Scenery op het spoor - Bewerkingsoverzicht

Fred: cat

2025-11-10T09:36:49Z

cat

Fred: txt + link toeg.

2025-05-22T08:20:30Z

txt + link toeg.

Fred: nav

2025-01-05T12:22:18Z

nav

Fred: txt

2024-07-22T08:32:45Z

txt

Fred: tabelkleuren

2024-04-22T08:20:57Z

tabelkleuren

Fred: txt

2024-04-19T13:34:51Z

txt

Fred: txt

2023-10-20T08:49:56Z

txt

Fred: link hersteld

2023-10-01T08:37:05Z

link hersteld

Fred: links toeg.

2023-09-08T13:49:06Z

links toeg.

Wijzigingen bekijken

Fred op 22 nov 2017 om 15:49

2017-11-22T15:49:05Z

@@ Regel 172: / Regel 172: @@
 [[Categorie: Artikel|Scenery op het spoor]]
 [[Categorie: Baanbouw|S]]
 [[Categorie: Normen|S]]
 [[Categorie: Praktijk|S]]

@@ Regel 10: / Regel 10: @@
 === Het aanbrengen van details ===
 "Wissel, kruising of kruiswissel afwerken met een vrijbalk, kabelgoot en/of verwarming, imitatie-elektrische wisselaandrijving of hand-wisselsteller".
 {{Afbeelding
 |Bestand= Vrijbalk_Nico_Spilt-01.jpg
@@ Regel 20: / Regel 18: @@
 |Positie= Rechts
 }}
-<br clear="all">
+Het aanbrengen van details maakt het werk geheel af. De vrijbalk (bij het [[Woorden - G#Grootspoor|grootspoor]] ook wel "vrije-ruimte-merk", [https://www.railpro.online/nl_NL/blog/item/vrije-ruimteligger-goed-zichtbaar-dankzij-witte-kunststofkap-1381/  "vrijeruimteligger"], "vrijbalk" of "vrije-ruimte-balk" genoemd) wordt vaak vergeten, maar is juist een detail dat iets extra's toevoegt. Bovendien heeft hij ook een nuttige functie. De vrijbalk geeft namelijk de plaats aan, tot waar rollend materieel mag worden opgesteld zonder dat botsingen met rijdende treinen op het naastliggende spoor kunnen optreden.
-In feite wordt de plaats bepaald door het profiel van vrije ruimte (zie NEM 102 en 103, hieronder bij [[Scenery op het spoor#Meer informatie|"Meer informatie"]]). De afstand tussen de hartlijnen van de sporen dient ter plaatse minstens (B1 + 2E) te bedragen, zie: afbeelding 04. Hoe vér dat punt van de top van het puntstuk af ligt, is afhankelijk van de wisselhoek. Immers, hoe kleiner de wisselhoek is, des te verder weg ligt het.
+Vanaf 2019 word een Uv-bestendige witte kunststofkap op de vrijbalk aangebracht, zodat het periodiek schoonmaken veel gemakkelijker gaat.
 {{Afbeelding
 |Bestand= Mathematisch-punt-van-het-wissel-01.png
@@ Regel 38: / Regel 39: @@
 |Omschrijving= Afmetingen vrijbalk
 |Maker= Fred Eikelboom
 |Type= Tekening
 }}
 {|class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%;"
-!style="background:#D1D1E1;" width="45"|"Schaal"<br /><br />
+!{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}} width="45"|"Schaal"<br /><br />
-!style="background:#D1D1E1;" width="45"|"Lengte<br />(mm)"
+!{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}} width="45"|"Lengte<br />(mm)"
-!style="background:#D1D1E1;" width="55"|"Breedte<br />(mm)"
+!{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}} width="55"|"Breedte<br />(mm)"
 |-
-| style="text-align:left; background:#E4E1E1;"| N||style="background:#E4E1E1;"| 6,25 ||style="background:#E4E1E1;"| 1,56
+| style="text-align:left; {{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| N||{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| 6,25 ||{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| 1,56
 |-
-|style="text-align:left; background:#D1D1E1;"|H0||style="background:#D1D1E1;"| 11,49||style="background:#D1D1E1;"| 2,87
+|style="text-align:left; {{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}|H0||{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| 11,49||{{TblAgKleur1|#D1D1E1;}}| 2,87
 |-
-|style="text-align:left; background:#E4E1E1;"| 0||style="background:#E4E1E1;"| 31,25||style="background:#E4E1E1;"| 7,81
+|style="text-align:left; {{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| 0||{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| 31,25||{{TblAgKleur1|#E4E1E1;}}| 7,81
 |-
 |}
@@ Regel 57: / Regel 58: @@
 |Maker= Fred Eikelboom
 }}
 Citaat uit het oranje boek "Het-Wissel-deel-1":
@@ Regel 73: / Regel 76: @@
 <small>(/einde citaat)</small>
 === Meten is weten ===
 {{Afbeelding
 |Bestand= NEM-PVR-NS-01.gif
-|Grootte= 555px
+|Grootte= 600px
 |Volgnummer= 04
 |Omschrijving= Profiel van vrije ruimte ([[Woorden - P#PVR.|PVR]]) bij het wissel, volgens NS/Prorail
 |Maker= Fred Eikelboom
 |Type= Tekening
 }}
 De bij afbeelding 04 behorende gegevens kunnen we vinden in NEM 102 en NEM 103 (zie: [[Modelbaannormen NEM/MOROP, NMRA en RCN]].
 === De vrijbalk in model ===
 De vrijbalk zelf, kan worden gemaakt uit [[Woorden - P#Polystyreen|polystyreen]] staafmateriaal, vierkant, twee mm dik. Een alternatief is het gebruik van een lucifershoutje, dat op lengte wordt afgesneden met een scherp mesje. Vervolgens wordt het in de lengte in tweeën gesplitst, en worden de kopse kanten afgeschuind. Als een voldoende aantal gemaakt is, worden ze op een stukje plakband bevestigd, waarna ze (vuil)wit worden geschilderd. Na drogen wordt de vrijbalk van het plakband verwijderd, de onderkant met houtlijm ingesmeerd, en op zijn plaats gebracht.
@@ Regel 96: / Regel 102: @@
 |TekstErNaast= Ja
 }}
-(in Foxit Reader moest de schaal bij het afdrukken op 73,7% ingesteld staan, dus even uittesten met een PDF-programma, of de afstand B1 werkelijk 48 mm is).
+(in Foxit Reader moest de schaal bij het afdrukken op 73,7% ingesteld staan, dus even uittesten met een PDF-programma, of de afstand B1 werkelijk 48 mm is).<div style="height: 90px;"></div>
 {{Linkssectie begin
 |Box= AlleenInfo
@@ Regel 154: / Regel 159: @@
 |LetterGrootte= 75%
 |KaderBreedte= 100%
-}}
+}}<!-- in lijst -->
 {{Voettekst
 |Vorige= Scenery
@@ Regel 162: / Regel 167: @@
 |- valign= "top"
 ! scope= "row" width="70%" |
-| <small>Laatste wijziging: 22 jul 2024 10:32 (CET)</small>
+| <small>Laatste wijziging: 22 mei 2025 10:18 (CET)</small>
 |}
 [[Categorie: Alles|S]]

@@ Regel 122: / Regel 122: @@
 }}
 {{Link intern
-|Link= Weatheren
+|Link= Weathering
-|Linknaam= Weatheren
+|Linknaam= Weathering
 }}
 {{Link intern

@@ Regel 9: / Regel 9: @@
 Dit artikel behandelt '''scenery op het spoor'''.
 === Het aanbrengen van details ===
-''Wissel, kruising of kruiswissel afwerken met een vrijbalk, kabelgoot en/of verwarming, imitatie-elektrische wisselaandrijving of hand-wisselsteller''.
+"Wissel, kruising of kruiswissel afwerken met een vrijbalk, kabelgoot en/of verwarming, imitatie-elektrische wisselaandrijving of hand-wisselsteller".
 Het aanbrengen van details maakt het werk geheel af. De vrijbalk (bij het [[Woorden - G#Grootspoor|grootspoor]] ook wel "vrije-ruimte-merk", of "vrije-ruimte-balk" genoemd) wordt vaak vergeten, maar is juist een detail dat iets extra's toevoegt. Bovendien heeft hij ook een nuttige functie. De vrijbalk geeft namelijk de plaats aan, tot waar rollend materieel mag worden opgesteld zonder dat botsingen met rijdende treinen op het naastliggende spoor kunnen optreden.
@@ Regel 42: / Regel 42: @@
 Volgens de NS/Prorail-normen mogen de sporen bij een wissel of kruising, elkaar niet dichter naderen dan 4 m. Die afstand is dus mede bepalend voor de positie van de vrijbalk. Bij het grootspoor meet men vanaf het mathematisch punt (zie: "mp" in afbeelding 02). Hoe dat in zijn werk gaat, staat te lezen in een document van NS/Prorail (zie: Irse.nl bij "Bronnen").
 {|class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%;"
-!style="background:#D1D1E1;" width="45"|''Schaal''<br /><br />
+!style="background:#D1D1E1;" width="45"|"Schaal"<br /><br />
-!style="background:#D1D1E1;" width="45"|''Lengte<br />(mm)''
+!style="background:#D1D1E1;" width="45"|"Lengte<br />(mm)"
-!style="background:#D1D1E1;" width="55"|''Breedte<br />(mm)''
+!style="background:#D1D1E1;" width="55"|"Breedte<br />(mm)"
 |-
 | style="text-align:left; background:#E4E1E1;"| N||style="background:#E4E1E1;"| 6,25 ||style="background:#E4E1E1;"| 1,56
@@ Regel 59: / Regel 59: @@
 Citaat uit het oranje boek "Het-Wissel-deel-1":
-"''Punt 1.4''
+"Punt 1.4
-''De vrijbalk.''
+De vrijbalk.
-''Het vrije-ruimte-merk, ook wel "vrije-ruimte-balk" of "vrijbalk" genoemd, geeft aan tot waar het spoor bezet mag worden als twee sporen elkaar kruisen of samenlopen, zoals in een wissel gebeurt. Dit om aanrijdingen te voorkomen.''<br />
+Het vrije-ruimte-merk, ook wel "vrije-ruimte-balk" of "vrijbalk" genoemd, geeft aan tot waar het spoor bezet mag worden als twee sporen elkaar kruisen of samenlopen, zoals in een wissel gebeurt. Dit om aanrijdingen te voorkomen.<br />
-''Deze vrijbalk bestaat uit een witte betonnen tegel van 25 x 100 cm.''<br />
+Deze vrijbalk bestaat uit een witte betonnen tegel van 25 x 100 cm.<br />
-''Het is zo dat twee sporen elkaar nooit dichter dan 4 m mogen naderen, zodat de vrije-ruimte-profielen ([[Woorden - P#PVR.|PVR]]) elkaar niet kunnen raken. Dit houdt dan ook in dat je nooit rechtop kunt blijven staan aÌs twee treinen over de naast elkaar liggende sporen naderen. Er is namelijk geen ruimte meer. Dit kan alleen op plaatsen die als looppad aangegeven zijn.''<br />
+Het is zo dat twee sporen elkaar nooit dichter dan 4 m mogen naderen, zodat de vrije-ruimte-profielen ([[Woorden - P#PVR.|PVR]]) elkaar niet kunnen raken. Dit houdt dan ook in dat je nooit rechtop kunt blijven staan aÌs twee treinen over de naast elkaar liggende sporen naderen. Er is namelijk geen ruimte meer. Dit kan alleen op plaatsen die als looppad aangegeven zijn.<br />
-''Bij een wissel ligt het "vrije-ruimte-merk" (de vrijbalk) dus op dat punt waar de vrije-ruimte-profielen nog niet in elkaar overvloeien. Een wagen mag met z'n buffers tot aan het vrije-ruimte-merk komen. Er bestaat dan geen gevaar voor aanrijding met een trein of rangeerdeel op het nevenspoor.''<br />
+Bij een wissel ligt het "vrije-ruimte-merk" (de vrijbalk) dus op dat punt waar de vrije-ruimte-profielen nog niet in elkaar overvloeien. Een wagen mag met z'n buffers tot aan het vrije-ruimte-merk komen. Er bestaat dan geen gevaar voor aanrijding met een trein of rangeerdeel op het nevenspoor.<br />
-''Ter hoogte van de vrijbalk moeten de sporen altijd 4 m uit elkaar liggen. Helaas ligt de "vrije-ruimte-balk" los in de ballast en kun je er ook niet altijd op vertrouwen dat hij op de juiste plaats ligt.<br />
+Ter hoogte van de vrijbalk moeten de sporen altijd 4 m uit elkaar liggen. Helaas ligt de "vrije-ruimte-balk" los in de ballast en kun je er ook niet altijd op vertrouwen dat hij op de juiste plaats ligt.<br />
-''De werkelijke plaats is het beste te bepalen vanuit het mathematisch punt.''<br />
+De werkelijke plaats is het beste te bepalen vanuit het mathematisch punt.<br />
-''Voor een wissel 1 : 9 geldt bijvoorbeeld tg x = l / 9, dus wanneer de sporen 4 m uit elkaar moeten liggen, zaI de "vrije-ruimte-balk" op 4 x 9 = 36 m van het mathematisch punt verwijderd moeten liggen.''<br />
+Voor een wissel 1 : 9 geldt bijvoorbeeld tg x = l / 9, dus wanneer de sporen 4 m uit elkaar moeten liggen, zaI de "vrije-ruimte-balk" op 4 x 9 = 36 m van het mathematisch punt verwijderd moeten liggen.<br />
-''Bij andere wisselverhoudingen, zoals 1 : 12, 1 : 15 en 1 : 20, zal de afstand tussen het mathematisch punt en de "vrijbalk" nog groter worden."
+Bij andere wisselverhoudingen, zoals 1 : 12, 1 : 15 en 1 : 20, zal de afstand tussen het mathematisch punt en de "vrijbalk" nog groter worden."
-<small>(einde citaat)</small>
+<small>(/einde citaat)</small>
 === Meten is weten ===
 Meten is dus de beste methode om de plaats te bepalen. Vérder van het puntstuk vandaan, zal geen probleem opleveren, díchterbij wel.
@@ Regel 133: / Regel 133: @@
 |Koptekst= Externe website:
 }}
-{{Link Artitec-Meerkeuze
+{{Link Algemeen-overige
 |Volgnr= 6
 |ExtraInfo= Vrijbalken etc.
@@ Regel 162: / Regel 162: @@
 |- valign= "top"
 ! scope= "row" width="70%" |
-| <small>Laatste wijziging: 22 apr 2024 10:20 (CET)</small>
+| <small>Laatste wijziging: 22 jul 2024 10:32 (CET)</small>
 |}
 [[Categorie: Alles|S]]

@@ Regel 40: / Regel 40: @@
 |Type= Tekening
 }}
-Volgens de NS/Prorail-normen mogen de sporen bij een wissel of kruising, elkaar niet dichter naderen dan 4 m. Die afstand is dus mede bepalend voor de positie van de vrijbalk. Bij het grootspoor meet men vanaf het mathematisch punt (zie: "mp" in afbeelding 02). Hoe dat in zijn werk gaat, staat te lezen in een document van NS/Prorail.
+Volgens de NS/Prorail-normen mogen de sporen bij een wissel of kruising, elkaar niet dichter naderen dan 4 m. Die afstand is dus mede bepalend voor de positie van de vrijbalk. Bij het grootspoor meet men vanaf het mathematisch punt (zie: "mp" in afbeelding 02). Hoe dat in zijn werk gaat, staat te lezen in een document van NS/Prorail (zie: Irse.nl bij "Bronnen").
 {|class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%;"
-!style="background:#E5E4E2;" width="45"|''Schaal''<br /><br />
+!style="background:#D1D1E1;" width="45"|''Schaal''<br /><br />
-!style="background:#E5E4E2;" width="70"|''Lengte<br />(mm)''
+!style="background:#D1D1E1;" width="45"|''Lengte<br />(mm)''
-!style="background:#E5E4E2;" width="70"|''Breedte<br />(mm)''
+!style="background:#D1D1E1;" width="55"|''Breedte<br />(mm)''
 |-
-| style="text-align:right; background:#E5E4E2;"| N||style="background:#E5E4E2;"| 6,25 ||style="background:#E5E4E2;"| 1,56
+| style="text-align:left; background:#E4E1E1;"| N||style="background:#E4E1E1;"| 6,25 ||style="background:#E4E1E1;"| 1,56
 |-
-|style="text-align:right; background:#E8E8E8;"|H0||style="background:#E8E8E8;"| 11,49||style="background:#E8E8E8;"| 2,87
+|style="text-align:left; background:#D1D1E1;"|H0||style="background:#D1D1E1;"| 11,49||style="background:#D1D1E1;"| 2,87
 |-
-|style="text-align:right; background:#E5E4E2;"| 0||style="background:#E5E4E2;"| 31,25||style="background:#E5E4E2;"| 7,81
+|style="text-align:left; background:#E4E1E1;"| 0||style="background:#E4E1E1;"| 31,25||style="background:#E4E1E1;"| 7,81
 |-
 |}
@@ Regel 78: / Regel 78: @@
 |Grootte= 555px
 |Volgnummer= 04
-|Omschrijving= Profiel van vrije ruimte([[Woorden - P#PVR.|PVR]]) bij het wissel, volgens NS/Prorail
+|Omschrijving= Profiel van vrije ruimte ([[Woorden - P#PVR.|PVR]]) bij het wissel, volgens NS/Prorail
 |Maker= Fred Eikelboom
 |Type= Tekening
 }}
-De bij afbeelding 04 behorende gegevens kunnen we vinden in NEM 102 en NEM 103 (zie: [[Modelbaannormen NEM/MOROP en NMRA]].
+De bij afbeelding 04 behorende gegevens kunnen we vinden in NEM 102 en NEM 103 (zie: [[Modelbaannormen NEM/MOROP, NMRA en RCN]].
 === De vrijbalk in model ===
-De vrijbalk zelf, kan worden gemaakt uit [[Woorden - P#Polystyreen|polystyreen]] staafmateriaal, vierkant, twee mm dik. Een alternatief is het gebruik van een lucifershoutje, dat op lengte wordt afgesneden met een scherp mesje. Vervolgens wordt het in de lengte in tweeën gesplitst, en de kopse kanten afgeschuind. Als een voldoende aantal is gemaakt, worden ze op een stukje plakband bevestigd, waarna ze (vuil)wit worden geschilderd. Na drogen wordt de vrijbalk van het plakband verwijderd, de onderkant met houtlijm ingesmeerd, en op zijn plaats gebracht.
+De vrijbalk zelf, kan worden gemaakt uit [[Woorden - P#Polystyreen|polystyreen]] staafmateriaal, vierkant, twee mm dik. Een alternatief is het gebruik van een lucifershoutje, dat op lengte wordt afgesneden met een scherp mesje. Vervolgens wordt het in de lengte in tweeën gesplitst, en worden de kopse kanten afgeschuind. Als een voldoende aantal gemaakt is, worden ze op een stukje plakband bevestigd, waarna ze (vuil)wit worden geschilderd. Na drogen wordt de vrijbalk van het plakband verwijderd, de onderkant met houtlijm ingesmeerd, en op zijn plaats gebracht.
 Naar wens kan het [[Woorden - W#Wissel|wissel]] ook nog worden voorzien van een imitatie-elektrische wisselaandrijving, of een [[Woorden - W#Wisselsteller|hand-wisselsteller]] of trekdraden voor de bediening op afstand. Voor de moderne tijd kunnen we zelfs wisselverwarming (gasflessen of centrale verwarmingsleiding) imiteren. Dit alles natuurlijk afhankelijk van de mate waarin we willen detailleren, en de financiën.
@@ Regel 110: / Regel 110: @@
 }}
 {{Link intern
-|Link= Modelbaannormen NEM/MOROP en NMRA
+|Link= Modelbaannormen NEM/MOROP, NMRA en RCN
-|Linknaam= Modelbaannormen NEM/MOROP en NMRA
+|Linknaam= Modelbaannormen NEM/MOROP, NMRA en RCN
 }}
 {{Link intern
@@ Regel 162: / Regel 162: @@
 |- valign= "top"
 ! scope= "row" width="70%" |
-| <small>Laatste wijziging: 20 okt 2023 10:49 (CET)</small>
+| <small>Laatste wijziging: 22 apr 2024 10:20 (CET)</small>
 |}
 [[Categorie: Alles|S]]

@@ Regel 137: / Regel 137: @@
 |ExtraInfo= Vrijbalken etc.
 }}
-{{Link Algemeen-Meerkeuze
+{{Link NL-Wikipedia-Meerkeuze
-|Volgnr= 64
+|Volgnr= 55
-|ExtraInfo= Het Wissel, deel 1 (pdf).
+|ExtraInfo= De vrijbalk.
 }}
 {{Link Algemeen-Meerkeuze