Persoonlijke instellingen

Modules

Uit BeneluxSpoor.net - Encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Hoofdpagina  Categorie-index  Index  Menu
Vorige | Volgende

Onder redactie van: BeneluxSpoor.net / Auteur: Fred Eikelboom


Wat is een module?

Een module is een stukje (meestal rechthoekige) modelbaan met genormeerde korte zijden (kopschotten), zodanig dat een onbeperkt aantal van die modules in willekeurige volgorde gecombineerd kunnen worden tot een groter geheel.

Waarom modules gebruiken?

Daarvoor kunnen diverse redenen zijn:

  • bij verhuizen is de modulespoorbaan gemakkelijk mee te nemen naar het nieuwe huis. De oude baan hoeft niet te worden afgebroken
  • een module is van alle kanten goed bereikbaar
  • een module is een relatief klein en dus behapbaar oppervlak om te maken. Een BNLS module is bijvoorbeeld 120 bij 56 cm. Dat is nog geen 1 m2. Later uitbreiden is eenvoudig en kan heel simpel via de gestandaardiseerde korte zijden van de modulebakken
  • modules kunnen samen met die van andere modelspoorders aan elkaargekoppeld worden tot een grote demonstratie of beusbaan. Zie Fremo en de BLNS-modulebaan.

Modules mechanisch koppelen

Wanneer de modules klaar zijn (nog zonder rails en scenery) kunnen deze aan elkaar gekoppeld worden. Dit kan bijvoorbeeld met bouten en vleugelmoeren. Leg de modules (op een vlakke ondergrond) op de kop, klem ze met lijmtangen (tegen verschuiven) en boor in de kopse kant op voorgeschreven plaatsen twee gaten van 7 mm. Plaats hierin een paar slotbouten M6, plaats op de bout eerst een onderlegring en draai er daarna een vleugelmoer op. Het vierkantje onder de kop van de slotbout voorkomt dat de bout meedraait.

De gaten eerst voorboren met een boor van 4 mm. Daarna voorzichtig op de juiste maat boren. Na het boren de buitenzijde van de boorgaten vlakschuren, zodat de kopse kanten van de bakken vlak tegen elkaar komen.


Rails bevestigen op de module-overgangen

Het is zaak dat de uiteinden van de rails op de overgang tussen de bakken altijd exact zijn uitgelijnd om ontsporingen te voorkomen.

Let op! Vóór het leggen van de rails controleren of de modulebakken strak tegen elkaar zitten (bouten natrekken).

De bevestiging van de rails bij de modulescheiding kan op meerdere manieren:

  • met messing schroeven;
  • met stukjes printplaat.
overgang1.jpg
Afbeelding: 01
Rails met messing schroeven gefixeerd.
Foto gemaakt door: Ferry As


Bij de eerste methode komt aan de buitenzijde van de spoorstaven een messing schroef (kopdiameter 4 á 5 mm) in het hout. Soldeer daarna de spoorstaaf aan de schroef (zie afbeelding 01). Zorg er dan voor dat aan de binnenzijde van de spoorstaven geen soldeertin aan de spoorstaafkoppen komt (zie afbeelding 01), anders bestaat er kans op ontsporingen.

De tweede methode maakt gebruik van stukjes printplaat. Deze liggen met de koperzijde naar boven. Vaak blijkt dan dat er ruimte overblijft tussen de onderkant van de spoorstaven en de printplaat omdat de bielzen en de printplaat niet even dik zijn. Deze ruimte wordt opgevuld door onder de printplaat een passend stukje polystyreen karton te schuiven. De bedoeling is dat de printplaat tegen de spoorstaven ligt. Daarna gaten boren voor de bevestigingsschroeven (lengte circa 15 mm). Na het vastschroeven (bij voorkeur met bolkopschroeven, want dan zijn kleine correcties nog mogelijk. Soldeert dan de spoorstaven aan de printplaat (zie afbeelding 02). Ook hier niet solderen aan de binnenzijde van de spoorstaven

Let op! Zaag of frees wel een gleufje in het koper tussen de spoorstaven, anders geeft dit kortsluiting.

Screen_Shot_2014_10_07_at_132855.png
Afbeelding: 02
Rails met stukken printplaat en schroeven gefixeerd.
Foto gemaakt door: Reinout van Rees


Rails doorzagen

Zaag de spoorstaven (en de eventueel nog aanwezige bielzen) voorzichtig door met b.v. een Roco railzaag. Dit gaat het gemakkelijkst met een latje dat precies tussen de spoorstaven past. Het latje (dat dus tegelijkertijd met de rails wordt doorgezaagd) werkt dan tijdens het zagen als geleider en voorkomt uitschieten.

Na het doorzagen kunnen de modules los van elkaar en worden de uiteinden van de doorgezaagde spoorstaven ontbramd. Vijl aan de binnenzijde van de spoorstaafkoppen een schuin kantje van ongeveer 2 x 0,3 mm.

Normen

De belangrijkste normen zijn die voor de korte zijden, maar ook andere zaken zullen genormeerd moeten zijn, zoals de (stel)hoogte van de poten, bedrading, connectoren etc. Verder kunnen afspraken gemaakt worden omtrent landschap (kleuren, jaargetijde), nationaliteit, periode etc. Een belangrijke eigenschap van een module is het gegeven dat een module willekeurig aan elke andere module (als ze tenminste naar dezelfde normen gebouwd zijn) te koppelen is, wat mogelijk gemaakt wordt door de identieke kopse zijden en connectoren. Natuurlijk is een thema met een grotere lengte (bijvoorbeeld een station) over meerdere modules gebouwd worden, maar dan spreekt men van een 'inbreng': tussen de genormeerde kopse zijden bevindt zich een aantal 'modules' (we noemen dat dan liever 'segmenten', die samen één geheel vormen. Delen van dat geheel zijn dan niet (of eigenlijk niet) zonder de andere delen inzetbaar.

Rails elektrisch verbinden

Wanneer de rails bevestigd is, moet er nog een elektrische verbinding tussen de sporen op de modulebakken komen. Hiervoor kunnen bijvoorbeeld Wieland ST16 connectoren gebruikt worden. De bedrading voor de rijspanning kan bij gebruik van printplaat, heel gemakkelijk op de printplaat worden aangesloten (zie rode en zwarte draden in afbeelding 02).

Overige elektrische verbindingen

Voor de aansturing van eventuele wisseldecoders e.d. moet er ook een losneembare verbinding op de modulescheidingen aanwezig zijn. Hiervoor is bijvoorbeeld gebruik te maken van 6-polige RJ12 netwerkstekers en een RJ12 koppelstuk, waar beide stekers in komen.


Met adviezen/info van BNLS-forumgebruiker '44' en Edsko Hekman.


Meer informatie

Encyclopedie:
Beneluxspoor.net:
informatie over de bouw van modules.
informatie over het doorzagen van de rails op modules.
Externe website:
Normen.




Hoofdpagina  Categorie-index  Index  Menu
Vorige | Volgende
Contact met de redactie: Contact met de redactie 

Laatste wijziging: 10 sep 2016 14:46 (UTC)