Persoonlijke instellingen

Woorden - E

Uit BeneluxSpoor.net - Encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Hoofdpagina  Categorie-index  Index  Menu
Vorige | Volgende

Onder redactie van: BeneluxSpoor.net


Woord of afkorting:         Zoeken op deze pagina: CTRL + F.

E-Loc

Zie Elektrische locomotief.

E-schuif

Stoomschuif in de vorm van een E, bestaande uit drie op één stang gemonteerde zuigers. Wijkt van de gewone zuigerschuif af door de extra derde zuiger, die nodig is om een juiste stoomverdeling te behouden, wanneer deze E-schuif ter vervanging van de minder goede bakschuif gedemonteerd wordt. (1)

EBI-switch

Wisselsteller. De EBI-switch is geïntegreerd in een holle metalen dwarsligger vlakbij de wisseltongen van het wissel, en bedient rechtstreeks de wisseltongen. Doordat de motor is ondergebracht in de holle dwarsligger, is deze ongevoelig voor vuil en vocht. De EBI-switch brengt- en houdt het wissel met grotere kracht in de juiste stand. (5) Meer over EBI.

EBO.

Elektrisch bediende overweg. (3) Meer over EBO.

EBP.

Elektronische Bedien Post. Gebiedsgewijze installatie ten behoeve van de aansturing van de beveiliging (commando's aan wissels, seinen, enz) en het doorgeven van de signaleringen (status wissels, seinen, treinposities) aan de procesleider (d.m.v. VPT). (3) Meer over EBP.

EBS.

Elektronische Beveiling SIMIS ("Sicheres Mikrocomputersystem von Siemens"). Beveiligingsysteem van Siemens dat functioneel gelijkwaardig is aan beveiligingsystemen als VPI en B-relais.

ECT.

Europe Combined Terminals BV. De ECT-terminals zijn gevestigd in de Rotterdamse haven.

ELCO.

Afkorting van ELektrolytische COndensator. De elco bestaat uit een aluminium behuizing met daarin drie lagen opgerold materiaal: 1) aluminiumfolie, 2) In elektrolyt gedrenkt papier, 3) opgeruwd aluminiumfolie. Er bestaan radiale typen (waarbij de beide aansluitingen aan één zijde zitten) en axiale typen (waarbij de aansluitingen aan weerszijden zitten). Een elco werkt alleen maar op gelijkspanning. Wordt een elco op wisselspanning aangesloten, dan raakt de elco meteen defect. (3)

EPDM.

De afkorting EPDM staat voor "ethyleen propyleen diëen monomeer" rubber. Het is een soort synthetische rubber die behoort tot de groep van elastomeren en is opgebouwd uit verzadigde polyethyleenketens. EPDM is een aromatische verbinding. De monomeren die worden gebruikt om dit polymere materiaal te maken, zijn ethyleen, propyleen en een diëencomonomeer. EPDM celrubber wordt o.a. gebruikt voor geluidsisolatie op de modelbaan. (3) Meer over EPDM.

EPS.

(Engels) Afkorting voor Expanded Polystyrene. Geëxpandeerd polystyreen schuim. In Nederland beter bekend als "piepschuim" of "tempex". In België onder de naam "Isomo". In Duitsland onder de naam "Styropor". (3) Meer over EPS.

ERRI.

European Rail Research Institute.

ERS.

ERS Railways B.V. is een zelfstandige aanbieder van railgoederenvervoer, met eigen locs en goederenwagens.

ERTMS.

Het European Rail Traffic Management System is een Europese specificatie voor spoorweg­seinen en trein­beïnvloeding. Het is onderdeel van een project om de Europese spoorweg­netten te verbeteren, te standaardiseren en samen te smeden tot "een Europese spoorwegruimte". (3) Meer over ERTMS.

ESD.

ElectroStatic Discharge. Statische electriciteit. Schadelijk voor bijna alle leden van de halfgeleider-families. Bij o.a. IC's, transistoren en leds kan de ESD-gevoeligheid enorm hoog liggen.

Gebruik daarom altijd een geäard polsbandje. LET OP! Verbindt het polsbandje nooit met de randaarde, maar met het apparaat waar aan gewerkt wordt, bijvoorbeeld aan de metalen kast of de 0 (nul) van de voedingsspanning. (3) Meer over ESD.

ETCS.

(Grootspoor); European Train Control System (ETCS). Een Europees beveiligingssysteem in ontwikkeling. Binnen het systeem worden drie "levels" onderscheiden (resp. Aplication Level 1, 2 en 3 genoemd). In de eerste twee levels is de treindetectie blokgebonden, in het derde level wordt gebruik gemaakt van een glijdend variabel blok. (2)

EV.

(NS-jargon) Ernstige Verstoring.

EVN.

(Grootspoor); afkorting van Europees Voertuig Nummer (voorheen het twaalfcijferige UIC kenmerk). Dit nummer is opgenomen in het Europese Voertuigen Register (EVR). Elk spoorvoertuig op het hoofdspoor moet geregistreerd zijn in het Europees Voertuigen Register. Het registreren van spoorvoertuigen wordt door de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) geregelt.

EZR.

(NS-jargon) Energie zuinig rijden.

E14 fitting

(Elektrotechniek); de E staat voor Edison, de uitvinder van die fitting. 14 staat voor de diameter van de schroefdraad in mm (in de volksmond ook wel "kleine fitting" genoemd.

E27 fitting

(Elektrotechniek); De E staat voor Edison, de uitvinder van die fitting. 27 staat voor de diameter van de schroefdraad in mm (in de volksmond ook wel "grote fitting" genoemd.

EAC markering

The Eurasian Conformity mark (EAC) is a certification mark to indicate products that conform to all technical regulations of the Eurasian Customs Union. It means that the EAC-marked products meet all requirements of the corresponding technical regulations and have passed all conformity assessment procedures. (3) Meer over de EAC-markering.

Eames vacuum brakes

(Engels); Eames Vacuum Brakes (opgericht op 14 February 1876) was de producent van een vacuum remsysteem. Het was een remvorm die eenvoudig, efficiënt, betrouwbaar en vooral goedkoper was dan de luchtdrukrem van Westinghouse. Er was geen pomp voor nodig, het kon het volledige vermogen behouden, zelfs bij frequente stops. De vacuümrem was tot 1978 de nationale standaard in Groot-Brittannië. Meer over Eames Vacuum Brakes.

Ecoduct

Een kunstwerk over een weg of spoorlijn heen, dat dient als ecologische verbinding tussen leefgebieden van planten en dieren die door deze barrière van elkaar gescheiden zijn. Meer over Ecoduct. (2)

Edelgas

Een edelgas is een scheikundig element uit de edelgasgroep van het periodiek systeem. De overeenkomst van de elementen uit de edelgasgroep is de buitenste elektronenschil, die geheel gevuld is. Bijvoorbeeld de schil van helium is met de 1s²-configuratie vol en neon heeft een 1s²2s²2p6-configuratie waarmee de buitenste (tweede) schil geheel gevuld is. (3) Meer over edelgas.

Eendelig wissel

Een wissel met tongbewegingen en een vast puntstuk. (2)

Eénleider-kruiskop

(Grootspoor); kruiskop die over één leibaan loopt. zie ook "Tweeleider-kruiskop" en "leibaan". (1)

Eilandperron

Een Eilandperron ligt ingesloten tussen twee perronsporen. (2) Zie: Het perron.

Eind

(Grootspoor); uiteinde. "grote eind" of "lange eind, korte eind:" het uiteinde van de drijfstang aan de kant van respectievelijk de kruk en de kruiskop; men spreekt hier van"groot/lang"respectievelijk "kort", omdat de beweging die de drijfstang aan de kruk maakt langer/groter is, dan aan de kant van de kruiskop, waar de beweging, en daardoor de afgelegde afstanden, "kort" zijn. ook lang "end" etc. (1)

Eindschakelaar

(Elektrotechniek); een eindschakelaar is een schakelaar die bediend wordt door een bewegend object, waardoor het schakelcontact ervan wordt geactiveerd en het object stopt met bewegen. (3) Meer over eindschakelaar.

Eindstation

(Grootspoor); station dat het eind vormt van een spoorweglijn en dus aan één of meerdere kopsporen ligt. Zie het artikel Type stations.

Elektriciteit

Elektriciteit is de verzameling natuurkundige verschijnselen die te maken hebben met elektrische lading en elektrische velden en ook elektromagnetisme. (3) Meer over elektriciteit.

Elektrificatie

1. Het aanbrengen/monteren van bovenleiding boven een spoorbaan.
2. Het voorzien van een (rail)voertuig van continu elektrische voeding door middel van een bovenleiding of een derde rail. (3) Meer over Elektrificatie.

Elektrische energie

Elektrische energie is een begrip dat gekoppeld is aan het opwekken en gebruiken van elektriciteit en wordt uitgedrukt in joule. De elektrische energie per ladingseenheid wordt ook wel de spanning genoemd. (3) Meer over Elektrische energie.

Elektrische locomotief

Afkorting is "Eloc" of "E-loc". Een elektrische locomotief is een locomotief die elektriciteit als energiebron gebruikt. Bij locomotieven wordt de elektrische energie meestal aangevoerd door de bovenleiding die boven de spoorbaan hangt. Deze spanning wordt gebruikt om de elektromotoren aan te drijven. Deze elektromotoren drijven vervolgens de wielen aan. (3) Meer over E-loc.

Elektrische grendel

Vergrendeling ten behoeve van de afsluiting van bepaalde spoorgedeeltes. Van deze vergrendeling wordt de stand in de beveiliging gecontroleerd: als het grendel niet in een stand ligt waarin het spoor veilig kan worden bereden, komt het toeleidende sein niet uit de stand stop.

Elektrische scheidingslas

Een elektrische scheidingslas (ES-las), "isolatielas" of "lijmlas" is een verbinding tussen aansluitende spoorstaven die de spoorstaven elektrisch van elkaar isoleert. In spoorwegjargon is een "las" een verbinding tussen aansluitende spoorstaven. (3) Zie ook isolatielas. Meer over Elektrische scheidingslas.

Elektrische stroom

Elektrische stroom is het transport van elektrische lading. In een elektrisch netwerk vindt dit transport voornamelijk plaats door de beweging van elektronen door geleiders en halfgeleiders onder invloed van een potentiaalverschil. Ook de beweging van ionen in een elektrolyt of een plasma veroorzaakt een elektrische stroom. (3) Meer over stroom.

Elektrolyt

In de elektrotechniek; de vloeistof in accu's, batterijen of elektrolytische condensatoren (Elco's). (3) https://nl.wikipedia.org/wiki/Elektrolyt Meer over elektrolyt].

Elektrolytische condensator

De ELektrolytische COndensator bestaat uit een aluminium behuizing met daarin drie lagen opgerold materiaal: 1) aluminiumfolie, 2) In elektrolyt gedrenkt papier, 3) opgeruwd aluminiumfolie. Er bestaan radiale typen (waarbij de beide aansluitingen aan één zijde zitten) en axiale typen (waarbij de aansluitingen aan weerszijden zitten). Zie ook ELCO. Meer over Elektrolytische condensator.

Elektromagneet

Bestaat uit een weekijzeren kern in een spoel. De kern kan vast opgesteld zijn, zoals bij een relais, maar kan ook beweegbaar zijn, zoals bij elektromagnetische wissels. Het geheel van de spoelen plus weekijzeren kern noemt men de wisselaandrijving.

Elektromagnetische wissel

(bromwissel). Wissel die aangedreven wordt door het bewegen van een weekijzeren kern in een spoel. Door twee spoelen te gebruiken kan het wissel twee standen innemen. Deze elektromagneet werkt zowel op gelijkspanning als wisselspanning. Aan het wissel zijn minimaal drie draden bevestigd voor de stroomvoorziening. Eventuele extra draden zijn verbonden met inwendige schakelaars, zodat het mogelijk is om het puntstuk van de juiste spanningspolariteit te voorzien. Ook kunnen schakelaars aanwezig zijn om de spanning door de spoel te onderbreken aan het eind van de slag (eindafschakeling).

Elektromechanische wisselsteller

(Grootspoor); een elektromechanische wisselsteller bestaat uit een compacte combinatie van een elektromotor en een tandwieloverbrenging in een liggende kast. Hierin zijn tevens de schakelaars aanwezig ter controle van de wisselstanden en voor de beveiliging. (3) Zie ook Stelstang Meer over wisselsteller (klik op het plaatje voor vergroting).

Elektromotor

Een elektromotor is een machine die elektrische energie omzet in mechanische energie, waarmee een werktuig kan worden aangedreven. Elektromotoren worden onderverdeeld in gelijkstroom- en wisselstroommotoren. (3) Meer over de elektromotor.

Elektrotechnicus

Een Elektrotechnicus is werkzaam in de elektrotechniek. (3) Meer over elektrotechnicus.

Elektrotechniek

Elektrotechniek is een technische discipline die zich bezighoudt met de studie en de toepassing van elektriciteit en elektromagnetische velden. Mensen die opgeleid zijn in de elektrotechniek heten elektrotechnicus, elektromonteur of elektricien. (3) Meer over elektrotechniek.

Elektronica

Onder elektronica valt apparatuur zoals bijv. computers, printers, monitoren, audio- en televisieapparuur, centrales, bezetmelders, wisseldecoders, enzovoort. Ook losse componenten voor het bouwen van elektronica vallen er onder. Het gebruik van elektronica nam pas een hoge vlucht na de uitvinding van de radio. Hedendaagse elektronica verricht een grote verscheidenheid aan taken. (3) Meer over Elektronica.

Elektronici

Elektronici is het meervoud van elektronicus. (3) Meer over elektronici.

Elektronicus

Elektronicus is een afleiding van "technicus" met het voorvoegsel elektro- (3) Meer over elektronicus.

Elektronisch relais

Een elektronisch relais schakelt een spanning, zonder gebruik te maken van (schakel)contacten, (dus puur elektronisch) d.m.v. een gelijkspanning op de ingang. Zie: Halfgeleiderrelais

Elektronische component

Elektronische componenten zijn onderdelen die in elektronische apparatuur worden gebruikt. We kunnen een hoofdonderscheid maken tussen actieve en passieve componenten. De actieve componenten zijn componenten met versterking, terwijl de andere componenten passieve componenten of elektrische componenten worden genoemd. (3) Meer over elektronische component.

Elevator

1. Engels) Lift]. Een lift is een verticaal transportsysteem bedoeld voor het vervoer van personen of goederen in gebouwen.
2. Een jakobsladder (of: opvoerband) is een vorm van een lopende band die bedoeld is om stortgoederen omhoog te transporteren. (3) Meer over jacobsladder.

Eloc

Zie: Elektrische locomotief.

Embedded system

Een embedded system (ook wel "ingebed systeem" of "geïntegreerd systeem") is een elektronisch systeem (hardware én software) dat is geïntegreerd in gebruiksartikelen of apparaten, met de bedoeling deze een vorm van intelligent gedrag te bezorgen. (3) Meer over embedded system.

Emitter

(Elektronica); de emitter is een aansluiting van een transistor. (3) Meer over emitter.

Emplacement

(Grootspoor); een plaats aan de spoorweg waar meerdere sporen naast elkaar liggen, door wissels verbonden. (2)

Emplacementsporen

Sporen op een emplacement: opstel-, reinigings-, herstel-, doorrijsporen, perronsporen enz. Een perronspoor dat uit twee perronfasen bestaat telt voor twee emplacementsporen. (2)

Encoder

(Engels); Een encoder (pulsgever of "hoekopnemer") is een elektronisch toestel met een draaibare as (of op een draaibare as gemonteerd), dat pulsen genereert als de as verdraait. Wordt o.a. toegepast bij industriële servomotoren. Er bestaan ook versies die pulsen genereren langs een translatie-as. (3) (zie ook: artikel Wat is een servomotor en Resolver.

Endotherme reactie

Een endotherm proces is een natuurlijk of kunstmatig proces waarvoor energie nodig is, in de vorm van warmte. De materie die het proces ondergaat (het "systeem") neemt tijdens het verloop van het proces warmte op uit de omgeving. Voorbeelden van endotherme processen zijn het smelten van waterijs, het oplossen van kaliumchloride in water, of het proces van fotosynthese in planten. (3) Meer over endotherme reactie.

Energievoorziening (niet tractie)

Alle systemen in de spoorinfrastructuur die een functie hebben in het proces van elektrische energievoorziening die niet bedoeld is voor tractiedoeleinden. Bijvoorbeeld: beveiliging, overwegen, verlichting (buiten en in gebouwen), enz. (2)

Energievoorziening (tractie)

Alle systemen en constructies van de spoorweginfrastructuur die een functie hebben in het proces van transport, transformatie en distributie van elektrische energie van een aansluitpunt van het energiebedrijf naar elektrisch aangedreven treinen. (2) Meer over Energievoorziening

Engels

1. "Kleine Engelse:" bijnaam van de locomotieven van de serie 700 en 4300/4400, die in Engeland gebouwd waren. vgl. "Engelsman."
2. Engels wissel: kruising met ingebouwde mogelijkheid tot wisseling. "half-Engels wissel, heel Engels wissel." ook: halve en hele Engelsman. Een Engels wissel is géén kruiswissel. (1)

Engelsman

(Grootspoor);
1. Engels wissel.
2. "kleine Engelsman:" bijnaam voor de locomotieven van de serie 8800, die in de tweede wereldoorlog in Engeland gebouwd waren. dit waren "kleine" 3-assers. (1)

Engels wissel

(Engelsman) Een Engels wissel is een constructie op een plek waar weinig ruimte is twee wissels te combineren. Een Engels wissel is ook te zien als een kruising met de mogelijkheid op het kruisende spoor over te stappen. Dit is zo'n groot voordeel dat men op een spoorwegemplacement maar weinig vaste kruisingen zal aantreffen, maar des te meer Engelse wissels. (3) Meer over Engels wissel.

Enkelvoudige route

(Grootspoor); een enkelvoudige route is de aaneenschakeling van ononderbroken aan elkaar grenzende spoortakken, waarbij tussen het "van"- en het "naar"- spoor geen bediende seinen voorkomen.

"Entretoise"

(België, < Fr.): steunbout. (1)

Epoxy

(Chemie); Epoxide-polymeer. "Epoxy" wordt ondermeer gebruikt voor het imiteren van water op de modelbaan. (3) Meer over Epoxy.

Eruitlaten

"een trein er uitlaten:" een trein uit het station laten vertrekken. (1)

Eruitliggen

Ontspoort zijn, uit de rails liggen. (1)

Erwtenbus

Bijnaam van de locomotieven van de serie NS 1600, die een rechte schoorsteen zonder rand hadden. Die schoorsteen leek kennelijk op toen in zwang zijnde erwtenbussen (blikken waarin erwten verpakt zijn). Ook: "Rijnboog." (1)

ES-Link

(Modelspoor); ES staat voor Extended S88.

ESD-schoenen.

ESD-schoenen hebben schoenzolen die (hoogohmig) met aarde zijn verbonden, zodat een elektrostatische ontlading (met name in de elektronica vaak met het Engelse ESD, "electrostatic discharge", aangeduid) kan plaatsvinden. Meer over ESD.

Ethanol

(Chemie); ethanol, ook wel ethylalcohol genoemd, is de bekendste en meest voorkomende alcohol, aangezien het een veelgebruikt oplosmiddel is en het de alcohol is die in alcoholische dranken zit. De molecuulformule van ethanol is C2H5OH, met als brutoformule C2H6O, waardoor het vaak wordt afgekort als EtOH. In het dagelijkse spraakgebruik is ethanol beter bekend als alcohol. (3) Meer over ethanol.

Ether

(Chemie); wordt onder andere bij het lijmen van polystyreen gebruikt. Meer over Ether. (3) Meer over ether.

Euro balise

(Grootspoor); grondbaken. Onderdeel van het ERTMS beveiligingssysteem. (3) Meer over Euro balise.

Euro-schuitje

Een Europese standaarduitvoering van het sleepstuk van een pantograaf. (3) Meer over Euro schuitje.

Eurostekker

(Elektrotechniek); voor dubbel geïsoleerde lichte apparatuur die geen aarde nodig heeft is de Eurostekker (CEE 7/16) veelvoorkomend: dit is een platte stekker met alleen twee metalen pennen voor fase en nul. Deze stekker is speciaal ontworpen om in continentaal Europa in vrijwel elke contactdoos te passen, met of zonder aarde. (3) Zie ook: landenoverzicht.

Evenwichtsklep

(België); omlooptoestel, dat een evenwichtstoestand van de druk in de cilinderruimtes aan de beide kanten van de zuiger bewerkstelligd. (1)

Excentriek

Schijf die zich om een punt buiten haar middelpunt beweegt, in 't bijzonder als toestel om bij werktuigen een ronddraaiende beweging in een op- en neergaande te veranderen of omgekeerd; aan het excentriek is gemonteerd de "excentriekstang", die heen en weer gaat, en deze beweging aan de stoomschuiven doorgeeft. (1)

Exhaust

Zie "Exhauster." (1)

Exhauster, exhaustor

Toestel in de rookkast, waardoor afgewerkte stoom uit de cilinders de rookkast in gaat, en daarvandaan door de schoorsteen naar buiten toe. De exhauster is recht onder de schoorsteen aangebracht, zodat de stoom direct recht omhoog naar buiten kan, en zodoende een maximale geforceerde trek bewerkstelligt. Ook: "exhaust". (1)

Expanderen

Uitzetten van stoom; zie ook Expansie. (1)

Expansie

Uitzetting, uitbreiding over een grotere ruimte, en wel van stoom in de cilinder. (1)

Expansie-voeg

Voeg (naad) tussen twee in elkaars verlengde liggende spoorstaven. Deze voeg dient ervoor dat de spoorstaven kunnen uitzetten en krimpen.

Exploitatiefase

(Grootspoor); exploitatiefase is de tijdsspanne in de levenscyclus van een spoorlijn waarin de spoorlijn in gebruik is door vervoerders. Zie: het artikel Exploitatie. (2)

Exploitatiekosten

Exploitatiekosten zijn de totale kosten voor het in bedrijf hebben en houden van een (openbare) vervoersvoorziening. (2)

Expres

(ook Express en Exprestrein) Bijzondere sneltrein. Meer over Expres. (4)

Exprestrein

Zie: Expres.

Extra lage spanning

(Elektrotechniek); er is sprake van extra lage spanning (ELV - Extra Low Voltage) als de spanning lager is als 50V wisselspanning en 120V gelijkspanning. Deze ELV is volgens de EN-50110 een veilige spanning, zonder risico op vlambogen, elektrocutie of brandwonden. (3) Meer over ELV (Engels).

Ezeltje

"Ezeltje" is een bijnaam van de locomotieven van de serie NS 6700, ook genoemd "ledikantje, serre, (volks)tuintje, fornuis, priktol." Al deze bijnamen sloegen op de geringe afmetingen en vierkante vormgeving van dit type loc. (1).



Hoofdpagina  Categorie-index  Index  Menu
Vorige | Volgende
Contact met de redactie: Contact met de redactie 

Laatste wijziging: 17 jun 2024 10:52 (CET)