het solderen het werk wordt gereinigd en van de lucht wordt afgesloten [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wiktionary.org/wiki/harskernsoldeer Meer over harskernsoldeer].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Harskernsoldeertin<br /> |Uitleg= Zie: [[#Harskernsoldeer|Harskernsoldeer]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Hart-op-hart<br /> |Uitleg= Afstand gemeten van het '''hart''' (midden) van het ene object naar het hart van het andere object (Zie ook [[#H.O.H.|H.O.H.]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=hart-op-hart Meer over hart-op-hart].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Hart Spoor<br /> |Uitleg= Denkbeeldige lijn in de lengterichting van het '''spoor''' in het midden van beide spoorstaven op de hoogte van het vlak van de bovenkant van beide spoorstaven. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=hart_spoor Meer over hart spoor].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Hartje<br /> |Uitleg= Bijnaam van de locomotieven van de [[Woorden - S#Serie|serie]] NS 1700, om onduidelijke redenen gegeven; ook: &quot;overkoker, bogie, boog, [[Woorden - K#Kleine jumbo|kleine jumbo]].&quot; [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Hartlijn<br /> |Uitleg= Denkbeeldige '''lijn''', getrokken over het '''hart''' (midden) van het ene object naar het hart van het andere object. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] (zie ook [[#H.O.H.|H.O.H.]]). [https://nl.wikipedia.org/wiki/Hartlijn_(meetkunde) Meer over hartlijn].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Hartstuk<br /> |Uitleg= Rechtstreekse vertaling van het Duite &quot;Herzstück&quot; wat &quot;kern&quot; beteken. In Nederland gebruiken we, bij zowel grootspoor als modelspoor, de officiële NS-benaming [[Woorden - P#Puntstuk|Puntstuk]]. Zie ook: [[Zoek-assistent]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= &quot;Headshunt&quot;<br /> |Uitleg= (Eng.) omloopspoor, waardoor een loc die voor een geärriveerde trein staat, af kan koppelen en kan [[Woorden - O#&quot;Omlopen&quot;|&quot;omlopen&quot;]] naar de andere zijde van de trein (dit heet [[Woorden - K#Kopmaken|&quot;kopmaken&quot;]]).<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= &quot;Heatsink&quot;<br /> |Uitleg= '''Heatsink''' is de Engelse benaming voor [[Woorden - K#Koelplaat|koelplaat]]. Bijvoorbeeld voor elektronicacomponenten, zoals [[Elektronica basis#De transistor|transistoren]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Hectometerbordjes<br /> |Uitleg= Langs het spoor staat om de honderd meter een '''hectometerbordje'''. Vroeger stonden die laag bij de grond op een apart paaltje, maar steeds vaker worden ze wat hoger aan bovenleidingmasten gemonteerd, zodat de machinist ze goed kan zien. Hij heeft deze bordjes nodig om zich te oriënteren. De nummering begint meestal bij een groot station. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(4)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Hefboom<br /> |Uitleg= Een '''hefboom''' is een mechanisme waarmee een kleine kracht in combinatie met een grote beweging wordt omgezet in een kleine beweging die een grote last verplaatst, waarvoor een grote kracht nodig is. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Hefboom Meer over hefboom].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Helling<br /> |Uitleg= Algemene term. Bij (model)spoorwegen, de hoek met het horizontale vlak. Zie het artikel [[Hellingen/klimspiralen]] <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Hellingbaan<br /> |Uitleg= Een traploze (voetgangers)verbinding om niveauverschillen te overbruggen, bijvoorbeeld tussen een perron en een overpad. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=hellingbaan Meer over hellingbaan]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Hellingshoek<br /> |Uitleg= De '''hellingshoek''' is het hellinggetal, uitgedrukt in graden. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Helling_(geografie) Meer over hellingshoek].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Helix<br /> |Uitleg= Een '''helix''', meervoud helices, van het Oudgriekse ἕλιξ, &quot;gedraaid&quot;, of &quot;schroeflijn&quot; is een kromme in drie dimensies met een constante straal en constante spoed. De spoed is de afstand tussen twee overeenkomstige punten van dezelfde schroeflijn. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Helix_(wiskunde) Meer over helix].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Hemelanker<br /> |Uitleg= Bout die in de '''hemel'''plaat van de vuurkist en de topplaat van de vuurkistmantel wordt geschroefd, als steun voor de [[#Hemelplaat|hemelplaat]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Hemelplaat<br /> |Uitleg= Metalen '''plaat''' die de bovenkant van de [[Woorden - B#Binnenvuurkist|binnenvuurkist]] vormt. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Hemtunnel<br /> |Uitleg= Spoortunnel onder het Noordzeekanaal. Deze ligt in de spoorlijn Amsterdam &amp;mdash; Alkmaar, tussen de stations Amsterdam Sloterdijk en Zaandam. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= &quot;Hengst&quot;<br /> |Uitleg= Bijnaam van de locomotieven van de [[Woorden - S#Serie|serie]] NS 7300 en 7400, beide lokaaltreintenderlocomotieven, waarover Van Wijck Jurriaanse zegt: &quot;Het waren briesende volbloed'''hengst'''en als zij met het handle voorin en op hoogtijdagen tien vierassige rijtuigen achter zich de Soesterberg opklommen en langs Den Dolder kwamen draven&quot;. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Henry-remkraan<br /> |Uitleg= Zie ook: [[Woorden - R#Rangeerkraan|&quot;Rangeerkraan&quot;]]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Herbrand<br /> |Uitleg= P. '''Herbrand''' &amp; Co, Köln-Ehrenfeld. Voormalig Duitse rijtuigenbouwer. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://de.wikipedia.org/wiki/Herbrand_(Waggonfabrik) Meer over Herbrand]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Herhalingssein<br /> |Uitleg= Sein dat een seinbeeld herhaalt. Het '''herhalingssein''' gaat vooraf aan een hoofdsein. Dit wordt vooral toegepast op plaatsen waar de zichtlengte te kort is om het lichtsein bijtijds te kunnen zien. Denk aan een boog, kruisende infrastructuur of een perronkap. De mogelijke seinbeelden zijn: Diagonaal (stijgende lijn van linksonder naar rechtsboven): Het eerstvolgende lichtsein toont een beter seinbeeld dan geel knipper (het eerstvolgende lichtsein laat voorbij rijden toe). Horizontaal: Het eerstvolgende lichtsein toont rood of geel knipper. (resp. stoppen, rijden op zicht) [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=herhalingssein Meer over herhalingssein].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Herrie<br /> |Uitleg= &quot;'''Herrie''' op de remmen hebben: &quot;een noodremming maken, met geweld remmen, wat veel lawaai maakt: de remblokken slaan op de wielen, de wielen piepen, de wagens trillen en bonken etc. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Herroepen van sein<br /> |Uitleg= Het ongedaan maken van een ingestelde rijweginstelling. Het '''herroepen''' is alleen mogelijk indien het sein nog niet afgereden is. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=sein_herroepen Meer over herroepen van sein].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Herstellen<br /> |Uitleg= (onderhoud) Het uitvoeren van onderhoudsacties aan een beschadigd, al dan niet defect object, met het doel één of meer, maar niet alle beschadigde onderdelen in hun oorspronkelijke staat terug te brengen. (zie verschil met [[Woorden - V#Vernieuwen (Onderhoud)|vernieuwen]]) [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=herstellen Meer over herstellen]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Hert<br /> |Uitleg= &quot;Hijgend '''hert''':&quot; bijnaam van de locs van de [[Woorden - S#Serie|serie]] NS 6600, gegeven door het personeel van de NTM, toen die in 1920 deze locs in huur had van de NS. De naam verwijst naar Psalm 42. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Hertz<br /> |Uitleg= '''Hertz''' is de eenheid van trillingfrequentie (aantal trillingen per seconde). [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Heinrich_Hertz Meer over Hertz]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Het vuur door de kist halen<br /> |Uitleg= Jargon voor &quot;de kolen van het vuur verspreiden over het hele roosterbed van de '''vuurkist&quot;'''. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]] Zie ook: [[Woorden - K#Kist|Kist]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Heusinger schuifbeweging<br /> |Uitleg= In 1849 patenteerde Heusinger in Duitsland een sterk op dat van Walschaerts gelijkend systeem. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] Zie ook: [[Woorden - W#Walschaerts|Walschaerts]]. [https://de.wikipedia.org/wiki/Steuerung_%28Dampfmaschine%29 Meer over stoommachine]. [https://www.nicospilt.com/index_stoomverdeling.htm Nog meer over Heusinger schuifbeweging].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Heuvelaar<br /> |Uitleg= Bijnaam van de locomotieven van de [[Woorden - S#Serie|serie]] NS 9500, die speciaal bestemd waren voor de rangeerdienst te Susteren, en die daar moeiteloos de treinen de rangeer'''heuvel''' opduwden. ook: [[Woorden - D#Dempsey|&quot;Dempsey&quot;]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Heuvelen<br /> |Uitleg= (wagens) langzaam tegen de rangeer'''heuvel''' op duwen, waardoor zij aan de andere kant op eigen kracht, d.w.z. door de &quot;zwaartekracht&quot;, naar de juiste sporen lopen. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Heuvelsein<br /> |Uitleg= Rangeer'''sein''' waarmee het [[#Heuvelen|'''heuvel'''en]] geregeld wordt. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= High Speed<br /> |Uitleg= Merknaam van de NS. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/NS_Hispeed Meer over NS Hispeed].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Hijsogen<br /> |Uitleg= Stalen '''ringen''' die bijvoorbeeld op een motorhuif zijn bevestigd en waarmee men met behulp van stroppen en een kraan, de huif van de locomotief kan halen.<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Hippel<br /> |Uitleg= 1. (Hippeltje): algemene bijnaam van kleine locomotiefjes, vooral in (N-)O-Nederland. zie ook: &quot;[[Woorden - K#Kikker|Kikkertje]], [[Woorden - B#Bakje|bakje]]&quot; (&quot;hippelen:&quot; zich met kleine sprongetjes voortbewegen).&lt;br /&gt;2. &quot;Kleine hippel:&quot; bijnaam van de locs van de [[Woorden - S#Serie|serie]] NS 6500, gegeven door het personeel van de NTM toen die de locs in 1920 in huur had.&lt;br /&gt;3. &quot;Grote hippel:&quot; bijnaam van de locs van de serie NS 6800, eveneens bij de NTM. Zie ook: [[Woorden - P#Pony|&quot;pony&quot;]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]&lt;br /&gt;4. Benaming voor rangeerlocs uit de 500, 600 en 700 [[Woorden - S#Serie|serie]]. De voorlopers van de 500 en 600 waren de Engelse Class 08 en 09 loc's. De 700 was een variant van de Engelse [https://en.wikipedia.org/wiki/British_Rail_Class_11 Class 11 loc's]. De locs kregen deze bijnaam vanwege het aparte schommelende en springerige rijgedrag. In 1963 kregen alle locs een blauw zwaailicht om voor het kruisende wegverkeer beter zichtbaar te zijn. In 1984 werd dit vervangen door een rood zwaailicht. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Hippel Meer over hippel]. [https://nl.wikipedia.org/wiki/NS_500 Nog meer over Hippel]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Hoek<br /> |Uitleg= (Spoorjargon); De '''hoek''' is dat deel van spoorwegemplacement, waar [[Woorden - M#Materieel|materieel]] weggezet wordt. Daardoor: de opstel- en wegzetsporen op dat deel. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Hoekbord<br /> |Uitleg= Op de '''hoek''' van een wagen bevestigd '''bord''', vierkant of rond, bedoeld als sluitsein. Wordt aan beide zijden (links-/rechtsachter) bevestigd. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Hoeklantaarns<br /> |Uitleg= '''Sluitlantaarns''' op wagens. [http://www.nicospilt.com/pdf/SR1934_008.pdf Meer over Hoeklantaarns (zie pag. 118)] <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Hoerekar<br /> |Uitleg= Reservelocomotief, die bereden werd door allerlei machinisten. Bij NS was de regel, dat er vast personeel was voor één loc, waardoor dit personeel zijn eigen locomotief had en daar verantwoording voor droeg. bij een '''hoerekar''' was dit juist niet zo. Die werd, net als een prostituée, gebruikt en bereden door Jan en alleman. Het onderhoud van zo’n loc was meestal niet best. zie ook: [[Woorden - K#Kar|&quot;kar&quot;]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Hogesnelheidslijn<br /> |Uitleg= '''Hogesnelheidslijn''' is conform Europese afspraken: A - Bestaande lijn die door opwaardering geschikt is gedefinieerd als voor exploitatiesnelheden van tenminste 200 km/h. B - Nieuwe spoorlijn die vanaf indienstname geschikt is voor exploitatiesnelheden van tenminste 250 km/h. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=hogesnelheidslijn Meer over hogesnelheidslijn].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Hogesnelheidslijnen net<br /> |Uitleg= Hsl of HSL. Speciaal aangelegd traject voor snelheden boven de 200 km/h. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Hogesnelheidslijn Meer over hogesnelheidslijn].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Hogesnelheidstrein<br /> |Uitleg= Benaming voor '''treinen''' die volgens Europese afspraken een minimale exploitatiesnelheid hebben van 200 km/u. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] Enkele voorbeelden: ICE (Dld.), TGV (&lt;Fr.) of Thalys (SNCF, NMBS, DB en NS). [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=hogesnelheidstrein Meer over hogesnelheidstrein].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Hogesnelheidstreindienst<br /> |Uitleg= Een treindienst uitgevoerd met '''hogesnelheidstreinen''' tussen twee steden en/of gebieden. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=hogesnelheidstreindienst Meer over hogesnelheidstreindienst].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Hol<br /> |Uitleg= &quot;Loc op '''hol''':&quot; locomotief die aan het rijden is en niet tot stilstand te brengen is, omdat hij niet op stoom, maar op zeer natte stoom, bijna heet water, loopt. Enige manier om de loc te stoppen is: ganghandel in 't midden, zodat de stoomtoevoer stopt, afblaaskraan op de cilinders open zodat het &quot;stoomwater&quot; afgeblazen wordt, en remmen aan. Een loc raakte vaak op hol voor het begin van de dienst, bij of in de loods, als onoordeelkundig loodspersoneel bijv. de regulateur ineens te snel opende. In die situaties was remmen vaak onmogelijk, omdat de luchtdruk voor de remmen nog niet opgebouwd was (de loc is dus, net als een &quot;paard&quot;, op hol, aan het hollen geslagen). [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Holpijp<br /> |Uitleg= Een holpijp(je) is een klein stuk (hand)gereedschap waarmee gaatjes in (niet te harde) materialen geslagen kunnen worden. Het wordt bijvoorbeeld gebruikt om gaatjes in een riem te stansen. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(24)]] [https://wikikids.nl/Holpijp Meer over holpijp].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Homologatie<br /> |Uitleg= '''Homologatie''' is het testen plus goedkeuren van de totaal opgeleverde spoorinfrastructuur, na afsluiting van de bouwwerkzaamheden. Doel is de opgeleverde spoorinfrastructuur vrij te kunnen geven voor gebruik zoals beschreven in de specificaties. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=homologatie Meer over homologatie].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Hond<br /> |Uitleg= &quot;Het is net een kwaaie '''hond''':&quot; de loc klinkt als een hond omdat hij een blaffend geluid maakt (zie: &quot;[[Woorden - B#Blaffend|blaffend]]&quot;). [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Hondekop<br /> |Uitleg= Bijnaam van het elektrische [[Woorden - M#Materieel|materieel]] 1954 (&quot;Mat '54&quot;). De treinstellen uit deze [[Woorden - S#Serie|serie]] hebben aan beide zijden een bestuurderscabine die de vorm van een '''hondekop''' heeft, vooral door de naar voren komende neus. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Mat_%2754 Meer over Hondekop].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Hondenbot<br /> |Uitleg= (Modelspoor); baanontwerp in de vorm van een '''hondebot'''. Zie het artikel [[Basisvormen modelbanen]]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Hongaarse vouwbalg<br /> |Uitleg= Bepaald type '''vouwbalg''' dat door een uitgekiende ophanging veel beter was in- en uit te vouwen. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Hoofdsein<br /> |Uitleg= 1. hoofdseinpaal waaraan het definitieve sein gegeven wordt; tegengesteld [[Woorden - V#Voorsein|voorsein]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]&lt;br /&gt;2. Een '''hoofdsein''' is een lichtsein dat &quot;STOP&quot; kan tonen. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] Zie: artikel [[Armseinen]] en [[Lichtseinen]]. [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=hoofdsein Meer over hoofdsein].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Hoofd-seinhuiswachter<br /> |Uitleg= Een '''hoofd-seinhuiswachter''' (ca 1900) is de chef van de seinhuiswachter(s). Later werd de hoofd-seinhuiswachter [[Woorden - T#Treindienstleider|treindienstleider]] genoemd. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Hoofdspoor<br /> |Uitleg= Een '''spoor''' dat in de gewone omstandigheden door treinen wordt bereden of een spoor dat als zodanig door de daartoe bevoegde instantie wordt aangewezen. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=hoofdspoor Meer over hoofdspoor].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Hoofdwerkplaats<br /> |Uitleg= Een '''werkplaats''' voor groot onderhoud en complete revisie van rollend [[Woorden - M#Materieel|materieel]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Hoofdwerkplaats_Haarlem Meer over hoofdwerkplaats].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Hoog<br /> |Uitleg= (Elektronica); in de meeste digitale elektronica gebruikt men de aanduiding &quot;'''hoog'''&quot;, waarbij een spanning hoger (groter) dan ongeveer 4 volt gezien wordt als een logisch &quot;hoog&quot; signaal (een &quot;1&quot;). Bij een decoder is de &quot;hoog&quot;-toestand van de logische poort(en) meestal 5 volt. Zie ook: [[Woorden - L#Laag|laag]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Hoog gefundeerd<br /> |Uitleg= '''Fundering''' van het [[Woorden - K#Kunstwerk|kunstwerk]] nabij bovenkant [[Woorden - T#Talud|talud]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=gefundeerd_hoog Meer over hoog gefundeerd]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Hoogovens Spoorbedrijf<br /> |Uitleg= De KNHS (Koninklijke Nederlandsche '''Hoogovens''' en Staalfabrieken) in IJmuiden, vroeger Corus, tegenwoordig TATA, heeft een eigen '''spoorwegbedrijf'''. In Beverwijk is er [[Woorden - A#Aansluiting|aansluiting]] op het landelijke spoorwegnet. Men heeft niet alleen eigen [[Woorden - M#Materieel|materieel]], waaronder locomotieven en bijzondere wagens, maar ook een eigen beveiliging. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(4)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Hotbox-detectie<br /> |Uitleg= De '''HotBox-Detectie-installatie''' (HBD) is ingericht voor het meten en melden van de bedrijfstemperatuur van aspotten (de boxen) en wielbanden van passerend [[Woorden - M#Materieel|materieel]]. Meldingen van dit detectiesysteem kunnen zijn: &quot;warmloper&quot; (trein dient binnen enkele kilometers te worden gecontroleerd), &quot;heetloper&quot; (trein dient direct te worden stopgezet). [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=hotbox Meer over de Hotbox-detectie]. [https://www.infrasite.nl/glossary/hotbox/ Nog meer over de Hotbox-detectie] [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(5)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Houdspanning<br /> |Uitleg= (Elektrotechniek): De '''houdspanning''' is de minimale spanning waarbij het anker van een [[Elektronica basis#Het relais|relais]] betrouwbaar aangetrokken blijft en zorgt voor het goed gesloten blijven van de relaiscontacten. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Relais Meer over houdspanning].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Hout<br /> |Uitleg= Hout is het voornaamste bestanddeel van houtige planten: (vooral) bomen en struiken. Botanisch gezien is hout het door het cambium geproduceerd secundaire xyleem van zaadplanten. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Hout Meer over hout].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Houtsoort<br /> |Uitleg= Een '''hout'''soort is wat als zodanig onderscheiden wordt van andere houtsoorten, en apart verhandeld of behandeld wordt. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Houtsoort Meer over houtsoort].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Houtdraadbout<br /> |Uitleg= Een '''houtdraadbout''' is een schroef met een zeskantige kop en een conisch deel waaromheen een schroefdraad is aangebracht. Er zijn ook houtdraadbouten met een vierkante kop geweest. De houtdraadbout is geschikt voor het vastmaken van houtverbindingen. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Houtdraadbout Meer over houtdraadbout].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Houtlijm<br /> |Uitleg= '''Lijm''' op basis van PolyVinylACetaat. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/PVAC-lijm Meer over PVAC-lijm].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Hub<br /> |Uitleg= (Computerterminologie) Een '''hub''' is, net als een [[Woorden - S#Switch|switch]], een apparaat in de infrastructuur van een netwerk. In een computernetwerk is een hub het middelpunt van de aangesloten computers. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Hub_(hardware) Meer over Hub].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Huif<br /> |Uitleg= Een huif is een beschermende overkapping. Zo wordt een ondersteund beschermend zeildoek over een wagen, een boedelbak, een oplegger of een schuit een huif genoemd. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Huif Meer over huif]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Hulpdraagkabel<br /> |Uitleg= Standaard hangt de rijdraad tussen de ophangpunten enigszins door. De ophangpunten (aan masten en portalen) veroorzaken ter plaatse een kleine verticale knik in de draad. Hierdoor kon max. 100km per uur gereden worden. Door in de knik van de ophanging een [[Bovenleiding algemeen#Toepassing van hulpdraagkabel|'''hulpdraagkabel''']] te monteren werd de knik onder de mast beduidend kleiner en kon men deze rijdraad wel tot max. 140 km per uur gebruiken (mits er aan beide zijden natuurlijk gebruik werd gemaakt van [[Woorden - A#Afspaninrichting|afspanning]] d.m.v. gewichten) [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Bovenleiding Meer over draagkabel].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= &quot;Huisje-boompje-beestje-rijden&quot;<br /> |Uitleg= Op zicht rijden. hierbij moet je je oriënteren op de omgeving, waarbij je kijkt naar elementaire zaken als huisje-boompje-beestje. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Huisnetwerk<br /> |Uitleg= (Computerterminologie) Een '''huisnetwerk''', &quot;thuisnetwerk&quot; of &quot;HAN&quot; (van het Engels: &quot;Home Area Network&quot;) is een computernetwerk dat gebruikt wordt in een woning of in een klein bedrijf. In Nederlandse huishoudens zijn huisnetwerken doorgebroken vanaf 2000, na de introductie van ADSL en de komst van draadloos breedbandinternet. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Huisnetwerk Meer over huisnetwerk].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= &quot;Huneslet&quot;<br /> |Uitleg= Bijnaam bij de Hoogovens van de [[Woorden - S#Serie|serie]] NS 8800. Deze bijnaam was gegeven naar de fabrieksnaam '''Hunslet'''. Zie ook: [[Woorden - J#Jeep|&quot;jeep&quot;]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Hybride<br /> |Uitleg='''Hybride''' betekent: nauwe vermenging van ongelijksoortige zaken. Bijvoorbeeld [[Hybridebaan voor tweerail/drierail|tweerail en drierail]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Hybride Meer over hybride].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Hybride locomotief<br /> |Uitleg= Een '''hybride locomotief''' is een locomotief met zowel een dieselmotor, als de mogelijkheid gevoed te worden via een externe stroomvoorziening vanaf de spoorbaan. Er bestaan ook hybride locomotieven die via de bovenleiding worden gevoed waar dat kan en via een batterij als dat moet. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Lijst_van_spoorwegjargon#H Meer over hybride locomotief].<br /> }}<br /> {{Voettekst<br /> |Vorige= Woorden - G<br /> |Volgende= Woorden - I<br /> |VorigeMenu= Verklarende woordenlijst<br /> }} {| width= &quot;100%&quot;<br /> |- valign= &quot;top&quot;<br /> ! scope= &quot;row&quot; width=&quot;70%&quot; |<br /> | &lt;small&gt;Laatste wijziging: 27 dec 2025 15:27 uur&lt;/small&gt;<br /> |}<br /> [[Categorie: Afkortingen|H]]<br /> [[Categorie: Algemeen|H]]<br /> [[Categorie: Woorden|H]]<br /> [[Categorie: Woorden-Index|H]]<br /> __NOEDITSECTION__</div>

Fred https://encyclopedie.beneluxspoor.net/index.php?title=Groot_onderhoud&diff=55261 2025-12-23T09:17:05Z

<p>Fred: links toeg.</p> <hr /> <div>{{Koptekst<br /> |Vorige= Onderhoud<br /> |Volgende= Computerprogramma's voor modelspoormaterieel<br /> |VorigeMenu= Realistische snelheden<br /> |Auteur= Fred Eikelboom<br /> }}<br /> {{Inhoudsopgave||Klein}}<br /> Dit artikel behandelt het '''groot onderhoud''' van de locs/treintellen.<br /> <br /> De locs/treintellen hebben soms groot onderhoud nodig, bijvoorbeeld als een locomotief jaren in de doos gelegen of in de vitrine gestaan heeft. Het vet of de olie kan dan hard geworden (verharst) zijn. Rijden is er dus niet meer bij, totdat alles schoongemaakt is en opnieuw gesmeerd. Indien toch geprobeerd wordt of de loc/treinstel wil rijden is de kans groot dat de motor te heet wordt en verbrandt en dan zijn we verder van huis.&lt;br&gt;De enige manier om dit weer goed te krijgen, is het draaiende gedeelte van de loc/treinstel te demonteren, het draaiende gedeelte schoonmaken en het draaiende gedeelte te smeren en de loc/treinstel weer te monteren.<br /> === Voorbereiding ===<br /> Zorg dat er gewerkt wordt in een ruimte met zeil of novilon op de vloer. Bij hoogpolig tapijt kunnen we eventueel op de vloer gevallen onderdeeltjes moeilijk of helemaal niet terugvinden. Zorg dat er rubber handschoen binnen handbereik zijn. Zorg voor een flesje naaimachineolie ([[Woorden - T#Teflon|Teflon]]-olie cq. [[Woorden - P#PTFE.|PTFE]]-olie of speciale olie van de locomotief-fabrikant mag ook). Zorg ook voor een busje- of een tube (Teflon)-vet, Leg ook een aantal wattenstaafjes gereed.<br /> === Reinigingsvloeistof ===<br /> Voor het ontvetten van kunststoffen- en metalen [[Woorden - T#Tandwiel|tandwielen]] of wormen en wormwielen gebruiken we;<br /> * [[Woorden - I#Isopropanol|Isopropanol]] (ook IPA genoemd)<br /> * Dasti <br /> * Wasbenzine.<br /> {| class=&quot;wikitable&quot;<br /> | valign=&quot;center&quot; style=&quot;width:5%;text-align:center;&quot;| [[Bestand:Let-op.jpg|50px|center]]&lt;small&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;'''LET OP'''&lt;/small&gt;||valign=&quot;top&quot;| Reinigingsvloeistoffen zoals IPA, Dasti en wasbenzine bevatten schadelijke stoffen en drogen de huid uit! Draag bij het gebruik ervan altijd rubberen handschoenen en zorg voor voldoende ventilatie.<br /> |}<br /> === De behuizing van de aandrijving ===<br /> Na het verwijderen van de tandwielen (maak even een tekening van hoe ze gezeten hebben) leggen we de behuizing (=de tandwielkast) in een kunststof bakje of in een [[Woorden - U#Ultrasoon reinigen|ultrasoonreiniger]]. Reinigingsvloeistof er op gieten tot dat de tandwielkast helemaal bedekt is. Na 10 minuten de vloeistof afgieten en de tandwielkast op een droge pluisvrije doek leggen, met een wattenstaafje de binnenkant en buitenkant reinigen en droogdeppen. Zien we dan nog verhard vet, dan nog vijf minuten in de reinigingsvloeistof leggen. Het is het handigst om de tandwielkast én de [[#Tandwielen schoonmaken|losse tandwielen]] tegelijkertijd in de reinigingsvloeistof te leggen.<br /> === De elektromotor ===<br /> {{Afbeelding<br /> |Bestand= Worm en wormwiel.png<br /> |Grootte= 130px<br /> |Volgnummer= 01<br /> |Omschrijving= Worm en wormwiel<br /> |Maker= Fred Eikelboom<br /> |Type= Tekening<br /> |Positie= Links<br /> }}Wanneer de motor uit de locomotief verwijderd is hangen we deze m.b.v. een krokodilleklem die onderdeel is van een handig hulpstuk; een zogenaamd [https://www.conrad.nl/nl/p/toolcraft-zd-10f-derde-hand-b-x-h-260-mm-x-190-mm-2290457.html &quot;derde handje&quot;] boven het bakje en zorgen dat de worm (zie afbeelding 01) in de reinigingsvloeistof hangt.&lt;br&gt;<br /> Na tien minuten de worm met een tandenborstel reinigen. Zien we dan nog verhard vet, dan nog vijf minuten in de reinigingsvloeistof hangen.Heeft de motor twee wormen dan daarna de motor andersom ophangen zodat de worm in de reinigingsvloeistof hangt om deze ook te reinigen. Daarna ook deze worm met een tandenborstel reinigen. Zien we dan nog verhard vet, dan nog vijf minuten in de reinigingsvloeistof leggen. Na droging de [[Onderhoud#Motorlagers|motorlagers smeren]] met olie en de worm (of de wormen) smeren met vet.<br /> &lt;div style=&quot;height: 45px;&quot;&gt;&lt;/div&gt;<br /> === De motor piept of snerpt===<br /> {| Class= &quot;vatop&quot;<br /> |<br /> |Wanneer de motor piept of snerpt komt dat doordat de motor lange tijd niet gesmeerd is. Door het gebrek aan smering zijn de lagers te ruim geworden, daardoor gaat de motor-as langs de binnenkant van het lager rollen en het toerental daalt daarbij dan ook nog. Sommigen proberen dan met dik vet (vet heeft een hogere [[Woorden - V#Viscositeit|viscositeit]] dan olie) het probleem te verhelpen. Uitgelopen lagers kunnen ''nooit'' door dik vet gecompenseerd worden, omdat de oorzaak mechanisch is. Binnen de kortste keren keert het gepiep weer terug. Hiervoor zijn maar twee oplossingen: motor vervangen of nieuwe lagers monteren. En dan kunnen het beste de [https://nl.wikipedia.org/wiki/Glijlager glijlagers] vervangen door kogellagers (zie tabel 01). Iemand die handig is, kan de glijlagers zelf vervangen door [https://nl.wikipedia.org/wiki/Kogellager kogellagers]. Misschien moet het gat waarin het nieuwe kogellager komt iets uitgeboord worden. Het probleem is dan om de lagers goed recht in de motor te plaatsen. Wanneer dan ook maar iets scheef geboord wordt, gaat de zaak wringen en loopt de motor na montage te zwaar of helemaal niet. Kijk uit voor [[Woorden - K#Kortsluiting|kortsluiting]] van de collector aan de kant van het kogellager, zo nodig een [[Woorden - K#Kunststof|kunststof]] isolatiering tussen kogellager en [[Woorden - C#Collector|collector]] aanbrengen.<br /> ==== Klokkenmaker ====<br /> Een andere mogelijkheid om nieuwe lagers te krijgen is een bezoekje brengen aan een klokkenmaker. Deze vervangt uitgelopen lagers van klokken, &quot;verbussen&quot; genaamd. Wellicht heeft de klokkenmaker een oplossing voor de uitgesleten lagers.<br /> |<br /> {| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%;&quot;<br /> !{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| Asdiameter<br /> !{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| Buitendiameter<br /> !{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| Dikte<br /> !{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}} Width=&quot;170&quot;| Leverancier<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| 1,5 || {{TblAgKleur1|#D1D1E1;}} | 4 || {{TblAgKleur1|#D1D1E1;}} | 2 ||{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| [https://www.toprc.nl/kogellager-chrome-metalen-dichting-1-5x4x2-mr681xzz-2st.html toprc.nl]<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| 2 || {{TblAgKleur1|#E4E1E1;}} | 5 || {{TblAgKleur1|#E4E1E1;}} | 2,3 ||{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| [https://www.lagerkoning.nl/ibb-miniatuur-kogellager-682-zz-2x5x2-3mm.html?gad_source=1&amp;gad_campaignid=17190396926 lagerkoning.nl]<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| 2 || {{TblAgKleur1|#D1D1E1;}} | 5|| {{TblAgKleur1|#D1D1E1;}} | 2,3 ||{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| [https://www.interwiel.nl/682-zz-kogellager-2x5x23-mm.html interwiel.nl]<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| 2 || {{TblAgKleur1|#E4E1E1;}} | 6 || {{TblAgKleur1|#E4E1E1;}} | 3 ||{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| [https://www.interwiel.nl/692-zz-kogellager-2x6x3-mm.html interwiel.nl]<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| 2 || {{TblAgKleur1|#D1D1E1;}} | 7 || {{TblAgKleur1|#D1D1E1;}} | 3,5 ||{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| [https://www.neita.nl/webshop/lagers/miniatuurlagers/602-zz-prc-1r-kogellager-102418 neita.nl]<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| 2,5 || {{TblAgKleur1|#E4E1E1;}} | 6 || {{TblAgKleur1|#E4E1E1;}} | 2,6 ||{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| [https://www.neita.nl/webshop/lagers/miniatuurlagers/s-682-xzz-prc-1r-kogellager-rvs-108250 neita.nl]<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| 3 || {{TblAgKleur1|#E4E1E1;}} | 7 || {{TblAgKleur1|#E4E1E1;}} | 2 ||{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| [https://www.toprc.nl/kogellager-chrome-metalen-dichting-3x7x2-mr683-2st.html toprc.nl].<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| 3 || {{TblAgKleur1|#D1D1E1;}} | 8 || {{TblAgKleur1|#D1D1E1;}} | 3 ||{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| [https://www.toprc.nl/kogellager-chrome-metalen-dichting-3x8x3-mr83zz-2st.html toprc.nl]<br /> |}<br /> {{Tabelonderschrift<br /> |Volgnummer= 01<br /> |Maker= Fred Eikelboom<br /> }}|}<br /> === Motor uit elkaar halen ===<br /> Bij het demonteren moeten we opletten dat de [[Woorden - V#Veer|veertjes]] van de koolborstels niet wegspringen. Het beste kunnen we een grote plastic zak om de motor doen en dan onze handen in de plastic zak steken, de opening van de zak zo klein mogelijk houden en de motor demonteren. Mocht er een veertje wegspringen, dan bestaat de kans dat het veertje in de zak terechtgekomen is.&lt;br&gt;<br /> Na het demonteren de onderdelen van de motor in de reinigingsvloeistof leggen en 10 minuten wachten. Daarna voorzichtig de collector met een tandenborstel reinigen. Zien we dan nog verhard vet, dan nog vijf minuten in de reinigingsvloeistof leggen. Maak tevens de gleuven tussen de lamellen van de [[Woorden - C#Collector|collector]] schoon met een ''houten'' tandenstoker of een kunststof stripje. Gebruik hiervoor ''geen metaal'' want dan krijgen we bramen aan de collector en dan slijten de [[Woorden - K#Koolborstel|koolborstels]] supersnel! Met een wattenstaafje de binnenzijde van de motor reinigen. Gebruik ook een wattenstaafje voor het reinigen van de binnenzijde van de koolborstelhouders. De koolborstels moeten gemakkelijk in de houder kunnen bewegen.<br /> === Vette koolborstels ===<br /> Wanneer is geconstateerd dat de [[Woorden - K#Koolborstel|koolborstels]] vettig zijn geworden door olie, dan moeten de koolborstels zonder meer worden vervangen door nieuwe. Vette koolborstels uitwendig schoonmaken helpt niet, want de olie is diep in het poreuze materiaal gezogen en die ingedrongen olie komt er nooit meer uit. Die olie zorgt er ook voor dat er een soort isolatielaagje op de [[Woorden - C#Commutator|commutator]] aanwezig is, waardoor het contact tussen de koolborstels en de [[Woorden - C#Collector|collector]]lamellen nog slechter wordt. Hierdoor ontstaat extra vonkvorming en verslijten de koolborstels en de commutator (of collector) eerder dan gewenst.&lt;br&gt;<br /> === Inrijden na vervangen van de koolborstels ===<br /> Na het vervangen van de koolborstels de loc/treinstel een half uur vooruit en een half uur achteruit laten rijden op halve snelheid, om de koolborstels de tijd te geven om goed in te lopen op de [[Woorden - C#Collector|collector]].<br /> {| class=&quot;wikitable&quot;<br /> | valign=&quot;center&quot; style=&quot;width:5%;text-align:center;&quot;| [[Bestand:Let-op.jpg|50px|center]]&lt;small&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;'''LET OP'''&lt;/small&gt;||valign=&quot;top&quot;| Vergeet niet om de lagers van de motor te smeren na het monteren.<br /> |}<br /> === Tandwielen schoonmaken ===<br /> De tandwielen in een kunststof bakje of in een ultrasoonreiniger leggen, reinigingsvloeistof er op gieten tot dat de tandwielen helemaal bedekt zijn. Regelmatig met een tandenborstel de tandwielen afborstelen. Na 10 minuten de vloeistof afgieten en de tandwielen op een droge pluisvrije doek leggen en droogdeppen. Zien we dan nog verhard vet, dan nog vijf minuten in de reinigingsvloeistof leggen. Na het schoonmaken minstens 15 minuten laten drogen. Daarna tijdens het weer in elkaar zetten de tandwielen smeren:<br /> ==== Losse tandwielen smeren ====<br /> * op de tanden van de tandwielen een beetje ([[Woorden - T#Teflon|Teflon]])-vet en op de plaats waar het tandwiel omheen draait (=de as) een beetje [[Woorden - T#Teflon|Teflon]]-olie.<br /> ==== Tandwielen op aangedreven as ====<br /> * op de tanden van het tandwiel een beetje vet.<br /> ==== Wormen ====<br /> * op de tanden van de worm een beetje vet.<br /> Nadat alles weer gemonteerd is kunnen we gaan proefrijden.<br /> <br /> Klik op &quot;Onderdelen&quot; onderaan deze pagina voor aanvullende info over onderdelen.<br /> {{Linkssectie begin<br /> |Box=AlleenInfo<br /> }}<br /> {{Linkssectie tussenkop<br /> |Koptekst= Encyclopedie:<br /> }}<br /> {{Link intern<br /> |Link= Documentatie en onderdelen van rollend materieel<br /> |Linknaam= Documentatie en onderdelen van rollend materieel<br /> }}<br /> {{Link intern<br /> |Link= Merken<br /> |Linknaam= Merkenlijsten<br /> &lt;small&gt;Bekijk ook de merkenlijst bij het zoeken naar onderdelen.&lt;/small&gt;<br /> }}<br /> {{Link intern<br /> |Link= Onderhoud<br /> |Linknaam= Onderhoud<br /> }}<br /> {{Linkssectie scheiding}}<br /> {{Linkssectie tussenkop<br /> |Koptekst= Beneluxspoor.net:<br /> }}<br /> {{Link Forum-Meerkeuze<br /> |Volgnr = 189<br /> |ExtraInfo= over uitgelopen lagers<br /> }}<br /> {{Linkssectie einde}}<br /> {{Gerelateerde termen<br /> |Termen= gangbaar maken, oud, oude loc, repareren, reparatie, teflonvet, teflonolie, uitgesleten, versleten<br /> }}<br /> {{Voettekst<br /> |Vorige= Onderhoud<br /> |Volgende= Computerprogramma's voor modelspoormaterieel<br /> |VorigeMenu= Realistische snelheden <br /> }} {| width= &quot;100%&quot;<br /> |- valign= &quot;top&quot;<br /> ! scope= &quot;row&quot; width=&quot;70%&quot; |<br /> | &lt;small&gt;Laatste wijziging: 25 dec 2025 10:17 uur&lt;/small&gt;<br /> |}<br /> [[Categorie: Alles|G]]<br /> [[Categorie: Artikel|Groot onderhoud]]<br /> [[Categorie: Materieel|G]]<br /> [[Categorie: Onderdelen|G]]<br /> [[Categorie: Onderhoud|G]]<br /> [[Categorie: Technieken|G]]<br /> [[Categorie: Fred Eikelboom|G]]</div>

Fred https://encyclopedie.beneluxspoor.net/index.php?title=Zoek-assistent&diff=55260 2025-12-23T09:15:05Z

<p>Fred: woord toeg.</p> <hr /> <div>{{Koptekst<br /> |Vorige= Hoofdpagina<br /> |Volgende= Index<br /> |Auteur= Fred Eikelboom <br /> }}<br /> ==== Ongewenste benamingen/begrippen ====<br /> Het komt wel eens voor dat iemand de juiste term (nog) niet weet en dan niet verder komt met de zoekfunctie.&lt;br /&gt;<br /> Om verwarringen in het gebruik van benamingen/begrippen te voorkomen, dienen verwarrende en onjuiste benamingen/begrippen vermeden te worden.&lt;br /&gt;<br /> Hieronder een tabel met de niet te gebruiken benaming/het niet te gebruiken begrip en daarachter de juiste benaming/het juiste begrip. De meeste begrippen zijn aanklikbaar, waarna wordt doorverwezen naar informatie.<br /> {|class=&quot;wikitable&quot; &quot; style=&quot;text-align:left; font-size:95%;&quot;<br /> !{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}} width=&quot;450&quot;|&quot;Fout/verwarrend&quot;<br /> !{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}} width=&quot;400&quot;|&quot;Goed&quot;<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| Achterlichten||{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| [[Schakelen van front en sluitseinen volgens NMRA-norm|Sluitseinen]].<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| Afremspoor (bestaat niet)||{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| [[Treingestuurd rijden|Remsectie]]. <br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| Afspaninstallatie||{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| [[Afspaninrichtingen in DIN en DLO|Afspaninrichting]].<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| Afslaand spoor||{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| [[Basisvormen#Engels wissel|Afbuigend spoor]]. <br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| -||{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| -<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| Ampèrage||{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| [[Woorden - S#Stroomsterkte|Stroomsterkte]].<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| Analoge transformator||{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| Bestaat niet. Net zomin als een digitale [[Elektronica basis#De transformator|transformator]].<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| Analoog lampje||{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| Bestaat niet. Net zo min als een digitaal lampje. [[Woorden - G#Gloeilamp|gloeilamp]].<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| Apart spoor ||{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| [[Elektronica digitaal|Programmeerspoor]].<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| Banenplan (heeft met werk en vacatures te maken)||{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| Sporenplan. <br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| Baanplan (het geheel van rails, scenery, onderbouw en bedrading )||{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| Sporenplan.<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| Blindstekker / dummydecoder / dummyplaatje (onjuiste benaming!)||{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| [[Brugstekker|Brugstekker]].<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| Bollenstamper (Belg.)||{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| [[Railgeometrie|Wisselsteller]]. <br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| Brugcel||{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| [[Elektronica basis#De bruggelijkrichter|Bruggelijkrichter]].<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| -||{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| -<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| Damper||{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| [[Rookgenerator aansluiten op een locdecoder|Rookgenerator]].<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| Decode (typo)||{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| [[Soorten decoders| Decoder]]. <br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| - ||{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| -<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| De wissel||{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| [[:Categorie:Wissels|Het wissel]].<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| Digitale koppeling (bestaat niet, werkt op [[Woorden - D#DC.|DC]], wordt aangestuurd door decoder) ||{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| [[Koppelingen in schaal H0|Elektrische koppeling]].<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| Digitale tranformator||{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| Bestaat niet. [[Elektronica basis#De transformator|Werkt op AC.]].<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| Draairad||{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| [https://www.bibus.nl/nl/producten/mechanische-componenten/bedienen/handwielen Handwiel].<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| Draaitafel ||{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| [[De draaischijf|Draaischijf]].<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| Druppelcondensator||{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| [[Elektronica basis#De tantaal-elco|Tantaal-elco]].<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| - ||{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| -<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| Flexirail (bestaat niet)||{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| [[Flexrails|Flexrails]].<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| - ||{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| -<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| Foutstroomschakelaar||{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| [[Woorden - A#Aardlekschakelaar|Aardlekschakelaar]].<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| Gekoppeld rijden||{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| [[Multi-tractie_rijden|Multi-tractie rijden]].<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| Gekoppelde tractie||{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| [[Multi-tractie_rijden|Multi-tractie]].<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| Gelijkstroom||{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| [[Woorden - G#Gelijkspanning|Gelijkspanning]].<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| Gelijkstroomtrafo. Bestaat niet.&lt;br&gt;Bij gelijkspanning ontstaat geen magnetische flux.||{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| Daarom werkt een [[Elektronica basis#De transformator|trafo]] niet op gelijkstroom.<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| Gecombineerde ultracondensator ||{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| [[GoldCaps|Dubbellaags condensator]].<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| Glasvezelpotlood (lijkt op een potlood, maar je kunt er echt niet mee schrijven) ||{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| Glasvezelstift: [[Detectie van goederenwagens/rijtuigen|detectie]], [[Het testen van elektromotoren|testen v. elektromotoren]] en [[Onderhoud|onderhoud]].<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| Geschakelde voeding ||{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| [[Woorden - S#Schakelende voeding|Schakelende voeding]].<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| Hartstuk (letterlijke vertaling van het Duitse &quot;Herzstück&quot; wat &quot;kern&quot; betekent).||{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| [[Puntstuk van het wissel polariseren|Puntstuk]].<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| Klassiek spoor||{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| [[Woorden - C#Conventioneel spoor|Conventioneel spoor]].<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| Kikkerpolarisatie (slechte vertaling van &quot;frog&quot;)||{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| [[Woorden - P#Puntstuk polariseren|Punststukpolarisatie]].<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| - ||{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| -<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| Kopeling (typo) ||{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| [[Koppelingen in schaal H0|Koppeling]].<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| Koperen draadwikkel ||{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| [[Stappenplan locdecoderinbouw#Ontstoringscomponenten verwijderen|Spoel]] of [[Stappenplan locdecoderinbouw#Ontstoringscomponenten verwijderen|spoeltje]]. <br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| Koplampen||{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| [[Schakelen van front en sluitseinen volgens NMRA-norm|Frontseinen]].<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| Krachtstroom ||{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| [[Woorden - S#Sterkstroom|Sterkstroom]].<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| Led-lampen, Ledlampen (zijn voor huiskamergebruik en sportvelden)||{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| [[Wat is een led|Leds]] of [[Wat is een led|SMD-leds]]. <br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| Meezending / in meezending / in leegloop ||{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| [[Woorden - O#Opzending|In opzending]].<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| - ||{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| -<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| Metalen connectiestukje ||{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| [[Raillassen en overgangsrails|Raillas]].<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| Motorwissel (term stamt uit de autosport) bij modelspoor foute naam.||{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| [[Wissels digitaliseren|Motorische wisselaandrijving]]. <br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| Ofaaltje (typo)||{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| [[Treinbesturingssoftware|Ovaaltje]]. <br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| Perronrand (verwarrend) ||{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| [[Het perron|Perronwand]].<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| Puntmotor (rechtstreekse vertaling van het Engelse &quot;pointmotor&quot;) ||{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| Wisselaandrijving.<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| [[Woorden - P#Plastic|Plastic]] connectiestukje||{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| [[Raillassen en overgangsrails|Isolatielas]]. <br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| Rail (Engels) ||{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| [[Rail (spoorstaaf), hoogte en materiaal|Spoorstaaf]].<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| Rails (Engels) ||{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| [[Systemen|Spoorstaven]] of [[Station en omgeving|spo(o)r(en)]].<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| Railschrijnwerkers (op buitenlandse verkoopsite) ||{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| [[Raillassen en overgangsrails|Raillassen]].<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| - ||{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| -<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| Railsen / railzen (verbastering van &quot;rails&quot;) ||{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| [[Systemen|Spoorstaven]] of [[Station en omgeving|spo(o)r(en)]].<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| Railstaaf (je zegt dus in feite: &quot;spoorstaafstaaf&quot;, want &quot;rail&quot; is al spoorstaaf) ||{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| [[Rail (spoorstaaf), hoogte en materiaal|Spoorstaaf]].<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| Railstaven (je zegt dus in feite: &quot;spoorstaafstaven&quot;, want &quot;rail&quot; is al spoorstaaf) ||{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| [[Rail (spoorstaaf), hoogte en materiaal|Spoorstaven]].<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| Railstoel (letterlijke vertaling van het Duitse woord &quot;Schienenstuhl&quot;)||{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| [[Woorden - R#Rughellingplaat|Rughellingplaat]]. <br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| - ||{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| -<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| Reedcontact. Op het internet staan meerdere vormen. Wij gebruiken:||{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| [[Wat is een reed-contact|Reed-contact]].<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| Remspoor (zit een luchtje aan)||{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| [[Treingestuurd rijden|Remsectie]].<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| - ||{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}} | -<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| Schuifbare schoenenbruggen||{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| [[Raillassen en overgangsrails|Raillassen]].<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| Slipbandjes (bevorderen het slippen). Juiste term: '''A'''nti'''S'''lip'''B'''andjes.||{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| [[Woorden - A#ASB.|ASB]].<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| Softwareprogramma (door leken gebruikte uitdrukking)||{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| [[Woorden - C#Computerprogramma|Computerprogramma]].<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| Solenoiddecoder (een [[Woorden - S#Solenoid|solenoid]] kun je niet decoderen)||{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| Wisseldecoder voor spoelenaandrijving.<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| Soldeervet||{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| [[Het solderen|soldeerpasta]].<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| Super Farad condensator ||{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| SuperCap of [[GoldCaps|GoldCap]].<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| Stopspoor (bestaat niet) ||{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| [[Het maken van een stopsectie|Stopsectie]].<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| Spoorplan ||{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| [[Thema kiezen|Sporenplan]]. <br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| - ||{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| -<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| Stootbumper ||{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| [[Woorden - B#Buffer|Buffer]].<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| &quot;Tactile drukschakelaar&quot; (tactile = tastbaar of voelbaar)||{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| Een drukschakelaar is per definitie tastbaar!<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| Trafo die gelijkspanning levert ||{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| Bestaat niet. Een [[Elektronica basis#De trasformator|trafo]] levert altijd [[Woorden - A#AC.|AC]]. Hier wordt een [[Woorden - V#Voeding|voeding]] bedoeld.<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| - ||{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| -<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| Tramrail (typo) ||{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| Tramrails [[Straatspoor in model]].<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| Uitzettingslas ||{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| [[Woorden - C#Compensatielas|Compensatielas]].<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| De viscose van het vet ([https://waarzitwatin.nl/stoffen/viscose viscose] is een kunststof)||{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| De [[Woorden - V#Viscositeit|viscositeit]] van het vet (of de olie).<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| - ||{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| -<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| Voorweerstand.&lt;br&gt;Letterlijke vertaling van het Duitse &quot;vorwiederstand&quot;||{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| [[Elektronica basis#Regelen van de stroomsterkte| Serieweerstand]].<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| - ||{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| -<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| Voltage||{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| [[Woorden - S#Spanning|Spanning]].<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| Wattage||{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| [[Woorden - V#Vermogen|Vermogen]].<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| Wielen uitlijnen (doe je bij een auto)||{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| [[Woorden - K#Kwarteren|Kwarteren]].<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| Weatheren (Angelsaksische verbastering ofwel het lijkt op [https://en.wikipedia.org/wiki/Denglisch Denglisch])||{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| [[Weathering|Weathering]].<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| Wielas(sen) / wielset||{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| Een as met twee wielen heet bij de spoorwegen een [[Woorden - W#Wielstel|wielstel]].<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| Wisselstroom||{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| [[Woorden - W#Wisselspanning|Wisselspanning]].<br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| Wisselverbinding||{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| [[Woorden - O#Overloopverbinding|Overloopverbinding]]. <br /> |-<br /> |{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| Witte steen bij wissel||{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| Vrijbalk [[Scenery op het spoor]].<br /> |}<br /> &lt;!-- Nog toevoegen:<br /> --&gt;<br /> {{Voettekst<br /> |Vorige= Hoofdpagina<br /> |Volgende= Index<br /> }} {| width= &quot;100%&quot;<br /> |- valign= &quot;top&quot;<br /> ! scope= &quot;row&quot; width=&quot;70%&quot; |<br /> | &lt;small&gt;Laatste wijziging: 23 dec 2025 10:14 uur&lt;/small&gt;<br /> |}<br /> [[Categorie: Alles]]<br /> [[Categorie: Algemeen]]<br /> [[Categorie: Redactie]]</div>

Fred https://encyclopedie.beneluxspoor.net/index.php?title=Veilig_werken&diff=55259 2025-12-22T09:47:36Z

<p>Fred: link toeg.</p> <hr /> <div>{{Koptekst<br /> |Vorige= Ontkoppelaar van David K. Smith<br /> |Volgende= Weathering<br /> |VorigeMenu= Methoden, technieken en materialen<br /> |Auteur= Dick van der Knaap<br /> |Auteur2= Fred Eikelboom<br /> }}<br /> {{Inhoudsopgave||Klein|}}<br /> === Veilig de hobby bedrijven ===<br /> Het is belangrijk dat we, ook bij het bezig zijn met onze hobby, proberen zo veilig mogelijk te werken. Daaraan schort het nog wel eens, ook bij modelspoorders. Vaak heerst er een houding van: &quot;dat is allemaal onzin, teveel moeite&quot; en meer van dat soort argumenten. En dan komt later, als het té laat is, het oude gezegde weer naar boven: &quot;Als het kalf verdronken is, dempt men de put!&quot; Beter is het dan ook om een ander oud gezegde ter harte te nemen: &quot;Voorkomen is beter dan genezen.&quot; Daartoe moet iemand dan wél over wat kennis beschikken, want: &quot;Een gewaarschuwd mens telt voor twee, bij modelspoorders zelfs voor twee-en-een-half!&quot;<br /> Maar het blijft uiteindelijk eigen risico en eigen verantwoordelijkheid.<br /> {| class=&quot;wikitable&quot;<br /> | valign=&quot;center&quot; style=&quot;width:5%;text-align:center;&quot;| [[Bestand:Let-op.jpg|50px|center]]&lt;small&gt;&amp;nbsp;'''LET OP'''&lt;/small&gt;|| valign=&quot;top&quot;|Vergeet niet om ''de gebruiksaanwijzingen en waarschuwingen van de fabrikanten te lezen&lt;br /&gt;én ze '''ALTIJD''' op te volgen''.&lt;br&gt; <br /> Dat voorkomt veel ongevallen, schade en droefenis.<br /> |}<br /> Bij welke handelingen lopen we dan een verhoogd risico? Dat kan zeer divers zijn. In de onderhoofdstukken van het hoofdstuk [[Methoden, technieken en materialen]] komen er al een aantal aan bod.<br /> === Allerlei lijmen (oplosmiddelhoudend of oplosmiddelvrij) ===<br /> Kunststoffen worden vaak verlijmd met oplosmiddelen, het zogenaamde &quot;solvent welding&quot;. Daarbij worden diverse vloeistoffen gebruikt, die een gevaar voor de gezondheid kunnen vormen. Bedenk daarbij dat vloeistoffen ook door de huid kunnen dringen, dus het dragen van (wegwerp)handschoenen is weliswaar lastig, maar wel verstandig.&lt;br /&gt;<br /> Het dragen van een stofmaskertje is daarbij tamelijk zinloos, want het helpt niet bij het voorkomen dat damp ingeademd wordt. Goed ventileren van de werkruimte, snel en zo kort mogelijk werken, is dan de boodschap. Dat geldt dus zowel voor gekochte lijmen, als voor gebruik van vloeistoffen zoals [[Woorden - M#MEK.|MEK]] of Bison ontvetter (bij polystyreen) en chloroform (bij acrylaten). In geval van twijfel kan altijd via een internetzoektocht achter de samenstelling van een middeltje gekomen worden: zoek naar het &quot;Material Safety DataSheet&quot; (MSDS), wat bij elke in de handel zijnde chemische stof wettelijk aanwezig hoort te zijn. Daarop zijn dan de samenstellende bestanddelen en de gevaren aangegeven. In Nederland wordt hiervoor het wettelijk verplichte &quot;Veiligheidsinformatieblad&quot; verstrekt (zie: [[Veilig werken#Meer informatie|&quot;Meer informatie&quot;]]).<br /> {| class=&quot;wikitable&quot;<br /> | valign=&quot;center&quot; style=&quot;width:5%;text-align:center;&quot;| [[Bestand:Let-op.jpg|50px|center]]&lt;small&gt;'''LET OP'''&lt;/small&gt;|| valign=&quot;top&quot;|Secondenlijm is een geval apart. Dat zijn vaak cyanoacrylaten, die uitharden door water, bijvoorbeeld waterdamp uit de lucht. Maar ook kan water uit het menselijk lichaam onttrokken worden. In korte tijd zijn dan de vingers aan elkaar gelijmd. Snel met [[Woorden - A#Aceton|aceton]] behandelen kan dan de huid redden (hoewel aceton ook gemakkelijk door de huid het lichaam binnendringt). Handschoenen dragen is dus heel verstandig, of een hulpmiddel zoals een krom pincet gebruiken. Zorg in elk geval dat bekend is wat je te doen (staat op de verpakking) en zorg ervoor dat er hulp in de buurt is.<br /> |}<br /> === Spuiten van modellen ===<br /> Dit gebeurt niet voor niets in een spuitcabine. Hier geldt eigenlijk hetzelfde wat ook hierboven bij de lijmen is vermeld. Extra bijkomstigheid is, dat er ook nog een fijne verfnevel gebruikt wordt. Daarom heeft een dergelijke cabine ook een afzuiging, met een afvoer die (wettelijk verplicht) de dampen buiten de spuitcabine in de buitenlucht transporteert. De verfnevel wordt in een filterinstallatie uit de afgevoerde lucht verwijderd. Gebruik zomogelijk met water verdunbare verf. Het inademen van de verfnevel is met een stofmasker te voorkomen, maar ''niet'' het inademen van oplosmiddeldampen!&lt;br /&gt;<br /> Houd ook rekening met het ontstaan van lucht/damp mengsels, die vaak kunnen branden of exploderen. Eén vonkje is dan vaak voldoende voor een ernstig ongeval.<br /> === Etsen van messing en andere metalen ===<br /> Hierbij wordt vaak met etsende, bijtende chemicaliën omgegaan. Daarom dus altijd handschoenen dragen. Uitgewerkte etsvloeistof hoort bij het chemisch afval, dus via het ophaalpunt van de gemeente afvoeren. Draag ook oude kleding, waarin bij morsen zonder bezwaar een extra gat mag komen.<br /> {| class=&quot;wikitable&quot;<br /> | valign=&quot;center&quot; style=&quot;width:5%;text-align:center;&quot;| [[Bestand:Let-op.jpg|50px|center]]&lt;small&gt;'''LET OP'''&lt;/small&gt;|| valign=&quot;top&quot;| Etsende, bijtende chemicaliën zijn zeer gevaarlijk!&lt;br /&gt; <br /> Draag dus altijd vloeistofdichte handschoenen! Zorg ook voor een goede bescherming van de ogen, draag dus altijd een veiligheidsbril!<br /> |}<br /> === Snijden ===<br /> Het moge duidelijk zijn, dat dit bij voorkeur gebeurt met zo scherp mogelijke messen. Daardoor is het verwondingsgevaar bij snijden heel waarschijnlijk. Bedenk steeds dat wanneer het mes uitschiet, vaak onbedoeld degene geraakt wordt die het mes vasthoud! Daarom is het verstandig &quot;altijd alles van je af te snijden&quot;. Een stalen lineaal als geleider kan het werk bijzonder vergemakkelijken. Zet niet te veel kracht, snij desnoods in meerdere keren, laat het scherpe mes het werk doen. En een verstandig mens heeft zijn stalen lineaal liggen op het deel, dat behouden moet blijven, waardoor uitschieters slechts schade aanrichten aan het stuk dat toch al weggegooid wordt.<br /> === Schuren, slijpen en boren ===<br /> Wees bedacht op het stof dat ontstaat. Zonodig kan hier een stofmaskertje worden gedragen. Ook het stof van bepaalde houtsoorten is schadelijk voor de gezondheid. Wanneer deze handelingen machinaal gedaan worden, bedenk dan dat slijpschijven de nare gewoonte hebben om onverwacht te breken, vooral bij pogingen een spoorstaaf door te zagen met bijvoorbeeld een miniboormachientje.<br /> {| class=&quot;wikitable&quot;<br /> | valign=&quot;center&quot; style=&quot;width:5%;text-align:center;&quot;| [[Bestand:Let-op.jpg|50px|center]]&lt;small&gt;'''LET OP'''&lt;/small&gt;|| valign=&quot;top&quot;|Wegspringende stukken van een slijpschijf of afgezaagde stukjes kunnen iemand lelijk verwonden, evenals metaalsplinters bij het boren.&lt;br /&gt;<br /> Blijf dus alert en zorg dat niemand zich bevindt in de eventuele baan van het projectiel. Zorg bij dit soort werkzaamheden ook voor een goede bescherming van de ogen, draag dus altijd een veiligheidsbril!<br /> |}<br /> === Solderen ===<br /> Wees erop bedacht dat we hier te maken hebben met hoge temperaturen. Zorg dat het werkstuk goed op zijn plaats blijft. Menige brandwond is al ontstaan doordat een werkstuk wegschiet. In een reflexbeweging probeert iemand dan het werkstuk op te vangen, pakt heet metaal of de soldeerbout vast, en het kwaad is al geschied.&lt;br /&gt;<br /> Ook [[Woorden - P#Plastic|plastic]]s kunnen slecht tegen hitte. Menige locomotiefkap is al gesneuveld door ongewenst contact met de soldeerbout. Dat geldt ook voor witmetaal. Dit is wel te solderen, maar alleen ervaren modelbouwers, die snel kunnen werken, krijgen dat voor elkaar.<br /> === Elektrische apparatuur ===<br /> In Nederland gelden de NEN voorschriften. (zie onder bij &quot;Bronnen&quot;)&lt;br /&gt;<br /> In België gelden de voorschriften zoals in AREI aangegeven. (zie onder bij &quot;Bronnen&quot;)&lt;br /&gt;<br /> In Duitsland gelden de voorschriften zoals in VDE 0701/0702 aangegeven. (zie onder bij &quot;Bronnen&quot;)&lt;br /&gt;<br /> {| class=&quot;wikitable&quot;<br /> | valign='center' style=&quot;width:5%;text-align:center;&quot;| [[Bestand:Let-op.jpg|50px|center]]&lt;small&gt;'''LET OP'''&lt;/small&gt;|| valign='top'|'''We dienen ons te houden aan [https://nl.wikipedia.org/wiki/Europese_richtlijn Europese wetgeving c.q. normen]. Deze richtlijnen/normen (die als wet gelden) worden z.s.m. in de wet van de Europese landen opgenomen.'''<br /> |}<br /> === Keuring ===<br /> In Nederland werd tot 2009 de elektrische apparatuur gekeurd door de [[Woorden - K#KEMA.|KEMA]] ([[Woorden - K#KEMA-KEUR|KEMA-KEUR]]), daarna wordt de keuring verricht door de [[Woorden - D#DEKRA.|DEKRA]] ([[Woorden - D#DEKRA-Mark|DEKRA-Mark]]).<br /> === Elektriciteit en veiligheid ===<br /> Elektrische apparatuur wordt in een veiligheidsklasse ingedeeld. De meeste apparatuur valt in [[Veilig werken#Klasse 1|klasse 1]] of [[Veilig werken#Klasse 2|klasse 2]] (zie: [[#Meer informatie|&quot;Meer informatie&quot;]]).&lt;br /&gt;<br /> Elektrische ladingen die zich door het lichaam bewegen, kunnen daar veel schade aanrichten. Daarom is het nodig bij onze hobby voorzichtig met spanning/[[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] om te gaan. De wetgever heeft in de norm NEN-EN-IEC 61558-2-7 een aantal criteria vastgelegd voor wat in de hobbysfeer nog als toelaatbaar geldt. Tevens is er de Europese richtlijn [https://www.preconqs.nl/actueel/veiligheid-van-elektrisch-speelgoed-herziene-norm-en-62115/ EN62115] waaraan apparatuur moet voldoen. Zie ook [[Woorden - P#PELV.|PELV]] en [[Woorden - S#SELV.|SELV]].<br /> <br /> '''Bepalend is het product van [[Woorden - S#Spanning|spanning]] (volts) en [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] (ampères). Met andere woorden: bij onverhoopt contact (aanraken van onder spanning staande delen), mag er niet te veel energie op het lichaam worden overgebracht.'''&lt;br /&gt;<br /> De norm NEN 1010 biedt zekerheid en veiligheid voor laagspanningsinstallaties. De Arbeidsinspectie, bedrijven, instellingen, verzekeringsmaatschappijen én de wetgever beschouwen de norm als bindend. Het [[Woorden - B#Bouwbesluit|Bouwbesluit]] en de [[Woorden - A#Arboregeling|Arboregeling]] verwijzen ook naar NEN 1010. Serieus gebruik van de norm(en) is dus een vereiste. <br /> <br /> Een goede gewoonte is, om elke mogelijk optredende situatie even door te rekenen. Als dit niet mogelijk is, stel dan de vraag op het forum van &quot;Beneluxspoor.net&quot; (zie: [[Veilig werken#Meer informatie|&quot;Meer informatie&quot;]]). Het kan nooit kwaad te weten wat bijvoorbeeld een trafo aan vermogen maximaal moet (kan of mag) leveren. Doorgebrande trafo's worden een kostbare zaak, die te vermijden is. Bovendien voorkomt het schade aan elektrische [[Woorden - C#Component|component]]en/of doorsmeltende/verbrande bedrading.<br /> <br /> Voor de dikte van de te gebruiken draden bij de te verwachten stroomsterkte, is helaas geen norm beschikbaar. Wél voor 230 V, maar niet voor onze zwak[[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]]toepassingen. Een algemeen gebruikte vuistregel is, om per mm&amp;sup2; oppervlakte van de draaddoorsnede 10 ampère te rekenen. Meet dan de draaddikte in mm met een schuifmaat, bereken het oppervlak van de doorsnede (mm&amp;times;mm&amp;times; &amp;pi; &amp;times; &amp;frac14;), en de toelaatbare stroomsterkte in ampères wordt gevonden. Dan blijkt bijvoorbeeld montagedraad voor electrische schakelingen (0,08 mm&amp;sup2;) maar 0,8 ampère te kunnen hebben, waardoor het ongeschikt is om de rijspanning door te laten (die is al snel 1 A). Bovendien treedt in de bedrading spanningsverlies op door de inwendige weerstand van de draad. Dat hangt niet alleen van het materiaal af (koper is het meest gunstig), maar ook van de lengte en de diameter. Hoe dikker de draad, des te minder is de weerstand. Het bekende stugge installatiedraad (bruin, blauw) is 2,5 mm&amp;sup2; en verdraagt dus maximaal ongeveer 16 A. Daarom wordt voor de stroomtoevoer naar de rails vaak een [[Centrale voedingsleiding|ringleiding]] van dit installatiedraad aangelegd. Vanaf de ringleiding gaan we dan naar de rails met 0,14 mm&amp;sup2;.<br /> ===Klasse 1===<br /> '''(&quot;Geäarde apparatuur&quot;) vereist een isolatie tussen de netspanning en ieder aanraakbaar deel, welke een spanning van minstens 2120 V (topwaarde) doorstaat. Om te voorkomen dat doorslag optreedt door de lucht of over het isolatiemateriaal, moet er tussen de netspanning voerende delen en de aanraakbare delen een lucht- of kruipweg worden aangehouden van tenminste 3 mm.'''<br /> De apparatuur moet voorzien zijn van een dubbelpolige [[Elektronica basis#De schakelaar|schakelaar]], zodat de fase én de nul onderbroken kunnen worden.<br /> === Transformatoren (afgekort: trafo's) ===<br /> De norm NEN-EN-IEC 61558-2-7 schrijft voor:&lt;br /&gt;<br /> De kengetallen voor trafo's die circuits met aanraakbare spanningen voeden zijn:<br /> maximaal 24V, maximaal 20A en maximaal 200VA.&lt;br /&gt;<br /> Die laatste waarde geeft aan dat 24 V en 20 A (ampère) niet samen kunnen gaan. Dus bijvoorbeeld: bij 24 V mag maximaal 8,3 ampère afgenomen worden, en de maximale uitgangs[[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] bedraagt 10 ampère (zie citaat).&lt;br /&gt;<br /> &lt;small&gt;citaat;&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;<br /> &quot; ''This Part 2-7 applies to stationary and portable, single-phase, air-cooled (natural or forced), transformers for toys and power supplies incorporating transformers for toys, having a rated supply voltage not exceeding 250 V AC, a rated supply and internal operating frequency not exceeding 500 Hz, a rated output not exceeding 200 VA and a rated output current not exceeding 10 A.'' &quot;&lt;br /&gt;<br /> &lt;small&gt;einde citaat.&lt;/small&gt;<br /> {| class=&quot;wikitable&quot;<br /> | valign=&quot;center&quot; style=&quot;width:5%;text-align:left;&quot;| [[Bestand:Let-op.jpg|50px|left]]&lt;small&gt;'''&lt;big&gt;Let op! Bij een modelspoortransformator mag de maximale uitgangsstroom niet meer dan 10 ampère bedragen.&lt;/big&gt;'''<br /> |}<br /> {| class=&quot;wikitable&quot;<br /> | valign=&quot;center&quot; style=&quot;width:5%;text-align:center;&quot;| [[Bestand:Let-op.jpg|50px|center]]&lt;small&gt;'''LET OP'''&lt;/small&gt;|| valign=&quot;top&quot;|Pas geen te zware trafo's toe bij de modelspoorbaan. In de handel zijn trafo's te koop met een uitgangsvermogen van 70VA. Is er meer vermogen nodig, dan moet een tweede trafo aangeschaft worden, enz.&lt;br /&gt;<br /> Ga '''nooit''' experimenteren met een zware [[Woorden - R#Ringkerntransformator|ringkerntrafo]] van bijv. 2 x 200VA of 2 x 300VA secundair! Ontstaat onverhoopt brand en constateert de verzekering dat iemand onoordeelkundig bezig is geweest, '''dan keert de verzekering geen cent uit!''' Ook hier geldt: &quot;Bezint eer ge begint&quot;.<br /> |}<br /> '''Lees voor de veiligheid ook het artikel [[Koppelen van trafo's of voedingen]]'''.<br /> === Zekeringen toepassen ===<br /> De norm NEN-EN-IEC 61558-2-7 schrijft voor dat een transformator, die voor modelspoor gebruikt wordt, òf kortsluitvast dient te zijn, òf dat, wanneer de kortsluitstroom van de secundaire wikkeling meer dan 20 ampère bedraagt, er een niet zelfherstellende voorziening aangebracht moet zijn, die de [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] van het primaire circuit onderbreekt.&lt;br /&gt;<br /> Pas dus bij dergelijke transformatoren (bij het zelf bouwen van voedingen) een zekering (met de juiste waarde!) toe in het netspanningsgedeelte.&lt;br /&gt;<br /> Het verdient echter aanbeveling om ook de secundare wikkeling(en) te beveiligen met één of meerdere zekeringen. Een vuistregel voor de waarde van de secundaire zekering is 1,2 maal de maximaal toelaatbare continuestroom.<br /> <br /> Noot van de redactie;&lt;br /&gt;<br /> [https://www.nproject.org/nl/elektronica/zekeringen-in-de-modelbaan/ Lees dit] artikel over zekeren van de modelbaan.<br /> <br /> Bij ringkerntrafo's is de de [[Woorden - I#Inschakel-piekstroom|inschakel-piekstroom]] (Engels; inrush-current) dermate hoog dat er een dusdanig zware zekering nodig is, dat er bij dit type trafo's niet of nauwelijks onderscheid gemaakt kan worden tussen een inschakel-[[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]]piek en een daadwerkelijke kortsluiting. Aanbevolen wordt, om dan een elektronische schakeling in het primaire circuit op te nemen, die de trafo stapsgewijs (in tijd vertraagd) van meer spanning/stroom voorziet. Dan kan wél de juiste zekering toegepast worden.<br /> === Elektrische veiligheid door aarding/randaarde ===<br /> In NEN 3140 zijn een aantal eisen opgenomen, waaraan apparatuur die op het [[Woorden - E#Elektriciteit|elektriciteit]]net wordt aangesloten moet voldoen, zoals:<br /> {| class=&quot;wikitable&quot;<br /> | valign=&quot;center&quot; style=&quot;width:5%;text-align:center;&quot;| [[Bestand:Let-op.jpg|50px|center]]&lt;small&gt;'''LET OP'''&lt;/small&gt;|| valign=&quot;top&quot;|Bij het zelfbouwen van schakelingen die op de netspanning zijn aangesloten, wordt omgegaan met &lt;u&gt;'''levensgevaarlijke spanning'''&lt;/u&gt;! Zorg ervoor dat de schakeling in een deugdelijke behuizing zit, en dat het aansluitsnoer d.m.v. een deugdelijk [[Woorden - T#Trekontlasting|trekontlasting]] in de behuizing gemonteerd is.&lt;br /&gt;<br /> Indien de kast van metaal is, dient deze deugdelijk [[Woorden - G#Geäard|geäard]] te zijn (=voorzien van randaarde). Dit betekent dat &lt;u&gt;'''alle aanraakbare delen geäard dienen te zijn'''&lt;/u&gt;.<br /> |}<br /> *''' ''De groen/gele aarddraad (indien aanwezig) moet langer zijn dan de andere draden.'' ''' Dit zorgt er voor, dat wanneer het snoer uit de stekker wordt getrokken, &lt;u&gt;'''de aardingsdraad als laatste losgetrokken wordt'''&lt;/u&gt;. Bij de meeste Nederlandse stekkers (andere naam voor &quot;[[Woorden - C#Contactstop|contactstop]]&quot;) is dit slecht uitvoerbaar of zelfs onmogelijk. Probeer dit echter wel zoveel als mogelijk aan te houden.<br /> * De ader-einden (het koperen gedeelte van een ader, dat in de stekkker bevestigd wordt) moeten deugdelijk door middel van draadhulsjes (ader-eindhulsjes) of iets dergelijks zijn afgewerkt. Deze ader-einden &lt;u&gt;'''mogen niet gesoldeerd''' worden&lt;/u&gt;!<br /> === Meanwell apparatuur ===<br /> {| class=&quot;wikitable&quot;<br /> |{{TblAgKleur1|#E8E8E8;}} valign=&quot;center&quot; style=&quot;width:5%;text-align:center;&quot;| [[Bestand:Let-op.jpg|50px|center]]&lt;small&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;'''LET OP'''&lt;/small&gt;||{{TblAgKleur1|#E8E8E8;}} valign=&quot;top&quot;|'''In de voorschriften staat dat onder spanning staande delen van een apparaat deugdelijk afgeschermd dienen te worden. Deze mogen niet met de vingers en/of met een schroevendraaier aangeraakt kunnen worden!&lt;br&gt;Tevens mag er geen om de hals gedragen metalen ketting door ventilatieopeningen van de kast kunnen vallen en met onder spanning staande delen in aanraking kunnen komen.&lt;br&gt;Aan bovenstaande eisen voldoen de Meanwell voedingen niet! De voedingen van Meanwell moeten veilig (in een geaarde metalen kast) ingebouwd worden, omdat er 230V klemmen op zitten en deze niet afgeschermd zijn!'''<br /> |}<br /> |}<br /> ===Polsbandjes bij werkzaamheden aan elektronica===<br /> Sluit een [[Woorden - P#Polsbandje|polsbandje]] (werk-aarde) '''NOOIT''' aan op de randaarde, maar '''koppel het aan het apparaat waar aan gewerkt wordt (mits dat niet met de aarde verbonden is)'''.<br /> {| class=&quot;wikitable&quot;<br /> | valign=&quot;center&quot;| [[Bestand:Let-op.jpg|50px|center]]&lt;small&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;'''LET OP!'''&lt;/small&gt;||valign=&quot;top&quot;|'''&lt;u&gt;Waarschuwing'''&lt;/u&gt;&lt;br /&gt; Een werk-aarde '''NOOIT''' verbinden met de aarde van een elektriciteitsinstallatie. Waarom niet? De arme drommel die van een geäard polsbandje gebruik maakt en aan een netgevoed apparaat gaat werken en niet oplet...&lt;br clear=&quot;all&quot;&gt;<br /> |}<br /> ===Klasse 2===<br /> '''&quot;Dubbelgeisoleerde apparatuur&quot; vereist een isolatie tussen de netspanning en ieder aanraakbaar deel, welke een spanning van minstens 4240 V (topwaarde) doorstaat. Om te voorkomen dat doorslag optreedt door de lucht of over het isolatiemateriaal, moet er tussen de netspanning voerende delen en de aanraakbare delen een lucht- of kruipweg worden aangehouden van tenminste 6 mm.'''<br /> <br /> [[Woorden - D#Dubbelgeïsoleerd|Dubbelgeïsoleerd]]e toestellen/apparaten, te herkennen aan de twee vierkantjes in elkaar, mogen '''NIET/NOOIT''' met een drie aderig snoer/ [[Woorden - S#Stekker|stekker]] met veiligheidscontact (=randaarde) worden aangesloten.&lt;br /&gt;Deze moeten zijn voorzien van een '''euro-netstekker die één geheel vormt met het netsnoer''', in de wandelgangen ook wel &quot;platte stekker&quot; genoemd.<br /> &lt;small&gt;aanvulling &quot;dubbele isolatie&quot; door Eric B. BNLS-forum.&lt;/small&gt;<br /> === Snoeren/verlengsnoeren ===<br /> ==== Snoeren met aangegoten Eurostekker ====<br /> Bij apparatuur voorzien van een snoer met aangegoten stekker, moet wanneer het snoer en/of de stekker beschadigd is, het gehele snoer vervangen worden door een identiek snoer met aangegoten Eurostekker. ''Hier is dus het monteren van een losse stekker verboden''.<br /> ====Verlengsnoeren====<br /> [[Woorden - V#Verlengsnoer|Verlengsnoeren]] op een haspel (kabelhaspels) dienen voor gebruik '''helemaal afgerold''' te worden, anders raken ze oververhit.<br /> === Bedrading voor buiten===<br /> Voor kabels en stekkerverbindingen voor het aansluiten van LGB- en andere buitenbanen '''moet gebruik worden gemaakt van waterdicht materiaal, dat minimaal voorzien is van een IP67 [[Woorden - K#Keurmerk|keurmerk]]'''. Zie hiervoor [[Documentatie en onderdelen van rollend materieel#LGB.|Documentatie en onderdelen van rollend materieel]]. Anders bestaat het gevaar van kortsluiting. Ook de levensduur van niet-waterdichte aansluitconnectoren of [[Woorden - S#Stekker|stekker]]s is een punt van aandacht. Zie: [[Woorden - I#IP-code|IP-code]]. Meer over de [https://nl.wikipedia.org/wiki/IP-code IP-code]. Meer over [https://nl.wikipedia.org/wiki/Waterdichtheid Waterdichtheid].<br /> === RoHS ===<br /> Sinds 2011 is er de [[Woorden - R#RoHS.|RoHS-richtlijn]] met als doel het gebruik van bepaalde gevaarlijke stoffen in elektrische en elektronische apparatuur te beperken. <br /> {{Linkssectie begin<br /> |Box= AlleenInfo<br /> }}<br /> {{Linkssectie tussenkop<br /> |Koptekst= Encyclopedie:<br /> }}<br /> {{Link intern<br /> |Link= Chemicaliën en modelspoor<br /> |Linknaam= Chemicaliën en modelspoor<br /> }}<br /> {{Linkssectie scheiding}}<br /> {{Linkssectie tussenkop<br /> |Koptekst= Beneluxspoor.net:<br /> }}<br /> {{Link Forum-Meerkeuze<br /> |Volgnr= 162<br /> |ExtraInfo= Draadje/topic op het forum (over waterdichte aansluiting).<br /> }}<br /> {{Linkssectie scheiding}}<br /> {{Linkssectie tussenkop<br /> |Koptekst= Externe website:<br /> }}<br /> {{Link Algemeen-overige<br /> |Volgnr= 162 &lt;!-- elektor --&gt;<br /> |ExtraInfo= Over elektrische veiligheid.<br /> }}<br /> {{Link Algemeen-Meerkeuze<br /> |Volgnr= 304 &lt;!-- elektra-info --&gt;<br /> |ExtraInfo= Meer over elektrische veiligheid.<br /> }}<br /> {{Link NL-Wikipedia-Meerkeuze<br /> |Volgnr= 53 &lt;!-- wikipedia nen 3140 --&gt;<br /> |ExtraInfo= Informatie over nen 3140.<br /> }}<br /> {{Link NL-Wikipedia-Meerkeuze<br /> |Volgnr= 43<br /> |ExtraInfo= Elektrische veiligheidsklasse.<br /> }}<br /> {{Link NL-Wikipedia-Meerkeuze<br /> |Volgnr= 51<br /> |ExtraInfo= Veiligheidsinformatieblad.<br /> }}<br /> {{Link Algemeen-Meerkeuze<br /> |Volgnr= 27 &lt;!-- veiligheids --&gt;<br /> |ExtraInfo= Diverse soorten veiligheidshandschoenen.<br /> }}<br /> {{Linkssectie einde}}<br /> {{Appendix<br /> |1= bron<br /> |2=<br /> * [https://www.elektormagazine.nl/articles/zelfbouw-en-veiligheid elektormagazine.nl] Elektrische veiligheid.<br /> * [https://nen.nl NEN 1010] Nederlands Normalisatie Instituut, Vlinderweg 6, 2623 AX, Delft.<br /> * [https://nen.nl NEN 3140] Nederlands Normalisatie Instituut, Vlinderweg 6, 2623 AX, Delft.<br /> * [https://nen.nl NEN 61558-2-7] Nederlands Normalisatie Instituut, Vlinderweg 6, 2623 AX, Delft.<br /> * [https://economie.fgov.be/nl/publicaties/algemeen-reglement-op-de AREI (B - boek 1, 2, 3)] economie.fgov.be/nl/publicaties/<br /> * [https://ingeniumbedrijfsadvies.nl/uploadedfiles/uitlegvde0701-0702duitsingenium.pdf uitleg VDE 0701-0702] DuitsIngenium<br /> |LetterGrootte= 75%<br /> |KaderBreedte= 100%<br /> }}<br /> {{Voettekst<br /> |Vorige= Ontkoppelaar van David K. Smith<br /> |Volgende= Weathering<br /> |VorigeMenu= Methoden, technieken en materialen<br /> }} {| width= &quot;100%&quot;<br /> |- valign= &quot;top&quot;<br /> ! scope= &quot;row&quot; width=&quot;70%&quot; |<br /> | &lt;small&gt;Laatste wijziging: 22 dec 2025 10:47 uur&lt;/small&gt;<br /> |}<br /> [[Categorie: Alles|V]]<br /> [[Categorie: Artikel|Veilig werken]]<br /> [[Categorie: Chemicaliën en modelspoor|V]]<br /> [[Categorie: Bedrading|V]]<br /> [[Categorie: Elektronica|V]]<br /> [[Categorie: Gereedschappen|V]]<br /> [[Categorie: Materialen|V]]<br /> [[Categorie: Onderdelen|V]]<br /> [[Categorie: Praktijk|V]]<br /> [[Categorie: Technieken|V]]<br /> [[Categorie: Transformatoren|V]]<br /> [[Categorie: Veiligheid|V]]<br /> [[Categorie: Dick van der Knaap|V]]<br /> [[Categorie: Fred Eikelboom|V]]</div>

Fred https://encyclopedie.beneluxspoor.net/index.php?title=Woorden_-_V&diff=55258 2025-12-22T09:41:23Z

<p>Fred: woord toeg.</p> <hr /> <div>{{Koptekst<br /> |Vorige= Woorden - U<br /> |Volgende= Woorden - W &lt;!--Waarschuwing. Alle teksten waar [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]] achter staat, mogen absoluut NIET gewijzigd worden! Dat zijn citaten uit een boek.--&gt;<br /> |VorigeMenu= Verklarende woordenlijst<br /> |Auteur=<br /> }}&lt;div style=&quot;width:800px;text-align:right;&quot;&gt;Zoeken op deze pagina: CTRL + F.&lt;/div&gt;<br /> '''Woord of afkorting:'''<br /> {{Woord<br /> |Term= v.<br /> |Uitleg= (Grootspoor); '''&quot;v&quot;''' is de afkorting van &quot;verdiept&quot;. Hiermee wordt dubbeldeks materieel aangeduidt. Zie [[FAQ - Grootspoormaterieel#Welke typen DDM zijn/waren er?|dubbeldeks materieel]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= V.<br /> |Uitleg= (Elektrotechniek, elektronica); '''&quot;V&quot;''' is de afkorting van volt. Zie: artikel [[Elektronica basis]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= V+<br /> |Uitleg= (Elektronica); 1. '''&quot;V+&quot;''' is een term die veelvuldig in schema's wordt gebruikt en betekent: positieve voedingsspanning. [https://en.wikipedia.org/wiki/IC_power-supply_pin Meer over V+].&lt;br /&gt;2. '''&quot;V+&quot;''' Wordt ook gebruikt voor de &quot;plus ingang&quot; van een &quot;operationele versterker&quot; [[Woorden - O#OpAmp.|(OpAmp)]] of een [[Woorden - C#Comparator|comparator]]. Als de spanning op deze ingang stijgt, dan zal ook de uitgangsspanning van de schakeling stijgen. De &quot;niet inverterende&quot; (Engels: &quot;non-inverting&quot;) spanningsingang wordt aangegeven met het plusteken (+). Zie ook het artikel [[Elektronica basis#De OpAmp|Elektronica basis]]. [https://nl.wikipedia.org/wiki/Operationele_versterker Meer over opamp].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= V-<br /> |Uitleg= (Elektronica); 1. '''&quot;V-&quot;''' is een term die veelvuldig in schema's wordt gebruikt en betekent: negatieve voedingsspanning. [https://en.wikipedia.org/wiki/IC_power-supply_pin Meer over V-].&lt;br /&gt;2. '''&quot;V-&quot;''' Wordt ook gebruikt voor de &quot;min ingang&quot; van een &quot;operationele versterker&quot; [[Woorden - O#OpAmp.|(OpAmp)]] of een [[Woorden - C#Comparator|comparator]]. De &quot;inverterende&quot; (Engels: &quot;inverting&quot;) spanningsingang wordt aangegeven met het minteken (-). Indien de spanning op de &quot;NIET-inverterende ingang&quot; hoger is dan die op de &quot;inverterende ingang&quot;, zal de opamp naar een spanning op de uitgang in de buurt van de voedingspanning +V&lt;sub&gt;cc&lt;/sub&gt; omslaan (=naar het &quot;hoog&quot; niveau overgaan). In het andere geval, als V1 groter dan V2 is, zal de uitgang naar het &quot;laag&quot; niveau overgaan (&quot;nul&quot; of &quot;massa&quot;). Zie ook het artikel [[Elektronica basis#De OpAmp|Elektronica basis]]. [https://nl.wikipedia.org/wiki/Operationele_versterker Meer over de opamp].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= V&lt;sub&gt;cc.&lt;/sub&gt;<br /> |Uitleg= '''V&lt;sub&gt;cc&lt;/sub&gt;''' is een term die veelvuldig in schema's wordt gebruikt en betekent: positieve gestabiliseerde voedingsspanning t.o.v. [[Woorden - G#GND.|GND]]. [https://en.wikipedia.org/wiki/IC_power-supply_pin Meer over V&lt;sub&gt;cc.&lt;/sub&gt;].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= V&lt;sub&gt;ee.&lt;/sub&gt;<br /> |Uitleg= '''V&lt;sub&gt;ee&lt;/sub&gt;''' is een term die veelvuldig in schema's wordt gebruikt en betekent: negatieve gestabiliseerde voedingsspanning t.o.v. [[Woorden - G#GND.|GND]]. [https://en.wikipedia.org/wiki/IC_power-supply_pin Meer over V&lt;sub&gt;ee.&lt;/sub&gt;].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= VAM. <br /> |Uitleg= De VAM ('''Vuil Afvoer Maatschappij''') is een voormalig afvalverwerkingsbedrijf met hoofdvestiging in Wijster, Drenthe. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/VAM Meer over VAM].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= VDR.<br /> |Uitleg= (Elektronica); Afkorting van '''Voltage Dependend Resistor''' (=spannings afhankelijke weerstand), ook wel [[Woorden - V#Varistor|varistor]] genoemd. Een weerstand, waarvan de weerstandswaarde afhankelijk is van de over de weerstand staande spanning. Zie ook: [[Elektronica basis#De VDR|Elektronica basis]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Spanningsafhankelijke_weerstand Meer over de VDR].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Vkl.<br /> |Uitleg= Zie: [[Woorden - V#Verkeersleider|Verkeersleider]]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= VKL.<br /> |Uitleg= Afkorting van '''Alleen verkeerslichten''' Aanduiding voor een overpad/overweg zonder overwegboom.<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= VL.<br /> |Uitleg= Afkorting van '''Verkeersleiding'''. Zie [[#Verkeersleiding|Verkeersleiding]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Railverkeersleiding Meer over verkeersleiding].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= VL-post<br /> |Uitleg= Zie: '''[[#VerkeersLeiding|Verkeersleiding]]''' <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= VN-nummer <br /> |Uitleg= Zie: '''[[Woorden - S#Stofidentificatienummer|Stofidentificatienummer]]'''. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Stofidentificatienummer Meer over stofidentificatienummer].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= VPI.<br /> |Uitleg= Afkorting van '''Vital Processor Interlocking'''. Amerikaans elektronisch [[Woorden - F#Fail-safe|fail-safe]] beveiligingssysteem. Beveiligingsysteem dat functioneel gelijkwaardig is aan beveiligingsystemen als [[Woorden - E#EBS.|EBS]] en [[Woorden - B# B-relais|B-relais]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(7)]] [https://www.railwiki.nl/index.php?title=VPI_(Vital_Processor_Interlocking) Meer over VPI].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= VPT.<br /> |Uitleg= Afkorting van '''Vervoer Per Trein'''. Informatie- en communicatiesysteem ter ondersteuning van de planning en bijsturing van de treinenloop. De signalen ten behoeve van de aansturing van de beveiliging worden door middel van [[Woorden - E#EBP.|EBP]] aan het beveiligingssystemen doorgegeven. Bijvoorbeeld [[Woorden - E#EBS.|EBS]], [[Woorden - V#VPI.|VPI]] of de (oude) B-relais uit het begin van het Nederlandse seinstelsel (zie ook het artikel [[Seinen]]). [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=vpt Meer over VPT].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= VS.<br /> |Uitleg= 1. Afkorting van &quot;Veilig Sein&quot;. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]];&lt;br /&gt;2. Afkorting van '''Verkeerd Spoor'''. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] Zie [[Woorden - T#Tegenspoor|Tegenspoor]]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= VTG.<br /> |Uitleg= (Jargon); Afkorting van '''Vertraging'''. (bijv. VTG 5, wanneer er vijf minuten vertraging is). Ook wordt dit in vakjargon aangeduid als: trein nr. x + vijf. Bij de x staat dan het treinnummer (bijv. Trein nr. 6348 + vijf). <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= VWS.<br /> |Uitleg= Afkorting van &quot;'''V'''oorschrift voor '''W'''erkzaamheden aan of in de nabijheid van '''S'''panningsvoerende delen&quot;. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(5)]] [https://www.infrasite.nl/glossary/voorschrift-voor-werkzaamheden-aan-of-in-de-nabijheid-van-spanningsvoerende-delen/ Meer over VWS]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Vaantje<br /> |Uitleg= Rangeerseinlantaarn met uiterlijk als van een '''vaantje'''. Zie ook: [[Woorden - O#&quot;Onderzeeër&quot;|&quot;Onderzeeër&quot;]], [[Woorden - S#&quot;Snoekebek&quot;|&quot;Snoekebek&quot;]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Vakwerkmast<br /> |Uitleg= '''Vakwerkmasten''' bestaande uit stukken hoekijzer, komen onder andere voor als steunmast bij het grootspoor, als zendmast en als draagconstructie van een hoogspanningsleiding. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Zendmast Meer over vakwerkmast].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Valletje<br /> |Uitleg= 1. &quot;'''Valletje''' opscheppen&quot;: kolen die tussen de rails gevallen waren tijdens het kolenladen van vorige locomotieven, opscheppen voor gebruik op de eigen loc, waardoor men wat extra kolen had, die niet als geladen geregistreerd werden, waardoor de kolenpremie omhoog ging (valletje = dat wat gevallen is);&lt;br /&gt;2. Kolen die in het machinistenhuis op de vloerplaat gestapeld worden, op de vloerplaat vallen ook wel eens kolen uit de tenderruimte, vandaar misschien de naam; zie ook &quot;Bakkie over deurtje&quot;. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Valrooster<br /> |Uitleg= '''rooster''' dat scharnierend naar beneden kan worden bewogen om slakken te verwijderen; ook: [[Woorden - T#Tuimelrooster|Tuimelrooster]], [[Woorden - B#Bascul|Bascul]], [[Woorden - K#Klaprooster|Klaprooster]]; zie ook: [[Woorden - S#&quot;Scheprooster&quot;|&quot;Scheprooster&quot;]], [[Woorden - S#&quot;Schudrooster&quot;|&quot;Schudrooster&quot;]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Variabele <br /> |Uitleg= Een '''variabele''' is een term uit de informatica, die gebruikt wordt in verband met programmeren. Bijvoorbeeld een [[Woorden - C#CV.|&quot;CV&quot;]] van een locdecoder is een variabele. Deze bevat getallen in [[Woorden - B#Binair|binaire]] vorm. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Variabele_(informatica) Meer over variabele].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Variac<br /> |Uitleg= Een '''variac''' (samentrekking van &quot;variabel&quot; en [[Woorden - A#AC.|&quot;AC&quot;]]) is een [[Woorden - R#Regeltrafo|regeltransfomator]] (ook [https://nl.wikipedia.org/wiki/Autotransformator autotransformator]). [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Variac Meer over de variac.] <br /> }}<br /> {| class=&quot;wikitable&quot;<br /> | valign=&quot;center&quot;| [[Bestand:Let-op.jpg|50px|center]]&lt;small&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;'''LET OP'''&lt;/small&gt;||valign=&quot;top&quot;|'''Een variac is NIET gescheiden van de netspanning!&lt;br&gt;Aanraken van de draden is levensgevaarlijk!'''.<br /> |}<br /> {{Woord<br /> |Term= Varistor<br /> |Uitleg= (Elektronica); Ook wel '''Metal-Oxide Varistor''' (afgekort MOV), ook wel [[Woorden - V#VDR.|VDR]] genoemd. Elektronisch onderdeel (in de vorm van een schijf, met daaraan twee draden gemonteerd) dat beveiligd tegen te hoge spanningen. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Spanningsafhankelijke_weerstand Meer over varistor].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Varken<br /> |Uitleg= &quot;Het wilde '''varken'''&quot;: bijnaam van de locomotieven van de [[Woorden - S#Serie|serie]] NS 3200, 3300 en 3400, die een hoop lawaai maakten doordat ze met hun drie koppelassen zonder loopassen een onrustige loop hadden; vergelijk de uitdrukking: &quot;schreeuwen als een mager varken&quot;. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Vasthebben<br /> |Uitleg= Achter de locomotief vastgekoppeld hebben; &quot;kastjes vasthebben&quot;; &quot;bakjes vasthebben&quot;. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Vast sein<br /> |Uitleg= Een '''vast sein''' is een sein, dat te allen tijde een seinbeeld toont, dat in het SR (sein regelement) is omschreven en dat niet vrij verplaatsbaar is. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(7)]] [https://www.railwiki.nl/index.php?title=SR_-_Seinregelement_(historisch_overzicht_sinds_1956)#Hoofdstuk_II_.E2.80.94_VASTE_SEINEN Meer over vast sein].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Veegtrein<br /> |Uitleg= De '''eerste trein''' die na een treinloze periode (bijv. de nacht) met beperkte snelheid over een hogesnelheidslijn rijdt '''om de baan''' te inspecteren op ongewenste hindernissen in- en op het spoor. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=veegtrein Meer over veegtrein].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Veelading<br /> |Uitleg= Laad- en losperron voor vee op gelijke hoogte met de bodem van de wagens voor veevervoer; ook geschikt voor circus- en kermistreinen. Ook in plaatsen waar weinig of geen vee geladen of gelost werd, en waar een perron van een dergelijke bouw aanwezig was, sprak men van &quot;'''veelading'''&quot;. De benaming werd hier dus gebruikt op grond van de gelijkenis in bouw tussen de perrons, en niet op grond van de gelijkenis in functie van veeladen. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Veer<br /> |Uitleg= Een '''veer''' is een elastisch constructie-element dat bedoeld is om een tegenkracht te leveren die toeneemt met de verplaatsing [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Veer_(mechanica) Meer over de veer].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Veerwissel<br /> |Uitleg= '''Wissel''' waarvan de tongen opengereden kunnen worden, en daarna terug'''veren''' in de oude stand; zie ook [[Woorden - K#Klapwissel|&quot;Klapwissel&quot;]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Veldeffecttransistor<br /> |Uitleg= (Elektronica); een '''veldeffecttransistor''', meestal aangeduid als FET (field-effect transistor), is een unipolaire [[Woorden - T#Transistor|transistor]] met gewoonlijk drie aansluitingen: de [[Woorden - S#Source|source]] (S), de [[Woorden - D#Drain|drain]] (D) en de [[Woorden - G#Gate|gate]] (G). [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Veldeffecttransistor Meer over de veldeffecttransistor]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Veilig<br /> |Uitleg= Seinstand; &quot;'''veilig'''&quot; of &quot;veilig sein&quot; of &quot;sein (op) veilig&quot;: trein kan (gaan) rijden; &quot;hoog veilig&quot;: de bovenste arm van het vertakkingssein toont veilig; &quot;laag veilig&quot;: de onderste arm van het vertakkingssein toont veilig. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Veiligheid<br /> |Uitleg= [[#Veiligheidsklep|Veiligheidsklep]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Veiligheidsklep<br /> |Uitleg= Klep die de ketel afsluit en die automatisch geopend wordt als de stoomspanning in de ketel te hoog wordt, waardoor de ketel gevaar zou lopen uit elkaar te springen. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Veiligheid op 't spoor<br /> |Uitleg= Iedereen in Nederland moet '''veilig''' kunnen reizen over het spoor, werken aan het spoor en leven bij het spoor. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(15)]] [https://www.ilent.nl/onderwerpen/veiligheid-op-het-spoor Meer over veiligheid]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Veiligheidsinformatie-blad<br /> |Uitleg= Een '''veiligheidsinformatieblad''' is een, in Europa toegepast, gestructureerd document met informatie over de risico's van een gevaarlijke stof of preparaat, en aanbevelingen voor het veilig gebruik ervan op het werk. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] (zie ook: [[Woorden - M#MSDS|MSDS]]). [https://nl.wikipedia.org/wiki/Veiligheidsinformatieblad Meer over veiligheidsinformatieblad]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Verankeringsblok<br /> |Uitleg= Zware betonnen voet, die in de bodem van de spoorbaan zit, naast het spoor. Op dit '''verankeringsblok''' worden de bovenleidingportalen bevestigd. Zie: artikel [[DIN masten en -portalen]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Verbreekcontact<br /> |Uitleg= Term uit de elektro/elektronica-techniek. Hiermee wordt een '''contact''' aangeduidt '''dat in rusttoestand gesloten is''' (bijv. een relaiscontact, dat bij bekrachtiging van de relaisspoel opent). [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Relais Meer over verbreekcontact].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Verdeelspoor<br /> |Uitleg= '''Spoor''' waar goederenwagens, die [[Woorden - H#Heuvelen|geheuveld]] zijn, naar toe lopen om te kunnen worden gesorteerd. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=verdeelspoor Meer over verdeelspoor].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Vereffenen <br /> |Uitleg= (Elektrotechniek); Het '''vereffenen''' van een installatie is bedoeld om de spanning tussen verschillende geleidende delen gelijk te maken. Hierdoor zijn er geen spanningsverschillen en zal er dus geen stroom lopen, wanneer deze delen aangeraakt worden. [https://www.certificering-keuring.nl/wat-is-het-verschil-tussen-aarding-vereffening-en-beschermingsleidingen Meer over vereffenen]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Verf<br /> |Uitleg= '''Verf''' is de algemene term voor producten die bedoeld zijn om een voorwerp te beschermen of te verfraaien door het van een pigmenthoudende laag te voorzien. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Verf Meer over verf].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Verharder<br /> |Uitleg= (Chemie); een '''verharder''' (ook &quot;harder&quot;) is een stof die aan een andere stof toegevoegd is of wordt, om het verharden van die laatste te bevorderen, bijvoorbeeld bij [[Woorden - T#Twee-componentenlijm|tweecomponentenlijm]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wiktionary.org/wiki/verharder Meer over verharder]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Verkanting<br /> |Uitleg= Bewust aangebracht '''hoogteverschil''' (in de dwarsrichting) '''tussen de spoorstaven van één spoor'''. Dit ter compensatie van zijdelingse versnellingen. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=verkanting Meer over verkanting]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Verkantingsoverschot<br /> |Uitleg= Bij een '''verkantingsoverschot''' rijdt een trein langzamer door een boog dan waarvoor deze is uitgelegd, inclusief de daarin opgenomen verkanting. Voor de reizigers betekent dit dat de trein gevoelsmatig teveel naar de binnenkant van de boog helt. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=verkantingsoverschot Meer over verkantingsoverschot].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Verkantingstekort<br /> |Uitleg= Bij een '''verkantingstekort''' rijdt een trein sneller door een boog dan waarvoor deze is uitgelegd, inclusief de daarin opgenomen verkanting. Voor de reizigers betekent dit dat de trein gevoelsmatig teveel naar de buitenkant van de boog helt. Dit is gevoelsmatig te vergelijken met een auto die een scherpe bocht maakt. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=verkantingstekort Meer oververkantingstekort]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Verkeer<br /> |Uitleg= Het geheel van trein- en rangeerbewegingen. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=verkeer Meer over verkeer].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Verkeerd<br /> |Uitleg= &quot;Verkeerd spoor&quot;: (op) het spoor voor de tegengestelde richting (op dubbelsporige baanvakken). [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Verkeerd Spoor<br /> |Uitleg= Zie '''[[Woorden - T#Tegenspoor|Tegenspoor]]'''.<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Verkeersleider<br /> |Uitleg= Een '''verkeersleider''' regelt de treinenloop op één- of meer baanvakken en zorgt dan voor de verkeersstromen. Deze persoon mag zich niet met de veiligheidszaken bezighouden. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Verkeersleiding<br /> |Uitleg= De '''verkeersleiding''' is het leiden van het treinverkeer. Hierbij worden beslissingen genomen over het treinverkeer, zoals maatregelen om verstoringen in het treinverkeer te verhelpen of de gevolgen er van in de hand te houden. Het aanpassen van dienstregelingen tot maximaal enkele dagen vooruit wordt vaak als taak van de railverkeersleiding gezien. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Railverkeersleiding Meer over verkeersleiding].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Verkeerslicht<br /> |Uitleg= Een '''verkeerslicht''' is een seinlicht om het verkeer te kunnen regelen. Ook het openbaar vervoer, (goederen)treinen en schepen gebruiken verkeerslichten. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Verkeerslicht Meer over verkeerslicht].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Verkeersproces<br /> |Uitleg= ('''Bewakings- en bedieningssysteem'''). Systeem bedoeld voor alle bedienhandelingen aan de infrastructuur, ten behoeve van de treindienst. Bijvoorbeeld EBP (Elektronische BedienPost) [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=verkeersproces Meer over verkeersproces].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Verlengsnoer<br /> |Uitleg= (Elektrotechniek); Een '''&quot;verlengsnoer&quot;''' is een elektriciteitssnoer met connectoren A en B dat een verbinding tussen onderling koppelbare connectoren C en D kan verlengen door C te koppelen met A en B met D. Meestal zit C en/of D aan het uiteinde van een snoer (veelal met een derde ader voor randaarde), dat door gebruik van het verlengsnoer als het ware verlengd wordt. Koppelbaarheid van twee connectoren betekent meestal dat het ene mannelijk en het andere vrouwelijk is, waarbij ze verder van hetzelfde type (2-aderig of 3-aderig) zijn. Een verlengsnoer kan ook een &quot;kabelhaspel&quot; zijn. Let op! Is de kabel gedeeltelijk opgerold, dan is de maximale belasting minder, aangezien het snoer niet goed kan afkoelen. Op sommige haspels staat dan ook de '''maximumbelasting''' in '''ingerolde''' en in '''afgerolde''' toestand vermeld. Er zijn kabelhaspels met een thermische beveiliging tegen oververhitting. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Verlengsnoer Meer over verlengsnoer]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Vermogen<br /> |Uitleg= (Elektrotechniek); Het '''vermogen''' is de hoeveelheid spanning (uitgedrukt in de eenheid volt) x de [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]]sterkte (uitgedrukt in de eenheid ampère). Dit word uitgedrukt in de eenheid watt. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Elektrisch_vermogen Meer over vermogen].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Vernieuwen (Onderhoud)<br /> |Uitleg= Het uitvoeren van '''onderhoudsacties aan een al dan niet defect object''', met als doel: alle beschadigde onderdelen in hun oorspronkelijke staat terug te brengen. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=vernieuwen Meer over vernieuwen].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Veroboard<br /> |Uitleg= Merknaam voor [[Woorden - E#Experimenteerprint|experimenteerpint]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Versterkingsfactor<br /> |Uitleg= Zie: [[Elektronica basis#De stroomversterkingsfactor|Stroomversterkingsfactor]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Versterkingsrijtuig<br /> |Uitleg= Een '''versterkingsrijtuig''' is een rijtuig dat voor een gedeelte van de route wordt bijgeplaatst. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Lijst_van_spoorwegjargon#V Meer over versterkingsrijtuig].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Vertakkingssein<br /> |Uitleg= (Grootspoor); 1. Seinpaal, opgesteld voor een splitsing, die de treinbewegingen &quot;aftakkend&quot; resp. &quot;rechtdoor rijden&quot; regelt. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]&lt;br /&gt;2. Een '''vertakkingssein''' kan twee, drie of vier armen hebben. Dit is altijd een [[Woorden - B#Bordessein|bordessein]], dat gelijkenis vertoond met een kandelaar, omdat het opgebouwd is uit één gemeenschappelijke grondpaal, met daaruit, op het bordes, meer dan één paal. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]] Zie ook: [[Woorden - K#Kandelaar|Kandelaar]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Vertanding<br /> |Uitleg= (Techniek); De '''vertanding''' is het aantal tanden van een tandwiel. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] Zie ook: [[Woorden - M#Modulus|Modulus]] en het artikel [[Module of modulus van tandwielen|Module of modulus van tandwielen]]. [https://nl.wikipedia.org/wiki/Tandwiel Meer over vertanding].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Vertrekseinlicht<br /> |Uitleg= Een '''vertrekseinlicht''' is een wit licht, waarbij een bord met een zwarte V is geplaatst. Indien het witte licht ontstoken is, betekent dit dat er toestemming is tot het geven van het bevel tot vertrek. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=vertrekseinlicht Meer over vertrekseinlicht].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Vertrekspoor<br /> |Uitleg= '''Spoor waar vanaf treinen kunnen vertrekken''' richting hoofdbaan. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=vertrekspoor Meer over vertrekspoor].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Vertrekstaat <br /> |Uitleg= Een '''vertrekstaat''' is een overzicht van de dienstregeling van een bepaald traject in het openbaar vervoer. Vertrekstaten zijn vaak beschikbaar bij bus- en tramhaltes en bij treinstations in de stationshal en/of op individuele perrons. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Vertrekstaat Meer over vertrekstaat].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Vervangen (onderhoud)<br /> |Uitleg= '''Uitwisselen van een onderdeel''' of een object tegen een nieuw of hersteld exemplaar. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=vervangen_onderh Meer over vervangen (onderhoud)]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Vervoer<br /> |Uitleg= Het '''geheel van activiteiten''', gericht op het verplaatsen van mensen en/of goederen. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Vervoer Meer over vervoer].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Vervoerder<br /> |Uitleg= '''Exploitatiemaatschappij''' die treindiensten voor of reizigers en/of goederen exploiteert. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=vervoerder Meer over vervoerdr]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Vervoersmodel<br /> |Uitleg= Een '''vervoersmodel''' is een eerste vertaling van de vervoersvraag, in de vorm van marktspecificaties waarin wordt aangeven welke verbindingen met welk type treindienstsoort (IC, IR, R/A, goederen) met welke frequentie, comfort, gemiddelde reistijd, aansluitingen en punctualiteit dienen te worden geboden. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=vervoersmodel Meer over vervoersmodel].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Verwittigingssein<br /> |Uitleg= (België); &quot;Waarschuwingssein&quot;; '''verwittigingssein''' is de officiële term. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Verzorgen (Onderhoud)<br /> |Uitleg= Het '''uitvoeren van onderhoudsacties''' aan een object met als doel de gebruiksklare conditie van één of meer onderdelen te handhaven, bijvoorbeeld door reinigen, smeren, verversen etc. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=verzorgen_onderh Meer over verzorgen (onderhoud)].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Vetergang<br /> |Uitleg= Slingerende '''gang''' van een voertuig over spoor. Bij het rijden over recht spoor loopt een wielstel niet zuiver rechtuit, doch beschrijft een golflijn, in het algemeen zonder dat de flenzen de rails raken. Dit wordt daardoor veroorzaakt, dat het ene wiel van een wielstel niet op een even grote cirkel loopt als het andere. Daardoor gaat het wielstel naar één kant lopen (naar de zijde van de kleinere loopcirkel). Dan wordt de loopcirkel van het wiel dat eerst op een kleinere cirkel liep groter en die van het andere wiel kleiner, waardoor de bewegingsrichting omkeert en dit spel herhaalt zich voortdurend. Een evenwichtstoestand ontstaat niet. Zigzaggen dus, zoals een '''veter''' ook zigzag in een schoen geregen wordt. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Vetkolen<br /> |Uitleg= Vette steenkool met een hoog gehalte (tot aan 30%) aan vluchtige stoffen; tegengesteld [[Woorden - M#Mager|&quot;magere kolen&quot;]]; '''vetkolen''' meestal gebruikt op locomotieven. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Viaduct<br /> |Uitleg= Een viaduct is een brug die een (spoor)weg over iets voert, dit kan een andere (spoor)weg of een dal zijn. Dit type brug is een bouwwerk of constructie als vaste verbinding voor spoor- of wegverkeer over een hindernis zonder de doorgang onder de verbinding te belemmeren. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Viaduct Meer over viaduct].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Vialis NMA<br /> |Uitleg= Zie: [[Woorden - N#NMA|NMA]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Vierkant<br /> |Uitleg= &quot;Vierkante ketel&quot;: het ketelgedeelte om de [[Woorden - V#Vuurkist|vuurkist]], dat vierkant van vorm is; &quot;vierkant wiel&quot;: schertsende benaming van een wiel met een platte wielband. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Vierkante wielen<br /> |Uitleg= '''Wielen die door te hard remmen''', meestal door gladheid van de rails, een ingesleten vlakke plaats hebben en die '''bij het rijden een bonkend geluid veroorzaken'''. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(16)]] [https://www.prorail.nl/veelgestelde-vragen/herfst/wat-zijn-vierkante-wielen Meer over vierkante wielen].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Vier-tje<br /> |Uitleg= Spoorjargon; benaming voor een '''vierdelig treinstel''', dus bestaande uit vier rijtuigen (of bakken). [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Vijftand<br /> |Uitleg= Stokersgereedschap, bestaande uit een staaf met een hark van vijf tanden, om de kolen uit de tenderruimte van boven weg te trekken naar beneden. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Vijl<br /> |Uitleg= Een '''vijl''' is een stuk handgereedschap dat dient om werkstukken middels verspaning een andere vorm te geven of glad te maken. Ze worden veel gebruikt door metaalbewerkers en timmerlieden. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Vijl Meer over vijl].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Virtueel<br /> |Uitleg= '''Virtueel''' is lijkend op iets in de reële wereld, maar niet tastbaar bestaand. Ander woord voor &quot;virtueel&quot; is &quot;denkbeeldig&quot;. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(19)]] [https://www.encyclo.nl/begrip/virtueel Meer over virtueel]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Vis-à-vis<br /> |Uitleg= De stoelen in een rijtuig met middengang zijn zo geplaatst dat '''de reizigers elkaar aankijken'''. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Vis-%C3%A0-vis Meer over vis-à-vis].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Viscositeit<br /> |Uitleg= '''Viscositeit''', ook bekend als stroperigheid, traagvloeibaarheid of dikvloeibaarheid, is een fysische materiaaleigenschap van een vloeistof of van een gas. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Viscositeit Meer over viscositeit]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Vivak<br /> |Uitleg= '''Vivak''' is een merknaam van de firma Bayer. Het materiaal, PolyEthyleenTereftalaat-Glycol [[Woorden - P#PET-G|(PET-G)]], is lichtdoorlatend en heeft op het eerste gezicht veel weg van [[Woorden - P#Perspex|perspex]], (in de volksmond: &quot;plexiglas&quot;). Het is dus per sé géén perspex (=polymethylmethacrylaat= [[Woorden - P#PMMA.|PMMA]]), maar heeft wel enkele overeenkomstige eigenschappen. Zo kunnen we het bij voorzichtig verwarmen wat buigen. Af laten koelen, terwijl het in vorm wordt gehouden. Bij het buigen moeten we er rekening mee houden dat het een thermoplast is, die dus de neiging heeft terug te veren. Buigen kan dus wel, maar vereist eerst wel wat oefening en de nodige mislukkingen.<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Vlag<br /> |Uitleg= &quot;Met witte vlag rijden&quot; of &quot;vlag erop&quot;: met blazende [[#Veiligheid|veiligheid]], waaruit een witte stoompluim komt, rijden; &quot;binnen komen met de vlag in top&quot;: het station binnenrijden met blazende veiligheid. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Vlak<br /> |Uitleg= &quot;Vlakke plaats&quot; (op het wiel): vlak uitgesleten plek op een wielband; platte wielband. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Vlaamse Reus<br /> |Uitleg= '''Vlaamse reus''' is de benaming van locs uit de 6400 en 6500 [[Woorden - S#Serie|serie]] die ook in België mogen rijden. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Vlambuis <br /> |Uitleg= [[Woorden - O#Oververhitter|Oververhitter'''buis''']], die door de [[#Vlampijp|'''vlam'''pijp]] loopt en waardoor verse stoom gaat, die door de hete rookgassen in de vlampijp nog extra verhit, oververhit wordt. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Vlampijp <br /> |Uitleg= Een '''vlampijp''' is onderdeel van een stoomketel. De hete rookgassen stromen door een groot aantal, met water omringde, vlampijpen om het verwarmend oppervlak te vergroten. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(19)]] [https://www.encyclo.nl/begrip/vlampijp Meer over vlampijp].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Vlampijp-reinigings-installatie <br /> |Uitleg= Een '''vlampijp-reinigings-installatie''' (of kortweg &quot;doorblaasinstallatie&quot;) is een installatie die bestond uit een [[Woorden - S#Steiger|stijger]], om gemakkelijk en op de juiste hoogte bij de [[Woorden - V#Vlampijp|vlampijpen]] te kunnen komen. Deze steiger stond op een doodlopend spoor(tje), vlak achter een stootjuk. Met hogedruk perslucht werden de vlampijpen met behulp van een lange lans doorgeblazen. Zie ook [[Het stoomlocomotievendepot|Het stoomlocomotievendepot]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Vleugel <br /> |Uitleg= (Jargon); Een '''vleugel''' is een arm van een [[Armseinen|armsein]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Vleugelmoer <br /> |Uitleg= Een '''vleugelmoer''' is een moer die je makkelijk met de hand kunt aandraaien omdat deze twee platte &quot;vleugels&quot; heeft. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wiktionary.org/wiki/vleugelmoer Meer over vleugelmoer].<br /> }} <br /> {{Woord<br /> |Term= Vliegas <br /> |Uitleg= Zeer fijne as, '''stuifas'''; ook &quot;stip&quot;. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Vloeimiddel <br /> |Uitleg= Een '''vloeimiddel''' (ook [[Woorden - F#Flux|flux]] genoemd) wordt gebruikt worden om het [[Woorden - S#Soldeertin|soldeertin]] goed te laten vloeien, en tevens om de oxidatie van het metalen oppervlak op te lossen.&lt;br&gt;[[Woorden - S#S-39|S-39]] en vergelijkbare agressieve [[Woorden - V#Vloeimiddel|vloeimiddel]]en mogen ''NOOIT'' bij elektronica gebruikt worden, want deze middelen zullen de printsporen (koperbanen) langzaam aantasten en dan werkt de schakeling niet meer. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Voeding<br /> |Uitleg= (Elektrotechniek); Een voeding levert altijd gelijkspanning, anders is het een [[Woorden - A#Adapter|adapter]]. Er zijn drie soorten voedingen:&lt;br&gt;1. Een '''voeding''' is een apparaat dat van een wisselspanning (bijvoorbeeld 230 V AC) een lagere [[Woorden - G#Gelijkspanning|gelijkspanning]] (bijvoorbeeld 12 volt DC) maakt. Een voeding is voorzien van een [[Elektronica basis#De transformator|transformator]], een [[Elektronica basis#De bruggelijkrichter|gelijkrichter]], en meestal een [[Woorden - E#ELCO.|elco]] om de gelijkspanning af te vlakken.&lt;br&gt;2. Het kan ook een '''[[Woorden - G#Gestabiliseerde voeding|gestabiliseerde voeding]]''' zijn. Dan zit er extra regel-elektronica in, om de spanning stabiel te houden.&lt;br&gt;3. '''Schakelende voeding'''. Bij een schakelende voeding (vaak met de onjuiste benaming &quot;geschakelde voeding&quot; aangeduid) wordt de aanwezige wisselspanning direct gelijkgericht door een bruggelijkrichter, waarna een elektronische schakeling deze gelijkspanning door aan- en uitschakelen - vandaar de naam - van een schakeltransistor (meestal een [[Elektronica basis#De_MOSFET|MOSFET]]), omzet in wisselspanning met een veel hogere frequentie dan van het lichtnet. Die spanning wordt door een hoogfrequent-transformator met ferrietkern en gelijkrichting en afvlakking (en stabilisatie) omgezet in de gewenste spanning(en). [https://nl.wikipedia.org/wiki/Schakelende_voeding Meer over schakelende voeding].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Voedingspomp<br /> |Uitleg= '''Pomp''' die water uit de tender pompt de ketel in. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Voeler<br /> |Uitleg= Zie: [[Woorden - S#Sensor|Sensor]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Voertuig<br /> |Uitleg= (Grootspoor); Elk '''gestel op wielen''', al dan niet geleed, ingericht om, anders dan op handkracht, '''op spoorstaven''' te rijden. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=voertuig Meer over voertuig].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Voertuigdecoder<br /> |Uitleg= ([[Car Systems|Car Systems]]); Een '''voertuigdecoder''' (Engels: cardecoder) is een speciale decoder voor toepassing in modelvoertuigen. Het systeem werkt [[Woorden - R#Radiografisch|radiografisch]], dus is op afstand bestuurbaar. [http://www.opencarsystem.de Meer over voertuigdecoder].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Voetangel<br /> |Uitleg= Een '''voetangel''' is een dicht bij de grond geplaatst rangeerpaaltje. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Voetenplaat<br /> |Uitleg= Voetplaat. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Voetplaat<br /> |Uitleg= 1. Eén van de platen rondom de ketel, waar het personeel over kan lopen;&lt;br /&gt;2. Buiten op de loc: de omloopplaten. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Voeten vegen<br /> |Uitleg= (Grootspoor); [[Woorden - D#Doorslaan|doorslaan]]; de snel draaiende wielen van de loc worden hier dus vergeleken met '''vegende voeten''', wat ook snel gebeurt en a.h.w. over de mat glijdend en tegelijkertijd stilstaand gebeurt. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Voltrekken<br /> |Uitleg= (Klemtoon op &quot;vol&quot;; &quot;de ketel '''voltrekken'''&quot;: de ketel vullen met water (dat) uit de [[Woorden - T#Tender|tender]] (&quot;getrokken&quot; wordt), m.b.v. de [[Woorden - I#Injecteur|injecteur]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Voluutveer<br /> |Uitleg= (Grootspoor); Oude benaming voor een type veer. Nieuwe benaming is [[Woorden - T#Tonveer|&quot;tonveer&quot;]]. De voluutveer is een spiraalvormige veer, gemaakt van opgerold plaatmateriaal, aan twee zijden verbonden via trekstangen met de schroefkoppelingen [[Woorden - S#Stoot- en trekwerk|(het trekwerk)]] van een goederenwagen. De voluutveer dient om schokken op te vangen van het trekwerk (twee afzonderlijke voluutveren bevestigd aan de bak). En ook bij het overbrengen van de trekkrachten op de bak bij doorgaand trekwerk (enkele voluutveer). (bron: Eric B. en Paul Bender en Gerrit Ferwerda van het BNLS-forum). [https://forum.beneluxspoor.net/index.php/topic,75080.msg3221765365.html#msg3221765365 Zie draadje op het BNLS-forum]. [https://www.surisa.es/en/products/springs-and-damping/volute-springs Meer over voluutveer].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Vonkenvanger<br /> |Uitleg= In de rookkast tussen de [[Woorden - E#Exhauster, exhaustor|exhauster]] en schoorsteen aangebrachte korf, ter voorkoming van het uit de schoorsteen van de locomotief uitstoten van vonken, wat brand kan veroorzaken; de '''vonkenvanger''' kan ook op de schoorsteen zelf, buiten de [[Woorden - R#Rookkast|rookkast]] aangebracht zijn. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Vonkenweerder<br /> |Uitleg= (België); [[#Vonkenvanger|vonkenvanger]]; &quot;de vonkenweerder in de rookkast&quot; [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Voor de paal staan<br /> |Uitleg= (NS-jargon) '''Voor een rood sein staan'''. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Voorgespannen beton<br /> |Uitleg= '''Voorgespannen beton''' is een speciale toepassing van gewapend beton omdat een deel van de wapening wordt voorgespannen, dat wil zeggen; onder een trekkracht in het beton geplaatst. Op deze manier kan het betonnen onderdeel uiteindelijk een hogere belasting dragen. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Voorgespannen_beton Meer over voorgespannen beton].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Voorinleggen<br /> |Uitleg= &quot;Ganghandel '''voorinleggen'''&quot;; zie &quot;Ophalen&quot;. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Voorloopas<br /> |Uitleg= Een '''voorloopas''' is een niet aangedreven as aan de voorzijde van een locomotief, waarmee gewicht gedragen wordt en schokken opgevangen worden. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Voorschakelweerstand<br /> |Uitleg= (Elektronica); Letterlijke vertaling van het Duitse &quot;Vorschaltwiderstand&quot;. Een '''voorschakelweerstand''' is een weerstand die gebruikt wordt om de elektrische stroomsterkte in het erna volgende circuit te begrenzen en/of te regelen. Dit gebeurt om de gewenste hoeveelheid [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] door het circuit te laten stromen. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] Omdat de voorschakelweerstand in [[Woorden - S#Serieschakeling|serie]] staat met het erna volgende circuit, is het beter om te spreken van [[Woorden - S#Serieweerstand|&quot;serieweerstand&quot;]]. [https://nl.wikipedia.org/wiki/Voorschakelweerstand Meer over voorschakelweerstand] <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Voorsein<br /> |Uitleg= 1. Seinpaal die een hoofdsein aankondigd en de te verwachten stand van dit hoofdsein aangeeft, zodat de machinist bij seinstand &quot;onveilig&quot; of &quot;aftakkend&quot; een remming kan beginnen, om de trein tijdig tot stilstand te brengen. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]&lt;br /&gt;2.Een '''lichtsein dat vooraf gaat aan een hoofdsein''' en niet &quot;STOP&quot; kan tonen. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] Zie: [[Lichtseinen]]. [https://nl.wikipedia.org/wiki/Voorsein Meer over voorsein].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Voorspan<br /> |Uitleg= Een trein die '''getrokken wordt door twee- of meer locs''' met in elke loc een eigen machinist. Wordt bijvoorbeeld een dieselloc geholpen door een stoomloc, dan spreekt men ook wel van gemengde tractie. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Voorspan Meer over voorspan].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Voorstadstrein<br /> |Uitleg= Een '''trein''' in een stedelijk gebied met veel stops, die gebruik maakt van spoorlijnen en soms ook van een metrolijnen. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Voorstadspoorweg Meer over voorstadtrein].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Voor z'n smoel gooien<br /> |Uitleg= &quot;het sein valt op z’n kont:&quot; het sein valt plotseling op onveilig (de seinarm &quot;valt&quot; inderdaad). Het sein valt vlak voor de locomotief. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]] Zie ook: [[Woorden - K#Kont|&quot;Kont&quot;]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= V-Polder<br /> |Uitleg= Een baanconcept waarbij men damwanden in een '''V-vorm''' in de grond trilt, bekeken vanuit de dwarsdoorsnede. De tussenliggende grond wordt gedeeltelijk ontgraven en als een polder voorzien van een eigen waterpeil dat lager gelegen is dan dat van het naastgelegen maaiveld. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Polderconstructie Meer over V-polder].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Vrij<br /> |Uitleg= Zonder een trein of wagens erop: &quot;baan vrij&quot;; &quot;blok vrij&quot;. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Vrijbalk<br /> |Uitleg= Tussen twee samenlopende of elkaar kruisende sporen geeft de witte '''vrijbalk''' (zie artikel [[Scenery op het spoor]]) de uiterste grens aan waar railvoertuigen mogen worden geplaatst, zonder de beweging van voertuigen op het andere spoor te hinderen. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Vrijbalk Meer over vrijbalk].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Vrije baan<br /> |Uitleg= Algemene aanduiding voor baanvak (spoor); '''een gedeelte van de spoorweg buiten de stations en emplacementen'''. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.infrasite.nl/glossary/vrije-baan/ Meer over vrije baan]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Vrije ruimtemerk<br /> |Uitleg= [[#Vrijbalk|Vrijbalk]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Vrije kruising<br /> |Uitleg= Kunstwerk dat het mogelijk maakt dat '''treinen elkaar ongelijkvloers kunnen kruisen'''. Wordt uitgevoerd als een [[Woorden - F#Fly-Over|&quot;fly-over&quot;]] of een [[Woorden - D#Dive-Under|&quot;dive-under&quot;]] (ook wel ongelijkvloerse kruising genoemd). [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=vrije_kruising Meer over vrije kruising].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Vrijlopen<br /> |Uitleg= Het zodanig staan van een trein dat hij geen wissel bezet houdt, zodat er een andere trein langs kan lopen; zie ook: [[#Vrijbalk|Vrijbalk]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Vrijloopdiode<br /> |Uitleg= (Elektronica); Eng. &quot;barrier diode&quot;. Bij een [[Woorden - D#Diode|diode]] is sprake van een geleidende richting (de [[Woorden - D#Doorlaatrichting|doorlaatrichting]]) en een sperrende richting (de sperrichting). Van deze eigenschap wordt gebruik gemaakt door een '''vrijloopdiode''' toe te passen bij [[Woorden - R#Relais|relais]] die door een transistor geschakeld worden. De kathode van de diode komt aan de plus-aansluiting van het relais. De functie van deze [[Woorden - S#Sperdiode|&quot;vrijloopdiode&quot;]], is het beschermen van de [[Woorden - T#Transistor|transistor]] die het relais aanstuurt. De &quot;vrijloopdiode&quot; voorkomt dat de transistor defect raakt door te hoge ([[Woorden - I#Inductie|inductie]])spanningen, die ontstaan bij het [[Woorden - A#Afvallen|&quot;afvallen&quot;]] van het relais (dus op het moment dat de [[Woorden - S#Spoelspanning|spoelspanning]] op het relais uitgeschakeld wordt). Zie ook: [[Woorden - S#Sperdiode|Sperdiode]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Vuil<br /> |Uitleg= (België); &quot;'''Vuil''' [[#Vuur|vuur]]&quot;: vuur met veel slakken. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Vulling<br /> |Uitleg= (België); 1. '''Vulling'''sgraad;&lt;br /&gt;2. &quot;'''Vulling''' geven&quot;;&lt;br /&gt;&amp;#x2003; &amp;#x2003; &amp;#x2003; &amp;#x2003; &amp;#x2003; 2 a) vullingsgraad bepalen;&lt;br /&gt;&amp;#x2003; &amp;#x2003; &amp;#x2003; &amp;#x2003; &amp;#x2003; 2 b) de [[Woorden - R#Regulateur|regulateur]] met het [[Woorden - G#Ganghandel|ganghandel]] in de middenstand, waardoor de loc niet kan rijden, zodat verse stoom de stoomschuifkast &amp;#x2003; &amp;#x2003; &amp;#x2003; &amp;#x2003; &amp;#x2003; &amp;#x2003; &amp;#x2003; &amp;#x2003;vult en de kast bij stilstand voorverwarmd wordt; hierdoor wordt condensvorming, ook al in de nabijgelegen cilinder, &amp;#x2003; &amp;#x2003; &amp;#x2003; &amp;#x2003; &amp;#x2003; &amp;#x2003; &amp;#x2003; &amp;#x2003;&amp;#x2003; &amp;#x2003; &amp;#x2003; &amp;#x2003; tegengegaan. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Vullingsgraad<br /> |Uitleg= De tijd gedurende welke de [[Woorden - S#Stoomschuif|stoomschuif]] opening geeft aan de [[Woorden - S#Stoompoort|stoompoort]], waardoor verse stoom de cilinder in kan stromen; daardoor: de hoeveelheid stoom die de [[Woorden - C#Cilinder|cilinder]] vult; &quot;'''vullingsgraad''' bepalen&quot;: het ganghandel instellen op een bepaalde vullingsgraad; ook kortweg [[#Vulling|&quot;vulling&quot;]] genoemd. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Vuur<br /> |Uitleg= De [[#Vuurkist|vuurkist]] met het vuur erin. Het vuur. &quot;een dun '''vuur''':&quot; een dunne laag brandende kolen op het rooster; &quot;een goed vuur, een slecht vuur:&quot; een goed- respectievelijk slecht brandend vuur. &quot;een blanke kachel met een goede ligging:&quot; een schoon vuur met goed verspreide kolen. &quot;een lekker kacheltje&quot;: een goed brandend vuur. &quot;er een vuur inzetten:&quot; zorgen voor een flink vuur voor het begin van een rit met een zware trein. Zie ook [[Woorden - B#Blank|&quot;Blank&quot;]] en [[Woorden - K#Kachel|&quot;Kachel&quot;]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Vuurbrug<br /> |Uitleg= Kort '''gewelf''' van '''vuur'''vaste steen achter in een vuurhaard, dienend om de vermenging van de gassen met de verbrandingslucht te bevorderen (van Dale); verhindert tevens dat de vliegas boven het vuur direct door de geforceerde trek de [[Woorden - V#Vlampijp|vlampijpen]] ingezogen wordt en in te grote hoeveelheden in de [[Woorden - R#Rookkast|rookkast]] terechtkomt. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Vuurdeur<br /> |Uitleg= De '''Vuurdeur''' is de afsluiting van het stookgat in de [[#Vuurkist|vuurkist]]; ook kortweg: &quot;deur&quot;. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]] <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Vuurhaard<br /> |Uitleg= (België); [[#Vuurkist|Vuurkist]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]] <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Vuurkist<br /> |Uitleg= De '''vuurkist''' is een kistvormige ruimte die aan de ketel gebouwd is, en waarin het [[#Vuur|vuur]] gestookt wordt dat de ketel verwarmd. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]] <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Vuurkistmantel<br /> |Uitleg= De '''vuurkistmantel''' is de buitenzijde van de vierkante ketel, voorzover die zich om de [[#Vuurkist|vuurkist]] bevindt (dus ''niet'' de [[Woorden - P#Pijpenplaat|pijpenplaat]]); ook wel [[Woorden - B#Buitenvuurkist|&quot;buitenvuurkist&quot;]] genoemd; zie ook: [[Woorden - B#Binnenvuurkist|&quot;binnenvuurkist&quot;]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]] <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Vuurslag <br /> |Uitleg= (België); het doorsmelten van de [[Woorden - L#Loodnagel|loodnagels]] in de [[Woorden - H#Hemelplaat|Hemelplaat]] van de vuurkist, door te lage waterstand in de ketel; het machine heeft een '''vuurslag''' gehad. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]] <br /> }}<br /> {{Voettekst<br /> |Vorige= Woorden - U<br /> |Volgende= Woorden - W<br /> |VorigeMenu= Verklarende woordenlijst<br /> }} {| width= &quot;100%&quot;<br /> |- valign= &quot;top&quot;<br /> ! scope= &quot;row&quot; width=&quot;70%&quot; |<br /> | &lt;small&gt;Laatste wijziging: 22 dec 2025 10:41 uur&lt;/small&gt;<br /> |}<br /> [[Categorie: Afkortingen|V]]<br /> [[Categorie: Algemeen|V]]<br /> [[Categorie: Transformatoren|V]]<br /> [[Categorie: Veiligheid|V]]<br /> [[Categorie: Woorden|V]]<br /> [[Categorie: Woorden-Index|V]]<br /> __NOEDITSECTION__</div>

Fred https://encyclopedie.beneluxspoor.net/index.php?title=Woorden_-_U&diff=55257 2025-12-22T09:38:26Z

<p>Fred: link + waarschuwing toeg.</p> <hr /> <div>{{Koptekst<br /> |Vorige= Woorden - T<br /> |Volgende= Woorden - V &lt;!--Waarschuwing. Alle teksten waar [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]] achter staat, mogen absoluut NIET gewijzigd worden! Dat zijn citaten uit een boek.--&gt;<br /> |VorigeMenu= Verklarende woordenlijst<br /> |Auteur=<br /> }}&lt;div style=&quot;width:800px;text-align:right;&quot;&gt;Zoeken op deze pagina: CTRL + F.&lt;/div&gt;<br /> '''Woord of afkorting:'''<br /> {{Woord<br /> |Term= &amp;micro;.<br /> |Uitleg= (Elektronica); '''&amp;micro;''' is de aanduiding van [[Woorden - M#MicroFarad|microFarad]]. Eén microfarad (μF) is het miljoenste deel van een [[Woorden - F#Farad|Farad]], de eenheid van elektrische capaciteit, dus 0, 000 001 F. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] Zie: [[Elektronica basis#De elektrolytische condensator (afgekort: elco)|De elektrolytische condensator (elco)]]. [https://nl.wikipedia.org/wiki/Microfarad Meer over &amp;micro;F].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= U.<br /> |Uitleg= (Elektronica en Elektrotechniek); '''&quot;U&quot;''' is de aanduiding voor spanning. Zie: [[Elektronica basis]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= UFM.<br /> |Uitleg= (Grootspoor); (Duits); afkorting van '''Universal Fahrweg Messfahrzeug'''. Meetvoertuig dat de conditie van het spoor (rails en bovenleiding) controleert. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(18)]] [http://www.struktonrail.nl/onderhoud/meet-en-inspectietreinen Meer over UFM]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= UH.<br /> |Uitleg= 1. (elektronica); &amp;micro;H is de afkorting van microHenry, wordt gebruikt als waarde bij (smoor)spoelen. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(18)]] Zie: [[Woorden - I#inductor|inductor]]. [https://nl.wikipedia.org/wiki/Microhenry Meer over &amp;micro;H]&lt;br&gt; 2. (hoogfrequenttechniek); afkorting van Ultra Hoog (of Hoge), bijvoorbeeld UHF voor ultrahoge frequentie.<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= UIC.<br /> |Uitleg= (Grootspoor); (Frans) '''Union Internationale des Chemins de Fer''' (Internationale Spoorwegunie) [https://nl.wikipedia.org/wiki/UIC Meer over UIC].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= UIC Codering<br /> |Uitleg= Twaalfcijferige codering op wagens en rijtuigen. Zie: artikel '''[[UIC-codering rollend materieel]]'''. Is vervangen door het [[Woorden - E#EVN.|EVN]]/[[Woorden - N#NVR.|NVR]] nummer. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Rijtuigcodes_van_de_UIC Meer over UIC Codering].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= UIC-Norm<br /> |Uitleg= (Grootspoor); '''Norm''' van de Internationale Spoorwegunie [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=uic-norm Meer over UIC-Norm]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= UIC54.<br /> |Uitleg= (Grootspoor); '''UIC54''' is het type spoorstaaf met een hoogte van 159 mm, kopbreedte van 70 mm, voetbreedte van 140 en een gewicht per meter van 54,4 kg. De aanduiding UIC54 is vervangen door &quot;54 E1&quot;. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(5)]] Zie: [[Rail (spoorstaaf), hoogte en materiaal]]. [https://www.infrasite.nl/glossary/railprofiel/ Meer over UIC54].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= UIC60.<br /> |Uitleg= (Grootspoor); '''UIC60''' is het type spoorstaaf met een hoogte van 172 mm, kopbreedte van 72 mm, voetbreedte van 150 en een gewicht per meter van 60,3 kg. De aanduiding UIC60 is vervangen door &quot;60 E1&quot;. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(5)]] Zie: artikel [[Rail (spoorstaaf), hoogte en materiaal]]. [https://www.infrasite.nl/glossary/railprofiel/ Meer over UIC60].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= UJT.<br /> |Uitleg= (Elektronica); &quot;UJT&quot; is de afkorting van '''Uni Junction [[Woorden - T#Transistor|transistor]]'''. Deze transistorsoort heeft, inplaats van een collector, een extra basisaansluiting. Zie ook: [[Elektronica basis#De UJT|UJT]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Unijunctiontransistor Meer over UJT].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= USB. <br /> |Uitleg= Universal serial bus (Nederlands: &quot;universele seriële bus&quot;), meestal aangeduid met het initiaalwoord '''USB''', is een standaard voor de aansluiting van randapparatuur op computers, het verbinden van mobiele telefoons met opladers enz... [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Universal_serial_bus Meer over USB].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= UST.<br /> |Uitleg= (Grootspoor); afkorting van '''UltraSoonTrein'''. Meetvoertuig dat met behulp van ultrasoon geluid (=niet hoorbaar geluid) de spoorstaven controleert op afwijkingen. [https://eurailscout.nl/spoorstaafmetingen-met-een-ultrasoontrein/ Meer over UST]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= USP. <br /> |Uitleg= (Elektronica); '''USP''' staat voor &quot;Uninterruptible Signal Processing&quot;. Techniek die toegepast wordt in de [https://www.lenz-elektronik.de/digital-plus/usp.php &quot;Lenz USP POWER-module&quot;] [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(14)]] [https://dccwiki.com/USP Meer over USP].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= UTP.<br /> |Uitleg= (Computertechniek); afkorting van '''Unshielded Twisted Pair'''. Aanduiding voor een netwerkkabel die voorzien is van vier aderparen, die om elkaar gedraad (getwist) zijn. De kabel heeft geen afscherming. [https://nl.wikipedia.org/wiki/Netwerkkabel Meer over UTP].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= UV. <br /> |Uitleg= '''UV''' staat voor [[#Ultraviolet|&quot;Ultraviolet&quot;]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= UA741<br /> |Uitleg= (Elektronica); De '''UA741''' is een [[Elektronica basis#De op-amp|op-amp]]-[[Woorden - I#IC.|IC]] Een UA741 operationele versterker is een DC-gekoppelde elektronische spanningsversterker met een differentiële ingang, een (meestal) single-ended uitgang en een extreem hoge versterking. Een operationele versterker-IC wordt gebruikt als [[Woorden - C#Comparator|comparator]] (vergelijker) die de twee signalen, het inverterende en niet-inverterende signaal, vergelijkt. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://en.wikipedia.org/wiki/Operational_amplifier#741 Meer over UA741]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= UA7812<br /> |Uitleg= (Elektronica); De '''UA7812''' is een positieve spanningsregelaar-[[Woorden - I#IC.|IC]] uit de 78xx serie De xx geeft de spanning aan, bijv. 09 of 12). Een 78xx-spanningsregelaar is een elektronische component die gebruikt wordt om van een variabele spanning, of van een spanning die hoger is dan de gewenste spanning, een vaste spanning te maken. Voor een goede werking dient de voedingsspanning van de UA7812 minimaal 15 volt&lt;big&gt;&lt;big&gt;=&lt;/big&gt;&lt;/big&gt; te zijn. Verder bestaat er nog een variant op de 78xx-spanningsregelaars, dit zijn de [[#UA79xx|UA79xx]]-spanningsregelaars, die identiek zijn aan de 78xx-spanningsregelaars, maar deze leveren een negatieve spanning.[[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/78xx-spanningsregelaar Meer over UA78xx]. Zie ook [[Elektronica basis#De spanningsregelaar|De spanningsregelaar]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= UA79xx<br /> |Uitleg= (Elektronica); De '''UA79xx''' is een negatieve spanningsregelaar-[[Woorden - I#IC.|IC]] uit de 79xx serie. Een 79xx-spanningsregelaar is een elektronische component die gebruikt wordt om van een variabele negatieve spanning, of van een spanning die minder is dan de gewenste spanning, een vaste negatieve spanning te maken. Voor een goede werking dient de voedingsspanning van de UA7812 minimaal -15 volt&lt;big&gt;&lt;big&gt;=&lt;/big&gt;&lt;/big&gt; te zijn. Zie ook: UA7812-spanningsregelaars hierboven.[[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] Zie ook [[Elektronica basis#De spanningsregelaar|De spanningsregelaar]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Ultra-Low Current led<br /> |Uitleg= (Elektronica); er zijn nu (medio 2023/2024) ook SMD-[[Wat is een led|leds]] in de handel die nog maar 1 mA nodig hebben, zogenaamde '''Ultra-Low Current leds''' &quot;ultra-lage stroom leds&quot;. [https://nl.mouser.com/ProductDetail/Everlight/EAST1410RGBW01?qs=byeeYqUIh0NP0z1vfVSY7w%3D%3D Meer over de Ultra-Low Current led]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Ultrasoon reinigen <br /> |Uitleg= '''Ultrasoon reinigen''' is een proces waarbij ultrageluid (meestal tussen de 20 en 40 kHz) wordt gebruikt om een ​​vloeistof in beweging te brengen, met een reinigend effect. Het principe van de ultrasone reinigingsmachine is het omzetten van de geluidsenergie van de ultrasone frequentiebron in mechanische trillingen via de [[Woorden - T#Transducer|transducer]].}}<br /> {| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin-left:5px; margin-right:80px;&quot;<br /> |[[Bestand:Let-op.jpg|50px|center]]&lt;small&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;'''LET OP!'''&lt;/small&gt;||{{TblAgKleur1|#E8E8E8;}} valign='top'|'''&lt;u&gt;Waarschuwing'''&lt;/u&gt;&lt;br /&gt; Het is niet veilig om de handen in een ultrasoonreiniger te steken terwijl deze in werking is. De geluidsgolven kunnen de huid en weefsels beschadigen. ''Schakel het apparaat altijd uit voordat je iets in de tank aanraakt''.<br /> |}<br /> {{Woord<br /> |Term= Uithaalspoor<br /> |Uitleg= (Grootspoor); één '''spoor in het verlengde van een bundel parallel liggende sporen''', dat als doel heeft een lange reizigers- of goederentrein van het ene naar het andere spoor te kunnen omrangeren. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] Zie: artikel [[Treinen keren]] of [[Uithaalsporen]]. [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=uithaalspoor Meer over '''uithaalspoor'''].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Uithouder <br /> |Uitleg= Een '''uithouder''' is een onderdeel van de [[Bovenleiding|bovenleiding]] dat dient op de [[Woorden - D#Draagkabel|draagkabel]] en de [[Woorden - R#Rijdraad|rijdraden]] op de juiste positie boven het spoor te houden. Wordt horizontaal aan een [[Woorden - M#Mast|mast]] (bij enkelspoor) of aan een [[Woorden - P#Portaal|portaal]] (bij twee of meer sporen) gemonteerd. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Uitmelken<br /> |Uitleg= De druk uit de remleiding van de luchtdrukrem laten verdwijnen door foutieve bediening van de remkraan, waardoor er steeds een beetje lucht losgelaten wordt, totdat er haast niets meer over is. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Uitrangeren <br /> |Uitleg= Een trein '''uitrangeren''', rangerend uit elkaar halen, door de wagens van de trein los te koppelen en over verschillende sporen te verdelen. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]] <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Uitrijer<br /> |Uitleg= (Jargon); de '''uitrijer''' is een uitrijsein; tegenovergesteld: [[Woorden - I#Inrijer|&quot;Inrijer&quot;]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Uitrijsein<br /> |Uitleg= Sein op station, waarmee het vertrek uit (het uitrijden uit) het station geregeld wordt; ook [[#Uitrijer|Uitrijer]]; tegengesteld: [[Woorden - I#Inrijsein|&quot;Inrijsein&quot;]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Uitsmijter<br /> |Uitleg= Een goederentrein die een secundaire lijn afrijdt en alle losplaatsen bedient. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Uitverkocht <br /> |Uitleg= (Belgie; ook in Nederland in de buurt van Roosendaal); '''uitverkocht zijn''': geen druk meer op de ketel van de loc hebben, zonder stoom zitten, zodat stilstand noodzakelijk is, tot de ketel weer voldoende op druk gebracht is; &quot;uitverkocht&quot; wordt gebruikt omdat er gelijkenis is met het uitverkocht zijn van een handelaar: de voorraad is dan op; wat je nodig hebt kun je niet krijgen. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]] <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Uitzetten<br /> |Uitleg= &quot;Een wagen uitzetten&quot;: een wagen van een trein loskoppelen en apart van de trein wegzetten. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Ultraviolet <br /> |Uitleg= '''Ultraviolet''' (afgekort &quot;UV&quot;, ook wel ultraviolette straling, black light of (foutief) uv-licht genoemd) is elektromagnetische straling net buiten het deel van het spectrum dat met het menselijk oog waarneembaar is (zie ook: [[Woorden - L#Licht|licht]]). De golflengte van ultraviolette straling ligt tussen 100 en 400 nanometer, dus gezien vanuit zichtbaar licht voorbij het violet, vandaar de naam. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Ultraviolet Meer over ultraviolet].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Unimobiel<br /> |Uitleg= (Grootspoor); De '''unimobiel''' is een rail/weg-voertuig, er zijn er maar drie van in Nederland. Voor- óf achter de &quot;Unimobiel&quot; mogen maximaal twee ballastwagen's worden aangekoppeld. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(5)]] [http://www.railpedia.nl/display/test/Unimobiel Meer over uni-mobiel].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= &quot;Unit Gargo&quot;<br /> |Uitleg= (Grootspoor); '''Wagontransporten'''. In dit produktiesysteem vindt vervoer plaats van eenheden van minder dan één- trein. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=cargo_unit Meer over '''Unit Gargo''']<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= UN-nummer<br /> |Uitleg= '''Stofidentificatienummer'''. Dit is een getal van vier cijfers dat een gevaarlijke stof identificeert tijdens het transport. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [http://nl.wikipedia.org/wiki/Stofidentificatienummer Meer over stofidentificatienummer].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= UNP-profiel<br /> |Uitleg= Een '''UNP-profiel''' is een stalen profiel in de vorm van een U. UNP staat voor &quot;U-Normaal Profiel&quot;. UNP-profiel heeft schuin aflopende flenzen. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/U-profiel Meer over UNP-profiel].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Utrecht-boog<br /> |Uitleg= (Grootspoor); de '''Utrechtboog''' is een spoorviaduct dat een rechtstreekse treinverbinding mogelijk maakt tussen Schiphol en Utrecht. Met deze [[Woorden - B#Boog|boog]] is de overstap in station Duivendrecht niet meer nodig, waardoor de reistijd met zeven minuten verkort wordt. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [http://nl.wikipedia.org/wiki/Utrechtboog Meer over Utrechtboog].<br /> }}<br /> {{Voettekst<br /> |Vorige= Woorden - T<br /> |Volgende= Woorden - V<br /> |VorigeMenu= Verklarende woordenlijst<br /> }} {| width= &quot;100%&quot;<br /> |- valign= &quot;top&quot;<br /> ! scope= &quot;row&quot; width=&quot;70%&quot; |<br /> | &lt;small&gt;Laatste wijziging: 22 dec 2025 10:38 uur&lt;/small&gt;<br /> |}<br /> [[Categorie: Afkortingen|U]]<br /> [[Categorie: Algemeen|U]]<br /> [[Categorie: Woorden|U]]<br /> [[Categorie: Woorden-Index|U]]<br /> __NOEDITSECTION__</div>

Fred https://encyclopedie.beneluxspoor.net/index.php?title=Woorden_-_T&diff=55256 2025-12-22T09:36:18Z

<p>Fred: woord toeg.</p> <hr /> <div>{{Koptekst<br /> |Vorige= Woorden - S<br /> |Volgende= Woorden - U &lt;!--Waarschuwing. Alle teksten waar [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]] achter staat, mogen absoluut NIET gewijzigd worden! Dat zijn citaten uit een boek.--&gt;<br /> |VorigeMenu= Verklarende woordenlijst<br /> |Auteur=<br /> }}&lt;div style=&quot;width:800px;text-align:right;&quot;&gt;Zoeken op deze pagina: CTRL + F.&lt;/div&gt;<br /> '''Woord of afkorting:'''<br /> {{Woord<br /> |Term= TA 364. <br /> |Uitleg= De eerste drie-assige &quot;free-axle&quot; autotransportwagen van [[Woorden - G#GEFCo.|GeFCo.]]. Meer over [http://mlgtraffic.net/France_E_W_Gefco.xml TA 364].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= TAD.<br /> |Uitleg= Afkorting van '''Trein Afhandelings Documenten'''. [https://wiki.ovinnederland.nl/wiki/Treindienst_Afhandelings_Document Meer over TAD].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= TAO.<br /> |Uitleg= Een &quot;treindienst aantastende onregelmatigheid&quot; ('''TAO''') is een onregelmatigheid (externe afwijking) die leidt tot een verstoring van de geplande treinenloop. De term wordt gebruikt door ProRail. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=toa Meer over TAO]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= TAS.<br /> |Uitleg= Afkorting van '''Trein Aanwijs Schermen'''. Alle blauwe schermen die op een perron aanwezig zijn, zoals [[Woorden - T#TBP.|TBP]] en [[Woorden - P#PV.|PV]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(5)]] [https://www.infrasite.nl/glossary/tas/ Meer over TAS].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= TBP.<br /> |Uitleg= Afkorting van '''Trein Beeld Perron'''. De TBP-schermen zijn de vervangers van de eerste generatie CTA-schermen op de perrons. De TBP-schermen tonen de treinsoort, het logo van de vervoerder, vertrektijd, de eindbestemming en alle tussenstations. Er naast hangt een klok. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] Zie ook: [[Woorden - P#PV.|PV]]. [https://wiki.ovinnederland.nl/wiki/CTA Meer over TBP].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= TIS.<br /> |Uitleg= Afkorting van '''Trein Incident Scenario'''. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Treinincidentscenario Meer over treinincidentscenario]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= TOBS.<br /> |Uitleg= Afkorting van '''Ten Onrechte Bezet Spoor'''. Een sectiestoring, waarbij de sectie zich meldt als bezet, terwijl die bezetting niet wordt veroorzaakt door [[Woorden - M#Materieel|materieel]] of een [[Woorden - K#Kortsluitlans|kortsluitlans]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(5)]] <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= TPRB.<br /> |Uitleg= Afkorting van '''Ter plaatse bediende relaisbeveiliging'''. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Ter_plaatse_bediende_relaisbeveiliging Meer over TPRB].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Trdl.<br /> |Uitleg= Zie: [[Woorden - T#Treindienstleider|'''Treindienstleider''']].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= TROTS.<br /> |Uitleg= Afkorting van '''Trein Observatie en Tracking Systeem'''. Systeem dat de positie en de identiteit van treinen bepaalt en doorgeeft aan de [[#Treindienstleiding|treindienstleiding]]sposten van ProRail en het [[Woorden - O#OBI.|Besturingscentrum]] van de Nederlandse Spoorwegen. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Trein_Observatie_en_Tracking_Systeem Meer over TROTS].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Teflon<br /> |Uitleg= '''Teflon''' Teflon is een merknaam van de polymeer &quot;polytetrafluoretheen&quot; (ook bekend onder de oudere naam polytetrafluorethyleen), afgekort [[Woorden - P#PTFE.|PTFE]], een chemische verbinding die in 1938 ontdekt is door Roy Plunkett in het Jackson Laboratorium van de firma DuPont in de Amerikaanse staat New Jersey. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(28)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Teflon Meer over teflon].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Triac.<br /> |Uitleg= (Elektronica); Afkorting van '''Triode for Alternating Current'''. Onderdeel wat gebruikt wordt om wisselspanning te regelen, d.m.v. fase-aansnijding (zit bijvoorbeeld in een lichtdimmer). Zie ook: [[Elektronica basis#De triac|triac]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Triac Meer over triac].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Triplex<br /> |Uitleg= '''Triplex''' is een plaatvormige composietmateriaal dat opgebouwd is uit drie houtfineerlagen die kruiselings op elkaar verlijmd worden. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] Zie: [[Woorden - M#Multiplex|Multiplex]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= TVS.<br /> |Uitleg= (Elektronica); Afkorting van '''Transient Voltage Suppressor Diode''' (= een speciale [[Woorden - D#Diode|diode]]). Elektronisch onderdeel dat beveiligd tegen te hoge spanningen. De TVS reageert vele malen sneller dan een varistor of een gasontladingsbuis. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://en.wikipedia.org/wiki/Transient-voltage-suppression_diode Meer over Transient Voltage Suppressor Diode]. (Engels)<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= TTL.<br /> |Uitleg= (Elektronica); Afkorting van [[Woorden - T#Transistor|Transistor]]-TransistorLogica. '''TTL''' is een standaard voor digitale logica. (zie ook: [[Woorden - L#Logische uitgang|Logische uitgang]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Transistor-transistorlogica Meer over transistor-transistorlogica].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= T&amp;T.<br /> |Uitleg= '''T&amp;T''' is de afkorting van '''Tracking &amp; Tracing'''. Dit is een programma dat gebruikt wordt binnen NS, om treinstellen te volgen. De [[Woorden - T#Treinstel|treinstel]]len zijn voorzien van een GPS-antenne, zodat de positie van de treinen bekend is, voor de daartoe aangewezen personeelsleden. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(7)]] [http://www.railwiki.nl/index.php/Tracking_%26_Tracing Meer over T&amp;T]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Tabak<br /> |Uitleg= &quot;Zware '''tabak''' roken&quot;: zwaar roken uit de schoorsteen van de loc; zie ook: [[Woorden - R#Roken|&quot;Roken&quot;]], [[Woorden - S#Stinken|&quot;Stinken&quot;]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Tandheugel<br /> |Uitleg= Een '''tandheugel''' of &quot;heugel&quot; is een rechthoekige staaf die aan één kant is voorzien van vertanding zoals een tandwiel. Met het [[Woorden - R#Rondsel|rondsel]], een klein [[#Tandwiel|tandwiel]] dat in de vertanding ingrijpt, kan de staaf in lengterichting bewogen worden. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Tandheugel Meer over tandheugel]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Tandwiel<br /> |Uitleg= Een '''tandwiel''', &quot;tandrad&quot; of &quot;kamrad&quot; is een getand onderdeel van een machine of constructie in de vorm van een wiel of een cilinder dat in combinatie met andere getande onderdelen gebruikt kan worden om beweging over te brengen of van snelheid of richting te veranderen. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Tandwiel Meer over tandwiel]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= &quot;Tailtrack&quot;<br /> |Uitleg= (Kop-)spoor dat lang genoeg is om te worden gebruikt om snel van de ene aankomst-/vertrekbundel naar de andere te kunnen doorwisselen (met een [[Woorden - Z#Zigzag|zigzag]] beweging). '''Tailtracks''' voor reizigerstreinen worden doorgaans dicht in de buurt van de perronsporen aangelegd. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] Zie: artikel [[Basisvormen]]. [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=tailtrack Meer over tailtrack].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Takkenbos<br /> |Uitleg= '''Bos takken''' van dennehout of rijshout, waarmee het [[Woorden - V#Vuur|vuur]] in de [[Woorden - V#Vuurkist|vuurkist]] van de loc aangemaakt wordt; ook: [[Woorden - M#Musterds|&quot;Musterd&quot;]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Talonneren<br /> |Uitleg= (België, &lt;Fr. talonner): openrijden van 'n [[Basisvormen|wissel]]; het Franse &quot;talonner&quot; betekent onder meer: &quot;de hielen aandrukken&quot; bij het openrijden van 'n wissel drukken de wielen van de loc de [[#Tong|tongen]] van het wissel aan tegen de andere spoorstaaf dan die waar normaal de tongen tegenaan liggen. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]] <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Talud<br /> |Uitleg= '''Taluud''', glooiing, schuinte. [https://nl.wikipedia.org/wiki/Talud Meer over talud]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Tankinstallatie<br /> |Uitleg= '''Installatie voor de opslag van brandstof''', inclusief de mogelijkheden om spoorvoertuigen van brandstof te voorzien, op een milieuverantwoordelijke wijze. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(10)]] [https://www.ensie.nl/prorail/tankinstallatie Meer over de tankinstallatie].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Tankplaat<br /> |Uitleg= Een '''tankplaat''' is een bodembeschermende voorziening ten behoeve van het tanken van spoorvoertuigen, al of niet voorzien van een [[Woorden - T#Tankinstallatie|tankinstallatie]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(10)]] [https://www.ensie.nl/prorail/tankplaat Meer over de tankplaat]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Tantaal-elco<br /> |Uitleg= Elco ('''el'''ektrolyitische '''co'''ndensator) gemaakt van tantalium (in de volksmond '''&quot;tantaal&quot;'''. Dit type elco heeft vooral bij hogere frequenties een kleinere inductieve weerstand dan aluminium-elco's. Heeft, in vergelijking met aluminium-elco's, kleinere afmetingen. Zie: [[Elektronica basis#De tantaal-elco|Elektronica basis]]. [https://nl.wikipedia.org/wiki/Tantaal-elco Meer over de tantaal-elco].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Technicus<br /> |Uitleg= Een '''technicus''' is iemand die zich door middel van studie of ervaring techniek eigen heeft gemaakt en die techniek kan toepassen. Gewoonlijk is dat bedrijfsmatig of in het onderwijs in de techniek. In de praktijk is de technicus vooral zichtbaar in de ontwerpsfeer, de productie, het onderhoud en de reparatie van stoffelijke zaken. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Technicus Meer over technicus]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Tegenboog<br /> |Uitleg= (Jargon): Boog, gelegen in tegengestelde richting, na een boog naar rechts of links (voorbeeld: het wissel buigt af naar links, de erna gelegen '''tegenboog''' buigt naar rechts).<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Tegengewicht<br /> |Uitleg= (België): [[Woorden - C#Contragewicht|'''Contragewicht''']], contrepoint; [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Contragewicht Meer over Contragewicht].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Tegenspoor<br /> |Uitleg= &quot;'''Tegenspoor'''&quot; wordt enkel gebruikt in België: het berijden van het spoor gelegen naast het normale spoor van een dubbelsporig [[#Traject|traject]], meestal het rechterspoor (in België rijden treinen links). De lichtseinen op dit spoor knipperen.<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Tegenstoom<br /> |Uitleg= &quot;'''Tegenstoom''' geven&quot;: het tijdens het rijden toelaten van stoom in de cilinders terwijl de stoomschuifbeweging gesteld is voor de aan de rijrichting tegengestelde richting, dus bij vooruit rijden voor achteruit en omgekeerd; doel hiervan is te remmen, als de normale reminstallaties falen of minder doelmatig zijn; zoals bij het afrijden van een lange helling. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Telerail<br /> |Uitleg= '''Telerail''' was een radiografisch communicatiesysteem op vrijwel alle treinen in Nederland. Via telerail kon de treindienstleider contact opnemen met de machinist en omgekeerd. Tevens konden de machinisten onderling communiceren. Oorspronkelijk waren ook de verkeersleiding en de centrale meldkamer van de spoorwegpolitie via telerail bereikbaar. Op 1-1-2007 is Telerail vervangen door GSM-R. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [http://nl.wikipedia.org/wiki/Telerail [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] Meer over Telerail] Zie ook: [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=telerail Telerail] <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Telgopor<br /> |Uitleg= Zie [[Woorden - X#XPS.|XPS]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Teloxys aristata<br /> |Uitleg= (Plantkunde); '''Teloxys aristata''' (ook wel zeeschuim) is de enige soort uit het geslacht Teloxys uit de amarantenfamilie (Amaranthaceae). De plant komt voor in Oost-Europa en de gematigde delen van Azië. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Teloxys_aristata Meer over Teloxys aristata ]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Tempex<br /> |Uitleg= Zie: [[Woorden - E#EPS.|EPS]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Tender<br /> |Uitleg= 1. Wagen achter de locomotief waarop steenkolen en water vervoerd worden; [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]&lt;br /&gt;2. Steenkolen- of waterbak op de loc zelf: &quot;loc met losse '''tender'''&quot;; &quot;tenderlocomotief&quot;; [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]&lt;br /&gt;3. Een '''tender''' is de wagen die veel stoomlocomotieven achter zich meevoeren. In de tender zitten het water en de brandstof die de locomotief nodig heeft. De brandstof is meestal [[Woorden - S#Steenkool|steenkool]] of [[Woorden - S#Stookolie|stookolie]], maar kan ook hout zijn. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(4)]] [http://www.nicospilt.com/tender.htm Meer over tender]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Tenderjumbo <br /> |Uitleg= '''Tenderjumbo''' was de bijnaam van de locomotieven van de [[Woorden - S#Serie|serie]] NS 3700-3800 (SS 700), een type dat zo sterk was als een olifant. Ook de bijnaam van een andere sneltreinlocserie, de 2100-en, die weliswaar kleiner, maar ook tot grote prestaties in staat waren. Deze machines werden ook wel &quot;kleine jumbo’s&quot; genoemd. Deze bijnaam werd ook gebruikt voor de 1700-en. &quot;Grote jumbo&quot; was de bijnaam van de [[Woorden - S#Serie|serie]] 3900-en, die je inderdaad als een soort vergrote uitvoering van de 3700-en kunt beschouwen. Zie ook: [[Woorden - J#Jumbo|&quot;Jumbo&quot;]].[[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]] <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Tenderlocomotief<br /> |Uitleg= '''Tenderlocomotief''' is een locomotief waarop water en brandstof op de [[Woorden - L#Loc.|loc]] zelf worden meegenomen. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(4)]] [http://www.nicospilt.com/tender.htm Meer over tenderlocomotief].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Tentdak<br /> |Uitleg= (Bouwkunde); Een '''Tentdak''', &quot;paviljoendak&quot;, &quot;puntdak&quot; of &quot;piramidedak&quot; is een dakvorm die bestaat uit vier of meer driehoekige dakschilden die in één punt samenkomen: het &quot;nokpunt&quot; . De driehoekige dakschilden hoeven niet alle even groot te zijn. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Tentdak Meer over tentdak].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Terpentijn<br /> |Uitleg= (Chemie); '''terpentijn''' is een oleohars. Oleoharsen bestaan uit hars opgelost in etherische oliën, en vele andere stoffen. Het woord &quot;terpentijn&quot; is afgeleid van het Oudfranse terbentine, ontleend aan Latijn terebinthīna, dat weer ontleend is aan het Griekse woord terébinthos (τερέβινθος), wat terebintboom betekent. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Terpentijn Meer over terpentijn].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Terpentine<br /> |Uitleg= (Chemie); '''terpentine''' is een kleurloze, heldere en niet-viskeuze vloeistof met een typische sterke kerosine-achtige geur. Terpentine is een aardoliedestillaat. Terpentine wordt gebruikt als verdunner of oplosmiddel van verf. Een andere naam voor terpentine is &quot;white spirit&quot;. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Terpentine Meer over terpentine].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Terugmelder<br /> |Uitleg= (Modelspoorelektronica); een '''terugmelder''' is een elektronisch apparaat dat informatie terugstuurt naar een centrale. Die informatie kan een [https://etecmo.nu/producten#!/products/s88-terugmelder-met-stroom-detectie bezetmelding via S88] zijn, maar ook kunnen andere signalen aan de centrale doorgegeven worden, zoals een wisselstand, een drukknopje op een bedieningspaneel of een contactschakelaar tussen de rails. (zie ook het artikel [[Terugmelding en/of bezetmelding]]). <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Terugvoeding<br /> |Uitleg= (Elektrotechniek); '''Terugvoeding''' treed op wanneer de secundaire wikkeling van de ene [[Elektronica basis#De transformator|trafo]], met de secundaire wikkeling van de andere trafo verbonden wordt. De lagere uitgangsspanning van trafo één wordt dan opgetransformeert door trafo twee tot ca. 230 volt of meer! Wanneer dan de stekker van trafo twee niet in het stopcontact zit, en die stekker wordt per ongeluk aangeraakt......... Zie ook het artikel [[Koppelen van trafo's of voedingen]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Thermietlassen<br /> |Uitleg= (Aluminothermie) Een techniek waarbij spoorstaven met een zeer hoge temperatuur aan elkaar worden '''gelast'''. Dit gebeurt met '''thermiet''', een mengsel van ijzer en aluminiumpoeder. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(4)]] [http://www.nicospilt.com/thermietlassen.htm Meer over thermietlassen].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Thermisch verzinken<br /> |Uitleg= '''Thermisch verzinken''' is een veelgebruikte methode van verzinken, bedoeld om staal of ijzer te beschermen tegen corrosie. Het verzinken zorgt voor een beschermende laag van zink, die het metaal tegen corrosie beschermt. Wordt deze laag doorbroken, dan treedt het zink op als offeranode, zodat het ijzer door het zink beschermd wordt. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Thermisch_verzinken thermisch verzinken].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Thermolyse<br /> |Uitleg= (Chemie); '''Thermolyse''' (van het Griekse thermos, warmte en -lyse, afbreken) is een chemische reactie waarbij een stof door verhitting gaat ontleden. Thermolyse is een reactie die ervoor zorgt dat chemische bindingen van een product uiteen zullen vallen. Het is een [[Woorden - E#Endotherme reactie|endotherme reactie]] die slechts plaatsvindt door het toevoeren van warmte. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Thermolyse Meer over thermolyse].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Thermoplast<br /> |Uitleg= (Chemie); Benaming voor materiaal dat '''thermoplastische''' eigenschappen bezit. Zie: [[Woorden - T#Thermoplastisch|Thermoplastisch]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Thermoplastisch<br /> |Uitleg= (Chemie); het materiaal heeft in normale toestand (bij kamertemperatuur) een vaste vorm. Bij verhitting wordt het materiaal zacht en '''is in diverse vormen te buigen''' (kan vervormd worden). Na afkoeling behoudt het zijn nieuwe vorm. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Thermoplast Meer over thermoplast].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Thru-hole<br /> |Uitleg= Thru-hole is een afkorting van through-hole-technology (zie onder).<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Through-hole technology<br /> |Uitleg= (Eng). (Elektronica); '''Through-hole technology''' ook wel gespeld als &quot;thru-hole&quot;, is een montagemethode voor elektronische componenten. De componenenten zijn voorzien van aansluitdraden, die in de (van te voren) geboorde gaten van een printplaat ([[Woorden - P#PCB.|PCB]]) gestoken worden. De aansluitdraden worden daarna aan de onderzijde van de [[Woorden - P#Printplaat|printplaat]] aan de koperbanen gesoldeerd op zogenaamde [[Woorden - P#Pads|pads]], en het overtollige draad wordt afgeknipt. De montage kan met de hand of machinaal gedaan worden. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://en.wikipedia.org/wiki/Through-hole_technology Meer over through-hole technology]. Zie ook het artikel [[Handleiding voor het solderen]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Thyristor <br /> |Uitleg= (Elektronica); Een '''thyristor''' is een halfgeleider, met de werking van een elektronische schakelaar, die geschikt is om grote vermogens bij hoge spanningen met betrekkelijk weinig verlies te schakelen. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] Meer over de [https://nl.wikipedia.org/wiki/Thyristor thyristor].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Tiender<br /> |Uitleg= Bijnaam van de locomotieven van de [[Woorden - S#Serie|serie]] NS 1000, die een stoomspanning van '''10''' atmosfeer hadden; vergelijk [[Woorden - A#Achteneenhalvers|&quot;Achteneenhalvers&quot;]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Timer<br /> |Uitleg= Een '''timer''' is een gespecialiseerd type klok voor het meten/tellen van specifieke tijdsintervallen. Het woord &quot;timer&quot; wordt gewoonlijk gebruikt voor apparaten die aftellen met een bepaald tijdsinterval. Deze klok kan elektromechanisch zijn of elektronisch. Er bestaan speciale klokken die op een vooraf ingestelde tijd een schakelaar bedienen, zogenaamde &quot;schakelklokken&quot; (door sommigen &quot;tijdschakelaars&quot; genoemd. Fout, tijd kun je niet schakelen). [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] Bij het modelspoor is een &quot;timer&quot; een speciale functie (van een locdecoder of functiedecoder) om bijv. koppelingen kortstondig te bedienen. [https://en.wikipedia.org/wiki/Timer Meer over Timer].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Timmerman<br /> |Uitleg= (ironisch); Machinist die met te grote vullingsgraad rijdt, wat een '''&quot;timmerend&quot;''' geluid geeft, elke slag van de cilinder is blaffend hoorbaar; de loc &quot;slaat dus hard; maakt een geluid of er getimmerd wordt.&quot; [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]] <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Tijdperk<br /> |Uitleg= Het grootbedrijf is in '''tijdperk'''en onder te verdelen. De scheidingen der tijdperken liggen bij kenmerkende veranderingen in het gebruikte [[Woorden - M#Materieel|materieel]]. [https://www.nproject.org/nl/naslag-en-normen/tijdperk-van-de-modelbaan/ Meer over tijdperken]. Zie ook: artikel [[Tijdperken]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Tijdrijden<br /> |Uitleg= &quot;Op&quot; '''tijd rijden'''; merkwaardig is dat men &quot;op&quot; altijd weglaat; wellicht verwant met &quot;tijdrit, rit waarbij een bepaalde afstand binnen en bepaalde of de kortst mogelijk tijd moet worden afgelegd&quot; (van Dale), in ieder geval een zelfde woordopbouw: tijd + rit, tijd + rijden. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Tinnef<br /> |Uitleg= &quot;'t is '''tinnef'''&quot;: gezegd van slechte kolen. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= TL-verlichting <br /> |Uitleg= Een fluorescentielamp is een lamp die licht geeft door het oplichten van een fluorescerende laag onder invloed van ultraviolette stralen die opgewekt worden door gasontlading in de lamp. De bekendste voorbeelden zijn de TL (Frans: tube luminescent, &quot;lichtgevende buis&quot;, in de volksmond aangeduid als '''tl-buis''' of '''tl-lamp''') en de zogenoemde &quot;spaarlampen&quot;. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] Zie ook [[Woorden - F#Fluorescentie|fluorescentie]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Fluorescentielamp Meer over TL-verlichting].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= TO-92<br /> |Uitleg= (Elektronika); benaming van een behuizing, hoofdzakelijk voor laag vermogen[[#Transistor|transistoren]]. TO staat voor &quot;Transistor Outline&quot; [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://en.wikipedia.org/wiki/TO-92 Meer over TO-92]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= &quot;Toe&quot;<br /> |Uitleg= (België): het sein staat '''&quot;toe&quot;'''. Het sein staat op onveilig; ook: [[Woorden - D#&quot;Dicht&quot;|&quot;Dicht&quot;]]; het sein heeft in deze gedachtengang een soort &quot;afsluitende werking&quot;, als een hek of slagbomen; zie ook: [[Woorden - O#&quot;Open&quot;|&quot;Open&quot;]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]] <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Toestand-afhankelijk-onderhoud<br /> |Uitleg= Het '''moment van het uitvoeren van onderhoud''' wordt bepaald naar aanleiding van inspectie en meetresultaten. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] Zie artikel [[Onderhoud]]. [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=toestand-afh-onderh Meer over Toestand-afhankelijk-onderhoud]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Tolerantie<br /> |Uitleg= (Elektronica); Weerstanden kunnen bij de productie niet exact nauwkeurig van een bepaalde waarde worden gemaakt, de uiteindelijke waarde wijkt enigszins af van de verlangde waarde. Dit wordt de '''tolerantie''' van de weerstand genoemd. De maximale afwijking in procenten van de aangegeven weerstandswaarde wordt meestal op de weerstand aangegeven met een getal of door middel van een kleurenring. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]]. [https://nl.wikipedia.org/wiki/Weerstand_(component) Meer over tolerantie (component)].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Tolerantie<br /> |Uitleg= (Techniek); '''Tolerantie''' is een begrip uit de techniek. Onder tolerantie verstaat men de toestand van een systeem, waarin een afwijking van de normaaltoestand, veroorzaakt door een verstorende inwerking, (nog) niet leidt tot correctie of corrigerende maatregelen vereist. In engere zin is tolerantie de maximale afwijking van een standaard of een standaardmaat, waarbij die de functie van een systeem nog net niet in gevaar brengt. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]]. [https://nl.wikipedia.org/wiki/Tolerantie_(techniek) Meer over tolerantie (techniek)]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Tong<br /> |Uitleg= (Spoorwegen); Onderdeel van een wissel. Zie: [[Woorden - W#Wisseltong|'''Wisseltong''']]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(10)]] [https://www.ensie.nl/prorail/wisseltong Meer over wisseltong]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Tonveer<br /> |Uitleg= (Techniek); '''Tonveer''' is de benaming voor een type veer. Zie [[Woorden - V#Voluutveer|Voluutveer]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://www.google.nl/search?q=pufferfeder Meer over tonveer]. [https://en.wikipedia.org/wiki/Volute_spring Nog meer over tonveer].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Toolless <br /> |Uitleg= '''Toolless''' betekent &quot;montage zonder gereedschap&quot; [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://en.wiktionary.org/wiki/toolless Meer over toolless (Engels)]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Toonfrequente spoorstroomlopen<br /> |Uitleg= '''Spoorstaafgebonden systeem''' om te kunnen bepalen of er een trein in de betreffende sectie staat c.q. rijdt. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=toonfreq_spoorstrloop Meer over toonfrequente spoorstroomlopen]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Tractie <br /> |Uitleg= '''Tractie''' of voorttrekking is mechanische kracht om iets in beweging te brengen. Het woord wordt vaak gebruikt voor de aandrijving van [[Woorden - R#Railvoertuig|spoorvoertuigen]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Tractie_(mechanica) Meer over tractie].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Tractie-energievoorziening<br /> |Uitleg= '''Energievoorziening''' ten behoeve van de aandrijving van elektrische treinen. Dit ter onderscheid van de energievoorziening voor bijvoorbeeld de beveiliging of de wisselverwarming. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=tractie_energievoorz Meer over tractie-energievoorziening]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Trafo<br /> |Uitleg= (Elektrotechniek); Afkorting van [[Woorden - T#Transformator|'''Tra'''ns'''fo'''rmator]]. Een transformator wordt toegepast voor het verhogen of verlagen van een wisselspanning en/of voor het galvanisch scheiden van stroomkringen.<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Traject<br /> |Uitleg= 1. Grootspoor); een '''traject''' is een gedeelte van een spoorweg. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Baanvak Meer over traject]].&lt;br&gt;2. (Wegverkeer); een af te leggen route.<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Tram<br /> |Uitleg= Een '''tram''' is een voertuig dat op sporen rijdt, zoals een trein of een [[Woorden - M#Metro|metro]]. Vaak liggen de rails in de openbare weg, zodat de tram tussen het andere verkeer rijdt. Dit komt vooral voor bij de &quot;stadstram&quot;, die openbaar vervoer binnen een gemeente of agglomeratie verzorgt. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Tram Meer over tram].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Transducer <br /> |Uitleg= (Engels); een '''transducer''' in het Nederlands: &quot;omzetter&quot;, is een apparaat dat energie van de ene vorm in een andere vorm van energie omzet, bijvoorbeeld elektrische energie in beweging (zoals bij het [[Woorden - U#Ultrasoon reinigen|ultrasoon reinigen]]) of licht, chemische energie in elektrische energie of geluid in elektrische energie. Dit is meestal een signaal. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Omzetter Meer over omzetter].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= ''Trancient response''<br /> |Uitleg= (Elektronica); Impuls'''&quot;responsie&quot;'''. '''Het reageren op''' een (snel) wisselende belasting. Bijv. bij [[Woorden - S#Spanningsregelaar|spanningsregelaars]] het gedrag bij sterk variërende stroomafname. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]]. [https://en.wikipedia.org/wiki/Transient_response Meer over trancient response].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Transfer<br /> |Uitleg= Doorzichtige folie met tekst of afbeelding op een met water verwijderbaar papieren draagvel. (zie het artikel [[Decals]]).<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Transformator<br /> |Uitleg= (Elektrotechniek); Een '''transformator''' (afgekort '''&quot;trafo&quot;''') dient om een wisselspanning (AC) om te zetten naar een wisselspanning met een hogere- of lagere waarde. Bijvoorbeeld van 230 Volt AC naar 12 Volt AC. Een transformator kan ook worden toegepast voor het galvanisch scheiden van stroomkringen. In een &quot;trafo&quot; zitten [https://nl.wikipedia.org/wiki/Inductieve_koppeling magnetisch gekoppelde spoelen], de primaire en de secundaire wikkelingen. De spoelen zijn meestal gewonden rondom een gesloten ijzerkern die het magnetische veld concentreert en voor de magnetische koppeling van de beide spoelen zorgdraagt. Zie artikel [[Elektronica basis#De transformator|Elektronica basis]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Transformator Meer over transformator].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Transistor <br /> |Uitleg= (Elektronica); Een '''transistor''' (samentrekking van het Engelse &quot;transfer&quot; en &quot;resistor&quot;, = letterlijk: &quot;overdrachtsweerstand&quot;) is een halfgeleider[[Woorden - C#Component|component]] met meestal drie aansluitingen. Als [[Woorden - E#Elektronica|elektronisch]] onderdeel dient een transistor onder meer als versterkend of schakelend element in een elektronische schakeling. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] Veel electronici gebruiken de afkorting &quot;tor&quot;. Meer over de [https://nl.wikipedia.org/wiki/Transistor transistor].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Traverse<br /> |Uitleg= Een '''traverse''' is een ongelijkvloerse, hoog gelegen voetgangersoversteek. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] Zie ook: [[Woorden - P#Passerelle|Passerelle]]. [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=traverse Meer over traverse].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Trein<br /> |Uitleg= Een '''trein''' is een beweging voor het vervoer van reizigers of goederen, of de overbrenging van leeg [[Woorden - M#Materieel|materieel]], met een bepaalde [[Woorden - I#Infra|infra]]-inzet volgens een gepland tijdschema. Het kan dus zowel om een goederentrein, als om een personentrein gaan, maar niet om een losse loc. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(5)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=trein Meer over Trein].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Treinbelasting<br /> |Uitleg= '''Treinbelasting''' is het toegelaten maximaal gewicht van een trein bij een bepaalde snelheid. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Trekpot en dauwworm<br /> |Uitleg= Benaming van resp. de trekkende en opduwende locomotief bij treinen die op een heuvelachtig baanvak een opdruklocomotief kregen naast de trekkende locomotief. Werd vooral gezegd op het baanvak Tongeren via Glons en Liers naar Luik Vivegnies. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Treinaanwijzer<br /> |Uitleg= Een '''treinaanwijzer''' is een paneel dat in veel Nederlandse stations boven de perrons hangt, vanwaar reizigerstreinen vertrekken. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(4)]] Zie ook: [[Woorden - C#CTA.|CTA]]. [http://www.nicospilt.com/treinaanwijzers.htm Meer over treinaanwijzers]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Treinbeweging<br /> |Uitleg= Vertrek, aankomst of het doorrijden van een trein. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=treinbeweging Meer over treinbeweging].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Treinbreuk<br /> |Uitleg= (Grootspoor); 1. het komt bij het grootspoor maar zelden voor dat een koppeling tussen twee voertuigen loslaat. Wanneer dat echter wèl gebeurt, zal de remslang '''breken''', de lucht uit de [[#Treinleiding|treinleiding]] ontsnappen en de trein stoppen (zowel het trekkende gedeelte als het losgeraakte deel).&lt;br /&gt;2. (Modelspoor). ook bij het modelspoor komt het wel eens voor dat één of meerdere wagens/rijtuigen losraakt/losraken, doordat een koppeling losgaat. Ook dit wordt een '''treinbreuk''' genoemd.<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Treindienstleider<br /> |Uitleg= (Afgekort: [[Woorden - T#Treindienstleider|'''Trdl''']]) regelt de treinenloop op een station en/of baanvak en is verantwoordelijk voor de veiligheid. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Treindienstleider Meer over treindienstleider].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Treindienstleiding<br /> |Uitleg= '''Procesleiding''' op het spoor. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(4)]]. [https://www.ensie.nl/prorail/pplg-primair-procesleidingsgebied Meer over primair-procesleidingsgebied].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Treindienstsoort<br /> |Uitleg= Bijvoorbeeld: InterCity, InterRegio (sneltreinen), Agglo-Regio (stoptrein), Sprinters (stoptrein), Light rail en goederentreinen. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=treindienstsoort Meer over '''Treindienstsoort''']<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Treingids<br /> |Uitleg= (België): een '''treingids''' is een &quot;gids&quot; of &quot;spoorboekje&quot;. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Treinleiding<br /> |Uitleg= Een '''treinleiding''' ook: &quot;doorgaande treinleiding&quot;, is een luchtdrukleiding die door de hele trein loopt. Door de lucht te laten ontsnappen d.m.v. de [[Woorden - R#Remkraan|remkraan]], zullen alle wagens/rijtuigen remmen. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Treinradio<br /> |Uitleg= Voorziening voor '''draadloze communicatie''' tussen personeel in de trein (machinist) en personeel buiten de trein dat bij het vervoersproces betrokken is (verkeersleiding). Voorbeelden zijn het voormalige [[#Telerail|&quot;Telerail&quot;]] en het huidige [[Woorden - G#GSM-R.|GSM-R]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=treinradio Meer over treinradio]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Treinsamenstelling<br /> |Uitleg= (Grootspoor); Hiermee wordt aangegeven uit '''welk [[Woorden - M#Materieel|materieel]]''' een trein bestaat. Deze samenstelling wordt aangegeven in de dienstvoorschriften. [http://forum.beneluxspoor.net/index.php/board,52.0.html Meer over Treinsamenstelling]. [https://treinsamenstelling.wordpress.com/materieel Nog meer over Treinsamenstelling].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Treinschakeling<br /> |Uitleg= '''Treinschakeling''', soms ook multiple schakeling genoemd, maakt het mogelijk dat een machinist of treinbestuurder meerdere locomotieven, treinstellen, motorrijtuigen tegelijk vanuit de voorste cabine van de trein bestuurt. Dit wordt ook [[Woorden - M#Multi-tractie|multi-tractie]] genoemd. De stuursignalen lopen door zogenaamde stuurstroomkabels. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] Meer over [https://nl.wikipedia.org/wiki/Treinschakeling Treinschakeling].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Treinseinbeelden<br /> |Uitleg= '''Trein'''en zijn aan de voor- en achterzijde voorzien van verlichting: witte of gele frontseinen en rode sluit'''seinen'''. Vroeger reden treinen overdag zonder verlichting. Dan werden er achterop de trein sluitborden gehangen. Front- en sluitseinen werden en worden ook gebruikt om bijzondere boodschappen door te geven, zoals bijvoorbeeld het [[Woorden - G#Gevarensein|gevarensein]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(4)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Treinsmid<br /> |Uitleg= 1. Smid die in wagenwerkplaats onderhoud aan wagens verricht;&lt;br /&gt;2. Bijnaam van wagenmeester, waarschijnlijk ontstaan doordat de treinsmid veelal de functie kreeg en/of vervulde van wagenmeester. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Treinstam<br /> |Uitleg= Een '''treinstam''' bestaat uit een aantal gekoppelde rijtuigen, die samen een vaste samenstelling vormen. Het verschil met een treinstel is dat binnen een treinstam een koppeling gebruikt wordt die het mogelijk maakt om de stam eenvoudig van samenstelling te veranderen. Dit in tegenstelling tot een [[Woorden - T#Treinstel|treinstel]]), waarbij de rijtuigen permanent aan elkaar vastgemaakt zijn d.m.v. [[Woorden - S#Schroefkoppeling|schroefkoppelingen]]. Voorbeeld van een treinstam: VIRM (deze is voorzien van Scharfenberg-koppelingen). [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Treinstam Meer over treinstam].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Treinstammen NS<br /> |Uitleg= '''Trein'''stellen die altijd in een vaste samenstelling rijden, hebben bij de NS de benaming &quot;'''stam'''&quot;. Hieronder vallen bijvoorbeeld:<br /> * mDDM + DD-AR<br /> * mDDM + DDZ<br /> * 1600/1800 + DDM<br /> * 1700 + DD-AR<br /> * (V)IRM [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Treinstam#Nederland Meer over Treinstammen].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Treinstel<br /> |Uitleg= Benaming van '''zelfstandig rijdende gekoppelde rijtuigen''' voor personenvervoer. Dit kan niet uit een enkele [[Woorden - B#Bak|bak]] bestaan, want dan is het een [[Woorden - M#Motorrijtuig|motorrijtuig]], maar wel uit een aantal, door [[Woorden - S#Schroefkoppeling|schroefkoppelingen]] aan elkaar gekoppelde bakken, zoals bijvoorbeeld Mat'54. Deze zelfstandig rijdende gecombineerde rijtuigen (='''&quot;treinstel&quot;''') kunnen ook met één- of meerdere andere '''treinstel'''len gekoppeld rijden, en dan heet het geheel een (personen)trein. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://www.infrasite.nl/glossary/treinstel/ Meer over treinstel].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Treinstroom<br /> |Uitleg= '''Treinstroom''' betekent dat het om treinen gaat die langs dezelfde route onderweg zijn van hetzelfde vertrekpunt naar dezelfde bestemming. Vertrekpunt en bestemming kunnen zijn: &quot;splitsingspunt&quot; en &quot;knooppunt&quot;. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=treinstroom Meer over treinstroom].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Treinverbinding<br /> |Uitleg= '''Verbinding''' tussen stations die verzorgt wordt door een '''trein'''dienst. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=treinverbinding Meer over treinverbinding].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= TreinVrije Periode<br /> |Uitleg= (Afgekort: '''TVP''') De buitendienststelling van een spoor. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=tvp Meer over TreinVrije Periode].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Trek<br /> |Uitleg= '''Trek''' is de luchtstroom die nodig is voor de verbranding en die daardoor opgewekt wordt van Dale); &quot;geforceerde trek&quot;: trek die veroorzaakt wordt door onderdruk in de [[Woorden - R#Rookkast|rookkast]], die onstaat door de opstijgende kolom afgewerkte stoom uit de [[Woorden - E#Exhauster, exhaustor|exhoustor]] via de schoorsteen naar buiten toe. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Trekdraad<br /> |Uitleg= '''Trek''' Draad van ijzer tussen een wissel of sein en de bedieningshandel daarvan, waarmee wissel of sein in een andere stand getrokken wordt. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Trek-duwtrein<br /> |Uitleg= '''Trein die zowel getrokken als geduwd kan rijden'''. Aan één zijde bevindt zich een loc en aan de andere zijde bevindt zich een stuurstandrijtuig. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [http://nl.wikipedia.org/wiki/Trek-duwtrein Meer over Trek-duwtrein]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Trekkie<br /> |Uitleg= Een '''trekkie''' wagens: een aantal wagens achter elkaar, rangeerdeel van een trein. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Trekontlasting <br /> |Uitleg= (Elektrotechniek); een '''trekontlasting''' is een constructie die voorkomt dat een elektrisch snoer (of bedrading) uit een apparaat of stekker getrokken kan worden. Een trekontlasting zorgt ervoor dat de van buiten komende krachten zich niet naar de andere kant voortzetten, maar door de structuur waarop de trekontlasting is gemonteerd, worden opgenomen. [https://www.encyclo.nl/begrip/trekontlasting Meer over trekontlasting].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Trekpit<br /> |Uitleg= Een '''trekpit''' is een katoenen streng die continue in olie baadt en deze door hevelwerking naar de te smeren plaats brengt; tegengesteld: [[Woorden - S#Slagpit|&quot;Slagpit&quot;]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Trimpotentiometer <br /> |Uitleg= (Elektronica); Benaming voor een '''instelbare meerslagen [[Woorden - P#Potentiometer|potentiometer]]''' (&quot;multi-turnpotmeter&quot;), die via een tandwieloverbrenging de loper laat bewegen over een single-turn (enkelslag)weerstandsbaan, identiek aan een gewone single-turnpotmeter. De instelschroef moet 10 (tot bij sommige typen 25) slagen maken om de trimpot van 0 tot de maximale weerstandswwaarde te verdraaien. Wordt ook wel &quot;trimpot&quot; of &quot;trimweerstand&quot; genoemd. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] Meer over de [https://nl.wikipedia.org/wiki/Potentiometer#Instelpotmeters instelpotentiometer]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Trolleybus<br /> |Uitleg= Een '''trolleybus''' is een door elektromotoren aangedreven bus die van spanning voorzien wordt met behulp van een tweedraads bovenleiding. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Trolleybus Meer over trolleybus].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Trommelaar <br /> |Uitleg= (België); Machinist die &quot;te brutaal rijdt&quot; en en te hard aanzet, waardoor de locomotief gaat doorslaan, wat een op '''trommelen''' lijkend geluid geeft. Zie ook: [[Woorden - A#Arm|machinist met een sterke arm]], een [[Woorden - B#Bras fort|&quot;bras fort&quot;]], een [[Woorden - M#Moordenaar|moordenaar]], een [[Woorden - H#Hakkert|hakkert]], een [[Woorden - T#Timmerman|timmerman]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Trommelen <br /> |Uitleg= Stoom toevoeren uit de [[Woorden - I#Injecteur|injecteur]] via de [[Woorden - L#Lummel|lummel]] naar het water in de [[#Tender|tender]]. Dit wordt 's winters gedaan om bevriezen van het water te voorkomen; bij de injecteur wordt de leiding naar de ketel toe afgesloten, zodat de stoom die toch ergens naar toe moet een weg zoekt naar de tender; dit heet '''trommelen''' omdat de stoom tegen het koude water een trommelend geluid maakt; merkwaardig is dat het geluid de basis is voor een werkwoord dat een handeling uitdrukt: &quot;We gaan trommelen&quot; betekend dus: &quot;we gaan stoom de tender inlaten etc. waardoor het getrommel ontstaat. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]] <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Tuien<br /> |Uitleg= '''tuien''' is het met tuien vastzetten. Eén eind van de kabel wordt aan de constructie bevestigd, het andere eind wordt verankerd aan een funderingsconstructie op een bepaalde afstand van de basis van de constructie. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Tuidraad Meer over tui].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Tuidraad<br /> |Uitleg= Een '''tuidraad''' of tuikabel (tui) is een kabel, die gebruikt wordt om stabiliteit aan hoge, smalle constructies (vaak zendmasten of windturbines) te geven. Eén eind van de kabel wordt aan de constructie bevestigd, het andere eind wordt verankerd aan een funderingsconstructie op een bepaalde afstand van de basis van de constructie. Er zijn, voor het steunen van een mast, minimaal drie tuidraden noodzakelijk. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Tuidraad Meer over tuidraad].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Tuimelrooster<br /> |Uitleg= [[Woorden - V#Valrooster|val'''rooster''']] dat '''tuimelend''' naar beneden valt. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Tuin<br /> |Uitleg= '''Tuin''' is jargon voor een [[Woorden - K#Kolenpark|kolenpark]], dat is een omheinde ruimte op emplacement voor het bewaren van kolen voor de locomotieven. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Tuindeuren<br /> |Uitleg= De '''deuren''' tussen machinistenhuis en kolenruimte in de tender, klapdeuren als van een salon of huiskamer de '''tuin''' in, of zoals bij een suite; zie ook: [[Woorden - K#Kamer en Suite|Kamer en suite]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= &quot;Tuinman&quot;<br /> |Uitleg= (ironisch); een '''tuinman''' is een slecht stokende leerling, die veel in het vuur harkt. ook: [[Woorden - S#Spitter|&quot;Spitter&quot;]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Tunnel<br /> |Uitleg= 1. Een kunstwerk waar '''de sporen overdekt zijn''' over een grotere lengte dan een brug of aquaduct. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=tunnel Meer over tunnel].&lt;br&gt;2. Een tunnel waarvan de lengte meer dan 250 meter bedraagt, valt onder de tunnelwet. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(26)]] [https://wetten.overheid.nl/BWBR0019516/2024-01-01 Meer over de wetgeving betreffende een tunnel].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Tunnelbak<br /> |Uitleg= Betonnen '''bak die in het landschap wordt gegraven''', waardoor het spoor verdiept komt te liggen, maar die niet overdekt is. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=tunnelbak Meer over tunnelbak].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= &quot;Turk&quot;<br /> |Uitleg= Bijnaam van de locomotieven van de [[Woorden - S#Serie|serie]] NS 8600, die voor een buitenlandse maatschappij bestemd waren (Turkije naar het verhaal ging), maar niet werden overgenomen door deze maatschappij. Ze werden toen door de [[Woorden - S#SS.|SS]] gekocht (serie 621-632). [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= &quot;Turnout&quot;<br /> |Uitleg= (Engels) Wissel.<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= &quot;Turnout Switch&quot;<br /> |Uitleg= (Engels) Wissel.<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= &quot;Turnout motor&quot;<br /> |Uitleg= (Engels) Wisselaandrijving.<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Tussenspan<br /> |Uitleg= De locomotief tussen de voorspanloc en de trein; zit er dus '''tussen'''in ge'''span'''nen; zie [[Woorden - V#Voorspan|&quot;Voorspan&quot;]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Twee-componentenlijm<br /> |Uitleg= Een 2K of '''2-componentenlijm''' is een lijm die bestaat uit twee componenten, een lijmbasis en een verharder, meestal op basis van epoxy. De aanduiding 2K komt van de Duitse benaming 2-Komponenten-Klebstoffen. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/2-componentenlijm Meer over twee-componentenlijm].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Tweeleider-kruiskop<br /> |Uitleg= '''Kruiskop die over twee leibanen loopt'''. Zie ook &quot;[[Woorden - E#Eenleider-kruiskop|Eenleider-kruiskop]]&quot; en &quot;[[Woorden - L#Leibaan|leibaan]]&quot;. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Tweerail<br /> |Uitleg= Bij '''tweerail''' zijn twee spoorstaven aanwezig. Hierbij staat bij analoog de plus (+) op de ene spoorstaaf en de min (—) op de andere spoorstaaf, ofwel [[Woorden - G#Gelijkspanning|gelijkspanning]]. Van rijrichting wisselen gebeurd door de polen om te keren met de draaiknop van de rijregelaar.&lt;br /&gt;<br /> Bij digitaal rijden staat er geen gelijkspanning op de beide spoorstaven, maar een blokvormig signaal, waarbij de plus en de min snel omgepoold worden. Zie het artikel [[Systemen]].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Tweetallig<br /> |Uitleg= In het Engels: &quot;Binary&quot;. Een binair ('''tweetallig''') getal bestaat uit enen en nullen. Zie het artikel [[Uitleg digitaal]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Binair_talstelsel Meer over tweetallig]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Tweetand<br /> |Uitleg= Stookgereedschap in de vorm van een lange staaf met aan het uiteinde een '''tweetandige''' hark, om in het [[Woorden - V#Vuur|vuur]] slakken en kolen te harken en om kolen van achter op de tender mee naar voren te trekken; de tweetand is &amp;plusmn; 3 meter lang, de korte tweetand is &amp;plusmn; 1,5 meter lang; ook: &quot;haak&quot;, korte en lange. ''' ''' [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Twin decoder<br /> |Uitleg= Benaming voor een Fleischmann '''twin-decoder''' (bijv. de 6848), die zowel DCC als FMZ begrijpt c.q. verstaat. Dit is dus een Multi-protocol-'''decoder'''.<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Twisted pair <br /> |Uitleg= (Engels); '''Twisted pair''' In het Nederlands: &quot;getwist paar&quot;, in Vlaanderen ook &quot;getorst paar&quot;, in oudere literatuur &quot;dubbeldraad&quot;, is een veel voorkomende meeraderige kabel waarbij de aders per twee rond elkaar zijn gewonden. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Getwist_paar Meer over twisted pair].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Twistlock<br /> |Uitleg= Een '''twistlock''' is een hulpmiddel voor het zekeren of bevestigen van containers en wissellaadbakken. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Twistlock Meer over twistlock]. <br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Tyfoon <br /> |Uitleg= Wat op een auto een claxon heet, heet op een trein een '''&quot;tyfoon&quot;''' (oude spelling: &quot;typhoon&quot;). De machinist kan hiermee bij dreigend gevaar een geluidsignaal geven. Nederlandse treinen hebben altijd twee tyfoons: een met een hoog en een met een laag geluid. Met een voet­pedaal kan de machinist een van deze tyfoons gebruiken, of beide tyfoons afwisselend. Hoe dieper hij het pedaal intrapt, hoe harder de tyfoon klinkt. Moderne loco­motieven hebben behalve de tyfoon vaak ook een autotoeter. Er zijn plaatsen waar een machinist verplicht is om te tyfoneren: deze worden aangegeven met een [[Woorden - F#Fluitbord|fluitbord]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(4)]] [https://www.nicospilt.com/index_geluidoverlast.htm Meer over Tyfoon].<br /> }}<br /> {{Woord<br /> |Term= Type <br /> |Uitleg= (België): serie, aantal exemplaren van type. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(1)]]<br /> }}<br /> {{Gerelateerde termen<br /> |Termen= Terugvoeden<br /> }}<br /> {{Voettekst<br /> |Vorige= Woorden - S<br /> |Volgende= Woorden - U<br /> |VorigeMenu= Verklarende woordenlijst<br /> }} {| width= &quot;100%&quot;<br /> |- valign= &quot;top&quot;<br /> ! scope= &quot;row&quot; width=&quot;70%&quot; |<br /> | &lt;small&gt;Laatste wijziging: 22 dec 2025 10:36 uur&lt;/small&gt;<br /> |}<br /> [[Categorie: Afkortingen|T]]<br /> [[Categorie: Algemeen|T]]<br /> [[Categorie: Rijregelaar|T]]<br /> [[Categorie: Transformatoren|T]]<br /> [[Categorie: Veiligheid|T]]<br /> [[Categorie: Woorden|T]]<br /> [[Categorie: Woorden-Index|T]]<br /> __NOEDITSECTION__</div>

Fred