Persoonlijke instellingen

Inleiding Keerlus

Uit BeneluxSpoor.net - Encyclopedie
Versie door Martin Hilvers (overleg | bijdragen) op 11 jan 2020 om 16:33
(wijz) ← Oudere versie | Huidige versie (wijz) | Nieuwere versie → (wijz)
Ga naar: navigatie, zoeken
Hoofdpagina  Categorie-index  Index  Menu
Vorige | Volgende

Onder redactie van: BeneluxSpoor.net / Auteur: Fred Eikelboom - Update door Fred Eikelboom


Kortsluiting bij keerlussituaties op tweerailbanen

In een tweerail keerlus ontstaat er kortsluiting omdat de linker en rechter rails op elkaar worden aangesloten, zie tekening 01. Om dit probleem op te lossen moet er gebruik gemaakt worden van een schakeling die de polariteit van de rijspanning op de analoge baan buiten de keerlus op het juiste moment omschakelt en weer gelijk maakt aan de polariteit binnen de keerlus.

De oorzaak van de kortsluiting zichtbaar gemaakt

Keerlusprobleem.png
Afbeelding: 01
Kortsluiting in de keerlus
Tekening gemaakt door: Fred Eikelboom.

Begin geheel links, volg de rechter rail (rode lijn) helemaal rond de keerlus. Bij het wissel komt de rode lijn de blauwe tegen. Hetzelfde geldt voor de blauwe lijn in de binnenbocht. Ook hier gaat het mis en komt de blauwe lijn op de rode uit.

In alle gevallen zal de rails in de keerlus op vier plaatsen onderbroken dienen te worden door middel van isolatielassen, b.v. in de vorm van plastic railverbinders. Bij het aanbrengen van de isolatielassen dient er voor gezorgd te worden dat de hele trein binnen de onderbroken sectie past.

Mogelijkheden

De polariteit van de rijspanning kan op diverse manieren worden omgeschakeld:

  • met de hand, door gebruikmaking van een schakelaar (2 × wissel);
  • met de hand, door gebruikmaking van een schakelaar (1 × wissel) en een relais;
  • met gebruikmaking van een relais, gekoppeld aan het wissel;
  • met gebruikmaking van een relais, aangestuurd door reed-contacten (geactiveerd door een magneet);
  • met gebruikmaking van een relais, aangestuurd door foto-cellen (lichtsluis);
  • met gebruikmaking van een elektronische module (via kortsluitdetectie of via bezetmelders);
  • met gebruikmaking van de computer (via bezetmelders en schakeldecoder).

Het is mogelijk om de polariteit van de rijspanning met de hand om te schakelen, maar als er meerdere treinen op de modelspoorbaan rijden, wordt het lastig om telkens op het juiste moment de schakelaar te bedienen. Er is dus 'iets' nodig dat de taak van het 'schakelaar op tijd omzetten' overneemt. Zo'n schakeling is de 'keerlus-module'.

Een keerlusmodule moet, om zijn werk goed te kunnen doen, een constante rijspanning op de spoorstaven hebben, zoals bij o.a. DCC en Motorola. Bij gelijkspanning-systemen, waar de snelheidsregeling via de hoogte van de rijspanning plaatsvindt, zal een keerlus-module, die werkt volgens het principe van stroomdetectie, niet werken. Oorzaak: er is alleen maar voldoende spanning voor het meetcirquit, wanneer de regelaar vol-uit staat. Zodra het materieel langzamer gaat rijden, signaleert een keerlus-module niets meer, omdat de rijspanning te laag wordt c.q. geworden is.

Overbelasting

Wanneer gebruik gemaakt wordt van een digitaal systeem, zoals een centrale, locdecoders en wisseldecoders, is het uit den boze om een keerlusmodule te gebruiken die gebruik maakt van kortsluitdetectie (lees: symptoom-bestrijding).

Let-op.jpg
  LET OP
Wanneer een keerlus-module eerst een kortsluiting laat ontstaan en dan pas ingrijpt, loopt er een zeer hoge stroom (ongeveer twee à drie ampère) door de sleepcontacten (stroomafnemers) en de wielen.

Meer nadelen van van kortsluitdetectie:

  • het is een onnodig zware belasting voor de centrale;
  • het verstoorde digitale signaal (dat optreedt tijdens de kortsluiting) is een grote belasting voor de decoders. Deze kunnen er van 'in de war raken' en in een aantal gevallen zelfs hun instellingen verliezen (zie ook 'docplayer' bij Meer informatie);
  • door de kortsluitstromen zullen de wielen en de rails langzaam-maar-zeker inbranden en daardoor zwart worden.

Probeer dus ten allen tijde moedwillige kortsluiting op uw digitale baan te voorkomen.

Op de volgende pagina's geven we een aantal mogelijke oplossingen.

Waar op te letten bij toepassing van een keerlusmodule

Bij het in secties verdelen van de spoorstaven in de keerlus, dient er altijd voor gezorgd te worden dat de gehele trein/treinstel in het gedeelte past waar de spanning omgepoold wordt!

De reden hiervoor is dat de achterste rijtuigen/goederenwagens, bij een te lange trein (of een te korte ompool-sectie), met de wielen over de rails-isolaties rijden en daar heel kort kontakt maken. Dat (heel korte) moment is genoeg om een detectie door de keerlus-electronica te veroorzaken. Het inmiddels omgepoolde gedeelte van de keerlus wordt daardoor opnieuw omgepoold (of 'terug-gepoold'). En dan is er, zodra de trein/treinstel met zijn voorzijde het omgepoolde gedeelte verlaat, toch weer een kortsluiting!

Ook is het mogelijk dat bij een te korte sectie toevallig en de loc uit de keerlussectie rijdt (en dus door zijn assen de keerlus en gewone voeding hard kortsluit) en op de ingangssectie toevallig een wielstel van één van de rijtuigen/goederenwagens de isolatie bij de inrijsectie overbrugt. Er ontstaat dan een fysieke, keiharde sluiting tussen keerlus en centrale!


Meer informatie

Informatie over keerlussen en keerlusmodules (zie punt 9)
Informatie over het aansluiten van een simpele keerlusmodule.



Hoofdpagina  Categorie-index  Index  Menu
Vorige | Volgende
Contact met de redactie: Contact met de redactie 

Laatste wijziging: 31 dec 2017 14:30 (CEST)