Persoonlijke instellingen

Een pannendak

Uit BeneluxSpoor.net - Encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Hoofdpagina  Categorie-index  Index  Menu
Vorige | Volgende

Onder redactie van: BeneluxSpoor.net / Auteur: Dick van der Knaap


Een pannendak.

Bij het maken van een pannendak voor een huis, kunnen we goed gebruik maken van golfkarton. Dit is in allerlei maten en "golflengtes" te koop in de winkel voor hobbybenodigdheden, of wordt soms gewoon als verpakkingsmateriaal gebruikt. Dat laatste is vaak ook te recyclen. Voor een pannendak hebben we fijn golfkarton nodig. Deze pannen hebben een raster (schaal H0) van 3,3 mm hoog en 2,28 mm breed. Iets groter lijkt geen probleem te zijn, dus voor de maten houden we 3,5 en 2,5 mm aan. Uit een geschikt stuk golfkarton van ongeveer de juiste kleur snijden we een passend dakstuk. Hierbij is het raadzaam om eerst een mal te maken uit dun, glad karton en te kijken of die passend is. Meestal zullen we meerdere pogingen nodig hebben vóórdat dat daadwerkelijk het geval is. Nauwkeurig meten leidt sneller tot resultaat.

Pannendakgolfkarton.jpg
Afbeelding: 01
Dak uit golfkarton
Foto gemaakt door: Wim Wiessner. Model gebouwd door Klaas Hamstra.

Zodra we tevreden bent over het resultaat, gaan we verder met de volgende stap. Vanaf de toekomstige bovenkant (nokkant) trekken we over de golfjes met een dun, fijn, (vul)potlood evenwijdig aan de bovenkant lijntjes met 3,5 mm tussenruimte, totdat we de onderrand (gootkant) bereiken. Deze lijntjes komen dus haaks op de golfjes van het karton. Aan de onderkant komen we misschien niet precies uit, maar dat wordt door middel van een regenwaterafvoer (regengoot) later gecamoufleerd. De getrokken lijntjes dienen nu als richtlijnen voor het vervolg. Met een zo dun mogelijk mesje (scalpel, afbreekmesje) snijden we het golfkarton langs de lijntjes in, maar ZONDER te diep te snijden. De vlakke achterkant van het golfkarton moet namelijk heel blijven om het dakstuk later te bevestigen.

Dan komt het moeilijkste en arbeidsintensiefste deel: het op kleur brengen van de pannen. Dit doen we bijvoorbeeld met aquarelverf. Op foto 1 zien we steenrode pannen die al langer liggen. Nieuwe pannen zijn wat lichter gekleurd, maar ook donkergrijs komt voor. Soms zijn pannen door nieuwe vervangen, of is er een naam op het dak aangebracht door middel van pannen van afwijkende kleur. Verouderen kunnen we met poeders doen, of pastelkrijtschraapsel. Vergeet daarbij niet om vochtige plekken van mos te voorzien.

Kortom, dat vraagt om studie van de werkelijkheid. Bedenk daarbij dat de gemiddelde toeschouwer of modelspoorliefhebber onze gebouwen vaak "in vogelvlucht" bekijkt. Daardoor zijn de daken van gebouwen vaak blikvangers.

Afwerking.

Pannendaken worden afgewerkt met nokvorsten. Nadat de dakdelen zijn aangebracht, zien we op de plaatsen waar ze aan elkaar grenzen, meestal een randje van een ongewenste kleur. Dit wordt weggewerkt door er een dun stripje papier op te plakken. Dat krijgt naderhand dezelfde kleur als de pannen. Fijne, zwarte, streepjes om de 4 mm wekken dan de indruk dat er nokvorsten zijn aangebracht. Op de plaats waar schoorstenen het dak doorbreken, is een eventuele spleet afgedekt met een loodslab. Aan de schuine zijden van de schoorsteen zitten zogenaamde loodloketten, die elkaar overlappen. Dit lood is zó dun, dat volstaan kan worden met een streepje grijze (metaalkleurige) verf (ongeveer 2 mm). Tenslotte zijn er de windveren. Deze planken zitten aan de schuine randen van het dak. Hun doel is, om te voorkomen dat de wind onder de pannen slaat. Meestal krijgen ze een verfje in één van de hoofdkleuren van het houtwerk van het gebouw. Op de foto is daarvoor traditioneel donkergroen gebruikt.

De regengoten kunnen verschillende vormen hebben. Soms hebben zij een halve cirkel als doorsnede, soms een rechthoek. Maar er zijn ook, meestal overstekende, daken zonder goot. Dat is allemaal tevens afhankelijk van waar het water vervolgens blijft. Zakt het in de grond, wordt het afgevoerd naar een sloot, komt het in het riool. Soms is er een regenton. Gebouwen met meerdere verdiepingen hebben vaak een interne afvoer, waar we dus helemaal niets van zien. Bij dakgoten zijn er in elk geval steeds afvoerpijpen aanwezig, meestal op de hoeken van gebouwen. Die kunnen ideaal dienen om de haaks op elkaar staande muurnaden te camoufleren.

Voor vele voorbeelden van pannen, zie: "Meer informatie".


Meer informatie

Encyclopedie:
Beneluxspoor.net:
over dakpannen voor NL gebouwen.
Externe websites:
Diverse voorbeelden van dakpannen, o.a. kruispannen.
Meer over loodslab en loketten.
Meer over de windveer.



Hoofdpagina  Categorie-index  Index  Menu
Vorige | Volgende
Contact met de redactie: Contact met de redactie 

Laatste wijziging: 23 jun 2024 10:29 (CET)