Persoonlijke instellingen

Keerlusmodule met relais

Uit BeneluxSpoor.net - Encyclopedie
Versie door Fred (overleg | bijdragen) op 20 feb 2010 om 11:23
Ga naar: navigatie, zoeken
E10.08 - Decoders - Vorige | Volgende - E10.10 - Treinbesturingssoftware

Onder redactie van: BeneluxSpoor.net / Auteurs : Henk Funk & Patrick Smout


Als een trein moet keren op een tweerailbaan kunt je dat doen door middel van een enkele wissel en een lus zoals in het plaatje. Het probleem is alléén dat de polariteit van de rails dan ook omgekeerd wordt, met als gevolg kortsluiting!

Keerlusprobleem0xg.gif
E10.04-01
Diagram: Henk Funk & Patrick Smout

Dit is dan het klassieke keerlus probleem, maar zo'n keerlus situatie kan ook heel erg verstopt zitten, vooral in een wat uitgebreider baanplan, dit moet altijd grondig worden nagekeken. gewoon met een rode pen een van de rails volgen op een tekening net zolang totdat je helemaal rond bent geweest.. Dit verhaal is bedoeld als mogelijke oplossing voor een keerlus situatie op een digitaal bestuurde baan.

Hoe een keerlussituatie op te lossen?

Om kortsluitingen als gevolg van een keerlus te voorkomen is het dus noodzakelijk om de ‘lus’ om te polen net voordat de trein de ‘lus’ weer wil verlaten. Daar zijn een aantal mogelijkheden voor;

• Handmatig schakelaars omzetten, niet erg handig en erg gevoelig voor fouten.
• Door de computer op specifieke momenten een relais laten omzetten, nadeel is dat je dan alleen maar computergestuurd kunt rijden en keerlus in twee richtingen berijden is vaak moeilijk zo niet onmogelijk.
• Een Lenz LK100 (of soortgelijk) inzetten, (ongeveer 50 Euro) deze laat een kortsluiting gewoon ontstaan, detecteert deze en schakelt de polariteit heel snel om voordat de rest van de baan er schade van ondervindt. Over het algemeen werkt dit prima. Het gebruik van bezetmelders is in combinatie met een LK100 echter wel lastiger en het schijnt dat niet alle digitale decoders deze constructie even leuk vinden maar berichten hierover zijn wisselend. Verder vinden velen het principe discutabel omdat je moedwillig kortsluitingen niet behoort toe te staan.

Helaas heeft ieder van de bovenvermelde oplossingen zo z’n nadelen en voldoet er geen enkele aan het volgende eisenpakket:

• Liefst zelf te bouwen met standaard elektronica componenten door een amateur.
• Eenvoudig te combineren met bezetmelders.
• Kortsluitingen mogen niet voorkomen.
• Volledig automatisch en in twee richtingen te berijden.
• Onafhankelijk van een computer te gebruiken.

In nauwe samenwerking hebben Patrick Smout en Henk Funk onderstaande oplossing ontworpen, gebaseerd op een eerder door Patrick ontworpen schakeling. Met vele goede suggesties, en kritiek van mede modelspoorhobbyisten, is uiteindelijk een zelfbouw keerlusmodule ontworpen die positief scoort op alle onderdelen van het eerder genoemde eisen eisenpakket; en die ook nog eens ruim minder kost dan een LK100.

De Ultieme Keerlus oplossing

Twee varianten van een keerlussituatie:

Keerlusuitleg-a.gif
E10.04-02
Diagram: Henk Funk & Patrick Smout

Keerlusuitleg-b.gif
E10.04-03
Diagram: Henk Funk & Patrick Smout


Hieronder een beschrijving van de werking van de keerlusmodule:

1. Trein komt aan in A, module detecteert stroomgebruik en schakelt via relais de polariteit van B, C en D goed ten opzichte van A.

2. Trein rijdt zonder problemen B binnen. In B is ook een stroomdetectie actief die de relais zo wil schakelen dat de polariteit tussen A en B goed staat, omdat dat al het geval is gebeurd er verder niets.

3. Via C rijdt de trein naar D, waar, alweer door stroomdetectie, de module de polariteit van B, C en D omgedraaid zodat die goed staat ten opzichte van E.

4. Trein kan nu veilig E binnenrijden. E probeert ook de relais te schakelen maar omdat ze al goed stonden gebeurd er verder niets.

Door de ogenschijnlijke dubbelfunctie van A met B en D met E kan deze keerlus veilig in twee richtingen bereden worden, omdat alle relaisacties getriggerd worden door stroomdetectie is een computer niet nodig en worden kortsluitingen voorkomen. Omdat er al gewerkt wordt met stroomdetectie in de diverse secties is het heel eenvoudig om het al-dan-niet bezet zijn van de keerlus terug te melden via een S88 aan de centrale en/of computer. De hele keerlus wordt dus ook via een S88 teruggemeld! Ideaal dus.

Kosten

Vanwege kostenbesparing is ook een keerlusmodule voor 1-richting verkeer ontworpen, deze werkt op dezelfde principes als de 2-richting module.

De totale kosten voor een 2-richting keerlusmodule zijn ongeveer 40 Euro en de 1-richting module kost ongeveer 34 Euro, met dien verstande dat je nog helemaal niets hebt aan weerstandjes en dergelijke.

Een tweede module kost ongeveer 8 Euro minder omdat je de benodigde weerstandjes dan allemaal al hebt. Dat wordt dan 32 Euro voor een 2-richting en 25 Euro voor een 1-richting module. Door goed gebruik te maken van quantum-kortingen bij Conrad kan er eventueel nog wel wat meer bespaard worden.

De Schema’s

U bent van harte welkom om de keerlus modules na te bouwen, U doet dit vanzelfsprekend wel geheel op eigen verantwoording.

Keerlus-1-richting-schema.gif
E10.04-04
Schema: Henk Funk & Patrick Smout

Keerlus-2-richting-schema.gif
E10.04-05
Schema: Henk Funk & Patrick Smout


Bouwinstructie

Vanwege kostenbesparing is ook een keerlusmodule voor 1-richtingverkeer ontworpen, deze werkt verder precies hetzelfde als de 2-richting. Advies is om de bouwtekeningen uit te printen op een goede kleurenprinter. Na heel lang prutsen zijn beide modules eindelijk klaar. Harde ervaring heeft nu geleerd dat een minuscuul stukje restant van een strook al roet in het eten kan gooien. Dus, wees superprecies en veel succes.

   * Keerlusmodule voor 2-richtingverkeer
     Schema, Print-layout en het Boodschappenlijstje

Keerlus-2-richting-foto.jpg
E10.04-06
Foto: Henk Funk & Patrick Smout


   * Keerlusmodule voor 1-richtingverkeer
     Schema, Print-layout en het Boodschappenlijstje

Keerlus-1-achter-foto.jpg
E10.04-07
Foto: Henk Funk & Patrick Smout


E10.08 - Decoders - Vorige | Volgende - E10.10 - Treinbesturingssoftware