Woorden - G - Bewerkingsoverzicht

Fred: spelling

2026-01-01T11:25:08Z

spelling

Fred: link + txt toeg.

2025-12-16T08:47:26Z

link + txt toeg.

Fred: woord toeg.

2025-08-21T09:28:39Z

woord toeg.

Fred: txt

2025-08-14T08:27:14Z

txt

Fred: link toeg.

2025-06-14T08:55:03Z

link toeg.

Fred: txt

2025-04-26T08:38:45Z

txt

Fred: txt

2025-03-14T09:14:42Z

txt

Fred: txt

2025-03-11T14:02:56Z

txt

Fred: link toeg.

2025-03-02T11:58:29Z

link toeg.

Fred: woord toeg.

2025-02-10T09:08:08Z

woord toeg.

@@ Regel 88: / Regel 88: @@
 }}
 {{Woord
-|Term= Geäard
+|Term= Geaard
-|Uitleg= (Elektrotechniek); '''Geäard''' zijn, betekent dat een apparaat op deugdelijke wijze via een geäard stopcontact (wandcontactdoos), via de meterkast, met een [[Woorden - A#Aardelektrode|aardelektrode]] (meestal een aardpen in de kruipruimte) verbonden is. Dit is voorgeschreven in NEN1010. Dit aarden gebeurt ook via zogenaamde [[Woorden - V#Vereffenen|vereffenings]]draden bij de radiator(en, de wastafel en een eventueel bad in de douche/badkamer. Zo staan alle installaties in huis via de aarde met elkaar in contact, en dat voorkomt dat er gevaarlijke spanningen kunnen optreden. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] Meer over [https://nl.wikipedia.org/wiki/Aarde_(elektriciteit) aarde]
+|Uitleg= (Elektrotechniek); '''Geaard''' zijn, betekent dat een apparaat op deugdelijke wijze via een geaard stopcontact (wandcontactdoos), via de meterkast, met een [[Woorden - A#Aardelektrode|aardelektrode]] (meestal een aardpen in de kruipruimte) verbonden is. Dit is voorgeschreven in NEN1010. Dit aarden gebeurt ook via zogenaamde [[Woorden - V#Vereffenen|vereffenings]]draden bij de radiator(en, de wastafel en een eventueel bad in de douche/badkamer. Zo staan alle installaties in huis via de aarde met elkaar in contact, en dat voorkomt dat er gevaarlijke spanningen kunnen optreden. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] Meer over [https://nl.wikipedia.org/wiki/Aarde_(elektriciteit) aarde]
 }}
 {{Woord
-|Term= Geäarde [[Woorden - C#Contactdoos|contactdoos]]
+|Term= Geaarde [[Woorden - C#Contactdoos|contactdoos]]
-|Uitleg= Een '''geäarde''' elektrische installatie voorkomt dat een apparaat (bijv. een wasmachine) onder spanning komt te staan, door de [[Woorden - E#Elektriciteit|elektriciteit]] naar de [[Woorden - A#Aarde/Aarding|aarde]] af te voeren via de aardedraad in de installatie. Vanaf 1996 is het verplicht om alle wandcontactdozen/[https://nl.wikipedia.org/wiki/Stopcontact stopcontacten] bij renovatie of nieuwbouw te voorzien van [https://nl.wikipedia.org/wiki/Contactdoos_(lichtnet)#Geaard_versus_ongeaard randaarde]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]]
+|Uitleg= Een '''geaarde''' elektrische installatie voorkomt dat een apparaat (bijv. een wasmachine) onder spanning komt te staan, door de [[Woorden - E#Elektriciteit|elektriciteit]] naar de [[Woorden - A#Aarde/Aarding|aarde]] af te voeren via de aardedraad in de installatie. Vanaf 1996 is het verplicht om alle wandcontactdozen/[https://nl.wikipedia.org/wiki/Stopcontact stopcontacten] bij renovatie of nieuwbouw te voorzien van [https://nl.wikipedia.org/wiki/Contactdoos_(lichtnet)#Geaard_versus_ongeaard randaarde]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]]
 }}
 {{Woord
@@ Regel 442: / Regel 442: @@
 |- valign= "top"
 ! scope= "row" width="70%" |
-| <small>Laatste wijziging: 16 dec 2025 9:47 uur</small>
+| <small>Laatste wijziging: 1 jan 2026 12:25 uur</small>
 |}
 [[Categorie: Afkortingen|G]]

@@ Regel 85: / Regel 85: @@
 {{Woord
 |Term= Gate
-|Uitleg= Elektronica; De '''gate''' is een aansluiting van een aantal soorten actieve elektronische halfgeleiderkomponenten zoals een [[Woorden - F#FET.|fet]], [[Woorden - T#Triac|triac]], [[Woorden - T#Thyristor|thyristor]] e.d. Wordt ook de "stuurelektrode" genoemd. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://en.wikipedia.org/wiki/Field-effect_transistor Meer over de Fet].
+|Uitleg= (Elektronica); de '''gate''' is een aansluiting van een aantal soorten actieve elektronische halfgeleiderkomponenten zoals een [[Woorden - F#FET.|fet]], [[Woorden - T#Triac|triac]], [[Woorden - T#Thyristor|thyristor]] e.d. Wordt ook de "stuurelektrode" genoemd. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(29)]] Zie ook het artikel [[Elektronica basis#De FET|Elektronica basis]] voor aanvullende info over de FET. [https://en.wikipedia.org/wiki/Field-effect_transistor Meer over de Fet].
 }}
 {{Woord
@@ Regel 442: / Regel 442: @@
 |- valign= "top"
 ! scope= "row" width="70%" |
-| <small>Laatste wijziging: 211 aug 2025 11:24 uur</small>
+| <small>Laatste wijziging: 16 dec 2025 9:47 uur</small>
 |}
 [[Categorie: Afkortingen|G]]

@@ Regel 118: / Regel 118: @@
 |Term= Gebruiksproces
 |Uitleg= Het '''gebruiksproces''' omvat het gebruik maken van de [[Woorden - I#Infrastructuur|infrastructuur]]. Hieronder moet worden verstaan het commercieel verplaatsen van reizigers en goederen door exploitant en goederen ten behoeve van instandhoudingactiviteiten. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=gebruiksproces Meer over gebruiksproces].
 }}
 {{Woord
@@ Regel 438: / Regel 442: @@
 |- valign= "top"
 ! scope= "row" width="70%" |
-| <small>Laatste wijziging: 14 aug 2025 10:23 uur</small>
+| <small>Laatste wijziging: 211 aug 2025 11:24 uur</small>
 |}
 [[Categorie: Afkortingen|G]]

@@ Regel 201: / Regel 201: @@
 {{Woord
 |Term= Gemeenschappelijke retourleiding
-|Uitleg= (Modelspoor); De '''gemeenschappelijke retourleiding''' of gemeenschappelijke massa, in het Engels "Common-Ground" (CGND) genoemd, is één enkele ader in een elektrische installatie, waarop alle massa-aansluitingen van de apparatuur (zoals bezetmeld-/terugmeld-printen, wisseldecoders e.d.) èn de rails aangesloten worden. Anders gezegd: alle massa-aansluitingen van de apparatuur èn de massa-aansluiting van de rails, zijn met elkaar verbonden via één massadraad. Zie: artikel [[Centrale voedingsleiding]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Massa_(elektriciteit) Meer over gemeenschappelijke retourleiding].
+|Uitleg= (Modelspoor); De '''gemeenschappelijke retourleiding''' of gemeenschappelijke massa, in het Engels [[Woorden - C#Common ground|"Common-Ground" (CGND)]] genoemd, is één enkele ader in een elektrische installatie, waarop alle massa-aansluitingen van de apparatuur (zoals bezetmeld-/terugmeld-printen, wisseldecoders e.d.) èn de rails aangesloten worden. Anders gezegd: alle massa-aansluitingen van de apparatuur èn de massa-aansluiting van de rails, zijn met elkaar verbonden via één massadraad. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] Zie: artikel [[Centrale voedingsleiding]]. Bij "common ground" zijn twee voedingsspanningen nodig, één positieve en één negatieve. Die worden gemaakt door de secundaire spanning van een trafo twee keer enkelzijdig gelijk te richten. [https://nl.wikipedia.org/wiki/Massa_(elektriciteit) Meer over gemeenschappelijke retourleiding].
 }}
 {{Woord
@@ Regel 438: / Regel 438: @@
 |- valign= "top"
 ! scope= "row" width="70%" |
-| <small>Laatste wijziging: 14 jun 2025 10:53 uur</small>
+| <small>Laatste wijziging: 14 aug 2025 10:23 uur</small>
 |}
 [[Categorie: Afkortingen|G]]

@@ Regel 37: / Regel 37: @@
 {{Woord
 |Term= GSM-R.
-|Uitleg= '''"GSM-Rail"''' telecommunicatiesysteem gebaseerd op GSM-techniek, waarmee op veilige wijze berichten kunnen worden verstuurd over de veilige berijdbaarheid van de [[Woorden - I#Infrastructuur|infrastructuur]] en van [[Woorden - M#Materieel|materieel]]technische aangelegenheden. GSM-R is geïntroduceerd als vervanger van [[Woorden - T#Telerail|Telerail]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=gsm-r Meer over GSM-R].
+|Uitleg= '''"GSM-Rail"''' telecommunicatiesysteem gebaseerd op GSM-techniek, waarmee op veilige wijze berichten kunnen worden verstuurd over de veilige berijdbaarheid van de [[Woorden - I#Infrastructuur|infrastructuur]] en van [[Woorden - M#Materieel|materieel]]technische aangelegenheden. GSM-R is geïntroduceerd als vervanger van [[Woorden - T#Telerail|Telerail]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] GSM-R zal medio 2025 vervangen worden door [[Woorden - F#FRMCS.|FRMCS]]. [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=gsm-r Meer over GSM-R].
 }}
 {{Woord
@@ Regel 438: / Regel 438: @@
 |- valign= "top"
 ! scope= "row" width="70%" |
-| <small>Laatste wijziging: 25 apr 2025 10:38 (CET)</small>
+| <small>Laatste wijziging: 14 jun 2025 10:53 uur</small>
 |}
 [[Categorie: Afkortingen|G]]

@@ Regel 161: / Regel 161: @@
 {{Woord
 |Term= Gelijkrichter
-|Uitleg= (Elektronica); schakeling die [[Woorden - W#Wisselspanning|wisselspanning]] omzet in gelijkspanning. Bestaat uit vier [[Elektronica basis#De diode|diode]]s, de zogenaamde Graetz-schakeling of '''bruggelijkrichter'''. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Gelijkrichter Meer over gelijkrichter].
+|Uitleg= (Elektronica); schakeling die [[Woorden - W#Wisselspanning|wisselspanning]] omzet in gelijkspanning. Bestaat uit vier [[Elektronica basis#De diode|diode]]s, de zogenaamde [[#Graetz-schakeling|Graetz-schakeling]] of '''bruggelijkrichter'''. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Gelijkrichter Meer over gelijkrichter].
 }}
 {{Woord
@@ Regel 373: / Regel 373: @@
 {{Woord
 |Term= Graetz-schakeling
-|Uitleg= Zie: [[Woorden - G#Gelijkrichter|Gelijkrichter]].
+|Uitleg= Een bruggelijkrichter, ook '''Graetz-schakeling''' genoemd, naar Leo Graetz, die de schakeling in 1897 publiceerde in de Elektronische Zeitung, vol. 25, is een gelijkrichter, die uit vier diodes bestaat die een wisselspanning, bijvoorbeeld van een transformator, omzetten naar een pulserende gelijkspanning. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] Zie: [[Woorden - G#Gelijkrichter|Gelijkrichter]].
 }}
 {{Woord
 |Term= Grafiet
-|Uitleg= '''Grafiet''' is een van de zachtste vaste elementaire materialen. De kristalstructuur is hexagonaal. Als allotroop van koolstof heeft grafiet een aantal opmerkelijke eigenschappen voor een niet-metaal. Zo is het een relatief goede elektrische geleider. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Grafiet Meer over grafiet].
+|Uitleg= '''Grafiet''' is een van de zachtste vaste elementaire materialen. De kristalstructuur is hexagonaal. Als [https://www.encyclo.nl/begrip/allotroop allotroop] van koolstof heeft grafiet een aantal opmerkelijke eigenschappen voor een niet-metaal. Zo is het een relatief goede elektrische geleider. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Grafiet Meer over grafiet].
 }}
 {{Woord
@@ Regel 401: / Regel 401: @@
 {{Woord
 |Term= Groefrails
-|Uitleg= '''Groefrails''' wordt gebruikt voor tramrails (o.a. in bestrating). [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] Zie ook: [[Straatspoor]]. [https://nl.wikipedia.org/wiki/Trambaan#Groefrails  frails]
+|Uitleg= '''Groefrails''' wordt gebruikt voor tramrails (o.a. in bestrating). [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] Zie ook: [[Straatspoor]]. [https://nl.wikipedia.org/wiki/Trambaan#Groefrails Meer over groefrails].
 }}
 {{Woord
@@ Regel 438: / Regel 438: @@
 |- valign= "top"
 ! scope= "row" width="70%" |
-| <small>Laatste wijziging: 14 mrt 2025 10:14 (CET)</small>
+| <small>Laatste wijziging: 25 apr 2025 10:38 (CET)</small>
 |}
 [[Categorie: Afkortingen|G]]

@@ Regel 5: / Regel 5: @@
 |Auteur=
 |Update= Fred Eikelboom
-}}
+}}<div style="width:800px;text-align:right;">Zoeken op deze pagina: CTRL + F.</div>
-'''Woord of afkorting:''' &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; Zoeken op deze pagina: CTRL + F.
+'''Woord of afkorting:'''
 {{Woord
 |Term= GEFCo.
@@ Regel 189: / Regel 189: @@
 {{Woord
 |Term= Geluidsdecoder
-|Uitleg= (Digitaal); een geluidsdecoder is een combinatie van een digitale locdecoder en een geluidsmodule op een printplaat. Met een passende [[Programmeerhulp|lokprogrammer]] kunnen geluidsbestanden ingeladen worden.
+|Uitleg= (Digitaal); een geluidsdecoder (Engels: sounddecoder) is een combinatie van een digitale [[Locdecoders|locdecoder]] en een geluidsmodule op een printplaat voorzien van een NEM-connector. Met een passende [[Programmeerhulp|lokprogrammer]] kunnen geluidsbestanden (soundfiles) ingeladen worden.
 }}
 {{Woord
@@ Regel 438: / Regel 438: @@
 |- valign= "top"
 ! scope= "row" width="70%" |
-| <small>Laatste wijziging: 11 mrt 2025 15:02 (CET)</small>
+| <small>Laatste wijziging: 14 mrt 2025 10:14 (CET)</small>
 |}
 [[Categorie: Afkortingen|G]]

@@ Regel 25: / Regel 25: @@
 {{Woord
 |Term= GPIO.
-|Uitleg= (Elektronica); een '''GPIO''' ("General Purpose Input/Output") staat voor "General Purpose Input and Output pins", een bus op een electronicacircuit die voor [[Woorden - I#I/O.|I/O]] gebruikt wordt, zoals bijvoorbeeld een decoder. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/General_Purpose_Input/Output Meer over GPIO].
+|Uitleg= (Elektronica); een '''GPIO''' ("General Purpose Input/Output") staat voor "General Purpose Input and Output pins", een bus op een electronicacircuit die voor [[Woorden - I#I/O.|I/O]] gebruikt wordt, zoals bijvoorbeeld een locdecoder. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/General_Purpose_Input/Output Meer over GPIO].
 }}
 {{Woord
@@ Regel 186: / Regel 186: @@
 |Term= Geluidsbelasting
 |Uitleg= Gemeten aantal dB(A) als emissie van de trein. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(2)]] [https://www.ovnet.nl/?spoorbegrip=geluidsbelasting Meer over geluidsbelasting].
 }}
 {{Woord
@@ Regel 197: / Regel 201: @@
 {{Woord
 |Term= Gemeenschappelijke retourleiding
-|Uitleg= (Modelspoor); De '''gemeenschappelijke retourleiding''' of gemeenschappelijke massa, in het Engels Common-Ground (CGND) genoemd, is één enkele ader in een elektrische installatie, waarop alle massa-aansluitingen van de apparatuur (zoals bezetmeld-/terugmeld-printen, wisseldecoders e.d.) èn de rails aangesloten worden. Anders gezegd: alle massa-aansluitingen van de apparatuur èn de massa-aansluiting van de rails, zijn met elkaar verbonden via één massadraad. Zie: artikel [[Centrale voedingsleiding]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Massa_(elektriciteit) Meer over gemeenschappelijke retourleiding].
+|Uitleg= (Modelspoor); De '''gemeenschappelijke retourleiding''' of gemeenschappelijke massa, in het Engels "Common-Ground" (CGND) genoemd, is één enkele ader in een elektrische installatie, waarop alle massa-aansluitingen van de apparatuur (zoals bezetmeld-/terugmeld-printen, wisseldecoders e.d.) èn de rails aangesloten worden. Anders gezegd: alle massa-aansluitingen van de apparatuur èn de massa-aansluiting van de rails, zijn met elkaar verbonden via één massadraad. Zie: artikel [[Centrale voedingsleiding]]. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Massa_(elektriciteit) Meer over gemeenschappelijke retourleiding].
 }}
 {{Woord
@@ Regel 205: / Regel 209: @@
 {{Woord
 |Term= Gemiddelde snelheid
-|Uitleg= (Modelspoor); Instelling in de decoder, die er voor dient de '''gemiddelde snelheid''' van de loc/het treinstel in te stellen tussen de laagste en hoogste rijstand. Zie: "CV6" in [[Basis-instellingen decoder]]
+|Uitleg= (Modelspoor); Instelling in de locdecoder, die er voor dient de '''gemiddelde snelheid''' van de loc/het treinstel in te stellen tussen de laagste en hoogste rijstand. Zie: "CV6" in [[Basis-instellingen locdecoder]]
 }}
 {{Woord
@@ Regel 434: / Regel 438: @@
 |- valign= "top"
 ! scope= "row" width="70%" |
-| <small>Laatste wijziging: 3 jan 2025 10:55 (CET)</small>
+| <small>Laatste wijziging: 10 feb 2025 10:07 (CET)</small>
 |}
 [[Categorie: Afkortingen|G]]